Asset 14

Hoofd in vershoudfolie

Hoofd in vershoudfolie

Ik zit op de bank en bel met een spiritueel genezer. ‘Onze zielen zingen, maar onze lichamen luisteren niet,’ zegt hij met een klapwiekend Vlaams accent door de luidsprekerstand van mijn telefoon. Om mijn scepsis over dit consult kracht bij te zetten (én omdat ik vind dat multitasking ondergewaardeerd wordt) heb ik net de nagels van mijn linkerhand gelakt. Nu probeer ik met links de andere hand te doen. ‘Interessant ja,’ zeg ik. ‘En wat kunnen we daar het beste aan doen?’

Deze spiritueel genezer is niet mijn idee. Een vriendin raadde hem aan. ‘Hij legt de vinger precies op je knopen,’ zei ze. ‘En aan het einde van het gesprek lijnt hij je even uit. Dat kan gewoon door de telefoon, werkt heel bevrijdend.’ Ik heb haar verteld dat ik – zoals alle mensen van eind twintig, of waarschijnlijk zoals alle mensen in het algemeen – geregeld geplaagd word door momenten van grote twijfel. ‘Ik mis regie,’ zei ik tegen haar. ‘Ik pas me te veel aan.’

De spiritueel genezer heeft het allemaal in de gaten. ‘Ons accommoderend vermogen hebben we goed ontwikkeld,’ zegt hij. ‘Maar ons lichamelijk antwoord hapert, en trapt op de rem. Die hoofdpijn,’ – ik heb hem helemaal niet verteld dat ik inderdaad last heb van hoofdpijn – ‘is de plastic laag die ons omwikkelt. De rest van ons lichaam is weerloos. Het is verleerd adequaat te reageren op de ziel. Herkent ge dit?’

Ik zucht diep, doop het kwastje in de nagellak en denk dan aan het schilderij Selbstporträt mit Regenschirm van de Oostenrijkse kunstenares Maria Lassnig, dat ik pasgeleden in het Stedelijk Museum zag. Op het schilderij heeft Lassnig zichzelf met een paraplu afgebeeld, om haar gezicht hangt een plastic waasje, het lijkt vershoudfolie. Ik herinner me dat ik, terwijl ik het schilderij bekeek, mijn eigen ademhaling voelde. Dat ik me ineens bewust werd van de mogelijkheid het benauwd te hebben. Kijken naar het schilderij werd een lichamelijke ervaring, het liet me teruggaan naar de mechanismen van mijn eigen lijf. Lassnigs schilderijen worden Körperbewusstseinsbilder genoemd – beelden waarin ze de gewaarwordingen in haar lichaam surreëel thematiseert, en zo haar relatie tot de wereld bepaalt. Niet alleen elementen als ouderdom, ziekte, angst en verlangen, maar ook stillevens, oorlogen en patriarchale overheersing worden vanuit het lichaam vertolkt. Niet gek dus, dat deze beelden ook bij de toeschouwer een fysieke reactie oproepen?

Enthousiast vertel ik de spiritueel genezer over het schilderij. ‘Als ik u goed begrijp,’ besluit ik, ‘moeten we ons meer bewust worden van ons lichaam. Ik ben het volkomen met u eens. Hoe pakken we dat aan? Meer kunst? Meer sport? Yoga? Ik doe de laatste tijd aan Vinyasa –’

Ik hoor de genezer klakken met zijn tong. Ondertussen doop ik het kwastje nog eens in het potje, ik hoef alleen mijn ringvinger en pink nog. ‘Ons lichaam moet geen dingen doen,’ zegt hij zacht en scherp. ‘Het moet luisteren. Vind jij het moeilijk om te luisteren, Iduna?’ Ik krijg het warm. Wat denkt deze zweefmolen wel? ‘Nee hoor,’ zeg ik, ‘volgens mij niet. Maar…’
Dan begint de man te zingen. Ik schrik van het hoge, heldere geluid door de telefoon, zo dichtbij dat het lijkt alsof hij naast me zit. De taal van het lied lijkt een soort Japans, ik hoor een paar keer mijn naam, alsof hij me zegent. De genezer zingt en zingt. Mijn handen worden langzaam zwaar en mijn keel dik, alsof ik elk moment kan gaan huilen.

Als hij is opgehouden wil ik emotionele kreten slaken. ‘Prachtig!’ wil ik zeggen. ‘Ik kon helemaal ontspannen! Uw stem heeft zo’n bijzondere klank!’ Maar er komt niets uit mijn mond. Het lijkt minuten te duren voordat ik iets kan zeggen, en zodra ik begin te praten, verbreekt de genezer de verbinding.

Ongelovig kijk ik naar het scherm. Ik wil opstaan, maar blijf roerloos zitten. Ik wil mijn telefoon pakken, maar laat hem naast me liggen. Ik kijk naar mijn handen, de nagellak is nog niet droog en heeft vlekken gemaakt in mijn trui. Ik staar ernaar, ik blijf ernaar staren. De stem van de man zingt nog rond in de kamer.

Mail

Iduna Paalman (1991) is al bijna vier jaar columnist voor Hard//hoofd. Haar poëziedebuut ‘De grom uit de hond halen’ verscheen in het najaar van 2019 bij Querido. Ze won er de Poëziedebuutprijs 2020 mee. Ze publiceerde onder meer in De Gids, De Revisor, De Groene Amsterdammer en NRC Handelsblad.

Daphne Prochowski is een illustrator uit Groningen. Haar werk is te omschrijven als kleurrijk en verhalend.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
Lees meer
test
het laatste
:Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 2) 7

Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 3)

Hoe kun je poëzie ook anders ervaren dan via de bundel of op het podium? Tachtig studenten illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie lieten zich inspireren door het werk van de dichters van het 54ste Poetry International Festival (6, 7, 8 en 9 juni in Rotterdam). Dat levert een verrassende verzameling nieuwe beelden op. Een dialoog tussen woord en beeld waarbij iedere tekenaar zijn eigen afslag nam. Lees meer

:Dit is Europa: een half-ontspoorde trein

Dit is Europa: een half-ontspoorde trein

Marthe van Bronkhorst bekijkt Europa als een treinreis en stemmen voor de Europese Parlementsverkiezingen als het zijn van de conducteur op die rammelende trein. Lees meer

:Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 2) 6

Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 2)

Hoe kun je poëzie ook anders ervaren dan via de bundel of op het podium? Tachtig studenten illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie lieten zich inspireren door het werk van de dichters van het 54ste Poetry International Festival (6, 7, 8 en 9 juni in Rotterdam). Dat levert een verrassende verzameling nieuwe beelden op. Een dialoog tussen woord en beeld waarbij iedere tekenaar zijn eigen afslag nam. Lees meer

Nooit Verzonden - wacht op titel

Afscheidsbrief aan een waardeloze dokter

Er zijn nog steeds dokters die de gezondheidsklachten van hun patiënten niet serieus nemen. Luuk Schokker schreef een openhartige brief aan één van hen. Lees meer

:Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 1) 1

Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 1)

Hoe kun je poëzie ook anders ervaren dan via de bundel of op het podium? Tachtig studenten illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie lieten zich inspireren door het werk van de dichters van het 54ste Poetry International Festival (6, 7, 8 en 9 juni in Rotterdam). Dat levert een verrassende verzameling nieuwe beelden op. Een dialoog tussen woord en beeld waarbij iedere tekenaar zijn eigen afslag nam. Lees meer

Dubbelleven

Dubbelleven

Hoe kenmerkt het interieur van een multicultureel gezin zich? Emerald Liu onderzoekt hoe huiselijke voorwerpen een metaforische brug vormen met haar overzeese familieleden. ‘Het proces van achterlaten maakt alles wat je in je handen hebt extra betekenisvol, overgoten met een glazuur van kostbaarheid.’ Lees meer

Zo beweegt ze niet

Zo beweegt ze niet

Ze had zich er grondig op voorbereid. Spotify-playlists, het juiste jurkje, en zelfs een plan voor gespreksonderwerpen. Maar nu, in de rij voor de club, voelt alles vreemd en ongepast. Een audioverhaal van Lakaver (Werner de Valk en Roderik Maes). Lees meer

Ik wil het woord tokkie nooit meer horen

Ik wil het woord tokkie nooit meer horen

"Ofwel we noemen mij voortaan een tokkie, en ik zal de titel met trots dragen. Of we stoppen met het gebruik van het woord tokkie en laten het weer alleen een familienaam zijn." In deze gastcolumn geeft Anne Schepers een ijzersterk pleidooi tegen het negatieve gebruik van het woord 'tokkie'. Lees meer

Tot morgen

Tot morgen

Na bijna vier jaar als columnist voor Hard//hoofd is het voor Eva tijd voor iets nieuws, maar afscheid nemen is niet haar ding. 'Dus lieve lezers: voor jullie nu een kus op de wang, en tot morgen!' Lees meer

Wat je niet zult zien op het nieuws

Wat je niet zult zien op het nieuws

Marthe van Bronkhorst beschrijft dat wat ongezien blijft op het nieuws over de demonstaties bij de UvA. 'Maar het is wel gezien. Het is niet onopgemerkt gebleven.' Lees meer

:‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven 2

‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven

Booking.com pretendeert op te komen voor mensenrechten en verdient tegelijkertijd geld aan verhuur in illegale nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Juul Kruse beschrijft hoe het is om tegen dit bedrijf te demonstreren. Lees meer

:Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Daria Rizvic zag de film Perfect Days op precies het juiste moment in haar leven. Een persoonlijk verhaal over de kracht van regelmaat. Lees meer

Enge man

De echte ‘sfeerboosdoener’ was de ME

Hoe kan een universiteit die in bijna elk curriculum aandacht besteedt aan dekolonisatie en de kritische blik van haar studenten, zich hier in de praktijk, wanneer het over hun eigen rol gaat, aan onttrekken? Lees meer

Relatietherapie voor een  meningsverschil over AI en kunst 1

Relatietherapie voor een meningsverschil over AI en kunst

Drie kunstenaars komen samen om te praten over de relatie tussen AI en kunst. Twee verschillen flink van mening, de derde bemiddelt. Lees meer

 1

Museumwanden heringericht: Hoe moeten vrouwelijke kunstenaars nu gecureerd worden?

Waarom hangt er nog steeds zo weinig werk van vrouwelijke makers in Nederlandse musea? Isabella Legebeke onderzoekt dit aanhoudende gebrek in een hoopvol essay. Lees meer

Mooi weer spelen

Mooi weer spelen

Als Aisha’s eerste therapiesessie niet voelt als de warme deken waar ze op hoopte, mist ze groepsgenoot S., die haar een spiegel voorhield. Lees meer

:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

In het tweede deel van dit essay onderzoekt Ida de complexe verhouding tussen de ‘nuchtere’ Nederlandse cultuur en fantasy. Druist fantasie eigenlijk wel zo tegen onze natuur in als we denken? Hoe is dat eigenlijk mogelijk, als we tegelijkertijd zo van fantasy houden? Lees meer

Het actieve verdraaien van de feiten over Israëlisch geweld

Het actieve verdraaien van de feiten over Israëlisch geweld

Gaza kan halverwege mei de meest extreme vorm van hongersnood verwachten. Volgens de VN bestaat deze door de mens gecreëerde catastrofe nu al in delen van Gaza. David Meijers ontleedt hoe Nederlandse politici en media actief het Israëlisch beleid vertekenen en wegkijken van de genocide. Lees meer

Verdomme, ik heb wel geleefd

Maar verdomme, we hebben wel gelééfd

Marthe van Bronkhorst schreef in 2019 een toneelstuk dat bijna volledig werkelijkheid is geworden. Kan ze de slotscène nog weren uit de realiteit? Lees meer

AI: Nooit meer eenzaamheid?

AI: Nooit meer eenzaamheid?

Ferenz Jacobs bespreekt het futuristische kunstproject van Alicia Framis. Deze zomer trouwt Francis met een hologram gebaseerd op haar eerdere relaties. AI en liefde: een gelukkig huwelijk? Lees meer

Steun Hard//hoofd en verzamel kunst!

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe schrijvers en kunstenaars. We zijn al dertien jaar gratis toegankelijk en advertentievrij. Zo’n vrije ruimte is harder nodig dan ooit. Steun de makers van de toekomst; sluit je vóór 1 juli aan als kunstverzamelaar en ontvang in juli je eerste kunstwerk!

Word kunstverzamelaar