Asset 14

Jouw haar is ook mooi, hoor

Column: Jouw haar is ook mooi, hoor

‘Zo, dát is tof haar!’ Ik draaide me om. Het was nog geen tweehonderd meter lopen van het podium waar Mika had opgetreden naar het podium waar het volgende concert zou beginnen, maar in de festivalmensenmassa schuifelden we langzaam vooruit. Ik droeg mijn haar – een gigantische hoeveelheid krullen waar ik decennialang onzeker over ben geweest – los, ik had gedanst als een bezetene, het kon me allemaal niet zoveel meer schelen. En daar, op het zandpad, riep achter me iemand iets wat ik wel vaker hoorde maar nooit helemaal geloofde, namelijk dat ik tof haar had. Ik draaide me om, lachte de jongen van wie het kwam breed toe en zei: ‘Dankjewel!’

Maar nu komt het: de opmerking was niet voor mij bedoeld. Eén seconde na mijn antwoord had ik het in de gaten. De jongen keek niet naar mij, hij keek naar heel iemand anders. Natuurlijk hoorde hij wel wat ik zei. We keken elkaar aan, ik werd rood, de jongen zei: ‘Haha, ja, eh, jouw haar is ook mooi hoor!’ Zijn vrienden lachten. Ik schaamde me, ik schaamde me de rest van het festival en nu nog steeds.

Deze week hebben we het op Hard//hoofd over trots, niet over schaamte, dat weet ik wel. Maar trots en schaamte liggen veel dichterbij elkaar dan we denken. Het ene moment zijn we trots op onze krullen, het andere moment schamen we ons diep. ‘Wie zich schaamt, verplaatst zich niet in zichzelf, maar in degene die hem veroordeelt,’ schreef journalist Floor Rusman afgelopen weekend in een steengoed essay over schaamte in NRC. Ze citeerde hierbij psychoanalyticus Louis Tas: ‘Gevoelsmatig, tegen beter weten in, identificeert de schamer zich met de minachter, als hij zich afhankelijk voelt van diens oordeel. Wanneer je je schaamt, heul je met de vijand. De haat richt zich tegen jezelf.’
Trots zou je kunnen beschouwen als precies het tegenovergestelde. Als je je niet identificeert met de minachter maar met de bewonderaar, kun je trots zijn. Op jezelf, op iemand anders, op een kapsel, op je land, op alles eigenlijk. Maar hoewel het tegengestelde emoties zijn, hebben trots en schaamte elkaar geregeld nodig. Hoe vaak is het niet zo dat je schaamte moet overwinnen om je trots te voelen, of trots moet overwinnen om toe te kunnen geven dat je je schaamt?

Bij trots en schaamte moet ik ook denken aan de theatervoorstelling God is een moeder van de makers Marcus Azzini, Nazmiye Oral en Sidar Toksöz. Op basis van tientallen interviews met homoseksuelen en hun moeders, en hun eigen ervaringen met seksualiteit, religie en familie, gaan ze met elkaar en het publiek in gesprek. Wat gebeurt er als God voor je kind gaat? Oral en Azzini spreken over haat, afwijzing, voorzichtige toenadering, Toksöz, die in een atheïstisch gezin opgeroeide, zegt: ‘Ik zou geen, echt in de verste verte geen reden kunnen bedenken waarom mijn moeder mij zou verstoten. Zij is eigenlijk altijd trots op mij, ook als ik er een zooi van maak. Gewoon, omdat ik haar zoon ben.’

Ouderlijke trots, zo normaal als het lijkt. Ook in mijn gezin konden we zijn wie we waren, mijn ouders waren bewonderaars – kritische bewonderaars, betwetende bewonderaars, bezorgde bewonderaars, dat wel, maar bewonderaars. Hoe het moet zijn je als kind geminacht te voelen, wat trots dan voor gevechtsaangelegenheid wordt!

Soms sta ik voor de spiegel en wens ik uit de diepste krochten van mijn haarvaten een steil en soepelvallend kapsel. Dan denk ik aan de jongen op het festival die vond dat ik tof haar had, en hoe ik dat even geloofde. Wordt die opmerking minder waar als je weet dat zo’n jongen het niet tegen jou had? Ik ben er nog steeds niet uit.

Mail

Iduna Paalman (1991) is schrijver en dichter. Haar poëziedebuut ‘De grom uit de hond halen’ verscheen in het najaar van 2019 bij Querido.

Joëlle de Ruiter (1994) is een illustrator uit Groningen met een stevig zwak voor vorm en vlak.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Slentermijmeringen uit Brussel

Slentermijmeringen uit Brussel

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneke Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Brussel. Lees meer

Onder de vraagprijs

Onder de vraagprijs

Vragen als ‘Wat doe jij nu?’ en ‘Waar woon je tegenwoordig?’ bezorgen Eva van den Boogaards vriend M. een rood hoofd en het gevoel te willen verdwijnen. Zij snapt hem maar al te goed. Lees meer

Slentermijmeringen uit Rotterdam

Slentermijmeringen uit Rotterdam

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneke Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Rotterdam. Lees meer

Column: Vervuilde idylle

Vervuilde idylle

Iduna Paalman belt vanuit de camping in Frankrijk met haar oma. Net daarvoor las ze nog in de dichtbundel van de Duitse Monika Rinck. Lees meer

Slentermijmeringen uit Londen

Slentermijmeringen uit Londen

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneke Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Londen. Lees meer

Tip: zoek je partner in zelfontplooiingscrime

Zoek je partner in zelfontplooiingscrime

Wat te doen als je gelooft dat ieder mens bestaansrecht heeft, behalve jij? Op grijze dagen verliest ook Annelies van Wijk zichzelf weleens uit het oog. Een tip om je ondermijnende gedachtes 180 graden te draaien. Lees meer

Column: Het is tijd

Strijdlied voor een nieuwe tijd

In haar eerste column op Hard//hoofd toont Marthe van Bronkhorst zich meteen onverschrokken: ze heft een strijdlied aan voor de nieuwe wereld. Lees meer

 I Am OK

I Am OK

Gevoelens van somberheid, eenzaamheid, rusteloosheid en verdriet voelt en herkent iedereen, maar sommigen van ons voelen ze dagelijks. Hoe ga je daar als maker mee om? Hoe visualiseer je iets wat vaak niet zichtbaar is aan de buitenkant? Lees meer

Tip: Beleef een walgelijke extase 1

Beleef een walgelijke extase

Na het lezen van Clarice Lispectors meesterwerk, moet Rijk Kistemaker zich inhouden om niet allerlei wilde flora en fauna te gaan lastigvallen. Een tip over de verzoening met sidderende geleedpotigen en ander niet-menselijk gespuis.  Lees meer

Column: De jaren '20: brullen tot we gehoord zijn

De jaren '20: brullen tot we gehoord zijn

Nu Eva van den Boogaard lange, dunne sigaretten rookt en in een monument uit 1922 woont, vraagt ze zich af of ze misschien een soort heimwee heeft naar die jaren 20 van de vorige eeuw. Lees meer

Tip: Boodschappendagen als bietenakkers

Boodschappendagen als bietenakkers

Loren Snel werkte als vrijwilliger op een Duitse eco-boerderij, en sindsdien koestert ze de weldaad van routinematige klusjes. Een deugdzame tip voor ook de minder deugdzame dodo’s onder ons, want door vrijwillig een ander te helpen, help je net zo goed jezelf. Lees meer

Tip: Blijf even kijken

Welkom in mijn raamkozijn

Terwijl de anderhalvemetersamenleving op gang komt, kruipt Iris Blaak nog even achter haar spreekwoordelijke geraniums. Ze ontdekt: het lijntje tussen voyeurisme en nieuwsgierige interesse is flinterdun. Een tip om in het voorbijgaan niet te snel weg te kijken. Lees meer

TIP: Verander je perspectief

Verander je perspectief

De geschiedenis maar ook het heden lijken vaak een ver-van-ons-bed-show. Else Boer onderzoekt hoe je belangrijke gebeurtenissen pijnlijk dicht naar je toe haalt. Een tip om op zoek te gaan naar verhalen die je wereld- en zelfbeeld doen kantelen. Lees meer

 1

Met een liefdevolle blik

Deze week worden we blij van een documentaire over een Japanse oudtante, een datingshow op Netflix en een podcast over misdaad en alcohol. Lees meer

Wen niet aan het leven in de quarantaineshuttle

Wen niet aan het leven in de quarantaineshuttle

Alex Philippa moet niks hebben van zij die het quarantaine-leven willen optimaliseren. Zelfisolatie is niet optimaal, maar onnatuurlijk en eenzaam. Lees Alex' tip over zelfbehoud in lockdown. Lees meer

Alles vijf sterren: 27

Het mag eindelijk (weer)

Deze week worden we blij van een serie uit de zeroes, een boek dat ons meeneemt naar Istanbul en, eindelijk, weer een bezoekje aan het theater. Lees meer

 Het verhaal achter het verhaal

Het verhaal achter het verhaal

"Ieder beeld dat ik laat zien is een wereld, een verhaal op zich. Ik filter de details uit het grotere geheel en hoop dat ik mijn kijker aan het denken zet, even stil laat staan." Lees meer

Tip: Fantaseer over een andere werkelijkheid

Fantaseer over een andere werkelijkheid

Emma Stomp leerde van haar oma de wereld spannender te maken door haar fantasie in te zetten. Dat wegdromen is vaak geen onderdeel meer van onze dagelijkse routine. Een tip om het fantaseren weer nieuw leven in te blazen. Lees meer

Automatische concepten 39

Vraag geen cadeaus (en krijg iets beters)

Jarig zijn én wereldproblematiek willen aanpakken, Jozien Wijkhuis leed eronder. Haar tip aan de (virtuele) verjaardagsbezoeker: geef cadeaus die geen geld kosten, of stort een bedrag dat de jarige zelf cadeau kan doen aan een medemens in nood. Lees meer

Tip: Ga naar je werk

Ga naar je werk

Ook als je kantoortuin of favoriete koffietentje met laptopaansluiting gesloten is, kun je naar werk. Nora van Arkel liet zich betoveren door het sprankje magie dat nodig is om onszelf van eindeloze pyjamadagen te bevrijden. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan