Asset 14

Het probleem met Rutger Bregman

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Daan Steinebach heeft niet zoveel op met mensen die totaaloplossingen prediken om de wereld te redden.

Gisteren schreef Rutger Bregman een reactie op de gebeurtenissen van de afgelopen dagen, Nice en Turkije, maar zoals bij Bregman wel vaker het geval is ging het eigenlijk over 'alle grote vraagstukken van onze tijd’. De ‘Correspondent Vooruitgang’ laat zich in het stuk goed in de kaarten kijken. We moeten niet zoeken naar de verklaring voor wat er gebeurt, maar naar ‘verklaringen die hoop bieden, die aanknopingspunten bieden om zélf iets te veranderen’. Met andere woorden: politiek gaat voor.

We moeten niet kijken naar de individuen die onschuldige mensenlevens nemen en verwoesten, maar ‘naar de context’. Want de context, daar valt wat aan te doen, aldus Bregman. We moeten niet kijken naar de radicale Islam, maar naar de ‘racistische wereld’ waarin moslims opgroeien; niet naar de fundamentalisten, maar naar het falende onderwijssysteem. Want, zegt Bregman: ‘Ongelijkheid kun je verminderen, het onderwijs kun je verbeteren.’

Met andere woorden: donder op met je waarheid, met je verklaringen en je verantwoordelijkheid-voor-je-eigen-daden. Dat leidt maar af van de oplossingen. Oplossingen die Bregman natuurlijk allang klaar heeft. Zoals die andere schrijver met grote oplossingen ooit poëtisch schreef: ‘De filosofen hebben de wereld slechts verschillend geïnterpreteerd; het komt erop aan haar te veranderen.’bregman_fbIk heb helemaal niks tegen oplossingen – zeker niet van iemand als Bregman, iemand met (denk ik) ongeveer dezelfde politieke kleur als ik. Wel heb ik iets tegen de manier waarop hij het presenteert als oplossingen voor alles. Oplossingen die niet gehinderd worden door ongemakkelijke waarheden. Waarheden zoals het feit dat ongelijkheid eerst en vooral het gevolg is van het feit dat ieder ‘mens is zoals hij is: uniek, individueel en onveranderbaar’ (Hannah Arendt). Dat een ‘racistische wereld’ bij lange na niet verklaart waarom jonge mensen zich bekeren tot een gewelddadige ideologie en onschuldige mensen vermoorden.

Maar bovenal de waarheid dat de wereld in de eerste plaats bestaat uit individuen: mensen met eigen dromen en ideeën, mensen die in de eerste plaats alleen aan zichzelf toebehoren en niet aan een collectief – politiek of etnisch of religieus of ideologisch of wat dan ook. Want elk betoog dat daar niet mee begint eindigt meestal met de vaststelling dat die individuen plaats moeten maken voor een of ander collectief dat de problemen van de wereld wel even oplost. Om vervolgens te constateren dat mensen niet meewerken en met de volgende oplossing-voor-alles te komen, die weer iets verder gaat.

Nogmaals: niets tegen oplossingen. Maar liever dan dat heb ik het leven, de mensen, de waarheid en de vrijheid. Liever Oriana Fallaci dan Rutger Bregman: liever journalisten die de waarheid vertellen ongeacht de gevolgen, dan constructieve burgers die niet uit hun droomwereld willen worden gewekt. Die laatsten zijn namelijk geen journalisten, maar politici zonder partij, dogmatici zonder kerk.

Foto via Flickr.

Mail

Daan Steinebach (Utrecht, 1995) is schrijver en begint het liefst over alles een discussie. Hij studeert internationaal recht, eerder Nederlands recht en filosofie.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Ware kennis… Wat is dat eigenlijk en hoe vinden we die?

Ware kennis... Wat is dat precies en hoe vinden we die?

Ware kennis is kennis die door zo veel mogelijk mensen is ingegeven. Toch houden sommige leerprogramma’s van de studie filosofie nog geen of erg weinig rekening met de wijze waarop categorieën als gender, klasse en etniciteit invloed hebben op de politieke theorieën van een filosoof. En daar moet heel snel verandering in komen, aldus Stefanie Gordin. Lees meer

 Dankzij haar hoef je niet zonder eten naar bed

Dankzij haar hoef je niet zonder eten naar bed

'Ik neem de eerste hap, dan neem jij de tweede,' zegt Sara Sadok, voor ze een hap neemt van een karameldonut. Lees meer

Hard//talk: Hoe serieus kan de studentendemocratie zichzelf nog nemen?

Hoe serieus kan de studentendemocratie zichzelf nog nemen?

Door haar eigen universiteit voor het gerecht te slepen, hoopt UvA-student Tammie Schoots de vrije en emancipatoire kern van het onderwijs te beschermen. Lees meer

Waarom ziektemetaforen niet vermeden hoeven worden

Waarom ziektemetaforen niet vermeden hoeven worden

Hoe kunnen we zorgen dat een ziekte ‘gewoon’ een ziekte is en het lijden niet wordt versterkt door de denkbeelden die we eropna houden? In een tijd waarin bijna 60% van de bevolking met een chronische ziekte leeft is het belangrijk stil te staan bij hoe een ziekte-idee van invloed kan zijn op de ervaring van het ziek zijn, stelt Tiare van Paridon. Lees meer

 Geen regenboog op de refoschool

Geen regenboog op de refoschool

Jongeren op reformatorische scholen geven aan dat er in de praktijk best over verschillen in geaardheid kan worden gepraat, maar dat betekent niet dat ze zelf voor hun identiteit uit durven komen. Lees meer

'Beste Arie, wat als ik je zoon was?'

'Beste Arie, wat als ik je zoon was?'

De schrijver van deze brief ging tegelijkertijd en naar dezelfde school als de kinderen van minister Arie Slob, en leeft nog altijd met de wonden van de homofobie op die school. Lees meer

Teleurstellende feministen

Teleurstellende feministen

Vivian Mac Gillavry voert gesprekken met vrienden over de discrepantie in het feminisme tussen theorie en keuzes in het persoonlijke leven. 'De definitie van feminisme is zo breed dat het lijkt alsof álles wat met keuzevrijheid en gelijkwaardigheid te maken heeft, onder de noemer geplaatst kan worden.' Lees meer

Filmtrialoog

Kajillionaire

Redacteurs Jozien Wijkhuis, Loren Snel en Oscar Spaans togen naar de bioscoop voor Kajillionaire van Miranda July, en zagen een absurdistisch verhaal over een paar ouders dat hun dochter als verdienmodel ziet. Lees meer

Racisme, weet je nog?

Racisme, weet je nog?

We zijn een halfjaar verder en het gesprek over racisme is weer terug bij af. Waar wachten we op? De volgende catastrofe? Lees meer

 1

Antropoloog op de barricades
(David Graeber, 1961 - 2020)

Jonathan Luger eert de helaas te vroeg overleden antropoloog-activist David Graeber, door onder andere terug te blikken op Graebers inspirerende optreden bij de Maagdenhuisbezetting. Lees meer

 Nee, jijbakt er niets van!

Nee, jijbakt er niets van!

De in Los Angeles geboren illustrator Sebastian Eisenberg woont sinds kort in België. Hij ervaart hoe het is om de Amerikaanse verkiezingen vanuit Europa te volgen. Lees meer

Hard//talk: het nieuwste EU-migratiepact houdt ongelijkheid in stand

Het EU-migratiepact versterkt ongelijkheid

Het nieuwe EU-migratiepact is geen ‘oplossing’ voor het ‘probleem’ van migratie. Lees meer

 Kerkgangers gaan viraal

Kerkgangers gaan viraal

Voor fervente kerkgangers is het te hopen dat het virus zich deze maand niet van zijn vrome kant laat zien. Lees meer

 Kolven tegen corona

Kolven tegen corona

Vanaf volgende week wordt de moedermelk van zo'n 7500 oud-coronapatiënten opgehaald. Die bevat antistoffen, en is dus een perfect ingrediënt in - bijvoorbeeld - ijsjes! Lees meer

 Inktviswijsheid

Inktviswijsheid

Gaat de inktvis ons een pijnstillend medicijn leveren, beter leren plannen of de oorzaken van autisme blootleggen? Lees meer

Trialoog: Antebellum

Antebellum

Onze redacteuren durfden het aan om de horrorfilm Antebellum te gaan zien. Ze hopen op een golf aan sociaalbewuste horror, maar twijfelen of deze film een van de klassiekers van die stroming wordt. Lees meer

 Zij kozen níet voor deze mannen

Zij kozen níet voor deze mannen

Over iets meer dan vijf weken mogen de Amerikanen ja zeggen tegen een van deze mannen. Illustrator Veerle van der Veer toont ons de mensen die dat eerder níet deden. Lees meer

 The Notorious RBG is niet meer

The Notorious RBG is niet meer

Illustrator Pirmin Rengers maakte dit prachtige portret ter ere van Ruth Bader Ginsburg, de Amerikaanse opperrechter die afgelopen vrijdag overleed. Lees meer

 'Zijn we al thuis?' vragen 14.000 vluchtelingen in Nederland

'Zijn we al thuis?' vragen 14.000 vluchtelingen in Nederland

Maar liefst 14.000 asielaanvragen zouden nog voor het eind van 2020 behandeld moeten zijn, zo is de doelstelling van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). Lees meer

Nostalgische saus

Nostalgische saus

Onze maatschappij kent momenteel veel nostalgische oplevingen. Kunstenaar Sandra Mackus betrapt zichzelf erop dat ze in haar werk ook met het verlangen naar vroeger speelt. Hoe blijft ze authentiek en oprecht? Haar recept is verbluffend simpel. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan