Asset 14

Ook feministische NFT’s zijn een aanslag op het milieu

Dit is geen NFT, maar een simpele jpeg - weliswaar zonder uitstoot

Met 346 ‘Titties’ wil online feministisch kunstplatform The TittyMag het NFT-landschap diverser maken. Goede zaak, want slechts 5 procent van de NFT-opbrengsten gaat momenteel naar vrouwen. Toch vraagt Jorne Vriens zich af of het platform die markt niet beter links kan laten liggen. ‘Het opslaan, aanbieden en verkopen van één Titty-NFT stoot evenveel uit als een enkeltje naar Gran Canaria.’

Ruim een jaar geleden maakte de wereld kennis met non fungible tokens (NFT’s). De verbazing was groot toen er 69 miljoen dollar werd neergeteld voor The First 5000 Days, een collage jpeg-afbeeldingen (met veelal kwalijke inhoud) gemaakt door ene Mike Winkelmann, al even onbekend onder de artiestennaam Beeple, die sinds 11 maart 2021 de op drie na bestverkopende, levende kunstenaar is.

Wie was deze figuur en waarmee was hij rijk geworden? In talloze artikelen werd uitgelegd dat door de magie van blockchains een uniek eigendomsbewijs kan worden afgegeven dat het mogelijk maakt om een moeiteloos te kopiëren bestand toch te verkopen.

The TittyMag wil het NFT-aanbod diverser maken

Telkens als ik zo’n uitleg lees twijfel ik of ik NFT’s wel helemaal begrijp. Terwijl ik nota bene een cursus verzorg waarin ik samen met studenten grip probeer te krijgen op de werking en de toepassing van NFT’s. Vooral dat laatste levert mij de meeste vragen op. Want welk probleem lossen NFT’s precies op? Als kunsthistoricus wiens begrip van technologie voornamelijk afkomstig is uit een essay van de filosoof Walter Benjamin uit 1935, ben ik bepaald niet thuis in cryptografie of blockchains. Het lukt me eigenlijk alleen om NFT’s te begrijpen aan de hand van voorbeelden.

Daarom werd mijn interesse gewekt toen het online kunstplatform met feministische inslag The TittyMag (zie kader) op vrijdag 25 maart een eigen collectie NFT’s aanbood, die – tadaa – The Titties heten. De dag voor de lancering sprak ik erover met Imaan van der Zwan, managing director van The TittyMag.

Imaan vertelt dat zij een verschuiving in de creatieve sector ziet door de opkomst van NFT’s, waardoor er meer digitale kunst wordt gekocht. Als intersectioneel feministisch platform wil The TittyMag het aanbod diverser maken. Wie een Titty koopt, wordt automatisch lid van een gemeenschap of liever gezegd, een community. Bovendien, zo vertelt Imaan, kan de maker van een NFT makkelijker worden beloond. Het is bijvoorbeeld mogelijk dat deze volautomatisch een percentage ontvangt als de NFT in de toekomst wordt doorverkocht.

Het Wereld Natuurfonds staakte de verkoop van NFT's: die bleken veel vervuilender dan gedacht

Zo bezien kunnen de technische mogelijkheden die NFT’s bieden een oplossing zijn voor de heel scheve machtsverhoudingen in de meer gevestigde kunstmarkt. The TittyMag signaleert dat nu instappen noodzakelijk is om de mogelijkheid tot verandering te benutten, voordat de wereld rondom NFT’s is toegeëigend door dezelfde usual suspects die er in haast alle gevallen met de eer en het geld vandoor gaan. Kritiek van de zijlijn leveren is veel minder effectief dan deelnemen en streven naar een verandering ten goede. Maar wie iets met NFT’s doet, maakt grote kans op vuile handen.

The TittyMag is een intersectioneel feministisch kunstplatform, dat onder andere exposities en panels organiseert. Het biedt ruimte aan creatief talent dat bezig is met feminisme, inclusie en empowerment en streeft naar een gelijkwaardige en inclusieve omgeving. Wil je The TittyMag steunen, maar geen NFT aanschaffen? Volg The TittyMag op de sociale kanalen (Instagram, Twitter, nieuwsbrief) om op de hoogte te blijven van evenementen en projecten, of meld je aan voor de TittyMag-Discord.

Door toegenomen aandacht voor NFT’s is de markt voor digitale kunst het afgelopen jaar enorm sterk gegroeid. De mogelijkheid dat veelal onderbetaalde kunstenaars geld kunnen verdienen met hun digitale werk, is duidelijk een van de mooie kanten van NFT’s. Maar de nadelen die na ruim een jaar aan berichtgeving over NFT’s ook aan het licht zijn gekomen, zijn moeilijk te negeren.

Dat ontdekte ook de Britse tak van het Wereld Natuur Fonds, op pijnlijke wijze. Het had begin dit jaar het plan opgevat met 7900 NFT’s geld op te halen voor bedreigde diersoorten. Het Wereld Natuur Fonds maakte gebruik van het Polygon-netwerk om hun NFT’s te verkopen, een netwerk dat zichzelf ‘the eco-friendly blockchain’ noemt. Afgaand op informatie verstrekt door Polygon dacht het WNF slechts 0,2 gram aan CO2-uitstoot per transactie te veroorzaken. Dat bleek wat te rooskleurige marketingpraat. De Nederlandse onderzoeker Alex de Vries rekende voor dat door elke verkoop zo’n 430 gram koolstofdioxide de atmosfeer in wordt gepompt, vergelijkbaar met de uitstoot van een kilometer of vier rijden met een middenklasser. Na deze kritiek staakte het WNF de verkoop en meldde de organisatie dat ze nog ‘lots to learn’ had.

Eén Titty-NFT stoot evenveel uit als een enkeltje vliegen naar Gran Canaria

Het Polygon-netwerk mag vervuilender zijn dan het zich voordoet, het is relatief schoon te noemen in vergelijking met het Ethereum-netwerk, al is dat volgens dezelfde logica dat autobanden verbranden in de duinen milieuvriendelijker is dan een olieramp voor de kust. De meeste NFT’s worden verhandeld op het Ethereum-netwerk, zo ook de Titties. Het opslaan, aanbieden en verkopen van één NFT op Ethereum levert volgens diverse onderzoekers (minstens) 500kg aan CO2-uitstoot op; evenveel als een enkeltje vliegen naar Gran Canaria.

Imaan zegt zich bewust te zijn van deze problematiek. Ze geeft aan dat het doel van deze NFT’s – vrouwelijke makers voor het voetlicht brengen – voor haar momenteel zwaarder weegt dan de ecologische bezwaren. Imaan verwacht dat er binnenkort een belangrijke verbetering aan het Ethereum-netwerk zal worden aangebracht, waardoor er minder energie slurpende rekenkracht nodig is om een transactie te registreren. In de cryptogemeenschap wordt al lang gespeculeerd over die uitstoot verlagende upgrade. Experts als Alex de Vries geloven tegelijkertijd niet dat het netwerk zal veranderen. Tot die tijd zijn de Titties nog een aanslag op het milieu.

Een van de argumenten om wél mee te doen aan de hype rondom NFT’s is de oneerlijke verdeling van de toch niet geringe hoeveelheid geld die erin omgaat: slechts 5% van de opbrengst van NFT’s gaat naar een vrouw. Het is begrijpelijk dat een feministisch platform zich bezighoudt met het scheppen van ruimte voor vrouwelijke makers, wat ook de afbeeldingen verklaart. Imaan geeft als slagzin: ‘There are not enough tits in the space.’

En nu zijn die er wel, 346 paar om precies te zijn. De borsten zijn samengesteld uit verschillende sjablonen: variaties in vorm, grootte, piercings, littekens en kleur maken unieke combinaties. Deze sjablonen zijn naar verluid gemaakt door twee vrouwelijke kunstenaars, wie dat zijn is echter maar met moeite te vinden op de site waar de NFT’s worden aangeboden, wat me juist van belang lijkt om meer ruimte te scheppen voor vrouwelijke makers.

Vanuit een ecofeministisch standpunt rijst de vraag waarom The TittyMag nou juist NFT’s voor haar missie nodig heeft

Mooi durf ik de afbeeldingen overigens niet te noemen, maar vooruit: muggenziften over de aanblik van de NFT’s zorgt niet voor een beter begrip ervan. Bij de meeste NFT’s is esthetiek immers niet heel belangrijk. Het gaat om andere zaken, zoals status en toegang tot een gemeenschap van medebezitters. Imaan over die gemeenschap: ‘De koper van een NFT ontvangt ook stemrecht, waarmee bijvoorbeeld kan worden bepaald welke kunstenaar in de toekomst zal worden gevraagd om NFT’s te maken.’ Ze vervolgt dat er drie prijscategorieën zijn. De duurste varianten geven toegang tot workshops en trainingen die The TittyMag regelmatig aanbiedt.

De positie van vrouwelijke kunstenaars verbeteren en trainingen verzorgen past overduidelijk bij de intersectionele, feministische missie van The TittyMag. Vanuit een ecofeministisch standpunt rijst echter de vraag waarom daar NFT’s voor nodig zijn. Waarom een achterban proberen over te halen om vervuilende NFT’s te kopen, in plaats van direct te vragen om financiële steun om de goede zaak te dienen? Bovendien gaat een deel van de koopprijs op aan gas fees: transactiekosten die kunnen oplopen tot zo’n honderd euro per aankoop.

Het streven van The TittyMag met The Titties is lovenswaardig. Er zijn al genoeg makers van NFT’s die alleen de ideologie van het snelle geld aanhangen. Met een relevante missie onderscheidt The TittyMag zich dus van heel veel anderen. Toch blijft volgens mij het probleem samen te vatten in één woord: speculatie. Daarmee doel ik niet alleen op de aanschaf van NFT’s door handige jongens - want het zijn bijna alleen maar jongens - in de hoop er later meer voor te kunnen krijgen. Vooral denk ik aan de speculatie dat de onderliggende technologie in de toekomst plotseling milieuvriendelijk zal zijn en de aanname dat mensen slechts willen bijdragen aan de goede zaak als ze daar een jpeg-bestand bij ontvangen. Een jaar nadat we met NFT’s kennismaakten, volstaat het niet meer om op een toekomst te vertrouwen waarin alle bestaande – én bekende – problemen vanzelf zullen verdwijnen. Meedoen kan, maar streef dan ook expliciet naar verandering.

Mail

Jorne Vriens

Jorne Vriens

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Hard//talk: Evita 3.0 1

Evita 3.0

De voormalige Argentijnse president Cristina Fernández de Kirchner overleeft een aanslag op haar leven, maar een twaalfjarige gevangenisstraf vanwege corruptie hangt boven haar hoofd. Lees meer

In ieder geval bleven we stuurloos 3/3: Métro

In ieder geval bleven we stuurloos - Métro

Zelfs de sterkste vriendschappen leden aan betonrot. Vrienden verjaren hier als sprinkhanen, hele groepen ontstonden en verdwenen in enkele seizoenen. Lees meer

In ieder geval bleven we stuurloos 2/3: Á pied

In ieder geval bleven we stuurloos - À pied

 Voor eenzaamheid heb je geen kostschool nodig. Niemand keek op wanneer ik ‘DRRRAAAAK’ schreeuwde zonder mijn pas te vertragen. Lees meer

In ieder geval bleven we stuurloos 1/3: Vélo

In ieder geval bleven we stuurloos - Vélo

Tijdens een afdaling vol kinderkoppen ging mijn hangslot uit zichzelf op slot, waarna mijn sleutelbos in een nabijgelegen afvoerputje verdween. Lees meer

Nieuws in beeld: Het kind in het badwater terugvinden

Het kind in het badwater terugvinden

Amerikaanse onderzoekers wisten het geheugen van 150 ouderen te verbeteren middels een schokkend badmutsje. Lees meer

Automatische concepten 78

De natuur huilt droge tranen

Europa maakt waarschijnlijk het ergste droogteseizoen mee in ruim 500 jaar. Lees meer

 1

Tijd voor een dekoloniale Indië-herdenking!

Benjamin Caton organiseert jaarlijks op 16 augustus een dekoloniale Indië/Indonesië-Nederland Herdenking, omdat een grote en groeiende groep mensen zich niet gezien voelt door de Nationale Indië-herdenking, een dag ervoor. Lees meer

Nieuws in beeld: Van Trump mag de FBI de pot op

Van Trump mag de FBI de pot op

Elf 'topgeheime' documenten nam de FBI mee van Donald Trumps landgoed. Hij wil ze terug. Lees meer

Nieuws in beeld: Bomen zijn klaar met de hitte en zetten de herfst in

Bomen zijn klaar met de hitte en zetten de herfst in

Sommige loofbomen begonnen vorige maand al hun bladeren af te stoten - veel vroeger dan normaal. Lees meer

Nieuws in beeld: Iedereen voor? Hallo?

Iedereen voor? Hallo?

De weinige Tunesiërs die kwamen opdagen voor het referendum, stemden massaal voor meer macht voor de zittende president. Lees meer

Nieuws in beeld: We moeten kopen, reizen, vliegen, drinken, eten, feesten, zo niet doorgaan

We moeten kopen, reizen, vliegen, drinken, eten, feesten, zo niet doorgaan

Hoelang kunnen we nog boven de zelfgegraven afgrond blijven bungelen? Lees meer

Nee, Anna Sorokin is geen Robin Hood en dit is waarom

Nee, Anna Sorokin is geen Robin Hood en dit is waarom

Netflix zet in Inventing Anna een oplichtster op een voetstuk. Emma Stomp zet daar vraagtekens bij. Lees meer

Nieuws in beeld: We zitten krap bij gas (dus kolencentrales mogen weer)

We zitten krap bij gas (dus kolencentrales mogen weer)

Om de gasvoorraden te ontzien, mogen de (uiterst vervuilende) kolencentrales jarenlang op volle toeren draaien. Lees meer

Nieuws in beeld: Blokkeert de boer zijn eigen protest?

Blokkeert de boer zijn eigen protest?

Driekwart van de Nederlanders vindt de acties tijdens boerenprotesten te ver gaan. Lees meer

Automatische concepten 75

Filmmaker liet angst achter zich

Dit jaar werden de Olympische Winterspelen ‘gewoon ’in China gehouden. In het licht van deze – voor mensenrechtenactivisten – verbijsterende keuze door het Internationaal Olympisch Comité maakte de Tibetaanse documentairemaker Dhondrub Wangchen een tournee door Europa. Op het moment dat hij tot zes jaar gevangenisstraf werd veroordeeld was de eerste keer dat de wereld hoorde... Lees meer

Nieuws in beeld: Een wereld zonder plastic, kunnen we ons die nog wel voorstellen?

Een wereld zonder plastic, kunnen we ons die nog wel voorstellen?

Illustrator Finn Rogers liet zich inspireren door een gedachte-experiment: wat als we - met één zwaai van een toverstaf - al het plastic lieten verdwijnen? Lees meer

Evi Aarens is een troll 1

Evi Aarens is een troll

Je als gearriveerde schrijver verschuilen achter een pseudoniem om kritiek op anderen te spuiwen geeft geen pas, aldus Marthe van Bronkhorst. Lees meer

Een groot avontuur begint met een klein rugzakje

Een groot avontuur begint met een klein rugzakje

Op een waddenvakantie dringt de vervreemding zich aan Nina op bij zoveel ingekaderd vertier. “Er klopt iets niet aan dit uitstapje.” Als de weidsheid van het Wad niet meer voldoende blijkt om uit de aangeharkte realiteit van onze maatschappij te ontsnappen, vindt ze elders een ervaring van oneindigheid. Lees meer

Nieuws in beeld: 'Hyperkapitalistische middelvinger' gaat voortaan wat bescheidener door het leven

'Hyperkapitalistische middelvinger' gaat voortaan wat bescheidener door het leven

Voor de lezers van het 'lijfblad voor 's werelds allerrijksten' komt de echte wereld toch iets te dichtbij. Lees meer

Nieuws in beeld: Als genezen niet meer gaat, rest een zachte overtocht

Als genezen niet meer gaat, rest een zachte overtocht

Artsen en verpleegkundigen krijgen 'les in vreedzaam sterven'. Lees meer

Het is eindelijk zover: 12,5 jaar Hard//hoofd in Het HEM!

Op zaterdag 1 oktober viert Hard//hoofd haar 12,5-jarige jubileum in kunsthal Het HEM, een oude munitiefabriek die is omgetoverd tot culturele vrijplaats. In 2020 moesten we ons 10-jarige jubileum om bekende redenen helaas annuleren, nu vieren we alsnog het verleden, het heden en de toekomst van Hard//hoofd!

Bestel je ticket!