Asset 14

Vervuilde idylle

Column: Vervuilde idylle

Terwijl ik op slippers door het aan de camping grenzende weiland waggel (mijn ene slipper is net stuk gegaan en aan mijn schouder hangt een zware douchetas met drie verschillende soorten conditioner) bel ik met oma. Ze klinkt zacht. ‘Ik lag al wat te doezen,’ zegt ze, ‘wat leuk dat je belt lieverd.’

We wisselen details uit over onze levens (ik: luchtmatrasje campinggasje douchetasje afwasje, zij: verpleeghuis coronamaatregelen bezoekersregeling oedeemtherapie). ‘Dat lijkt me heerlijk voor je,’ zegt ze krakerig, de klok in haar woonkamer klingelt net als twintig jaar geleden, ‘even helemaal niets.’

Nu moet ik het zeggen, denk ik. Nu moet ik niet langer wachten. ‘Oma,’ zeg ik, ‘het schijnt dat het einde van de lieftalligheid gekomen is.’
‘Wat?’ zegt oma.
‘Het schijnt,’ zeg ik, nu langzamer en harder, ‘dat het einde van de lieftalligheid gekomen is.’
‘Wat bedoel je daarmee?’ Aha, ze is nieuwsgierig, nu moet ik doorpakken.
‘Ik heb de ruimtes waar moois gebeurde heuphoog met bouillon laten vollopen.’
‘Lieverd ik begrijp je niet helemaal,’ zegt oma.
‘Ik woedde,’ zeg ik. ‘Ik woed.’

Ik heb net in de dichtbundel van de Duitse dichteres Monika Rinck zitten lezen, en was zeer getroffen door het gedicht Gemoedsleer. Het is een gedicht vol lawaai. En omdat het op deze camping zo verschrikkelijk vredig en stil is sprak het me meteen aan. De tweede zin al: ‘Vreemd, ik kan jullie helemaal niet horen, / omdat ik zo schreeuw, waarschijnlijk.’ Dat is toch prachtig? Iemand die in een gedicht toegeeft dat ze aan het schreeuwen is? En zich daar niet voor excuseert? Enfin, ik was dus dat gedicht aan het lezen en toen herinnerde ik me dat ik oma nog wilde bellen en dat ik ook wilde douchen en het was al bijna half tien en na tienen wil oma niet meer gebeld worden en om elf uur sluit het douchegebouw dus ik moest nog haasten ook. Ik deed met tegenzin de bundel dicht, stopte hem in mijn douchetas, liep dat weiland in, dat nattig was van de avonddauw, en toen ging mijn teenslipper stuk, dat dingetje tussen de grote teen en de teen daarnaast. Terwijl oma de telefoon opnam en ik mezelf door het landschap sleepte besloot ik het gedicht voort te zetten. Of nee, te herhalen. In te bedden in de huidige situatie. Situaties vragen vaak om poëzie zonder dat je er erg in hebt.

‘Ik heb liederen in me en een zeis,’ zeg ik.
‘Lieverd we kunnen ook een ander moment bellen?’ zegt oma. ‘Als dat beter uitkomt?’
‘Nee oma,’ zeg ik, ‘ik heb nu alle tijd. Ik heb liederen in me en een zeis.’
‘Liederen en een zeis,’ zegt oma.
‘Exact.’
‘Wat bedoel je daarmee?’
‘Dat ik zowel liederen als een zeis in me heb,’ zeg ik.
‘Maak je mij nu belachelijk?’
‘Oh nee oma,’ zeg ik, ‘oh nee.’

Rinck klinkt boos in het gedicht en tegelijkertijd ook berustend. ‘Door de afgrond van mijn ziel trekt een kudde,’ schrijft ze, maar het is alsof ze haar schouders erover ophaalt. ‘Waar is de fluit dan? Weet ik niet.’ Ze kan de kudde niet sturen, ze is eraan overgeleverd. Ik denk aan deze zomer, het coronavoorjaar, alle stemmen die ik hoorde en dat ik zelf soms even niets wil zeggen.

Het gedicht eindigt naargeestig. Ik wil het oma eigenlijk niet aandoen. Zij wil gewoon een update, hoe het met mijn werk gaat, met mijn relatie, met die ene vriendin. Of ik wel lekker geniet. Of ik nog langskom deze zomer. Oh ja, oma, ik kom langs, ik zal bloemen meenemen om voor onze borst te houden als we elkaar dreigen te knuffelen, ik zal alle updates geven die ik heb. Mijn slipper is inmiddels ergens achtergebleven, liters conditioner (ik volg de curly girl-methode) trekken aan me, de flessen willen me vloeren, neerleggen in het natte gras.

‘Morgen wordt het zelf geslacht, gevild, afgeknaagd, ingemaakt, / verkondigt de zeis.’
‘Lieverd,’ zegt oma, ‘ga maar lekker terug naar de tent.’
‘Niemand gelooft hem hoewel niemand hem tegenspreekt.’
‘Lieverd?’
Even helemaal niets, denk ik. Even helemaal niets. ‘Oma,’ zeg ik, ‘het is de op zijn kop gezette, van boven tot onder vervuilde idylle.’
Oma zwijgt.
‘Ja,’ zegt ze. ‘Ja lieverd. Dat is het.’

 

De in deze column geciteerde zinnen zijn afkomstig uit het gedicht Gemoedsleer, uit de bundel Honingprotocollen – Zeven schetsen voor gedichten die uitstekend zijn, vertaald door Miek Zwamborn en uitgegeven door Perdu, Terras en Poëziecentrum.

Mail

Iduna Paalman (1991) is schrijver en dichter. Haar poëziedebuut ‘De grom uit de hond halen’ verscheen in het najaar van 2019 bij Querido.

Joëlle de Ruiter (1994) is een illustrator uit Groningen met een stevig zwak voor vorm en vlak.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Alfa's en Omega's

Alfa's en Omega's

Marthe van Bronkhorst verkent de verhoudingen in het dierenrijk, waarin de mens als absolute alfa de wereld domineert. Lees meer

Schrödingers Donnie

Schrödingers Donnie

De dood van Eva's kat Donnie beweegt haar tot filosofisch mijmeren over een natuurkundig experiment. Lees meer

Column: Boomstronk-achtig

Boomstronk-achtig

‘Is dit een gouden match of settelen we voor less omdat we te druk en niet wanhopig genoeg zijn om verder te zoeken?’, vraagt Iduna Paalman aan haar geliefde. Lees meer

Tip: Bereken je deadline

Bereken je deadline

Else Boer kreeg een deadline opgelegd waar niet alleen een kersverse roman uit voortkwam, maar ook een ontnuchterend inzicht. Een tip over stilstaan bij je eigen sterfelijkheid. Lees meer

Automatische concepten 46

Demoontjes

Marthe van Bronkhorst laat haar demoontjes uit. Dat scheelt, want dan hoeft ze ze even niet zelf te dragen. Lees meer

Fantoompijn Evangeline Habarurema

Fantoompijn

Alle dingen gaan voorbij, de mooiste, maar ook de pijnlijkste dingen. Een troostvolle tip voor iedereen die verliest en rouwt, en het officiële Hard//hoofd-debuut van schrijver en illustrator Evangeline Agape. Lees meer

Als het doek valt

Als het doek valt

De gevoelens van heimwee waardoor Eva als kind geteisterd werd, ervaart ze als volwassen vrouw van tijd tot tijd nog steeds. Lees meer

 Samen alleen op de wereld

Samen alleen op de wereld

Speciaal voor de Heimweek delen tien fotografen beelden die hen doen terugverlangen naar een plek of een moment in hun leven. Het resultaat is een uniek inkijkje in de diversiteit van heimwee en nostalgie; misschien wel de allerindividueelste emoties. Lees meer

Slentermijmeringen uit Oxford

Slentermijmeringen uit Oxford

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneken Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Oxford. Lees meer

Komt een gangster bij de dokter

Komt een gangster bij de dokter

Nu ze zelf psycholoog is, kijkt Marthe van Bronkhorst heel anders naar een van haar favoriete series. Lees meer

Column: Een Bert of een Ernie

Een Bert of een Ernie

Eva van den Boogaard is met vrienden op vakantie in de Ardèche. Liggend bij het zwembad stelt één van haar vrienden een vraag die in alle eenvoud doet nadenken over de groepsverhoudingen. Lees meer

Column: Volhouden stoppen volhouden 3

Volhouden stoppen volhouden

Iduna Paalman bezoekt haar zieke hond, en hoort haar 's nachts onrustig ademen. 'Ze jankt een beetje, dat doen honden als ze dromen. Of heeft ze pijn?' Lees meer

Complete overgave

Complete overgave

Marthe van Bronkhorst liet zich meevoeren door de Waddenzee - om zichzelf te herontdekken. De rustgevende bezigheid maakt haar al snel doodsbenauwd. Lees meer

Slentermijmeringen uit Brussel

Slentermijmeringen uit Brussel

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneke Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Brussel. Lees meer

Onder de vraagprijs

Onder de vraagprijs

Vragen als ‘Wat doe jij nu?’ en ‘Waar woon je tegenwoordig?’ bezorgen Eva van den Boogaards vriend M. een rood hoofd en het gevoel te willen verdwijnen. Zij snapt hem maar al te goed. Lees meer

Slentermijmeringen uit Rotterdam

Slentermijmeringen uit Rotterdam

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneke Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Rotterdam. Lees meer

Slentermijmeringen uit Londen

Slentermijmeringen uit Londen

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneke Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Londen. Lees meer

Tip: zoek je partner in zelfontplooiingscrime

Zoek je partner in zelfontplooiingscrime

Wat te doen als je gelooft dat ieder mens bestaansrecht heeft, behalve jij? Op grijze dagen verliest ook Annelies van Wijk zichzelf weleens uit het oog. Een tip om je ondermijnende gedachtes 180 graden te draaien. Lees meer

Column: Het is tijd

Strijdlied voor een nieuwe tijd

In haar eerste column op Hard//hoofd toont Marthe van Bronkhorst zich meteen onverschrokken: ze heft een strijdlied aan voor de nieuwe wereld. Lees meer

 I Am OK

I Am OK

Gevoelens van somberheid, eenzaamheid, rusteloosheid en verdriet voelt en herkent iedereen, maar sommigen van ons voelen ze dagelijks. Hoe ga je daar als maker mee om? Hoe visualiseer je iets wat vaak niet zichtbaar is aan de buitenkant? Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan