Asset 14

Liefdesbrief jubileumeditie

Column: Liefdesbrief

Vandaag op Hard//hoofd: de vijftigste column van onze columnist Iduna Paalman! Speciaal voor deze mijlpaal schreef ze een liefdesbrief. Aan de aarde.

Lieve, lieve aarde,

Ik weet het, je lijdt. Je zit niet op een liefdesbrief te wachten. Je denkt: wie de fak is Iduna Paalman, wat is dit voor weeïge toestand, wat moet ik ermee. Mijn ijs smelt, mijn mensen verhongeren, mijn oerwoud klinkt als een kettingzaagorkest. Mijn steden zijn tot karkassen gebombardeerd, mijn ict’ers zijn gameverslaafde hackers. Mijn kunsten worden onvoldoende gesubsidieerd. Mijn presidenten zijn homohaters en hamburgereters, mijn kinderen maken hun eerste toetsen voor ze drie jaar zijn. Mijn keel doet pijn, mijn neus loopt. Ik heb echt andere dingen aan mijn hoofd. Hoepel op.

En ik geef je natuurlijk gelijk. Een liefdesbrief lost niets op. Als je liefdesbrief googelt kom je websites tegen die je vertellen hoe je zo’n brief moet schrijven (wat je überhaupt niet moet doen als je daarvoor het internet moet raadplegen), of je komt op de site van Happinez, die adviseert iedere dag een liefdesbrief aan jezelf te schrijven. Ik snap het, aarde, daar ga je moedeloos van kotsen.

Zelf schreef ik als veertienjarige mijn eerste liefdesbrief. Eigenlijk was het geen brief, maar een puzzel. Ik kocht een valentijnskaart met twee puppy’s erop, schreef binnenin de achteraf wat enge tekst ‘Ik vind je leuk. Weet dat.’, zonder vermelding van afzender, en liet pasfoto’s van mezelf maken. Ik durfde niet tegen de fotograaf te zeggen dat de foto’s een romantisch doeleinde dienden, dus liet ik hem in de waan dat ze voor mijn identiteitskaart waren. Eenmaal thuis knipte ik mijn ernstige gezicht in stukjes, deed die met de puppy’s in een envelop en stuurde het geheel naar een jongen uit mijn klas. De jongen reageerde nooit, maar ik voelde dat ik iets belangrijks had gedaan. Niet voor hem, maar voor mezelf. Het was na maanden ongelukkig verliefd te zijn geweest een ongelofelijke opluchting: hier is de waarheid en mijn in stukken geknipte hoofd. Succes ermee.

Soms lijkt het alsof we liefdesbrieven meer voor onszelf schrijven dan voor de ontvanger. Ik vrees, lieve aarde, dat ik je dan ook niet schrijf om je verder te helpen of beter te maken. Ik schrijf je om mezelf te verlichten. Om van mijn verantwoordelijkheden af te komen. Ik schrijf je omdat ik niet weet wat ik anders kan doen.

In 1938, zo kom ik tijdens het googelen tegen, publiceerde ene A. Roospenberg een handleiding voor het schrijven van liefdesbrieven. Hierin vergeleek hij liefdesbrieven met het gesproken woord, en noteerde hij dat aan de liefdesbrief een ‘diepere doordachtheid’ ten grondslag moest liggen, ‘[een] grootere nauwkeurigheid, waardoor de duidelijkheid bevorderd wordt, en – zoo wij ons althans daartoe in staat achten, schoonheid van woordenkeus en zinsopbouw.'

Dit mag misschien gedateerd klinken, en een liefdesbrief volgens de regels van een ander is geen liefdesbrief, maar ik doe hierbij toch een poging het ter harte te nemen. Want hoewel deze liefdesbrief dus vooral een egoïstische exercitie is, hoop ik, aarde, dat ik je die doordachtheid, duidelijkheid en schoonheid kan bieden. En wellicht ook wat troost.

Jij zegt nu waarschijnlijk: ‘Troost? Die term heb je zeker van de Happinez-website.’
En dan zeg ik: ‘Klopt, maar hebben ze daarmee niet een beetje een punt?’
Jij zegt: ‘Van al die “troost” smelten mijn ijsschotsen alleen nog maar sneller.’
Ik zeg: ‘Nou, als onze ministers iets vaker troostrijke liefdesbrieven zouden krijgen, zouden ze wellicht minder homo’s haten en minder hamburgers eten – denk je niet?’
Jij zegt: ‘Dit vind ik nu echt veel te weeïg worden allemaal.’
En ik zeg: ‘Nou ja, aarde, sorry hoor. Ik ben maar een krachteloze columnist, dit is het enige dat ik te bieden heb. Ik heb dit gewoon even nodig. En als je me laat, ga ik nu in de slotalinea eindelijk toekomen aan die liefdesverklaring waar ik al de hele tijd naartoe probeer te werken. Oké?’

Lieve, lieve aarde. Ik wil niet dat je kapot gaat. Ik wil de hele tijd bij je zijn, ik wil dat je opbloeit. Ik kus je op je koortsige wangen, je dooiende akkers, je door de hitte uitgeputte lijf, je kapot geschoten ramen. Ik zal voor je demonstreren, ik zal voor je staken. Ik heb je oneindig lief, hopelijk kun je ermee dealen. En ik beloof je, naïef maar welgemeend, eeuwige trouw. En beterschap.

Mail

Iduna Paalman (1991) is al bijna vier jaar columnist voor Hard//hoofd. Haar poëziedebuut ‘De grom uit de hond halen’ verscheen in het najaar van 2019 bij Querido. Ze won er de Poëziedebuutprijs 2020 mee. Ze publiceerde onder meer in De Gids, De Revisor, De Groene Amsterdammer en NRC Handelsblad.

Daphne Prochowski is een illustrator uit Groningen. Haar werk is te omschrijven als kleurrijk en verhalend.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Column: Weten of je ooit moeder wil worden

Weten of je ooit moeder wil worden

Eva wordt geconfronteerd met de beruchte wel-of-geen-kinderen-vraag en zet de voor- en nadelen tegenover elkaar. Lees meer

Vrees de cocon niet: ze is nog warm

Vrees de cocon niet

Nu de feestjes voorzichtig weer op gang komen, beseft Rijk Kistemaker hoeveel hij níet heeft gemist. Gestrand tussen veganistische sneakers en gesprekken over Jeff Bezos verzint hij voor zichzelf een stiller leven. Een tip over verlangen naar lauwe thee en warme cocons. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Steek die maar in je zak!

Steek die maar in je zak!

Deze week worden onze redacteurs blij van enthousiaste opstekers (op gepast volume), kunst in je broekzak en een wisselaccount op Twitter. Lees meer

De maakbare mens

De maakbare mens

Zijn mensen net als machines? Het bezoek van een monteur laat Marthe van Bronkhorst nadenken over haar eigen bedrading. Lees meer

Column: Tot op het bot

Tot op het bot

Een oude brief van een vriendin voert Eva terug naar een periode waarin het wat minder lekker met haar ging. Lees meer

Framer geframed

Framer geframed

Marthe van Bronkhorst ziet haar angst onder ogen en besluit haar ervaring als psycholoog te verrijken door zelf de patiënt te worden. De belangrijkste les? Ook therapeuten weten niet alles. Lees meer

Dingen die niet kloppen, maar die ik wel geloof

Dingen die niet kloppen, maar die ik wel geloof

Hoe goedgelovig mag een mens eigenlijk zijn? Waar Eva van den Boogaard soms dwangmatig eerlijk is, blijkt haar neef F. regelmatig informatie aan haar te verstrekken die niet klopt. Lees meer

 Weet je nog, de nacht?

Weet je nog, de nacht?

Het ‘vergeten’ nachtleven krabbelt terug, en onze eigen lichamen blijken zich als gisteren te herinneren hoe ze van hun eigen bewegingen kunnen genieten. Lees meer

Het Juttersmuseum, de plek van alles wat je vergeten bent

Het Juttersmuseum, de plek van alles wat je vergeten bent

Marthe van Bronkhorst leidt haar lezer rond tussen de verloren schoenen en vergeten herinneringen in het Juttersmuseum. We stuiten op drie vergeten gedichten. Lees meer

Column: More is more

More is more

Eva reflecteert op haar ambivalente relatie met matigheid. Lees meer

Neem je ouders mee naar het museum

Neem je ouders mee naar het museum

De idealen van ouders en hun kinderen komen niet altijd overeen. Schrijver Michael ter Maat legt zich daar niet bij neer en neemt zijn vader mee naar het Krölller Müller. Een tip om het niet bij 'ok, boomer' te laten.  Lees meer

Column: Over geld

Over geld

Eva vergelijkt de manier waarop ze toen en nu tegen geld aankijkt en hoe het verschil in inkomen binnen haar vriendengroep de verhoudingen heeft veranderd. Lees meer

Stukje

Stukje

Marthe van Bronkhorst gelooft het niet: Al die schrijfadviezen van grote namen die beweren hun muze gevonden te hebben. Een oude Griekse visie op inspiratie was dat je zelf niet de inspiratie op moest zoeken, maar dat de muze jóú moest vinden. Ach, wat je maar vooruit brengt. En anders ga je gewoon net zolang boodschappen doen totdat je een ''stukje'' gevonden hebt? Lees meer

Tompouce 1

Tompouce

Eva vraagt zich af waarom de documentatie van haar jeugd ineens leuk moet zijn nu haar moeder alle oude videobanden heeft laten digitaliseren. Lees meer

Alleen samen krijgen we u eronder

Alleen samen krijgen we u eronder

Mark Rutte is het niet vergeten, vanaf vandaag wordt alles soepel! Geef vooral weer die drie zoenen en alsjeblieft: dicht op de mond graag. Waarom zou je denken aan de uitgeputte zorg en de oplopende IC-cijfers als je ook aan jezelf kan denken? Nou dan. Lees meer

Met (voor het eerst!) een illustratie van Melcher Oosterman. Lees meer

Column: Inferno onder de roltrap

Inferno onder de roltrap

Een defecte roltrap op het station herinnert Eva eraan hoe ze als kind soms verborgen werelden en niet per se bestaande systemen waarnam. Lees meer

De nobele kunst van het missen

De nobele kunst van het missen

Marthe van Bronkhorst mist een hoop dingen in haar leven. Haarelastiekjes, de deuk in de bank die ze maakte in het vakantiehuisje, en ze kan maar niet vergeten dat Philip Freriks gestopt is met het journaal. (kom terug, Philip!). Maar waar komt dit missen vandaan?
Met (voor de laatste keer!) een illustratie van Jessica Bacuna. Lees meer

Column: Wasverzachter

Wasverzachter

Een fietstochtje met twee vrienden voert Eva naar een nieuwbouwwijk, waar het leven bij nader inzien toch zo slecht nog niet zou zijn. Lees meer

Een ezel stoot zich geen twee keer aan dezelfde steen, maar een kiezer wel

Een ezel stoot zich geen twee keer aan dezelfde steen, maar een kiezer wel

Marthe van Bronkhorst verdiept zich ter voorbereiding van de verkiezingen in de Archieven der Vergeten Partijen. Ook dit jaar zijn er maar liefst 37 verkiesbare partijen. Wie zijn hen voorgegaan, en zat er dan echt niet een bij die de tand des tijds had moeten overleven? Lees meer

Column: Dingen die we niet gehoord hebben

Dingen die we niet gehoord hebben

Een gehoorbeschadiging is wat Eva van den Boogaard met haar opa gemeen heeft. Verder weet ze niet veel over hem en zijn oorlogsverleden, behalve dat het opgelopen trauma ook zijn nageslacht raakte. Lees meer