Asset 14

John van den Heuvel in Zomergasten

John van den Heuvel in Zomergasten

Het nieuwe seizoen Zomergasten werd afgetrapt door John van den Heuvel, die een grote tas smeuïge anekdotes met zich meenam. Aan het eind van de avond bleef bij Daan Steinebach vooral het beeld achter van iemand met een groot gevoel voor goed en kwaad, en een fascinatie voor zij die dat gevoel niet hebben.

Grote boeven, kleine boeven: John van den Heuvel vindt ze allemaal even fascinerend. Als er één ding nog eens duidelijk werd tijdens de eerste Zomergasten, dan is dat het wel. ‘Ik wil daar zijn waar het gebeurt,’ zegt hij aan het begin van het gesprek, en ook dat is wel duidelijk, terwijl hij de ene na de andere anekdote oplepelt. Over bezoekjes aan de Hell’s Angels bijvoorbeeld, of de Joegoslavische maffia in Amsterdam omdat ze boos waren over iets in een artikel dat hij had geschreven. Ging Van den Heuvel even uitleggen hoe dat werkt, op de krant, bleken die gasten dat best te begrijpen.

De droogkloterige en stiekem heel zachte ex-agent wil er vooral voor en bij staan, elk gruwelijk detail weten

Hij vertelt het zo onderkoeld dat je bijna vergeet waar Van den Heuvel het over heeft: dit zijn mensen die moorden, die in drugs dealen, mensen zonder geweten. Bijna, want Van den Heuvel is consequent, hij herhaalt een aantal keer: de onderwereld ís niet romantisch. En toch is er nog iets anders aan de hand. Criminaliteit fascineert hem duidelijk mateloos, want zijn afkeer is bijna even tastbaar als het tegenovergestelde gevoel, die droogkloterige en volgens mij stiekem heel zachte ex-agent wil er vooral voor en bij staan, elk gruwelijk detail weten.

Mij fascineert het ook, maar niet alleen boeven; ook de fascinatie voor de onderwereld, de manier waarop die mensen zoals Van den Heuvel aantrekt – zo erg dat ze er niet van weg kunnen blijven. Want hij is niet de enige: politiemensen, advocaten, rechters, Officieren van Justitie lijden aan dezelfde kwaal, om maar te zwijgen over krantenlezers (goede reden voor een abonnement op de Telegraaf) en, nou ja, ikzelf. Het heeft iets met het kwaad te maken, waar het vandaan komt, en met recht, de macht ervan en dan eigenlijk vooral de onmacht. Het is misschien de realisatie dat het maar een dunne lijn is tussen de wereld van orde en recht, de normale wereld en die daarbuiten, waar heel andere wetten gelden en alles mogelijk is terwijl het ook een wereld is gevangen door de ijzeren greep van geweld.

Zat Van den Heuvel bij de criminele inlichtingendienst te dichtbij, of niet dichtbij genoeg?

Heel persoonlijk wordt het gesprek met Abbring niet, behalve als Van den Heuvel over zijn jeugd vertelt. Een gebroken gezin, een stiefvader van wie hij niet wist dat hij een stiefvader was, een biologische vader die afwezig is. Een jeugd waarin niet alles was wat het leek, tenminste, dat heb ik er dan maar uit opgemaakt, terwijl Van den Heuvel ook zegt dat hij gelukkig is geweest. En opstandig, wel eens een nachtje in de cel heeft gezeten en niet alleen voor het slopen van een bushokje. Maar hij wilde vooral zélf bij de politie, liefst in Amsterdam, want daar gebeurde het – criminaliteit, wil dat zeggen – ‘en dan helpt een strafblad niet.’ Ik kreeg het beeld van iemand met een groot gevoel voor moraliteit en rechtvaardigheid, die toch ook niet weg kan blijven van die grens.

Wat Janine Abbring niet vroeg – en dat is toch een gemis: waarom is Van den Heuvel journalist geworden? Zat hij bij de criminele inlichtingendienst te dichtbij, of niet dichtbij genoeg? Ik bedoel daar niks moralistisch mee, ik vraag het me af. En eigenlijk weet ik het antwoord wel, want het is prachtig om te zien hoe Van den Heuvel nauw verholen glundert als hij vertelt over een crimineel die hem ontvangt met een geweer op schoot (John Mieremet). Hij wil erbij zijn, hij wil weten hoe het zit. Ik kan dat wel volgen, ik denk dat het juist het grote gevoel voor goed en kwaad van John van den Heuvel is dat zijn fascinatie drijft voor zij die dat gevoel missen, voor het kwaad en voor haar gevolgen. En die fascinatie is op zichzelf fascinerend, waarmee ik bedoel: John van den Heuvel is dat.



Mail

Daan Steinebach (Utrecht, 1995) is schrijver en begint het liefst over alles een discussie. Hij studeert internationaal recht, eerder Nederlands recht en filosofie.

Bram Dirven oordeelt, maakt en bepaalt over illustraties en is hiermee de illustratordictator bij Hard//hoofd.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef literair
  • Foto van Gatool Katawazi
    Gatool KatawaziAdjunct-uitgever
Lees meer
het laatste
Hard//talk: De goede kant van de geschiedenis is solidair, ook als het even niet uitkomt

De goede kant van de geschiedenis is solidair, ook als het even niet uitkomt

Racisme is een diep verweven onderdeel van het narratief van Nederland, waar we nog dagelijks de gevolgen van kunnen zien en voelen. Het is niet genoeg om je stil en afzijdig te houden van onrecht: verandering vereist actie. Lees meer

Echte schrijvers stellen uit

Echte schrijvers stellen uit

Elke schrijver is bekend met uitstelgedrag. Professioneel uitsteller Nicolas Voet legt in zijn essay uit waar het gelummel vandaan komt, en waarom het broodnodig is. Lees meer

Terra Infirma (deel 1)

Terra Infirma (deel 1)

Terwijl het coronavirus zich in de eerste maanden van 2020 over de wereld verspreidde en verschillende overheden verschillende maatregelen troffen, observeerde Nicky Runge de gang van zaken in haar woonplaats Hongkong. Lees meer

Automatische concepten 39

Vraag geen cadeaus (en krijg iets beters)

Jarig zijn én wereldproblematiek willen aanpakken, Jozien Wijkhuis leed eronder. Haar tip aan de (virtuele) verjaardagsbezoeker: geef cadeaus die geen geld kosten, of stort een bedrag dat de jarige zelf cadeau kan doen aan een medemens in nood. Lees meer

 Anderhalvemetergymnastiek

Anderhalvemetergymnastiek

Voor illustrator Jente Hoogeveen kan 1 juli niet snel genoeg komen: dan mogen de eerste mensen weer mondjesmaats naar de sportschool. Hoe dat eruitziet? Lees meer

Alles vijf sterren: 25

Je bent niet alleen

Deze week worden we blij van kleine dingen die je tijdens je zelfisolatie kan doen. Zonder dat we de druk voelen deze tijd te gebruiken om de rubbers van je koelkast te vervangen of De ontdekking van de hemel te lezen. Lees meer

Tip: Ga naar je werk

Ga naar je werk

Ook als je kantoortuin of favoriete koffietentje met laptopaansluiting gesloten is, kun je naar werk. Nora van Arkel liet zich betoveren door het sprankje magie dat nodig is om onszelf van eindeloze pyjamadagen te bevrijden. Lees meer

 O, Big Brother, Where Art Thou?

O, Big Brother, Where Art Thou?

Camera's op kruispunten en in gebouwen die je niet alleen volgen, maar zelfs herkennen en gegevens van je verzamelen. Hoe dichtbij is die dystopische toekomst? Lees meer

 1

Een radslag weg

Deze week worden we blij van kleine dingen die je tijdens je zelfisolatie kan doen. Zonder dat we de druk voelen deze tijd te gebruiken om een Ottolenghi-recept uit te proberen of de badkamer opnieuw te betegelen. Lees meer

Ons hulsel ligt verscholen

Emma Zuiderveen onderzoekt de digitale werkelijkheid in deze twee gedichten over performance, schijn en vega-worst. Lees meer

Tip: Ga een potje schaken

Ga een potje schaken

Jihane Chaara heeft een hobby uit de oude doos nieuw leven ingeblazen: het schaken. Het spel blijkt een grote metafoor voor het echte leven. Een tip om niet te haasten, je verbeelding in te zetten en natuurlijk om een vermakelijk spel te spelen. Lees meer

Kosmische Mixtape 1

Kosmische Mixtape

Een playlist met kosmische muziek om onze themaweek uit te luiden in stijl! Lees meer

Automatische concepten 36

So simple that we couldn't

Twee mannen zoeken antwoorden op vragen die ze niet begrijpen, om tot een allesomvattend inzicht te komen. Lees meer

 Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Hemel en aarde worden bewogen om levens te redden, en je slaat aan het protesteren tegen het dragen van mondkapjes en de kortstondige inperking van je vrijheid. Illustrator Rueben Millenaar keek van boven op de aarde neer en zag een mensheid die elk gevoel van perspectief kwijt is. Lees meer

Hemellichaamgedichten

Alle sterrenstelsels drijven langzaam uit elkaar

Yentl van Stokkum is behoorlijk fan van sterrenkunde. Voor de Kosmische Week schreef ze een reeks gedichten over astronauten, zwarte gaten en afgebeeld worden met een stralenkrans (ook al ben je daar eigenlijk te bescheiden voor). Lees meer

Alles Vijf Sterrenbeelden: Een kosmische quarantaine 7

De kosmische kijk- en luisterhoroscoop

Onze mediums hebben een horoscoop gemaakt om je weer terug op aarde te brengen. Voor als je even uit je hoofd en in je scherm of je speakers wilt. Lees meer

De aarde als jukebox

De aarde als jukebox

Imre van Son nodigt je met dit verhaal uit om deel te nemen aan een kosmische Zoom-vergadering. Wees gewaarschuwd: ‘Subtiele signalen die je in een offline-gesprek opvangt – lichaamstaal gezichtsuitdrukkingen, robot-expressie – ontbreken of worden vertekend in een online conversatie.’ Lees meer

Wat zich ontvouwt in de ruimte

Wat zich ontvouwt in de ruimte

Al jaren kijkt Marte Hoogenboom uit naar de lancering van James Webb, de opvolger van de beroemde Hubble-telescoop. We doen alles om onze plek in het heelal te begrijpen, terwijl we soms alleen maar willen horen dat het wel goedkomt met ons. Lees meer

Het Archief der Verloren Gedachten

Het Archief der Verloren Gedachten

Voor de Kosmische Week schreef Annemieke Dannenberg een kort verhaal over Gijsje Nachtegaal: een eenzame oudere die op zoek is naar een verloren gedachte... en daarbij wordt geholpen door een mysterieus call-center. Lees meer

 Kosmisch perspectief

Kosmisch perspectief

Tomas Mutsaers zoekt in zijn werk naar het wonderlijke van de wereld. Doelloos flanerend richt hij zijn lens met een kosmisch perspectief, zoals een telescoop door een wazige voorgrond van de atmosfeer kijkt, en scherpstelt op wat zich daarachter bevindt. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan