Asset 14

Geld lenen

Geld lenen

‘Het spijt me,’ zeg ik. ‘Voor dit alles.’ Ik gebaar om me heen. ‘Voor Nederland.’ In deze eerste gastcolumn van Anne Schepers ontmoeten twee vrouwen, die uitkijken naar hun avond in een wijnbar, een man die een treinkaartje naar Ter Apel bij elkaar probeert te sprokkelen.

Op een koude donderdagavond zijn N. en ik op zoek naar een tafeltje bij een van de overvolle wijnbarren in De Pijp. Fietsbezorgers slalommen tussen ons door op de straat richting het Sarphatipark. Oranje bollen van licht blijven in de miezerregen rond de lantaarnpalen hangen. Uit een schemerige zijstraat doemt een man op.
‘Mag ik jullie wat vragen?’
We haken onze armen in elkaar. Kijken elkaar kort aan. Het is donker, we staan op een stille plek en zijn allebei geen cis-man – mensen kunnen ons beter geen vragen stellen en ik voel dat ook N. denkt dat antwoorden misschien in ons nadeel gaat werken. Toch is er op dat moment iets waardoor ik ja zeg. N. geeft een klein rukje aan mijn arm, haar manier om zonder woorden ‘wat doe je nou’ naar me te kunnen sissen.
In het Engels vraagt de man of hij geld kan lenen. Hij heeft een treinkaartje nodig.
‘Waar moet je naartoe?’ vragen we een beetje sceptisch.
‘Ter Apel.’
Ik schrik en laat de arm van N. los. ‘Ben je net aangekomen?’
Hij schudt zijn hoofd en vertelt dat hij hier al vijf jaar is. Hij noemt een duizelingwekkend aantal dorpen en steden op waar hij gewoond heeft in de azc’s die steeds weer gesloten en heropend werden. Deze week kreeg hij te horen dat zijn asielaanvraag definitief is afgewezen.

Een beetje paniekerig vragen we of we niet meer voor hem kunnen doen. Heeft hij gegeten? Heeft hij meer geld nodig? Kent hij de daklozenopvang vlakbij het Centraal Station?

‘Godverdomme,’ ik merk dat ik hardop en in het Nederlands aan het vloeken ben en schakel terug over naar het Engels. ‘Ben je al in het uitzetcentrum geweest? Waar willen ze je naartoe terugsturen?’ Toen ik in de vijfde klas zat, bezochten we voor een maatschappijleerexcursie een uitzetcentrum – de warrige lerares dacht dat het een asielzoekerscentrum was, maar het bleek een kille doos waarin mensen vastzaten die uitgeprocedeerd zijn en terug moeten naar hun land van herkomst. Elke drie weken werden ze opnieuw op het vliegtuig gezet. De benedenverdieping bestond volledig uit gevangeniscellen.
‘Ik kom uit Irak en ik ben vijf jaar in Nederland, sister,’ zegt de man. ‘In Irak was ik leraar. De stad waar ik woonde bestaat nog amper en is niet veilig.’
‘Maar het gebied is zeker net veilig verklaard door Nederland,’ zeg ik.
Hij knikt.
‘Ik denk niet dat je naar Ter Apel moet gaan,’ zeg ik. ‘Het is daar heel erg slecht.’
‘Ik moest weg uit het azc,’ zegt hij. ‘Ze zeiden dat ik naar Ter Apel moest. Daar hebben ze een bed en eten voor me.’
Ik zie de beelden van de zomer voor me: overvolle grasvelden met buitenslapers, Artsen zonder Grenzen die noodhulp opzette wegens het gebrek aan hygiëne, te weinig voedsel. Mensen zien dit en denken dat het land overvol raakt. Ze weten niet dat azc’s volgens bewust politiek besluit na maximaal vijf jaar worden gesloten, wanneer de omliggende bewoners allang gewend zijn aan het centrum. Het zoeken en openen van steeds weer nieuwe locaties brengt steeds weer nieuwe ophef met zich mee. Wéér een nieuw centrum? Wéér meer nieuwe asielzoekers? Niet, dus. Dertien jaar VVD heeft me geleerd dat je fysiek misselijk kunt zijn van beleid.
Een beetje paniekerig vragen we of we niet meer voor hem kunnen doen. Heeft hij gegeten? Heeft hij meer geld nodig? Kent hij de daklozenopvang vlakbij het Centraal Station? In Wij zagen een licht beschrijft Laura Jansen hoe mensen op de vlucht aankwamen op Amsterdam Centraal en de nacht in diezelfde daklozenopvang doorbrachten. Ze konden pas de volgende dag naar Ter Apel doorreizen om zich officieel te kunnen melden bij de Nederlandse autoriteiten als mensen die in nood verkeren.

‘Het spijt me,’ zeg ik. ‘Voor dit alles.’ Ik gebaar om me heen. ‘Voor Nederland.’

De man antwoordt kalm dat hij vannacht in die opvang slaapt maar dat hij er niet wil blijven: veel mensen zijn er onder de invloed en ’s ochtends word je weer op straat gezet – als nu uitgeprocedeerde asielzoeker kan hij het zich niet veroorloven opgepakt te worden. Hij heeft echt alleen geld nodig voor het treinkaartje naar Ter Apel, meer niet. Dus als we nog wat muntjes overhebben?
Ik vraag of hij meeloopt naar de pinautomaat – mogelijk een domme zet, waar ook N. me fluisterend aan herinnert. Met zijn drieën lopen we naar de grote weg, het geraas van het verkeer en de gekleurde lichtjes van de restaurants komen ons tegemoet. De man wacht op gepaste afstand terwijl ik het bedrag voor het treinkaartje uit de muur haal.
‘Hoe weten we dat hij er niet alsnog gewoon drugs van gaat kopen?’ vraagt N. terwijl ik mijn pincode intoets.
‘Niet,’ zeg ik.

Wanneer N. en ik bij de tweede wijnbar aankomen, de gekleurde lampjes spreiden een zachte rode gloed over het terras en doen de leren jassen en zilveren sieraden oplichten, staat een stelletje net op van een van de felbegeerde tafeltjes bij de deur. We gaan er zitten en bestellen twee glazen. Terwijl we proosten zie ik het gezicht van de man voor me wanneer we hem het geld overhandigen:
‘Het spijt me,’ zeg ik. ‘Voor dit alles.’ Ik gebaar om me heen. ‘Voor Nederland.’
Hij knikt, bedankt ons, en vraagt hoe hij het geld terug kan sturen wanneer hij in Ter Apel is. Ik zeg dat dat niet hoeft. We nemen afscheid. N. en ik kijken toe wanneer hij wegloopt, terug de schemering in.

Dit was de eerste van drie gastcolumns van Anne Schepers. De volgende columns lees je op 10 april en 22 mei.

Mail

Anne Schepers (1993) is schrijver. Ze werkt momenteel aan haar tweede boek, Het recht te vergeten. Eerder was ze journalist voor De Correspondent, EenVandaag en Buitenhof en publiceerde ze meerdere korte verhalen. Haar debuutroman De daden, over opgroeien in een achterstandswijk, is in 2023 uitgekomen bij Lebowski Publishers.

Anne Stalinski is een illustrator en cartoonist die graag tekent over de onvolkomenheden van het dagelijks leven. Ze woont in het hoge Noorden en laat elke kamerplant doodgaan (niet bewust!!).

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Niet

Niet

'Naarmate die vakantie vorderde, begon ik die ‘niet’ te bezien in het licht van een oude angst die soms omhoogkomt. Wanneer namelijk mijn vriendin zei: ‘dat is een lantaarnpaal’ en ik zei ‘niet’, begon ik me af te vragen of we inderdaad wel dezelfde lantaarnpaal zagen.' In deze column schrijft Anne Schepers over het woord 'niet' en de gevolgen die het kan hebben voor een discussie. Lees meer

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn

Mijn week met morele ambitie: wat ik leerde ondanks Rutger Bregman

Marthe van Bronkhorst probeerde morele ambitie een week uit en leerde ervan - ondanks Rutger Bregman. Lees meer

Eva heeft u toegevoegd aan een nieuwe groepschat

Eva heeft u toegevoegd aan een nieuwe groepschat

Eva nodigt twee vrienden uit om bij haar te komen eten. Ze hoopt dat dit het begin zal zijn van een nieuwe vriendengroep. Lees meer

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn 1

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn

Marthe van Bronkhorst bekijkt hypocrisie als spectrum: hoe hypocriet ben jij op een schaal van Frans Bauer tot Johan Derksen? Lees meer

In je eentje achterblijven

In je eentje achterblijven

Als vriendin K. op een date gaat, denkt Eva van den Boogaard na over hun onuitgesproken pact. Zo lang ze beiden ongelukkig in de liefde zijn, hebben ze elkaar. Maar wat als er iemand dat pact uitstapt? Lees meer

Als je wordt uitgenodigd voor een euthanasiefeest, dan ga je

Als je wordt uitgenodigd voor een euthanasiefeest, dan ga je

'Als je je psycholoog écht een brevet van onkunde wil geven, moet je haar uitnodigen voor je euthanasiefeest.' Lees meer

Ik ook op jou

Ik ook op jou

Op een avond zegt iemand tegen Eva dat hij verliefd op haar is. Terwijl hij wacht op een antwoord, denkt Eva na over wat verliefd zijn eigenlijk is. Lees meer

Herhaalrecept

Herhaalrecept

Op een ochtend wordt Aisha Mansaray wakker in een parelmoeren bubbel. Ze onderzoekt hoe ze met haar depressie op de randen van de realiteit kan leven, zonder de grip erop te verliezen. ‘Mijn aandoening was een zuigend ding geweest dat zich om mij heen had gewikkeld, lelijk, en meer levend dan ik.’ Lees meer

Geen geld maakt ook niet gelukkig

Geen geld maakt ook niet gelukkig

Marthe van Bronkhorst maakt de balans op tussen S en M, die beide alles kwijt zijn: de een is ingebed in het zorgsysteem, de ander moet niks hebben van de verzorgingsstaat. Lees meer

‘Stel je voor dat het gewoon wérkt’

‘Stel je voor dat het gewoon wérkt’

Grootgebracht met het idee dat 'natuurlijke' oplossingen de voorkeur hebben boven synthetische medicatie stond Eva niet te springen om angstremmers te gaan gebruiken. Maar wat als het nou gewoon werkt? Lees meer

Column: Keihard chillen 2

Keihard chillen

Eva zet haar vraagtekens bij het fenomeen chillen. 'Eerlijk gezegd denk ik dat een wereld als deze, waarin fascisme oprukt, waarin genocide nog steeds bestaat, waarin het onrecht en de pijn en het verdriet van mijn schermen afspat, weinig reden geeft tot chillen.' Lees meer

We zijn tenminste allemaal nog mensen

We zijn tenminste allemaal nog mensen

In een overvolle trein ontwaart Aisha de eerste tekenen van het nieuwe verhaal waar ze - of iedereen? - naar op zoek is. Lees meer

Column: Dat heet ‘een gesprek voeren met elkaar’

Dat heet ‘een gesprek voeren met elkaar’

Als een vriendin van Eva op date gaat met een man waarmee Eva zelf al eerder afsprak, is ze erg benieuwd naar haar bevindingen. Lees meer

Column: Het glas wijn waar ik zin in heb bestaat niet

Het glas wijn waar ik zin in heb bestaat niet

Twee jaar geleden vroeg Eva nog aan een collega waarom ze niet dronk. Inmiddels laat ook zij de alcohol links liggen en is ze zelf degene die wordt bevraagd. Lees meer

(Ont)hechting

(Ont)hechting

Als Aisha op proef intrekt bij haar geliefde en haar eigen gekoesterde plek achterlaat, is het net het alsof ze een onvaste vorm aanneemt. Lees meer

Hypnose

Op een dag breng ik alle wereldleiders onder hypnose

Een betere wereld begint bij een andere gedachte en daarom besluit Marthe van Bronkhorst hypnotiseur te worden. Lees meer

Column 1

Je opnemen in mijn testament

Een lugubere ontdekking tijdens een boswandeling doet Eva nadenken over wat we achterlaten voor onze nabestaanden als we overlijden. Lees meer

Automatische concepten 71

We hebben een probleem met de derde helft

Een voetbalwedstrijd stopt officieel misschien op het veld, maar Marthe van Bronkhorst merkt in de trein dat het slinkse spel doorgaat. Lees meer

Zeker weten dat hij een super goede vader wordt

Zeker weten dat hij een supergoede vader wordt

Eva wil blij zijn voor haar vriend, die na een halfjaar weer van zich liet horen, maar merkt dat het haar moeite kost. Lees meer

Ondraaglijk gewicht

Ondraaglijk gewicht

Een opmerking van een kennis activeert bij Aisha een stroom van onzekere gedachten. Waarom wordt ons zelfbeeld zo beïnvloed door externe standaarden? Lees meer

Word trouwe lezer van Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Meld je aan als abonnee voor slechts €2,50 per maand en ontvang ons papieren magazine twee keer per jaar in de bus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer