Asset 14

Vervuilde idylle

Column: Vervuilde idylle

Terwijl ik op slippers door het aan de camping grenzende weiland waggel (mijn ene slipper is net stuk gegaan en aan mijn schouder hangt een zware douchetas met drie verschillende soorten conditioner) bel ik met oma. Ze klinkt zacht. ‘Ik lag al wat te doezen,’ zegt ze, ‘wat leuk dat je belt lieverd.’

We wisselen details uit over onze levens (ik: luchtmatrasje campinggasje douchetasje afwasje, zij: verpleeghuis coronamaatregelen bezoekersregeling oedeemtherapie). ‘Dat lijkt me heerlijk voor je,’ zegt ze krakerig, de klok in haar woonkamer klingelt net als twintig jaar geleden, ‘even helemaal niets.’

Nu moet ik het zeggen, denk ik. Nu moet ik niet langer wachten. ‘Oma,’ zeg ik, ‘het schijnt dat het einde van de lieftalligheid gekomen is.’
‘Wat?’ zegt oma.
‘Het schijnt,’ zeg ik, nu langzamer en harder, ‘dat het einde van de lieftalligheid gekomen is.’
‘Wat bedoel je daarmee?’ Aha, ze is nieuwsgierig, nu moet ik doorpakken.
‘Ik heb de ruimtes waar moois gebeurde heuphoog met bouillon laten vollopen.’
‘Lieverd ik begrijp je niet helemaal,’ zegt oma.
‘Ik woedde,’ zeg ik. ‘Ik woed.’

Ik heb net in de dichtbundel van de Duitse dichteres Monika Rinck zitten lezen, en was zeer getroffen door het gedicht Gemoedsleer. Het is een gedicht vol lawaai. En omdat het op deze camping zo verschrikkelijk vredig en stil is sprak het me meteen aan. De tweede zin al: ‘Vreemd, ik kan jullie helemaal niet horen, / omdat ik zo schreeuw, waarschijnlijk.’ Dat is toch prachtig? Iemand die in een gedicht toegeeft dat ze aan het schreeuwen is? En zich daar niet voor excuseert? Enfin, ik was dus dat gedicht aan het lezen en toen herinnerde ik me dat ik oma nog wilde bellen en dat ik ook wilde douchen en het was al bijna half tien en na tienen wil oma niet meer gebeld worden en om elf uur sluit het douchegebouw dus ik moest nog haasten ook. Ik deed met tegenzin de bundel dicht, stopte hem in mijn douchetas, liep dat weiland in, dat nattig was van de avonddauw, en toen ging mijn teenslipper stuk, dat dingetje tussen de grote teen en de teen daarnaast. Terwijl oma de telefoon opnam en ik mezelf door het landschap sleepte besloot ik het gedicht voort te zetten. Of nee, te herhalen. In te bedden in de huidige situatie. Situaties vragen vaak om poëzie zonder dat je er erg in hebt.

‘Ik heb liederen in me en een zeis,’ zeg ik.
‘Lieverd we kunnen ook een ander moment bellen?’ zegt oma. ‘Als dat beter uitkomt?’
‘Nee oma,’ zeg ik, ‘ik heb nu alle tijd. Ik heb liederen in me en een zeis.’
‘Liederen en een zeis,’ zegt oma.
‘Exact.’
‘Wat bedoel je daarmee?’
‘Dat ik zowel liederen als een zeis in me heb,’ zeg ik.
‘Maak je mij nu belachelijk?’
‘Oh nee oma,’ zeg ik, ‘oh nee.’

Rinck klinkt boos in het gedicht en tegelijkertijd ook berustend. ‘Door de afgrond van mijn ziel trekt een kudde,’ schrijft ze, maar het is alsof ze haar schouders erover ophaalt. ‘Waar is de fluit dan? Weet ik niet.’ Ze kan de kudde niet sturen, ze is eraan overgeleverd. Ik denk aan deze zomer, het coronavoorjaar, alle stemmen die ik hoorde en dat ik zelf soms even niets wil zeggen.

Het gedicht eindigt naargeestig. Ik wil het oma eigenlijk niet aandoen. Zij wil gewoon een update, hoe het met mijn werk gaat, met mijn relatie, met die ene vriendin. Of ik wel lekker geniet. Of ik nog langskom deze zomer. Oh ja, oma, ik kom langs, ik zal bloemen meenemen om voor onze borst te houden als we elkaar dreigen te knuffelen, ik zal alle updates geven die ik heb. Mijn slipper is inmiddels ergens achtergebleven, liters conditioner (ik volg de curly girl-methode) trekken aan me, de flessen willen me vloeren, neerleggen in het natte gras.

‘Morgen wordt het zelf geslacht, gevild, afgeknaagd, ingemaakt, / verkondigt de zeis.’
‘Lieverd,’ zegt oma, ‘ga maar lekker terug naar de tent.’
‘Niemand gelooft hem hoewel niemand hem tegenspreekt.’
‘Lieverd?’
Even helemaal niets, denk ik. Even helemaal niets. ‘Oma,’ zeg ik, ‘het is de op zijn kop gezette, van boven tot onder vervuilde idylle.’
Oma zwijgt.
‘Ja,’ zegt ze. ‘Ja lieverd. Dat is het.’

 

De in deze column geciteerde zinnen zijn afkomstig uit het gedicht Gemoedsleer, uit de bundel Honingprotocollen – Zeven schetsen voor gedichten die uitstekend zijn, vertaald door Miek Zwamborn en uitgegeven door Perdu, Terras en Poëziecentrum.

Mail

Iduna Paalman (1991) is al bijna vier jaar columnist voor Hard//hoofd. Haar poëziedebuut ‘De grom uit de hond halen’ verscheen in het najaar van 2019 bij Querido. Ze won er de Poëziedebuutprijs 2020 mee. Ze publiceerde onder meer in De Gids, De Revisor, De Groene Amsterdammer en NRC Handelsblad.

Joëlle de Ruiter (1994) is een illustrator uit Groningen met een stevig zwak voor vorm en vlak.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
De nobele kunst van het missen

De nobele kunst van het missen

Marthe van Bronkhorst mist een hoop dingen in haar leven. Haarelastiekjes, de deuk in de bank die ze maakte in het vakantiehuisje, en ze kan maar niet vergeten dat Philip Freriks gestopt is met het journaal. (kom terug, Philip!). Maar waar komt dit missen vandaan?
Met (voor de laatste keer!) een illustratie van Jessica Bacuna. Lees meer

Column: Wasverzachter

Wasverzachter

Een fietstochtje met twee vrienden voert Eva naar een nieuwbouwwijk, waar het leven bij nader inzien toch zo slecht nog niet zou zijn. Lees meer

Een ezel stoot zich geen twee keer aan dezelfde steen, maar een kiezer wel

Een ezel stoot zich geen twee keer aan dezelfde steen, maar een kiezer wel

Marthe van Bronkhorst verdiept zich ter voorbereiding van de verkiezingen in de Archieven der Vergeten Partijen. Ook dit jaar zijn er maar liefst 37 verkiesbare partijen. Wie zijn hen voorgegaan, en zat er dan echt niet een bij die de tand des tijds had moeten overleven? Lees meer

Column: Dingen die we niet gehoord hebben

Dingen die we niet gehoord hebben

Een gehoorbeschadiging is wat Eva van den Boogaard met haar opa gemeen heeft. Verder weet ze niet veel over hem en zijn oorlogsverleden, behalve dat het opgelopen trauma ook zijn nageslacht raakte. Lees meer

Sommige dagen kun je niet oplossen

Sommige dagen kun je niet oplossen

Twee geliefden die niet in elkaar opgaan blijven individuen en in Duo Penotti is eigenlijk best veel van jezelf terug te vinden. Marthe van Bronkhorst neemt een kijkje in haar ijskast, denkt na over wat je bewaart in je vriezer en komt tot de conclusie dat er voor sommige dingen geen oplossing bestaat. Lees meer

Hoe je de maanden op je knokkels telt en andere vragen

Hoe je maanden op knokkels telt en andere vragen

Voor welke simpele zaken heb jij nooit meer opnieuw naar uitleg durven vragen? Voor Vivian MacGillavry was het maanden tellen op haar knokkels. Maar toen ze dat aan een vriendin durfde op te biechten, ontdekte ze iets moois. Lees meer

Interfriention

Interfriention

Eva van den Boogaard viert een vriendschapsjubileum met vriendin I. en blikt terug op een andere vriendschap, die kort daarvoor ten einde moest komen. Lees meer

Tip van Else Boer Wees een meeloper

Wees een meeloper

Soms is een meeloper zijn gewoon een heel goed plan. Schrijver Else Boer legt uit waarom aan de hand van haar nieuwste niet-originele hobby: schaken. Lees meer

Zonder mijn moeder

Zonder mijn moeder

Het wel of niet aanschaffen van een kunstwerk voert Eva van den Boogaard terug naar tijden waarin ze nog niet alle beslissingen zelf nam. Lees meer

Column: In de kruipruimte

In de kruipruimte

In het huis dat Eva van den Boogaard bewoont, bevindt zich een kruipruimte dat de nodige vragen oproept. Lees meer

Column: Veelzeggende kiepau

Veelzeggende kiepauto

In haar laatste column op Hard//hoofd deelt Iduna Paalman een mistroostig inzicht: hoe beter we kunnen praten, hoe minder we kunnen zeggen. Toch brengt het haar tot een hartverwarmende conclusie. Lees meer

Schuldig

Schuldig

Marthe van Bronkhorst maakt een innerlijke reis om haar overleden grootvader te gedenken, die met andere bedoelingen naar Indonesië reisde dan zij lange tijd dacht. Lees meer

 Vergeet de zomer maar (niet)

Vergeet de zomer maar (niet)

Nu fysiek reizen wereldwijd onmogelijk is, rest de verbeelding: fotograaf Cleo Goossens neemt ons mee naar de zonnige uithoeken van onze fantasie. Lees meer

Column: Rommelklanken

Rommelklanken

Het vele videobellen van de afgelopen tijd doet Eva van den Boogaard de waarde inzien van zogenaamde 'rommelklanken'. Lees meer

Tip: Laat alles vallen 1

Laat alles vallen

Annelies van Wijk onderzoekt haar fascinatie voor alledaagse objecten die onverwacht te pletter vallen. Een tip om zelf ook eens als een brokstuk te gronde te gaan, wie weet welke schoonheid er nog oprijst uit de scherven. Lees meer

Column: Zolang je maar geen zware machines bedient

Zolang je maar geen zware machines bedient

Als kind vond Iduna Paalman opvatting dat slapen voor grote mensen was en zij het dus niet nodig had. Nog steeds probeert ze af te komen van haar vooroordeel dat alleen mensen die niet genoeg van het leven houden, van slapen houden. Lees meer

Column: The mask is the face

The mask is the face

Een versleten meubelstuk zet Eva van den Boogaard tijdens haar verhuizing aan het denken over de betekenis van uiterlijk vertoon. Lees meer

Beeldspraak: The City is a Choreography

Vraag de stad eens ten dans

Fotograaf Melissa Schriek heeft oog voor het subtiele en eigenaardige ritme van de stad. 'Zodra we de straat op gaan, worden we daar deel van.' Lees meer

Column: Onherroepelijk nee

Onherroepelijk nee

Iduna Paalman leest brieven uit 1764 en herkent daar iets in: de angst voor het verlies van vrijheid. Lees meer

Tip: Tinder toch maar

Tinder toch maar

Nog geen jaar geleden schreef Emma Stomp de dating app af als een grabbelton zonder prijs. Maar na een succesvolle Tinder-date, slikt ze haar woorden weer in. Waar anders maak je in crisistijd kans op romantiek? Lees meer