Asset 14

Liefdesbrief jubileumeditie

Column: Liefdesbrief

Vandaag op Hard//hoofd: de vijftigste column van onze columnist Iduna Paalman! Speciaal voor deze mijlpaal schreef ze een liefdesbrief. Aan de aarde.

Mail

Lieve, lieve aarde,

Ik weet het, je lijdt. Je zit niet op een liefdesbrief te wachten. Je denkt: wie de fak is Iduna Paalman, wat is dit voor weeïge toestand, wat moet ik ermee. Mijn ijs smelt, mijn mensen verhongeren, mijn oerwoud klinkt als een kettingzaagorkest. Mijn steden zijn tot karkassen gebombardeerd, mijn ict’ers zijn gameverslaafde hackers. Mijn kunsten worden onvoldoende gesubsidieerd. Mijn presidenten zijn homohaters en hamburgereters, mijn kinderen maken hun eerste toetsen voor ze drie jaar zijn. Mijn keel doet pijn, mijn neus loopt. Ik heb echt andere dingen aan mijn hoofd. Hoepel op.

En ik geef je natuurlijk gelijk. Een liefdesbrief lost niets op. Als je liefdesbrief googelt kom je websites tegen die je vertellen hoe je zo’n brief moet schrijven (wat je überhaupt niet moet doen als je daarvoor het internet moet raadplegen), of je komt op de site van Happinez, die adviseert iedere dag een liefdesbrief aan jezelf te schrijven. Ik snap het, aarde, daar ga je moedeloos van kotsen.

Zelf schreef ik als veertienjarige mijn eerste liefdesbrief. Eigenlijk was het geen brief, maar een puzzel. Ik kocht een valentijnskaart met twee puppy’s erop, schreef binnenin de achteraf wat enge tekst ‘Ik vind je leuk. Weet dat.’, zonder vermelding van afzender, en liet pasfoto’s van mezelf maken. Ik durfde niet tegen de fotograaf te zeggen dat de foto’s een romantisch doeleinde dienden, dus liet ik hem in de waan dat ze voor mijn identiteitskaart waren. Eenmaal thuis knipte ik mijn ernstige gezicht in stukjes, deed die met de puppy’s in een envelop en stuurde het geheel naar een jongen uit mijn klas. De jongen reageerde nooit, maar ik voelde dat ik iets belangrijks had gedaan. Niet voor hem, maar voor mezelf. Het was na maanden ongelukkig verliefd te zijn geweest een ongelofelijke opluchting: hier is de waarheid en mijn in stukken geknipte hoofd. Succes ermee.

Soms lijkt het alsof we liefdesbrieven meer voor onszelf schrijven dan voor de ontvanger. Ik vrees, lieve aarde, dat ik je dan ook niet schrijf om je verder te helpen of beter te maken. Ik schrijf je om mezelf te verlichten. Om van mijn verantwoordelijkheden af te komen. Ik schrijf je omdat ik niet weet wat ik anders kan doen.

In 1938, zo kom ik tijdens het googelen tegen, publiceerde ene A. Roospenberg een handleiding voor het schrijven van liefdesbrieven. Hierin vergeleek hij liefdesbrieven met het gesproken woord, en noteerde hij dat aan de liefdesbrief een ‘diepere doordachtheid’ ten grondslag moest liggen, ‘[een] grootere nauwkeurigheid, waardoor de duidelijkheid bevorderd wordt, en – zoo wij ons althans daartoe in staat achten, schoonheid van woordenkeus en zinsopbouw.'

Dit mag misschien gedateerd klinken, en een liefdesbrief volgens de regels van een ander is geen liefdesbrief, maar ik doe hierbij toch een poging het ter harte te nemen. Want hoewel deze liefdesbrief dus vooral een egoïstische exercitie is, hoop ik, aarde, dat ik je die doordachtheid, duidelijkheid en schoonheid kan bieden. En wellicht ook wat troost.

Jij zegt nu waarschijnlijk: ‘Troost? Die term heb je zeker van de Happinez-website.’
En dan zeg ik: ‘Klopt, maar hebben ze daarmee niet een beetje een punt?’
Jij zegt: ‘Van al die “troost” smelten mijn ijsschotsen alleen nog maar sneller.’
Ik zeg: ‘Nou, als onze ministers iets vaker troostrijke liefdesbrieven zouden krijgen, zouden ze wellicht minder homo’s haten en minder hamburgers eten – denk je niet?’
Jij zegt: ‘Dit vind ik nu echt veel te weeïg worden allemaal.’
En ik zeg: ‘Nou ja, aarde, sorry hoor. Ik ben maar een krachteloze columnist, dit is het enige dat ik te bieden heb. Ik heb dit gewoon even nodig. En als je me laat, ga ik nu in de slotalinea eindelijk toekomen aan die liefdesverklaring waar ik al de hele tijd naartoe probeer te werken. Oké?’

Lieve, lieve aarde. Ik wil niet dat je kapot gaat. Ik wil de hele tijd bij je zijn, ik wil dat je opbloeit. Ik kus je op je koortsige wangen, je dooiende akkers, je door de hitte uitgeputte lijf, je kapot geschoten ramen. Ik zal voor je demonstreren, ik zal voor je staken. Ik heb je oneindig lief, hopelijk kun je ermee dealen. En ik beloof je, naïef maar welgemeend, eeuwige trouw. En beterschap.

Iduna Paalman (1991) is schrijver en dichter. Haar poëziedebuut ‘De grom uit de hond halen’ verscheen in het najaar van 2019 bij Querido.

Daphne Prochowski is een illustrator uit Groningen. Haar werk is te omschrijven als kleurrijk en verhalend.

Lees verder Lees verder

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al tien jaar een vrije ruimte voor talentvolle makers. Elke dag verschijnen op onze site artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties. Zonder advertenties en helemaal gratis.

Maar zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Steun ons en ontvang speciaal geselecteerde kunstwerken van veelbelovende kunstenaars. Én een Hard//hoofd-tasje. Je eerste kunstwerk is van Hard//hoofd-maker Nastia Cistakova.

Steun ons
het laatste
Column: Ongehoorzaam watje 1

Ongehoorzaam watje

Iduna Paalman ziet de IDFA-documentaire Objector en denkt na over de mens in opstand. Lees meer

Tip: Leren om het leren

Leren om het leren

Else Boer is het leren nog niet verleerd. Op YouTube is namelijk een schat aan smakelijke en nutteloze informatie te vinden, waar je toch een stuk wijzer van wordt. Een tip om eens wat te leren van de onvolprezen video-essays. Lees meer

Column: Een nieuwe man

Een nieuwe man

Trudy poetste haar tanden en dacht: 'als ik het nú niet probeer, hoeft het niet meer. Hoeveel jaar heb ik nog? Moet ik wachten tot ik achter een rollator loop? Tot ik mijn huis heb opgegeten? Nou dan!' Lees meer

Tip: Vraag het je filmpersonage 1

Vraag het je filmpersonage

'Hebben jullie wel eens goed geluisterd naar wat acteurs in films eigenlijk zeggen? En vooral ook hoe mooi ze dat in woorden weten te vangen?' Emma Stomp tipt de magie van dialogen. Lees meer

Meer bloed 2

Meer bloed

'Zoveel bloed, en toch zo onzichtbaar. Waarom telkens de hoop dat het niemand op zal vallen? ‘Ik ben ongesteld’ – wanneer leerden we dat dat beschamende woorden zijn?' Lees meer

Tip: Leer elkaars taal van de liefde

Leer elkaars taal van de liefde

Kiki Bolwijn heeft een bijzondere manier van communiceren met haar vader: zonder veel woorden te wisselen begrijpen ze elkaar heel goed. Een tip om elkaars taal van de liefde te leren spreken, ook als dat soms niet de jouwe is. Lees meer

Tip: Ga saneren

Ga saneren

De nachtmerrie van elke boekenliefhebber: Esmé van den Boom moet voor haar werk in de bibliotheek boeken wegdoen. Of word je hier juist ook wel zen van? Lees meer

Alles vijf sterren: Over straat in een andere wereld

Over straat in een andere wereld

Deze week worden we blij van een ontroerende, grappige bewerking van Oorlog en Vrede, een hilarische podcast over porno, en een app die hardlopen combineert met zombies. Lees meer

Column: Een brief op de schoorsteenmantel

Een brief op de schoorsteenmantel

In de jaren '70 hadden veel dertigers iets uit te vechten met hun moeder. Zo ook Trudy, die de hare speciaal daarvoor uitnodigde voor een weekend op het strand. Lees meer

Tip: Neem geen kat 1

Neem geen kat

Eva van den Boogaard heeft een kat. Een hele mooie, die het goed doet op Instagram. Maar toch had ze hem liever niet gehad. Een tip om niet onwillekeurig te gaan houden van een dier. Lees meer

Column: Joh wat origineel

Joh wat origineel

Iduna Paalman had een zinnelijke droom over iemand die niet haar vriend is. Wat moet ze daarvan maken? Lees meer

Tip: Maak zinloze lijstjes

Maak zinloze lijstjes

Het schrijven gaat Jozien Wijkhuis niet altijd even makkelijk af, terwijl ze eigenlijk niets liever doet. Een podcast van Tim Clare bood soelaas. Een tip om het schrijven te demystificeren. Lees meer

Column: Gemaakt om te scharrelen

Gemaakt om te scharrelen

Op alle dingen die Trudy leuk, lekker of gemakkelijk vindt rust tegenwoordig een taboe. Als pensionado geniet ze volop van het leven, en daar drinkt ze graag een wijntje bij. En haar gezonde verstand krijgt weer eens gelijk. Lees meer

Tip: Kijk slechte televisie

Kijk slechte televisie

Josephine Keuter kijkt graag slechte televisie en schaamt zich daar niet voor. Het is verblijdend, helend en ultiem ontspannend. Lees meer

Tip: Leer een ambacht

Leer een ambacht

Nora van Arkel ging spontaan een dag in de leer bij een Berlijnse Meisterbacker. Daar leerde ze minder te denken en meer te doen. Een tip om eens te vragen of iemand je een ambacht wil leren. Lees meer

Tip: Geef het voordeel van de twijfel

Geef het voordeel van de twijfel

Redacteur Else Boer schippert tussen cynisme en naïviteit. 'Om naïviteit te vermijden, besloot ik dat cynisme een adequate reactie op de wereld was. Maar het continu bevragen van mensen en hun beweegredenen is vermoeiend.' Lees meer

Automatische concepten 26

Over de column (niets dan goeds?)

Iduna schrijft al jaren columns voor Hard//hoofd en vraagt zich af: hoe komt het toch dat ze ergens alsnog verwarde gevoelens heeft bij het fenomeen 'column'? Een overpeinzing die terugvoert naar Iduna's jaren op de universiteit en de twijfel over de plek die ze in mag nemen in de wereld. Lees meer

Tip: Durf hardop te dromen

Durf hardop te dromen

Rose Doolan vertrok jaren geleden naar San Francisco, met wilde plannen en weinig budget. Lees meer

Column: Mammie

Mammie

'Arme mammie, sorry mammie!', hoort Trudy in de wachtkamer van het ziekenhuis. De irritatie die dit oproept komt vanuit een nooit gedichte kloof in het verleden. En dat heeft alles met het woord 'mammie' te maken. Lees meer

Zien en gezien worden

Zien en gezien worden

Polderdiva Tim Fraanje deelt weer eens een anekdote uit zijn leven als bijna doorgebroken rockster. Hij maakt daarmee schaamteloos reclame voor de nieuwe elpee (+ videoclip!) van Big Hare, het synthpopduo waarvan hij de helft is. ‘Gaat u hier maar staan,’ wordt er afgemeten tegen uw eigen bijna doorgebroken rockster gezegd als ik binnenloop bij... Lees meer

Steun ons en verzamel kunst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor talentvolle makers. Zonder advertenties en helemaal gratis. Dankzij onze kunstverzamelaars. Steun ons en ontvang speciaal geselecteerde kunstwerken. Én een Hard//hoofd-tasje. Je eerste kunstwerk is van Hard//hoofd-maker Nastia Cistakova.

Steun ons