'Een vaderskant bijt nooit niet. Ze wensen in hun smeekbedes smakkend dat we slappe groentestukken blijven.’ Imane Karroumi El Bouchtati schrijft over ziek zijn, paternale familietafels en hoe verstrikte tongen geen geruchten kunnen tegenspreken.
Onder een feloranje nachtjapon blijf ik een tahabouct*. Geen puist, geen beest maar iets daar tussenin. Mijn hoofddoek is paars en eronder matteren mijn ongekamde 3c-krullen routineus tot een doffe klomp waar baardkammen na anderhalve week van sneuvelen. Je ruikt geen Berber, een Berber merk je op.
Een tahabouct zijn behoedt mij voor jaloerse of nieuwsgierige blikken. Als ze er dan toch zijn, houd ik mijn bovenrug gebogen en straal ik uit dat ik je dochters niet inhaal, dat ik struikel over mijn studiejaren, dat ik niet weet wanneer ik mijn haar zou moeten wassen. De blikken vinden mij vooral bij bushaltes: daar fermenteren verveelde tantes tot net voor het avondgebed. Of aan een paternale familietafel. Het best knipper ik onregelmatig en veel, terwijl ik elke lettergreep aanhoor en veins er zelf geen te kunnen uitlaten.
Een vaderskant bijt nooit niet. Ze wensen in hun smeekbedes smakkend dat we slappe groentestukken blijven. Ze nemen je moeders spaargeld, klappen slaapkamerdeuren dicht, gooien schoenen uit het raam en doen je verhuizen naar West-Vlaanderen. Je (moeder) ontsnapt ze niet. Als je wat uitlaat, dan blaf je – en honden horen buiten. Toen ik op een donderdagavond een nieuw olie in mijn haar wreef, werd dat op een vrijdagmorgen een hapje ontbijtklets aan de andere kant van ‘t stad. Tijdens dat soort boerse rumoervergaderingen, de dag na elk bezoek, stikken ze nog net niet in hun stuk ochtendbrood en laten ze spierspasmen de overhand nemen. Je bent dwarsliggend als je iets bent. Een tahabouct zijn is naar niets ruiken en zien.
Ook in mijn Riffijnse tongval ben ik ziek
Ook tussen witte, psychiatrische kliniekmuren hang ik – Berbers gebogen. Mijn verschilferde huidskleur verdonkert er tot uitgedroogd karamel en wanneer ik mijn wenkbrauwen niet tem, staren verpleegkundigen een seconde langer. ‘Neem je tijd, maar je kan hier gewoon niet wonen.’
Verstrikte tongen kunnen geen geruchten tegenspreken. Het liefst vermijden we bushaltes met wachtende Riffijnen, halen we onze schouders op bij vragen over studievoortgang en schudden we wraakdromen over sociopathische, paternale grootmoeders lichamelijk af. Na drie generaties helen oude wonden blijkbaar niet. Onze kindertongen verstrikken zich en om hen te ontwarren moeten ze struikelen. Ze vertellen hoe paarden zwarte broeken wassen en waarom bonen bitter smaken. Ook in mijn Riffijnse tongval ben ik ziek.
Door de smart heen denk ik in het verzonnen Tamazight tot psychiatrisch proza over hoe niet uit bed geraken geen vermoeidheid impliceert. Hoe ziek zijn anderen niet bijt. Waarom klinieken wel koffie hebben. Waar je in de kliniektuin het Fajr-gebed kan bidden. Wanneer een tahabouct ook een tabouharct** is. Onder klinieklakens ben ik graag beide. Ik ben dus hoef dan niets.
* In het Riffijns-Berbers betekent tahabouct letterlijk ‘puist’, ‘pukkel’, maar het wordt informeel gebruikt om een slordige, onverzorgde dame te duiden.
**In het Riffijns-berbers betekent tabouharct ‘een gekke vrouw’ of ‘een dommerik’.
