Asset 14

Onverschillige burgers

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Het woonreferendum in Rotterdam kreeg een dramatisch lage opkomst. Mark Bakker vraagt zich af waarom er zo weinig interesse is in gemeentepolitiek.

Op 30 november was het een item in de landelijke media, maar op 1 december werd erover gezwegen: het Rotterdamse referendum over het woonbeleid van de gemeente. En dan specifiek over de sloop van tienduizenden goedkope sociale huurwoningen, die door duurdere nieuwe woningen vervangen zouden worden.

De wethouder die over het woonbeleid gaat is Ronald Schneider van Leefbaar Rotterdam. Dit vonden velen natuurlijk wel grappig: de partij van Pim Fortuyn, de Nederlandse oerpopulist, kreeg nu eindelijk zelf met de boze burger te maken.

Maar het liep voor Schneider met een sisser af: de kiesdrempel van 30% werd bij lange na niet gehaald, het referendum telt niet en het beleid kan dus worden voortgezet.

In Rotterdam is de opkomst bij verkiezingen altijd aan de lage kant. Bij de gemeenteraadverkiezingen stemde 45% van de bevolking, bij het Oekraïnereferendum van het afgelopen jaar 24,4%. Toch was dit in beide gevallen een stuk hoger dan vorige week, toen de 17% niet eens gehaald werd. De lokale VVD reageerde laconiek: ‘Dit verrast ons totaal niet. Dit onderwerp leeft niet bij de Rotterdammers. Mensen zijn bezig met Sinterklaas en de kerstvakantie.’

Er is in heel Nederland weinig interesse in gemeentepolitiek. De meest recente verkiezingen, in 2014, leverden de laagste opkomst ooit op. Maar waarom? Juist de lokale politiek gaat over zaken die een directe rol spelen in het leven en omgeving van de mensen. Net als Sinterklaas en de kerstvakantie is het woonbeleid van de stad waarin je woont van invloed op het dagelijks leven. Voor de mensen die zelf in zo’n sociale huurwoning wonen, voor mensen die juist een koopwoning zoeken, maar ook voor alle anderen: Wat voor stad willen we zijn? Hier is er niet per se een goed of een fout antwoord, maar daarom des te belangrijker om over na te denken.

Bij het Oekraïnereferendum was het omgekeerde het geval. Het associatieverdrag heeft voor niemand in Nederland een direct effect op het dagelijks leven. Toch kwamen er voor dat referendum veel meer mensen op de been, vooral om tegen te stemmen. (We moeten overigens niet overdrijven: ondanks de campagne van Geen Peil c.s. kwam maar een derde van de kiezers opdagen.) Wellicht maakt het tegenstemmen ook makkelijk als dat zo weinig gevolgen voor jezelf heeft.

Door het resultaat van het Rotterdamse referendum kun je je afvragen of de roep om meer directe democratie, zoals bijvoorbeeld Forum voor Democratie doet, zin heeft. In ieder geval niet om tot beter bestuur te komen. Want zodra mensen de kans krijgen om mee te beslissen over de inrichting van hun eigen omgeving geven ze niet thuis. Woonbeleid klinkt wellicht niet sexy, maar het is een onderwerp dat iedereen raakt.

Zo blijven het vooral abstracties waar de burger tegen in opstand komt. De linkse elite, de hoge heren in Den Haag en Brussel zijn de vijand. Daar is de woede op gericht, in de inrichting van de eigen leefomgeving is men helemaal niet geïnteresseerd.

Mail

Mark Bakker (1984) is historicus en freelance redacteur.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnChef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

De schrijver en jurist ging radicaal op zoek naar het grijze gebied. Lees meer

Nieuws in beeld: Jeff Bezos zet het ons betaald

Jeff Bezos zet het ons betaald

Na zijn korte bezoekje aan de rand van de ruimte, eerder deze week, bedankte oud-Amazon-baas Jeff Bezos de werknemers en klanten van zijn bedrijf. 'Want jullie hebben hiervoor betaald'. Een perverse grap, vonden critici. Lees meer

Wat een week

Wat een week

Zie het nieuws maar eens in beeld te brengen in een week waarin drama zich op drama stapelde. Illustrator Rueben Millenaar liet zich niet uit het veld slaan: hij maakte maar liefst 6 illustraties. Een rampweek in beeld. Lees meer

Nieuws in beeld: En nu met z'n allen

En nu met z'n allen

Sinds vorige week zondag schrijven 155 democratisch verkozen volksvertegenwoordigers een nieuwe grondwet voor Chili. Ze hebben negen maanden de tijd om een grondwet te schrijven waarin iederéén wordt gerepresenteerd. Lees meer

Kunnen we de wandaden van een kunstenaar vergeten?

Kunnen we de wandaden van een kunstenaar vergeten?

Critici en liefhebbers zitten in hun maag met de wandaden van hun culturele helden. Moeten ze worden vergeven of ‘gecanceld’? Stefanie is vooral blij met de democratisering van de kunstwereld. Lees meer

Vergeet de lelijke kanten van dementie niet

Vivian Mac Gillavry begon op haar 19de haar vader te verliezen aan dementie. Ze schrikt van hoe mediamakers met dementie omgaan: het is goed om te laten zien hoe ermee valt te leven, maar wat als we zóveel focus leggen op de kwaliteit van leven, dat we vergeten te praten over hoe moeilijk dementie kan zijn? Lees meer

Ook automobilist moet aan de bak

Ook automobilist moet aan (of uit) de bak

Illustrator Veerle van der Veer brengt het nieuws in beeld. Dat de rechter Shell opdraagt zijn CO2-uitstoot drastisch terug te dringen, leverde vooral instemming en leedvermaak op, zagen opiniemakers in de Volkskrant. En de klánten van Shell dan, vroegen zij zich af. Lees meer

Speech: Waarom activisten de ‘zomer van trans woede’ uitroepen

Waarom activisten de ‘zomer van trans woede’ uitroepen

Honderden demonstranten protesteerden tegen de vernederende en dehumaniserende zorg voor transgender personen. Ze eisen hervorming van het zorgsysteem en riepen een ‘zomer van trans woede’ uit. Non-binaire trans vrouw Nilin gaf een openhartige toespraak. Lees meer

Filmtrialoog: Gunda

Gunda

Onze redacteuren Eva van den Boogaard, Nora van Arkel en Jozien Wijkhuijs bekeken de documentaire Gunda. Ze zijn onder de indruk van de unieke vorm van de film, maar er bleken ook wat dingen die iedereen anders interpreteerde. Lees meer

De ketenen zijn gebroken, maar de wonden zijn niet geheeld

De ketenen zijn gebroken, maar de wonden zijn niet geheeld

Op 1 juli 1863 schafte Nederland de slavernij af in Suriname en op Aruba, Bonaire, Curaçao, Sint Maarten, Sint Eustatius en Saba. Althans, zo staat het in de geschiedenisboeken. Lees meer

Essay: Verslag van een mislukking

Verslag van een mislukking

In de essayreeks Boys don't cry onderzoekt Jonathan van der Horst mannelijkheid aan de hand van kunstwerken die hem ontroerden. Vandaag deel 2 met werk van de slam poet IN-Q. Lees meer

Maling aan de paling

Maling aan de paling

Met 60 duizend stuwen, gemalen en sluizen is ons land voor trekkende palingen de grootste hindernisbaan van Europa. Lees meer

Ik bekritiseer Israël omdat ik om haar geef

Ik bekritiseer Israël omdat ik om haar geef

In gesprekken over Israël-Palestina bevindt Max Beijneveld zich afwisselend aan beide kanten. Voor hem is het bekritiseren van Israël juist een teken van hoop en vriendschap: hij uit kritiek omdat hij gelooft dat Israël kan verbeteren. Lees meer

Automatische concepten 56

Een Afrikaanse kritiek op het Antropoceen

In het Antropoceen zou 'de mens' een bepalende factor zijn in het verstoren van het klimaat en de biodiversiteit. Maar wie kan zich eigenlijk tot mens rekenen? En wie wordt als object behandeld? Grâce Ndjako verwerpt het Antropoceen als een eurocentrisch idee. Lees meer

Je partner slaan is nog geen doodvonnis voor je carrière

Je partner slaan is (nog) geen doodvonnis voor je carrière

Het onderscheid tussen de publieke en de privésfeer is soms vaag, maar geweld achter de voordeur zouden we nóóit door de vingers moeten zien, meent Jihane Chaara. Waarom komen zoveel publieke figuren ermee weg? Lees meer

Kunst is werk

Kunst is werk

Brood noemen we essentieel, theater niet. Maar wat als je in het theater je brood verdient? Lees meer

 Klop, klop, wie is waar?

Klop, klop, wie is waar?

De klopjacht op de voortvluchtige militair Jürgen Conings doet de in België woonachtige Amerikaanse illustrator Sebastian Eisenberg denken aan iets wat in zijn thuisland zou gebeuren; niet in Europa. Lees meer

Flaneur versus voyeur

Flaneur versus voyeur

Sarah Vergaerde onderzoekt het doelloos ronddwalen én het al dan niet onopgemerkt gluren naar de ander aan de hand van boeken, films, podcasts en documentaires, waaronder My Amsterdam van Ed van der Elsken. Lees meer

Filmtrialoog: Ruben Brandt: Collector

Ruben Brandt: Collector

Onze redacteuren Jorne Vriens en Oscar Spaans en illustrator Friso Blankevoort bekeken de animatiefilm Ruben Brandt: Collector en zagen een verhaal dat niet in een andere vorm had kunnen worden verteld. Lees meer

Nieuws in beeld: Is het kunst of geeft het winst?

Is het kunst of geeft het winst?

Illustrator Loes van Gils kijkt met afgrijzen naar de afwegingen die het kabinet maakt. Dierentuinen, sportscholen en binnenzwembaden werden geopend, culturele instellingen moesten de deuren gesloten houden. Lees meer