Asset 14

Slaapverwekkende quiche

Column: Slaapwekkende quiche

Ik bel met mijn moeder, ze heeft het over opslomen.
‘Opslomen?’ vraag ik. Tijdens het bellen bak ik een quiche, ik breek net de eieren.
‘Opslomen ja,’ zegt ze, ‘het is ontzettend belangrijk om goed op te slomen. Heel veel mensen vergeten dat, zo jammer.’

We praten over slaappatronen. Sinds de puberteit ben ik een slechte slaper en doe ik er minstens veertig minuten over om in slaap te vallen. Vaker duurt het een uur, of anderhalf. Het is het moment ná lezen, knuffelen, seks, een laatste berichtje versturen, de wekker zetten, het licht uitdoen. Dan begint het: het niet in slaap vallen. En elke minuut die ik niet in slaap val, val ik méér niet in slaap. Totdat ik zodanig niet in slaap aan het vallen ben, dat langzaam een klaarwakkerheid in mij begint te tapdansen.

Ik las eens in een artikel dat slapen in de oudheid als impopulair werd beschouwd. Aristoteles schijnt van mening te zijn geweest dat slapen niets anders is dan het onvermogen om wakker te blijven, het onvermogen om zonder onderbreking actief te kunnen zijn. Onze zintuigen, zo meende hij, zijn tijdens de slaap geketend en tot stilstand gekomen. De van nature rechtopstaande mens die in slaap valt, vergeleek hij met iemand die een aanval heeft van vallende ziekte. Slapen betekende volledig controleverlies, dus. Ontwaken was volgens hem ‘een bevrijding’.

Mijn ratio is het absoluut niet met Aristoteles eens, maar mijn lichaam kan zich erg goed in zijn opvattingen vinden. Elke avond na elven juicht het: waar zijn de to-do-lijsten die afgewerkt moeten worden? Is er nog iemand met een probleem waarvoor ik een oplossing kan bedenken? Een huis, moet er nog ergens een huis worden gebouwd? Geen huis? Een dakkapel dan? Raad nodig? Advies? Iemand?

‘Niet meer tot elf uur achter je laptop,’ zegt mama. Ik klop ondertussen het quichemengsel door elkaar en giet het in de bebladerdeegde vorm. ‘Telefoon uitdoen. Geen werkmail meer na het avondeten. In het vlammetje van een kaars staren. Mediteren. Een kopje thee drinken zonder ondertussen iets anders te doen. Niet een kwartiertje, maar een uur een boek lezen. Gedichten. Dát bedoel ik met opslomen.’

Ik vertel haar over het boek dat ik de afgelopen weken las, Laura H. Het kalifaatmeisje uit Zoetermeer. Een waargebeurd verhaal over een twintigjarig meisje dat met haar geradicaliseerde man naar Syrië vertrekt, een klein jaar later weet te ontsnappen en vervolgens terechtkomt op de terroristenafdeling van de gevangenis in Vught. Meesterlijk opgeschreven door NRC-journalist Thomas Rueb. Ik las en las en las, úren, want het boek was waanzinnig spannend, maar als ik het weglegde en wilde gaan slapen kwam het: ik kon alleen nog maar denken aan kapotgeschoten lichamen langs de kant van de weg. Aan alle manieren waarop je iemand zo mensonterend mogelijk kunt executeren. ‘Mam,’ zeg ik, ‘ik wil best een uur opslomend lezen, maar dat kan toch niet de bedoeling zijn?’

Mijn moeder zucht. ‘Kijk, ik noem het opslomen, maar ik ben Baudelaire aan het lezen, en die zegt: overgave. Overgave, overgave, overgave. Jij geeft je niet over, Iduna. Jij houdt alles krampachtig vast.’
Met de gevulde taartvorm loop ik naar de oven, die ik vergeten ben voor te verwarmen, waardoor ik mijn moeder en eigenlijk de hele wereld ineens bloedirritant vind.
‘Mam, ik doe aan yoga dus wat je zegt slaat nergens op.’
‘“We moeten ons aan de nachtzijde van het bestaan toevertrouwen zoals een zwemmer zich aan het snel stromende water van een rivier overgeeft: we laten ons erin opnemen.” Dat zegt Baudelaire. Prachtig, hè? Meebewegen, jij moet gaan leren méébewegen met de nacht.’

Ik trek de oven open en schuif de quiche naar binnen. ‘Mam,’ zeg ik, ‘ik moet nog even iets afmaken. Maar goeie tip, dat opslomen, super, dankjewel. Ik noteer het.’ Mijn moeder zucht nog eens. Ik stel de tijd van de oven in. 22:37 uur, geeft het klokje aan.

Mail

Iduna Paalman (1991) is al bijna vier jaar columnist voor Hard//hoofd. Haar poëziedebuut ‘De grom uit de hond halen’ verscheen in het najaar van 2019 bij Querido. Ze won er de Poëziedebuutprijs 2020 mee. Ze publiceerde onder meer in De Gids, De Revisor, De Groene Amsterdammer en NRC Handelsblad.

Daphne Prochowski is een illustrator uit Groningen. Haar werk is te omschrijven als kleurrijk en verhalend.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Alleen samen krijgen we u eronder

Alleen samen krijgen we u eronder

Mark Rutte is het niet vergeten, vanaf vandaag wordt alles soepel! Geef vooral weer die drie zoenen en alsjeblieft: dicht op de mond graag. Waarom zou je denken aan de uitgeputte zorg en de oplopende IC-cijfers als je ook aan jezelf kan denken? Nou dan. Lees meer

Met (voor het eerst!) een illustratie van Melcher Oosterman. Lees meer

Column: Inferno onder de roltrap

Inferno onder de roltrap

Een defecte roltrap op het station herinnert Eva eraan hoe ze als kind soms verborgen werelden en niet per se bestaande systemen waarnam. Lees meer

De nobele kunst van het missen

De nobele kunst van het missen

Marthe van Bronkhorst mist een hoop dingen in haar leven. Haarelastiekjes, de deuk in de bank die ze maakte in het vakantiehuisje, en ze kan maar niet vergeten dat Philip Freriks gestopt is met het journaal. (kom terug, Philip!). Maar waar komt dit missen vandaan?
Met (voor de laatste keer!) een illustratie van Jessica Bacuna. Lees meer

Column: Wasverzachter

Wasverzachter

Een fietstochtje met twee vrienden voert Eva naar een nieuwbouwwijk, waar het leven bij nader inzien toch zo slecht nog niet zou zijn. Lees meer

Een ezel stoot zich geen twee keer aan dezelfde steen, maar een kiezer wel

Een ezel stoot zich geen twee keer aan dezelfde steen, maar een kiezer wel

Marthe van Bronkhorst verdiept zich ter voorbereiding van de verkiezingen in de Archieven der Vergeten Partijen. Ook dit jaar zijn er maar liefst 37 verkiesbare partijen. Wie zijn hen voorgegaan, en zat er dan echt niet een bij die de tand des tijds had moeten overleven? Lees meer

Column: Dingen die we niet gehoord hebben

Dingen die we niet gehoord hebben

Een gehoorbeschadiging is wat Eva van den Boogaard met haar opa gemeen heeft. Verder weet ze niet veel over hem en zijn oorlogsverleden, behalve dat het opgelopen trauma ook zijn nageslacht raakte. Lees meer

Sommige dagen kun je niet oplossen

Sommige dagen kun je niet oplossen

Twee geliefden die niet in elkaar opgaan blijven individuen en in Duo Penotti is eigenlijk best veel van jezelf terug te vinden. Marthe van Bronkhorst neemt een kijkje in haar ijskast, denkt na over wat je bewaart in je vriezer en komt tot de conclusie dat er voor sommige dingen geen oplossing bestaat. Lees meer

Hoe je de maanden op je knokkels telt en andere vragen

Hoe je maanden op knokkels telt en andere vragen

Voor welke simpele zaken heb jij nooit meer opnieuw naar uitleg durven vragen? Voor Vivian MacGillavry was het maanden tellen op haar knokkels. Maar toen ze dat aan een vriendin durfde op te biechten, ontdekte ze iets moois. Lees meer

Interfriention

Interfriention

Eva van den Boogaard viert een vriendschapsjubileum met vriendin I. en blikt terug op een andere vriendschap, die kort daarvoor ten einde moest komen. Lees meer

Tip van Else Boer Wees een meeloper

Wees een meeloper

Soms is een meeloper zijn gewoon een heel goed plan. Schrijver Else Boer legt uit waarom aan de hand van haar nieuwste niet-originele hobby: schaken. Lees meer

Zonder mijn moeder

Zonder mijn moeder

Het wel of niet aanschaffen van een kunstwerk voert Eva van den Boogaard terug naar tijden waarin ze nog niet alle beslissingen zelf nam. Lees meer

Column: In de kruipruimte

In de kruipruimte

In het huis dat Eva van den Boogaard bewoont, bevindt zich een kruipruimte dat de nodige vragen oproept. Lees meer

Column: Veelzeggende kiepau

Veelzeggende kiepauto

In haar laatste column op Hard//hoofd deelt Iduna Paalman een mistroostig inzicht: hoe beter we kunnen praten, hoe minder we kunnen zeggen. Toch brengt het haar tot een hartverwarmende conclusie. Lees meer

Schuldig

Schuldig

Marthe van Bronkhorst maakt een innerlijke reis om haar overleden grootvader te gedenken, die met andere bedoelingen naar Indonesië reisde dan zij lange tijd dacht. Lees meer

 Vergeet de zomer maar (niet)

Vergeet de zomer maar (niet)

Nu fysiek reizen wereldwijd onmogelijk is, rest de verbeelding: fotograaf Cleo Goossens neemt ons mee naar de zonnige uithoeken van onze fantasie. Lees meer

Column: Rommelklanken

Rommelklanken

Het vele videobellen van de afgelopen tijd doet Eva van den Boogaard de waarde inzien van zogenaamde 'rommelklanken'. Lees meer

Tip: Laat alles vallen 1

Laat alles vallen

Annelies van Wijk onderzoekt haar fascinatie voor alledaagse objecten die onverwacht te pletter vallen. Een tip om zelf ook eens als een brokstuk te gronde te gaan, wie weet welke schoonheid er nog oprijst uit de scherven. Lees meer

Column: Zolang je maar geen zware machines bedient

Zolang je maar geen zware machines bedient

Als kind vond Iduna Paalman opvatting dat slapen voor grote mensen was en zij het dus niet nodig had. Nog steeds probeert ze af te komen van haar vooroordeel dat alleen mensen die niet genoeg van het leven houden, van slapen houden. Lees meer

Column: The mask is the face

The mask is the face

Een versleten meubelstuk zet Eva van den Boogaard tijdens haar verhuizing aan het denken over de betekenis van uiterlijk vertoon. Lees meer

Beeldspraak: The City is a Choreography

Vraag de stad eens ten dans

Fotograaf Melissa Schriek heeft oog voor het subtiele en eigenaardige ritme van de stad. 'Zodra we de straat op gaan, worden we daar deel van.' Lees meer