Marthe van Bronkhorst ziet het licht: is er wel zoveel verschil tussen mannenliefde en de manosphere?
Ik ben op weinig plekken in mijn leven zo vuil aangekeken als deze week in de MediaMarkt door een ‘Service’-man.
‘Deze printer is nieuw, maar defect.’ Met het apparaat sta ik bij de reparatie-smartbar. ‘Deze foutcode-’
‘- Laten we eens kijken,’ onderbreekt de jongeman. Er volgt uitgebreid onderzoek.
‘Die is defect’, concludeert hij. Hij verwijst me voor ruilen naar zijn collega in een rood hesje van Service.
‘Deze wilde ik graag ruilen, hij is defect.’
‘Dat beoordelen de monteurs.’
‘We hebben alles al geprobeerd. De foutcode-’
‘Bent u een HP monteur? NOU DAN’, schreeuwt de man tegen me.
‘Nee.’ zeg ik zachtjes. ‘Maar uw collega-’
De Serviceman belt zijn collega op om te kijken of ik niet lieg.
‘Er staat hier een dame’ - dit woord krijgt nadruk - ‘met een printer die beweert dat jij er al naar gekeken hebt. Ze heeft het in haar hoofd dat ze zomaar kan ruilen en-’
De andere lijn zegt iets, dan klaart zijn gezicht op. ‘Deze is defect en u mocht hem ruilen, hoor ik van mijn collega?’
‘Ik heb het niet zelf verzonnen,’ zeg ik. ‘Dus u hoefde niet zo onvriendelijk te doen.’
‘Dit is een hoogst ongebruikelijke fout,’ zegt de man, alsof ik moet begrijpen dat hij en zijn collega’s het zelden mis hebben, en ik krijg tandenknarsende excuses.
Ik ben maar op één plek in mijn leven nóg vuiler aangekeken dan in de MediaMarkt: de squat corner van de sportschool.
Een week eerder sta ik in de squat corner van mijn sportschool. De twee mannen daar zijn nogal reusachtig en hun materialen ook. Ze knikken niet gedag, maken geen plaats, erkennen op geen enkele manier de aanwezigheid van anderen die langslopen, en smijten na 10 herhalingen hun stang met gewicht en al op de vloer, zodat iedereen in een omtrek van een meter moet uitkijken voor eventuele voetverbrijzeling. In de ruit van de sportschool zitten onheilspellende barsten.
Sportscholen, MediaMarkten: het zijn goed verlichte darkrooms
Nu was ik, als vrouw in de gym, op vanalles voorbereid. Onveiligheid, of juist goedbedoelde uitleg over hoe je een gewicht eigenlijk oppakt. Maar niet hierop. De blik van de reuzen op mij en mijn onhandige barbellsquats kan ik niet anders omschrijven dan als onverholen walging.
Zo sporten we in stilte. De reuzen kijken naar elkaar en brommen één keer kort naar elkaar.
Zo dringt het tot me door: deze mannen zijn hier voor elkaar. Ik loop langs de benchpress en de halterhoek. En plots zie ik het.
Groepen mannen die elkaars spieren checken via de spiegel. Mannen die sproeiend op elkaar zweten. Mannen in strak uitgelijnde wifebeaters. Die schouder aan schouder zitten aan het krachtstation en hun lichamen in vochtige gereedheid brengen. Mannen die elkaar in elektronicazaken van alles uitleggen. Waanzinnig slimme dingen zeggen over twee soorten printers. Lasers en inkjets, de ene zijn getoned en bij de andere heb je patronen nodig die je er diep, diep in stopt.
Sportscholen, MediaMarkten: het zijn goed verlichte darkrooms.
En dit brengt me bij mijn vraag: zijn manosphere-mannen niet stiekem een beetje gay?
Ja, juist die machomannen. De gebroeders Tate, zelfbenoemd incel Nick Fuentes, manfluencers Myron Gaines, Justin Waller, Sneako en looksmaxxer Clavicular liepen laatst een bar binnen. Dit is niet het begin van een mop, maar helaas echt. Het was een avondje stappen met de boys, beetje zuipen en uit de club worden verbannen omdat je Heil Hitler zingt, zo gaan die dingen. Op één van de veelbesproken beelden zie je Clavicular even naar een blonde vrouw kijken.
FOUT. De manosphere was woedend.
‘This is why controlling lust is important’ schreef ene @Antunes1 op X. ‘Bro is in a room with Andrew Tate, Nick Fuentes, Tristan Tate, Myron, etc., and is distracted by a random hoe.’
Op internet wordt dit moment geroemd als ‘the gayest tweet of all time.’
Of wat dacht je van bromances en hoe diep die gaan? Het valt mijn collega-journalist M. op hoe mannelijke (ook linkse) influencers vooral bezig zijn met elkaar. Het regent van de ‘GOAT’ en ‘<3’ en ‘Wanneer collab?’ onder elkaars video’s. Een shoutout naar een vrouwelijke collega is er zelden bij. De mannen starten online ruzies met andere mannen, taggen elkaar met ‘your move???’. Twee wereldberoemde rappers waren verwikkeld in een affaire waarin ze maandenlang gedichten over elkaar schreven.
Ik heb de ‘manospheremannen zijn gay’ theorie dan ook van collega M., waarvoor credits en shoutout (GOAT! Bedankt voor je inzichten, M.! <3 Wanneer collab?) Zij stuurt mij filmpjes van de manosphere met het commentaar: ‘Die commentsectie. Het sperma vloog in het rond.’
Ook de wetenschap ondersteunt mijn theorie. Jarenlang werd gedacht dat ‘hoog testosteron’ gelijk stond aan agressie, seksdrive en het imponeren van de vrouwtjes. Maar dat blijkt niet waar. Hoge testosteronspiegels vergroten meelopergedrag van mannen onderling (‘status-seeking behavior’). In een dubbelblind placebo-gecontroleerd onderzoek gaven onderzoekers mannen testosteron (of een placebo) terwijl ze een rang in een groep kregen en een competitief spel deden. Mannen die extra testosteron kregen, werden niet per se competitiever - dat gebeurde alleen bij groepen met sociale onrust en bij mannen die het gevoel hadden dat ze ‘laag in rang’ stonden.
De manosphere moet nog gayer worden: samen moggen op een boot op de Pride
Oftewel: hoe onzekerder het individu én hoe onrustiger de groep, hoe meer haantjesgedrag bij de testosteronmannen. De aanwezigheid van een vrouw geeft slechts een tijdelijke boost op competitie, de aanwezigheid van mannen daarentegen werkt als een rode lap op, vergeef mij deze metafoor, een stier.
Ongeveer 6% van de mannen neemt niet-medicinaal testosteron. Daar kun je agressief van worden. Niet omdat je testosteron hoger wordt, maar door testosterongebrek, aldus endocrinoloog Stefan Arver. Als je testosteron neemt, compenseert je lichaam door de eigen testosteronaanmaak stil te leggen. Dat kan leiden tot testosterongebrek en bijvoorbeeld hypogonadisme, jazeker: gekrompen ballen.
Mannengedrag is allemaal contextueel. Mannen zijn niet inherent agressief, van nature competitief, aangeboren dominant of whatever. We hebben zelf, met veel dank aan algoritmen en echoputten, situaties en normen gecreëerd waarin aso-gedrag normaal is geworden, maar mannelijk is het niet.
En eerlijk. Ik vind mannen ook aantrekkelijk, dus ik kan het ze ook niet helemaal kwalijk nemen dat ze zo geilen op hun evenbeeld.
De manosphere is een hitsige middelbareschoolklas vol onzekere boys die geobsedeerd zijn met elkaar. Met mannenliefde is niets mis. De queer gemeenschap behoort tot de liefste groep mensen uit de samenleving en die veroorzaakt nooit overlast. We zijn er dus bijna. De manosphere moet nog gayer worden. Iedereen op Grindr! Samen moggen op een boot op de Pride. Normalize doelpunten bij voetbal niet alleen vieren met huilend omhelzen en op elkaars rug klimmen, maar ook gewoon een full frontal french kiss.
Bijna al mijn heterovriendinnen hebben wel eens een vrouw gezoend. Mannen, zoen eens een man. Je weet dat je het wilt.
Lilith of RIP Adam
Uit donkere leem
schep je me beest
een been voor een been
in je paradijs
cirkel ik om een boom
wat komt er na voor Eva?
je bent altijd maar op zoek naar de mooie man in het water
echoput ik heb je onder mijn nagels
de beste man
van alle mannen
is een vrouw
een lichaam drachtig van een geluid en een onweersbui
de lege plooien van mijn heupen en het laken van je twijfelbed
met wie spreek ik de wind in de steengroeve roep al mijn zusters aan
brokstuk van anabolen wij hebben jou gebaard en gemaakt
nu opzij
voor het barsten dit is vulkanisch opstijgen een harpij
de beste overmanner is de overmande
beschavingen vertrappen als Galadriël een Ozymandias met mijn voet
o mijn zwakke enkellaars met hak trap plat hele dorpen mijn nagels roodgelakt
met het bloed van je soort
kreun eens wat dan kan ik je direct
onderbreken
nu niet ik ben bezig
hamer eendenbek spiraal
hijg eens wat
hamer eendenbek spiraal
hamer eendenbek spiraal
hamer eendenbek spiraal
Marthe van Bronkhorst (zij/haar) is schrijver, theatermaker en psycholoog en studeerde aan de VU Amsterdam en Harvard Medical School. Ze schreef voor onder meer Theater Ins Blau, Sonnevanck, Over het IJ festival, Kluger Hans, Meander, De Revisor en werkt aan een roman over duikers bij uitgeverij De Geus.
Kristel Peijnenborg maakt beeld in verf, in collage tot digitaal werk. Kleur en metaforen vormen daarbij een belangrijke basis. De inspiratie haalt ze uit de natuur, zintuiglijke observaties en ongemerkte zaken, momenteel in Málaga. Naast illustraties maakt ze handgemaakte Zines en multisensorische projecten waarin beeld, poëzie en klank elkaar regelmatig kruisen.
