nieuwsbrief
Asset 14

Je bent er gloeiend bij

Automatische concepten 18

De lezing is afgelopen, de vragenronde begint en naast mij steekt een man zijn hand op. ‘Bij uw verhaal moest ik denken aan een boek dat ik las over entartete Kunst,’ zegt hij tegen de vrouw op het podium. ‘In dat boek…’ Een lang verhaal volgt. Als hij klaar is, steken andere bezoekers hun hand op. Ik heb zelf ook een vraag, maar in plaats van die te stellen, blijven mijn handen liggen, klopt mijn hart in mijn keel, gloeien mijn wangen. Ik durf niet, besef ik opgelaten, ik schaam me.

Mail

Dat is niets nieuws, ik schaam me heel regelmatig. Bij lezingen schaam ik me voor mijn onwetendheid (o jee, ik heb nog nooit een boek over entartete Kunst gelezen!), als ik in een vliegtuig stap schaam ik me juist omdat ik niet onwetend ben (ja, een vliegreis belast het milieu negen keer zo veel als dezelfde reis per trein, ja). Ik schaam me voor mijn manier van geld verdienen (lesgeven? Ik dacht dat jij schrijver wilde worden?), voor mijn ambitie (schrijver worden? En wat heeft de mensheid daaraan?), voor mijn optimisme (de wereld staat in brand en jij staat erbij te glimlachen?) en voor mijn pessimisme (wat zit jij nou de hele tijd te zuchten om niks?). Ik schaam me voor mijn vermogen een rood hoofd te krijgen op de meest willekeurige momenten, ik schaam me voor die schaamte, waardoor mijn hoofd alleen maar roder wordt.

Aan de andere kant naast me gaat nu ook een vinger omhoog. Het is D., de vriendin met wie ik deze lezing bezoek. Rustig en zonder blozen stelt ze haar vraag. ‘Dat is een interessante kwestie,’ antwoordt de vrouw op het podium. Zie je wel, denk ik. Ik moet mijn vraag niet stellen. Ik zal lang niet zo’n interessante kwestie kunnen aansnijden als D..

Ik moet denken aan die keer dat ik in de bibliotheek voor de kast met boeken over de Tweede Wereldoorlog zat. Ik was elf jaar, de bieb was net uitgebreid, de ballonnen zweefden nog tegen het plafond. Mijn moeder was al uren op de afdeling Wolvilten & Punniken te vinden, voor me lag een boek over Adolf Hitler. Vol ongeloof las ik het en bekeek ik de foto’s. Toen mijn moeder me kwam halen, sloeg ik snel een Donald Duck open, die ik voor de gelegenheid van de tijdschriftafdeling had gehaald. ‘Wat ben jij aan het lezen?’ vroeg ze. Ik werd rood. ‘De Donald Duck, dat zie je toch,’ zei ik.

Waarom ik mijn moeder niet wilde vertellen waarover ik gelezen had, vraag ik me nog steeds af. Waarom schaamde ik me? Voelde het misschien te kwetsbaar om echt door iets gefascineerd te zijn?

‘Die man hoorde zichzelf wel graag praten he?’ zeg ik tegen D. als we naar buiten lopen. ‘Met z’n entartete Kunst.’
‘Je bent jaloers,’ zegt D.
‘Wat?’ zeg ik. ‘Nee joh.’
‘Wilde jij zelf niet iets aan die vrouw vragen?’
Ik negeer haar vraag. ‘Hij vond het schitterend om zijn kennis te etaleren, ik moet daar echt stilletjes van braken.’
‘Daar moet jij helemaal niet stilletjes van braken,’ zegt D. ‘Ergens diep van binnen bewonder jij dat.’
‘Die grenzeloze arrogantie?’
‘Nee,’ zegt ze terwijl ze haar fiets van het slot haalt, ‘de vaardigheid om je niet te schamen voor wat je bezielt en bezighoudt.’
Ik zeg niets, maar strijk met mijn hand over mijn wang. Die gloeit nog steeds.

Iduna Paalman (1991) is schrijver en dichter. Haar poëziedebuut ‘De grom uit de hond halen’ verscheen in het najaar van 2019 bij Querido.

Daphne Prochowski is een illustrator uit Groningen. Haar werk is te omschrijven als kleurrijk en verhalend.

Lees verder Lees verder

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
Tip: Ga saneren

Ga saneren

Esmé van den Boom werkt sinds kort in een bibliotheek en dat werk draait tot haar grote schrik meer om boeken wegdoen dan boeken koesteren. Lees meer

 Mag ik nog even vangen?

Mag ik nog even vangen?

Honderden Amerikanen ontvingen eerder deze week opeens een nachtelijk berichtje van een vriend, kennis, collega... Maar die wisten op hun beurt nergens van. Oude berichten van jaren eerder werden 'gerecycled'. Het nieuws in beeld door Nastia Cistakova. Lees meer

Alles vijf sterren: Over straat in een andere wereld

Over straat in een andere wereld

Deze week worden we blij van een ontroerende, grappige bewerking van Oorlog en Vrede, een hilarische podcast over porno, en een app die hardlopen combineert met zombies. Lees meer

Column: Een brief op de schoorsteenmantel

Een brief op de schoorsteenmantel

In de jaren '70 hadden veel dertigers iets uit te vechten met hun moeder. Zo ook Trudy, die de hare speciaal daarvoor uitnodigde voor een weekend op het strand. Lees meer

Waterlanders

Waterlanders

Annelies van Wijk beschrijft een tragische familiegeschiedenis in de vorm van een kort verhaal. Lees meer

Poortwachters van de Homogemeenschap

Poortwachters van de homogemeenschap

Sebastiaan van der Lubbe ontmaskert het dunne laagje vernis dat we in Nederland ‘tolerantie’ noemen. Hij strijdt tegen de regenboogvlag als goedkoop fashion statement en vóór de regenboogvlag als pleitbezorger van inclusiviteit. Lees meer

 Wie stoot koning Netflix van de bank?

Wie stoot koning Netflix van de bank?

Voor koning Netflix staat er veel op het spel. Het is dringen geblazen voor de troonopvolgers. Het nieuws in beeld door Jente Hoogeveen. Lees meer

Filmtrialoog: Light Of My Life 1

Light Of My Life

Onze redacteuren werden meegesleept in de vlucht van Casey Affleck en zijn filmdochter in 'Light of my Life'. Lees meer

Hard//talk: Een spelletje memory voor de Alzheimervereniging

Een spelletje memory voor de Alzheimervereniging

Met enige verbazing ziet Vivian Mac Gillavry hoe goede doelen geld ophalen met acties die patiënten zelf vaak niet meer kunnen uitvoeren. Lees meer

Stort jezelf in een crisis zónder er sterker uit te komen 1

Stort jezelf in een crisis zónder er sterker uit te komen

Intenties om (nog) gelukkiger/gezonder/succesvoller te leven? Filosofe Lieke Knijnenburg onthult hoe de kapitalistische samenleving deze intenties in ons programmeert, en hoe we ertegen in opstand kunnen komen. Een bevrijdend essay over tijdverspilling, zelfverwoesting en liefde. Lees meer

Tip: Neem geen kat 1

Neem geen kat

Eva van den Boogaard heeft een kat. Een hele mooie, die het goed doet op Instagram. Maar toch had ze hem liever niet gehad. Een tip om niet onwillekeurig te gaan houden van een dier. Lees meer

 Een bezegeld lot in een verzegelde trailer

Een bezegeld lot in een verzegelde trailer

Zodra de trailer verzegeld werd, waren de 39 Chinese migranten die zich erin hadden verstopt kansloos. Het nieuws in beeld door Rob Worst. Lees meer

Alles vijf sterren 2

Zo komen we de herfst wel door

Deze week worden we blij van een ouderwetse spelletjesavond (bij jou thuis), het elegie van Kate Tempest en een fotoarchief. Lees meer

Column: Joh wat origineel

Joh wat origineel

Iduna Paalman had een zinnelijke droom over iemand die niet haar vriend is. Wat moet ze daarvan maken? Lees meer

Is het demonstratierecht in Nederland een farce?

Is het demonstratie­recht in Nederland een farce?

Na roerige protestweken met boze boeren en blokkades door Extinction Rebellion maakt Jarmo Berkhout de balans op. Hoe staat het er eigenlijk voor met het demonstratierecht in Nederland? Lees meer

Tip: Maak zinloze lijstjes

Maak zinloze lijstjes

Het schrijven gaat Jozien Wijkhuis niet altijd even makkelijk af, terwijl ze eigenlijk niets liever doet. Een podcast van Tim Clare bood soelaas. Een tip om het schrijven te demystificeren. Lees meer

Beeldbrekers (VI): 'Wat betekent het om mens te zijn in een wereld van objecten?'

'Wat betekent het om mens te zijn in een wereld van objecten?'

Op de Dutch Design Week staat dit jaar de maakbaarheid van toekomst centraal. Tom Loois, een van de curatoren van de tentoonstelling ‘The Object Is Absent’, over hun tentoonstelling zonder objecten. Lees meer

Gedichten geïnspireerd op Long in the Tooth 3

Gedichten geïnspireerd op Long in the Tooth

Yentl van Stokkum schreef drie gedichten ter gelegenheid van de tentoonstelling Long in the Tooth van Josse Pyl. Joëlle de Ruiter maakte er illustraties bij. Lees meer

Een vuile plas regenwater

Een vuile plas regenwater

Alexander van der Weide bespreekt op intuïtieve wijze de klassieke film Stalker van Tarkovski. ‘Probeer nooit je idee over te brengen aan het publiek — het is een ondankbare en zinloze taak. Laat ze het leven zien en ze zullen in zichzelf de middelen vinden om het te beoordelen en te waarderen.’ Lees meer

Mevrouw Rouw in Zomergasten 2

Mevrouw Rouw in Zomergasten

Hard//hoofd grijpt terug op de Zomergasten-verslagen van deze zomer met een onconventionele gast die toepasselijk is voor de grauwe dagen. Lees meer

Steun ons en word kunstverzamelaar
Hardhoofd vecht voor de vrijheid van jonge makers om te kunnen maken wat ze willen. Word nu kunstverzamelaar en ontvang de interessantste Hard//hoofd kunstwerken.

Steun ons vanaf €5