Asset 14

Durf te leren van het verleden

Gelukkig zien jonge mensen het verband tussen toen en nu

Het is vandaag Dag 150 van wat in veel media een beetje cryptisch ‘de oorlog in Gaza’ heet. Dat doet natuurlijk geen recht aan het nietsontziende bombarderen van een van de dichtstbevolkte gebieden op aarde, door ‘een van de wreedste, bruutste en meest tirannieke regimes’. Die laatste woorden komen van de vermaarde Israëlische journalist Gideon Levy, die al bijna een halve eeuw schrijft over de Israëlische politiek en de kolonisatie van de Palestijnse gebieden. Lang geloofde hij in een ‘tweestatenoplossing’, inmiddels weet hij beter: er is allang één staat – een apartheidsstaat.

Geen al te optimistische alinea om een artikel mee te beginnen. Daar is ook geen reden voor. Afgelopen donderdag werd de grens van 30 duizend bevestigde dode Palestijnen (van wie bijna de helft kind) in Gaza bereikt. En het eind is bij lange na niet in zicht: voor ruim een half miljoen Gazanen ligt volgens de VN een hongerdood op de loer. Zelfs als elke Israëlische tank, granaatwerper en drone nu in water zou veranderen en elke zandkorrel in graan, zullen nog tienduizenden Gazanen sterven als gevolg van wekenlange honger. Zij zijn, letterlijk, dood op sterven na. Een ‘slachting’, noemt VN-Chef voor Mensenrechten Volker Türk het Israëlische optreden in Gaza.

Vorige week zondag stak de 25-jarige Amerikaanse piloot Aaron Bushnell zichzelf in brand voor de Israëlische ambassade in Washington. Hij liet geen misverstand bestaan over de reden van zijn daad. Hij stuurde op voorhand berichten naar nieuwsmedia (‘Ik ga een extreme verzetsdaad plegen tegen de genocide op de Palestijnen’), liet een testament achter (spaargeld: naar een hulpfonds voor Palestijnse kinderen; kat: naar de buren) en zei in een livestream van zijn actie dat hij weigerde medeplichtig te zijn aan genocide. De video is zo gruwelijk dat je als toeschouwer overblijft met twee opties: wegkijken, óf je durven afvragen wat zo verschrikkelijk kan zijn dat iemand een vlammendood zou sterven als dat een klein beetje verschil zou kunnen maken. Bushnells dood bereikte miljoenen nieuwskijkers, hoewel die van een andere Amerikaanse activist, die in december hetzelfde deed voor een Israëlisch consulaat, grotendeels onopgemerkt bleef. Haar naam is nog steeds onbekend.

‘Wat goed dat je hier bent’, drukte ze me op het hart. ‘Gelukkig zien jonge mensen het verband.’

Terwijl Bushnell zich in Washington opmaakte voor zijn martelaarsdood, stond ik met honderden anderen in Amsterdam bij de herdenking van de Februaristaking in 1941, de grootste verzetsactie tegen de Jodenvervolging in bezet Europa, die de nazi’s met geweld en bloedvergieten beëindigden. De stakers kwamen in opstand tegen ontmenselijking, deportatie, genocide. Voor de gelegenheid had ik een aardig bordje gemaakt: ‘Durf te leren van het verleden, stop genocide’. Leek me best een veilige tekst. Toch ben ik voor en na de herdenking minutenlang uitgemaakt voor ‘linkse rat’, ‘antifatuig’, ‘Hamas-hoer’… De NOS wist gelukkig een mooi shot te maken van het moment waarop ik werd aangesproken door een alleraardigste, oudere dame. ‘Wat goed dat je hier bent’, drukte ze me op het hart. ‘Gelukkig zien jonge mensen het verband.’

Mijn hoop is gevestigd op de activisten en journalisten die het verband tussen toen en nu dúrven te zien en benoemen: apartheid, etnische zuivering, genocide, ofwel medeplichtigheid. Mensen als de vermaarde Russisch-Amerikaanse joodse journalist Masha Gessen. Hen kreeg kritiek nadat hen Gaza had vergeleken met de joodse getto’s in nazi-Duitsland. Gessen (winnaar van de Hannah Arendt-prijs voor politiek denken) deed daar als reactie een schepje bovenop: ‘Het grootste verschil tussen de Gazanen en de joden in de getto’s’, zei hen, ‘is dat de meeste Gazanen nog leven, en de wereld nog iets voor hen kan doen.’

Laten we dat durven.

Mail

Marte Hoogenboom (Amersfoort, 1994 en Amsterdam, 2019) was eindredacteur, toen adjunct-hoofdredacteur, toen hoofdredacteur, toen magazinechef en nu weer eindredacteur bij Hard//hoofd. Tussen het uitstellen door schrijft ze aan haar debuut, dat in 2041 verschijnt.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom blijven we schrijven als kunstmatige intelligentie dat straks beter kan dan wij? In dit essay bespreekt Shimanto Reza de verbinding die teksten bieden. Ze gaan in dialoog met elkaar, met onszelf, met anderen. Lees meer

Witte tranen

Witte tranen

Vaak kan geconfronteerd worden met een racistische misstap veel losmaken in witte vrouwen. Waar komt dat door? Fleur den Boer onderzocht het perfectionisme van witte vrouwen en hoe zogeheten 'witte tranen' racisme in de hand werken. Lees meer

Stieren en vrouwen hebben iets gemeen

Stieren en vrouwen hebben iets gemeen

Wat hebben stieren en vrouwen gemeen? In dit essay ziet Barbara Haenen tijdens het bezoeken van een stierengevecht gelijkenissen met haar eigen ervaringen. Lees meer

Bijsturen 1

Bijsturen

In dit essay legt Belle de Rode de vinger op de zere plek. Ze beschrijft hoe zij de rol van bijsturende kapitein op zich moet nemen omwille van haar zieke vader, terwijl ze juist afscheid had willen nemen van de kritische kapitein die in haar huisde. Lees meer

Reden tot paniek

Reden tot paniek

In dit droomachtige en persoonlijke essay blikt Wouter Degreve terug op zijn jeugd, en hij onderzoekt de effecten daarvan op het heden. Want 'de kracht van de plek waar je bent opgegroeid mag je nooit onderschatten.' Lees meer

Vijftig jaar vrijheid van beweging

Vijftig jaar vrijheid van beweging

Tom Kniesmeijer leerde dansen op de remixes van discopionier Tom Moulton. Nu zijn eerste kennismaking met de muziek van deze sterproducent bijna vijftig jaar geleden is, blikt hij terug en komt hij tot een inzicht over onze tijd. Lees meer

Neoliberaal Lang Covid 2

Neoliberaal Lang Covid

Voor ons 'Aaah'-magazine, schreef Harriët Bergman een essay over hoe long covid-patiënten vallen tussen pech en onrecht. "Er is iets grondig mis met hoe we in Nederland omgaan met mensen met een beperking en chronisch zieke mensen." Lees meer

Waarom het over mij gaat als het over trans literatuur gaat

Waarom het over mij gaat als het over trans literatuur gaat

In dit persoonlijke essay reflecteert Tom Kniesmeijer op queer activisme en literatuur, oftewel: de reden dat we strijden en schrijven. Lees meer

Stop met het onderschatten van de gevolgen van het slavernijverleden

Stop met het onderschatten van de gevolgen van het slavernijverleden

Zelfs 150 jaar na de afschaffing van de slavernij, zijn de gevolgen daarvan nog steeds voelbaar. Veel Nederlanders zien helaas niet in hoe de koloniale geschiedenis het heden heeft vormgegeven. Pas als je de bloedrode draad door de Nederlandse geschiedenis begrijpt, kun je de huidige ontwikkelingen echt begrijpen stelt Jazz Komproe. ‘Een onzichtbare wond laat zich immers moeilijk genezen.’ Lees meer

:Het voorleesuur heeft geslagen: een essay over morele paniek

Het voorleesuur heeft geslagen: een essay over morele paniek

In april 2023 werd een onschuldige dragqueen-voorleesmiddag plots het middelpunt van ophef. Opgefokt door radicaal-rechtse groeperingen, werd er die middag luid geprotesteerd tegen het initiatief. Op het verkeerde tijdstip, maar toch: de morele paniek was niet te overzien. Reden genoeg voor Rijk Kistemaker om na te gaan: die paniek, waar komt die vandaan? En wat zit er eigenlijk achter? Lees meer

Navelstaren als rebellie

Navelstaren als rebellie

Voor ons vorige magazine, schreef Lena Plantinga een essay over waarom het revolutionair is als vrouwen schrijven over emoties, liefde, alledaagse dingen en seks. ‘Ik schrijf omdat ik boos ben terwijl iedereen me altijd lief noemt.’ Lees meer

Wie blijft? De kennisvlucht in Suriname

Het Sranantongo leeft

Het Sranantongo wordt steeds meer gesproken in Suriname om de massa aan te spreken. Toch is het Nederlands nog steeds de enige officiële taal van het land. Voor het drieluik dat Kevin Headley schrijft over hoe het koloniale verleden nog voortleeft in Suriname, gaat hij in dit derde en laatste deel in op de geschiedenis... Lees meer

Wie blijft? De kennisvlucht in Suriname 1

Wie blijft er over na de kennisvlucht in Suriname?

Hoogopgeleiden trekken steeds vaker weg uit Suriname. In dit tweede deel van een drieluik over hoe het koloniale verleden doorleeft in Suriname, gaat Kevin Headley in op hoe de kennisvlucht zich verhoudt tot de economische staat van het land. Lees meer

Eenzaamheid trekt me niet, maar ik heb er behoefte aan

Eenzaamheid trekt me niet, maar ik heb er behoefte aan

Eva van den Boogaard schreef een brief aan Roland Barthes, die in zijn dagboeken over eenzaamheid en vrijheid schreef wat zij zelf niet kon verwoorden. ‘Je hebt me lang gerustgesteld, maar waar ik de herkenning eerst geruststellend vond, vind ik haar de laatste tijd steeds verontrustender.’ Lees meer

Suriname is één groot slavernijmuseum

Suriname is één groot slavernijmuseum

Een slavernijmuseum is niet genoeg. Kevin Headley stelt de vraag hoe Nederland Suriname tegemoet kan komen op gebied van cultureel erfgoed rondom het koloniale verleden. ‘Ik denk dat de belangrijkste vraag die Nederland aan Suriname moet stellen is: “Wat heb je nodig?”’ Lees meer

Wanneer steek je nou eindelijk je middelvinger op?

Wanneer steek je nou eindelijk je middelvinger op?

Waarom wil je nog altijd niet-homo en meer genderbevestigend zijn? In deze brief bespreekt Jochum de waanvrijheid rondom homoseksualiteit. Lees meer

Lieve Mr. Dickhead

Lieve Mr. Dickhead

Op 7 januari schreef N. een liefdevolle goedmaakbrief en wilde deze persoonlijk overhandigen aan M. Zeven dagen eerder, op nieuwjaarsdag, mondde een akkefietje uit in de dramatische afloop van hun kortstondige doch intensieve liefdesrelatie. Het bleef niet bij een enkele ochtendbrief. Lees meer

:The chosen family: Beelden van queer vruchtbaarheid

The chosen family: Beelden van queer vruchtbaarheid

Marit Pilage onderzoekt beelden van queer vruchtbaarheid in de kunst om zo de definitie van vruchtbaarheid, zwangerschap en ouderschap te herdefiniëren. Lees meer

Een woud vol dichtgetimmerde hokjes

Een woud vol dichtgetimmerde hokjes

Zazie Duinker baant zich een weg door het oerwoud van de (hergedefinieerde) woorden. Lees meer

In de afwezigheid van 1

In de afwezigheid van

Marit Pilage onderzoekt de rol en betekenis van kunst bij zwangerschap en vruchtbaarheid, maar vooral ook bij het uitblijven daarvan. Lees meer

Word trouwe lezer van Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Meld je aan als abonnee voor slechts €2,50 per maand en ontvang ons papieren magazine twee keer per jaar in de bus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer