Asset 14

Je bent er gloeiend bij

Automatische concepten 18

De lezing is afgelopen, de vragenronde begint en naast mij steekt een man zijn hand op. ‘Bij uw verhaal moest ik denken aan een boek dat ik las over entartete Kunst,’ zegt hij tegen de vrouw op het podium. ‘In dat boek…’ Een lang verhaal volgt. Als hij klaar is, steken andere bezoekers hun hand op. Ik heb zelf ook een vraag, maar in plaats van die te stellen, blijven mijn handen liggen, klopt mijn hart in mijn keel, gloeien mijn wangen. Ik durf niet, besef ik opgelaten, ik schaam me.

Dat is niets nieuws, ik schaam me heel regelmatig. Bij lezingen schaam ik me voor mijn onwetendheid (o jee, ik heb nog nooit een boek over entartete Kunst gelezen!), als ik in een vliegtuig stap schaam ik me juist omdat ik niet onwetend ben (ja, een vliegreis belast het milieu negen keer zo veel als dezelfde reis per trein, ja). Ik schaam me voor mijn manier van geld verdienen (lesgeven? Ik dacht dat jij schrijver wilde worden?), voor mijn ambitie (schrijver worden? En wat heeft de mensheid daaraan?), voor mijn optimisme (de wereld staat in brand en jij staat erbij te glimlachen?) en voor mijn pessimisme (wat zit jij nou de hele tijd te zuchten om niks?). Ik schaam me voor mijn vermogen een rood hoofd te krijgen op de meest willekeurige momenten, ik schaam me voor die schaamte, waardoor mijn hoofd alleen maar roder wordt.

Aan de andere kant naast me gaat nu ook een vinger omhoog. Het is D., de vriendin met wie ik deze lezing bezoek. Rustig en zonder blozen stelt ze haar vraag. ‘Dat is een interessante kwestie,’ antwoordt de vrouw op het podium. Zie je wel, denk ik. Ik moet mijn vraag niet stellen. Ik zal lang niet zo’n interessante kwestie kunnen aansnijden als D..

Ik moet denken aan die keer dat ik in de bibliotheek voor de kast met boeken over de Tweede Wereldoorlog zat. Ik was elf jaar, de bieb was net uitgebreid, de ballonnen zweefden nog tegen het plafond. Mijn moeder was al uren op de afdeling Wolvilten & Punniken te vinden, voor me lag een boek over Adolf Hitler. Vol ongeloof las ik het en bekeek ik de foto’s. Toen mijn moeder me kwam halen, sloeg ik snel een Donald Duck open, die ik voor de gelegenheid van de tijdschriftafdeling had gehaald. ‘Wat ben jij aan het lezen?’ vroeg ze. Ik werd rood. ‘De Donald Duck, dat zie je toch,’ zei ik.

Waarom ik mijn moeder niet wilde vertellen waarover ik gelezen had, vraag ik me nog steeds af. Waarom schaamde ik me? Voelde het misschien te kwetsbaar om echt door iets gefascineerd te zijn?

‘Die man hoorde zichzelf wel graag praten he?’ zeg ik tegen D. als we naar buiten lopen. ‘Met z’n entartete Kunst.’
‘Je bent jaloers,’ zegt D.
‘Wat?’ zeg ik. ‘Nee joh.’
‘Wilde jij zelf niet iets aan die vrouw vragen?’
Ik negeer haar vraag. ‘Hij vond het schitterend om zijn kennis te etaleren, ik moet daar echt stilletjes van braken.’
‘Daar moet jij helemaal niet stilletjes van braken,’ zegt D. ‘Ergens diep van binnen bewonder jij dat.’
‘Die grenzeloze arrogantie?’
‘Nee,’ zegt ze terwijl ze haar fiets van het slot haalt, ‘de vaardigheid om je niet te schamen voor wat je bezielt en bezighoudt.’
Ik zeg niets, maar strijk met mijn hand over mijn wang. Die gloeit nog steeds.

Mail

Iduna Paalman (1991) is al bijna vier jaar columnist voor Hard//hoofd. Haar poëziedebuut ‘De grom uit de hond halen’ verscheen in het najaar van 2019 bij Querido. Ze won er de Poëziedebuutprijs 2020 mee. Ze publiceerde onder meer in De Gids, De Revisor, De Groene Amsterdammer en NRC Handelsblad.

Daphne Prochowski is een illustrator uit Groningen. Haar werk is te omschrijven als kleurrijk en verhalend.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Lijden onder vrouwelijk leiderschap

Lijden onder vrouwelijk leiderschap

Moeten we een minister-president die Thatcher-fan is verwelkomen, alleen omdat ze een vrouw is? Lees meer

Of gewoon een boom

Of gewoon een boom

''We kunnen met schuim een nieuwe dampkring spuiten 
en van oceanen spiegels maken
alle fietshelmen, alle daken 
bedekken met restjes zilverpapier'' Lees meer

Ware kennis… Wat is dat eigenlijk en hoe vinden we die?

Ware kennis... Wat is dat precies en hoe vinden we die?

Ware kennis is kennis die door zo veel mogelijk mensen is ingegeven. Toch houden sommige leerprogramma’s van de studie filosofie nog geen of erg weinig rekening met de wijze waarop categorieën als gender, klasse en etniciteit invloed hebben op de politieke theorieën van een filosoof. En daar moet heel snel verandering in komen, aldus Stefanie Gordin. Lees meer

Vacature voor hemelbestormers: Hard//hoofd zoekt makers!

Hard//hoofd zoekt talent!

Wij zoeken vrije geesten, rusteloze zielen en ambitieuze daedalussen die ons tijdschrift structureel willen komen versterken als lid van de redactie. Lees meer

 Dankzij haar hoef je niet zonder eten naar bed

Dankzij haar hoef je niet zonder eten naar bed

'Ik neem de eerste hap, dan neem jij de tweede,' zegt Sara Sadok, voor ze een hap neemt van een karameldonut. Lees meer

Hard//talk: Hoe serieus kan de studentendemocratie zichzelf nog nemen?

Hoe serieus kan de studentendemocratie zichzelf nog nemen?

Door haar eigen universiteit voor het gerecht te slepen, hoopt UvA-student Tammie Schoots de vrije en emancipatoire kern van het onderwijs te beschermen. Lees meer

Pictionary voor beginners

Pictionary voor beginners

"Ik wil je zeggen dat dit het moment is
het moment om mijn mond als een schelp aan je oren te leggen
en de hele wereld die nu zee is daar te horen ruisen." Lees meer

Column: The mask is the face

The mask is the face

Een versleten meubelstuk zet Eva van den Boogaard tijdens haar verhuizing aan het denken over de betekenis van uiterlijk vertoon. Lees meer

Beeldspraak: The City is a Choreography

Vraag de stad eens ten dans

Fotograaf Melissa Schriek heeft oog voor het subtiele en eigenaardige ritme van de stad. 'Zodra we de straat op gaan, worden we daar deel van.' Lees meer

Waarom ziektemetaforen niet vermeden hoeven worden

Waarom ziektemetaforen niet vermeden hoeven worden

Hoe kunnen we zorgen dat een ziekte ‘gewoon’ een ziekte is en het lijden niet wordt versterkt door de denkbeelden die we eropna houden? In een tijd waarin bijna 60% van de bevolking met een chronische ziekte leeft is het belangrijk stil te staan bij hoe een ziekte-idee van invloed kan zijn op de ervaring van het ziek zijn, stelt Tiare van Paridon. Lees meer

Tabak en rooksignalen

Tabak en rooksignalen

De verteller van dit verhaal leeft al meer dan twee jaar teruggetrokken in een blokhut in het bos, tot op een dag zijn voorraad tabak op is. Er zit niks anders op dan terug te keren naar de bewoonde wereld. Lees meer

 Geen regenboog op de refoschool

Geen regenboog op de refoschool

Jongeren op reformatorische scholen geven aan dat er in de praktijk best over verschillen in geaardheid kan worden gepraat, maar dat betekent niet dat ze zelf voor hun identiteit uit durven komen. Lees meer

'Beste Arie, wat als ik je zoon was?'

'Beste Arie, wat als ik je zoon was?'

De schrijver van deze brief ging tegelijkertijd en naar dezelfde school als de kinderen van minister Arie Slob, en leeft nog altijd met de wonden van de homofobie op die school. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 38

(Amateur)kunst en de vrouwelijke Freek

Deze week worden onze redacteurs blij van dierenweetjes, vorken met persoonlijkheid en een podcast als vervanging voor het museum. Lees meer

Zilt

Zilt

''wij zeggen dat het niet erg is van de barsten
die we met onze vingertoppen volgen
als autowegen naar het zuiden''
Ellis Meeusen is één van de 160 klimaatdichters die samen de bundel Zwemlessen voor later maakten. Zij hebben één gedeelde zorg: de toestand van de aarde. Geïllustreerd door Lisette van der Maten. Lees meer

Column: Onherroepelijk nee

Onherroepelijk nee

Iduna Paalman leest brieven uit 1764 en herkent daar iets in: de angst voor het verlies van vrijheid. Lees meer

Het Vertrek (4) - De stortbui

Het Vertrek (4) - De stortbui

Klankkunstenaar Marieke van de Ven wekt met audio bestaande en imaginaire plekken tot leven. Ze maakte een podcastserie over vertrekken: betekent vertrekken weggaan, of juist ruimtes om je in thuis te voelen? Vandaag de vierde aflevering. Lees meer

Teleurstellende feministen

Teleurstellende feministen

Vivian Mac Gillavry voert gesprekken met vrienden over de discrepantie in het feminisme tussen theorie en keuzes in het persoonlijke leven. 'De definitie van feminisme is zo breed dat het lijkt alsof álles wat met keuzevrijheid en gelijkwaardigheid te maken heeft, onder de noemer geplaatst kan worden.' Lees meer

Tip: Tinder toch maar

Tinder toch maar

Nog geen jaar geleden schreef Emma Stomp de dating app af als een grabbelton zonder prijs. Maar na een succesvolle Tinder-date, slikt ze haar woorden weer in. Waar anders maak je in crisistijd kans op romantiek? Lees meer

Alles Vijf Sterren: Soundtrack voor donkere tijden 1

Soundtrack voor donkere tijden

Deze week geven onze redacteurs muzikaal advies om de rest van het jaar mee door te komen. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan