Asset 14

We zijn er bijna!

Mark Bakker vindt de pretentieloze toeristen in We zijn er bijna! verfrissend afsteken bij de ironische reacties erop.

Socioloog Herman Vuijsje schreef vorig weekend in NRC een opiniebijdrage dat het wel meevalt met het racisme in Nederland. Het feit dat Nederlanders van allochtone afkomst zich gediscrimineerd voelen is onderdeel van hun emancipatieproces. Vuijsje vergeleek het met de emancipatie van ouderen die blijkbaar sinds de jaren 80 plaatsvind. Zelf had hij toentertijd een ironisch stuk geschreven wat tot veel negatieve reacties van ouderen leidde. Maar nu de oudjes geëmancipeerd zijn (en Vuijsje zelf binnen de doelgroep valt) gebeurt dit natuurlijk niet meer: “Maar zou ik, zouden wij, ook zo gepikeerd reageren als een stel snotneuzen een ironisch stuk over ‘oudjes’ zou schrijven?” Welnee, dacht Vuijsje, wij zouden er onze schouders over ophalen.

Op de volgende pagina van het NRC stond een ingezonden brief. Een boze brief, naar aanleiding van een ironische recensie over We zijn er bijna!, het tv-programma van omroep MAX over oudere caravantoeristen. Dubbele ironie, zou je kunnen zeggen. Vuijsje had wellicht beter kunnen weten: de partij 50plus bewijst dat het slachtoffergevoel van ouderen nog (of weer?) springlevend is.

“De beelden die ik zag waren veelbelovend. Een hele fles ketchup die in een sauspan leeggespoten wordt.”

Ik besloot zelf eens naar We zijn er bijna! te gaan kijken. De beelden die ik zag waren veelbelovend. Vrouwen in de zestig die driftig de buitenkant van de caravan poetsen. Een hele fles ketchup die in een sauspan leeggespoten wordt. Een hoog Man Bijt Hond-gehalte. Ik vond het merendeels lieve mensen, toeristen, zoals je ze vaker op de camping tegenkomt.

De brievenschrijver viel er vooral over dat de recensent zich laatdunkend uitliet over het opleidingsniveau van de caravantoeristen. Wat ik opvallender vond is de recensiepassage waarin gesuggereerd wordt dat de caravantoerist niet geïnteresseerd is in de lokale bevolking. In een eerdere recensie in de Volkskrant werd een slechte beheersing van de Spaanse taal en een desinteresse in schilderkunst geconstateerd.

Wat hieraan ten grondslag lijkt te liggen is een waardeoordeel over vakanties. Je kunt op een goede en een foute manier op vakantie gaan. De foute manier noemen we toerisme, de goede manier noemen we reizen. De reiziger probeert zoveel mogelijk te integreren in het gastland en is op zoek naar authenticiteit. Het ergste wat hem kan overkomen is andere Nederlanders tegenkomen. De caravantoeristen uit het tv-programma zijn precies die mensen die de queeste naar authentieke ervaringen verstoren.

“De reizende toerist is niet heel anders dan de vakantieganger. Een backpack is niet beter dan een rolkoffer.”

Maar de ‘reizende’ toerist is niet heel anders dan de vakantieganger. En voor de locals is ook een backpack niet beter dan een rolkoffer. Zolang de bezoekers geld uitgeven en niet te veel overlast veroorzaken is het goed. Eigenlijk zijn de vakantiegangers van We zijn er bijna! ideaal: ze stoppen wat geld in de lokale economie, lopen een rondje langs wat bezienswaardigheden en gaan terug naar de camping om te klaverjassen. Geen pretenties om meer te zijn dan een simpele, burgerlijke toerist. Authentieke mensen die gewoon een fijne vakantie willen.

Over het commentaar van journalisten op het programma zegt Elma Drayer terecht dat het doel vooral is om over te brengen dat ‘de scribent zelve uit héél ander hout is gesneden’. Voor veel mensen is burgerlijkheid een grote angst. Je moet laten zien dat je erboven staat. Zowel de recensent van de Volkskrant als het NRC refereert aan het tv-programma de Hokjesman. Dat is niet voor niets. Alles is beter als er een VPRO-logo in de bovenhoek van de tv staat, het keurmerk van goede smaak. En mensen met goede smaak hebben als geen ander het voorrecht om ironisch te doen en anderen met dedain te benaderen. Gelukkig begint Zomergasten dit weekend weer. Eens zien of we daarover onze schouders zullen ophalen.

Mail

Mark Bakker (1984) is historicus en freelance redacteur.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnChef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Zomergast Robert Vermeiren bleef aan de oppervlakte

Zomergast Robert Vermeiren bleef aan de oppervlakte

Hoogleraar kinder- en jeugdpsychiatrie Robert Vermeiren – de derde Zomergast van 2021 – liet interviewer Janine Abbring en de kijker niet zomaar binnen. Gaandeweg de avond leek het plots of de kijker naar twee verschillende programma’s had gekeken, zag Tessa van Rooijen. Lees meer

Nieuws in beeld: In memoriam Dusty Hill

In memoriam Dusty Hill

Illustrator Anne Schillings brengt een postume ode aan de deze week overleden ZZ Top-bassist en -achtergrondzanger Dusty Hill. Lees meer

De schrijver mag schrijven, de lezer mag lezen

De schrijver mag schrijven, de lezer mag lezen

Nee, er bestaat geen censuur in Nederland. Een witte auteur mag schrijven over mensen van kleur en een hetero schrijver over homoseksuele relaties. Maar of de lezer het ook wil lezen, dat is nog maar de vraag. Lees meer

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

De schrijver en jurist ging radicaal op zoek naar het grijze gebied. Lees meer

Nieuws in beeld: Jeff Bezos zet het ons betaald

Jeff Bezos zet het ons betaald

Na zijn korte bezoekje aan de rand van de ruimte, eerder deze week, bedankte oud-Amazon-baas Jeff Bezos de werknemers en klanten van zijn bedrijf. 'Want jullie hebben hiervoor betaald'. Een perverse grap, vonden critici. Lees meer

Wat een week

Wat een week

Zie het nieuws maar eens in beeld te brengen in een week waarin drama zich op drama stapelde. Illustrator Rueben Millenaar liet zich niet uit het veld slaan: hij maakte maar liefst 6 illustraties. Een rampweek in beeld. Lees meer

Nieuws in beeld: En nu met z'n allen

En nu met z'n allen

Sinds vorige week zondag schrijven 155 democratisch verkozen volksvertegenwoordigers een nieuwe grondwet voor Chili. Ze hebben negen maanden de tijd om een grondwet te schrijven waarin iederéén wordt gerepresenteerd. Lees meer

Kunnen we de wandaden van een kunstenaar vergeten?

Kunnen we de wandaden van een kunstenaar vergeten?

Critici en liefhebbers zitten in hun maag met de wandaden van hun culturele helden. Moeten ze worden vergeven of ‘gecanceld’? Stefanie is vooral blij met de democratisering van de kunstwereld. Lees meer

Vergeet de lelijke kanten van dementie niet

Vivian Mac Gillavry begon op haar 19de haar vader te verliezen aan dementie. Ze schrikt van hoe mediamakers met dementie omgaan: het is goed om te laten zien hoe ermee valt te leven, maar wat als we zóveel focus leggen op de kwaliteit van leven, dat we vergeten te praten over hoe moeilijk dementie kan zijn? Lees meer

Ook automobilist moet aan de bak

Ook automobilist moet aan (of uit) de bak

Illustrator Veerle van der Veer brengt het nieuws in beeld. Dat de rechter Shell opdraagt zijn CO2-uitstoot drastisch terug te dringen, leverde vooral instemming en leedvermaak op, zagen opiniemakers in de Volkskrant. En de klánten van Shell dan, vroegen zij zich af. Lees meer

Speech: Waarom activisten de ‘zomer van trans woede’ uitroepen

Waarom activisten de ‘zomer van trans woede’ uitroepen

Honderden demonstranten protesteerden tegen de vernederende en dehumaniserende zorg voor transgender personen. Ze eisen hervorming van het zorgsysteem en riepen een ‘zomer van trans woede’ uit. Non-binaire trans vrouw Nilin gaf een openhartige toespraak. Lees meer

Filmtrialoog: Gunda

Gunda

Onze redacteuren Eva van den Boogaard, Nora van Arkel en Jozien Wijkhuijs bekeken de documentaire Gunda. Ze zijn onder de indruk van de unieke vorm van de film, maar er bleken ook wat dingen die iedereen anders interpreteerde. Lees meer

De ketenen zijn gebroken, maar de wonden zijn niet geheeld

De ketenen zijn gebroken, maar de wonden zijn niet geheeld

Op 1 juli 1863 schafte Nederland de slavernij af in Suriname en op Aruba, Bonaire, Curaçao, Sint Maarten, Sint Eustatius en Saba. Althans, zo staat het in de geschiedenisboeken. Lees meer

Essay: Verslag van een mislukking

Verslag van een mislukking

In de essayreeks Boys don't cry onderzoekt Jonathan van der Horst mannelijkheid aan de hand van kunstwerken die hem ontroerden. Vandaag deel 2 met werk van de slam poet IN-Q. Lees meer

Maling aan de paling

Maling aan de paling

Met 60 duizend stuwen, gemalen en sluizen is ons land voor trekkende palingen de grootste hindernisbaan van Europa. Lees meer

Ik bekritiseer Israël omdat ik om haar geef

Ik bekritiseer Israël omdat ik om haar geef

In gesprekken over Israël-Palestina bevindt Max Beijneveld zich afwisselend aan beide kanten. Voor hem is het bekritiseren van Israël juist een teken van hoop en vriendschap: hij uit kritiek omdat hij gelooft dat Israël kan verbeteren. Lees meer

Automatische concepten 56

Een Afrikaanse kritiek op het Antropoceen

In het Antropoceen zou 'de mens' een bepalende factor zijn in het verstoren van het klimaat en de biodiversiteit. Maar wie kan zich eigenlijk tot mens rekenen? En wie wordt als object behandeld? Grâce Ndjako verwerpt het Antropoceen als een eurocentrisch idee. Lees meer

Je partner slaan is nog geen doodvonnis voor je carrière

Je partner slaan is (nog) geen doodvonnis voor je carrière

Het onderscheid tussen de publieke en de privésfeer is soms vaag, maar geweld achter de voordeur zouden we nóóit door de vingers moeten zien, meent Jihane Chaara. Waarom komen zoveel publieke figuren ermee weg? Lees meer

Kunst is werk

Kunst is werk

Brood noemen we essentieel, theater niet. Maar wat als je in het theater je brood verdient? Lees meer

 Klop, klop, wie is waar?

Klop, klop, wie is waar?

De klopjacht op de voortvluchtige militair Jürgen Conings doet de in België woonachtige Amerikaanse illustrator Sebastian Eisenberg denken aan iets wat in zijn thuisland zou gebeuren; niet in Europa. Lees meer