Asset 14

Wie moet er nu eigenlijk detoxen?

Hard//talk: Wie moet er nu eigenlijk detoxen?

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. De impact die onze technologie op ons heeft begint steeds duidelijker te worden. Nu het woord 'verslaving' zelfs geen taboe meer is, durft Sarah van Binsbergen zich af te vragen wie zich eigenlijk aan wie moet aanpassen.

Traditiegetrouw is de lente een tijd voor onthouding en ontgifting: katholieken vasten de veertig dagen voor Pasen, natuurvoedingstypes wagen zich aan een sapkuur. Misschien komt het door die drang tot voorjaarsschoonmaak, misschien werd het nog eens extra aangezwengeld doordat Facebook zich onlangs weer eens zijn ware gezicht toonde, maar het lijkt wel alsof iedereen ineens aan een ‘digitale detox’ bezig is. Kranten en tijdschriften staan vol met verhalen van mensen die voor een weekend of een week offline gaan, en ook in mijn eigen omgeving slaat het enthousiasme toe.

In principe geen slecht idee, want het is een feit: we zijn massaal verslaafd aan dat digitale kwaad. Veel mensen worstelen om zich langer te concentreren dan de gemiddelde tijd die het kost om een WhatsApp-bericht te typen. Volgens recent onderzoek van de Universiteit Utrecht is ongeveer een op de twintig Nederlandse kinderen verslaafd aan sociale media. Volgens cijfers van het CBS uit 2015 vindt een op de zes jongeren zichzelf verslaafd. Ook zorgverleners beginnen schermverslaving steeds meer als een reëel probleem te zien en bieden allerhande cursussen en programma’s aan. De GGZ biedt behandelingen tegen internetverslaving aan, en onlangs lanceerde verzekeraar Interpolis Digital Detox, een afkickprogramma dat ironisch genoeg online aangeboden wordt.

Digitaal detoxen zou een mooie poging kunnen zijn om meer controle over je schermgebruik te krijgen, maar het effect lijkt vooralsnog vooral kortstondig te zijn en het risico op terugvallen in oud gedrag is groot. Je kunt een week lang ‘ontgiften’ en jezelf eraan herinneren hoe fijn het is om een wandeling te maken zonder constant gestoord te worden door pingetjes en getril, maar zodra je die smartphone weer in zicht hebt is het moeilijk weerstand bieden aan de verleidingen ervan. Binnen de kortste keren zit je weer diep in allerlei WhatsApp-groepen en voel je je een loser omdat je je eigen voornemens om te minderen niet vol hebt kunnen houden.

Digitale communicatie is here to stay

Onderzoeker Sherry Turkle, een autoriteit als het gaat om de relatie tussen mens en technologie, maakt in haar laatste boek Reclaiming Conversation een belangrijk punt: niet wij, maar vooral de technologie zelf moet veranderen. Het voornaamste probleem van digitaal detoxen is dat het van schermverslaving een individueel probleem maakt (jij bent verslaafd, dus jij moet veranderen), terwijl het dat eigenlijk niet is. Want je kunt wel dapper besluiten om geen smartphone te hebben of niet op sociale media te zitten, maar de wereld is er nu eenmaal steeds meer op ingericht dat je dat magische kastje altijd bij je hebt. En je kunt wel proberen om je schermtijd te beperken, maar het is moeilijk om dat vol te houden als die apps juist ontworpen zijn om je verslaafd te maken en te zorgen dat je zo lang mogelijk blijft swipen en scrollen.

Digitale communicatie is in een razend tempo ons leven komen binnendenderen, en is, in ieder geval voorlopig, here to stay. Maar dat betekent niet dat we geen eisen kunnen stellen aan de vormen die ze aanneemt. Als apps nu bewust ontworpen worden om ons verslaafd te maken, moet het ook mogelijk zijn om apps te maken die dat effect minder hebben, of zelfs tegengaan. Het wordt tijd dat we de impact van technologie op ons leven serieus nemen, en niet alleen ons eigen gedrag erop aan proberen te passen, maar het vooral gaan hebben over hoe technologie zich op een gezonde manier aan ons aan kan passen.

Beeld: Woplu via Flickr

Mail

Sarah van Binsbergen is Hard//hoofdredacteur, antropoloog, journalist. // sarah@hardhoofd.com

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Dit is geen NFT, maar een simpele jpeg - weliswaar zonder uitstoot

Ook feministische NFT’s zijn een aanslag op het milieu

Feministisch platform The TittyMag wil het NFT-aanbod diverser maken. Kan het platform die markt niet beter links laten liggen? Lees meer

 1

Vat het nou alsjeblieft niet persoonlijk op

Corona lijkt alweer bijna iets uit het verleden maar de financiële effecten ervan zijn nog steeds voelbaar in de culturele sector. Vivian Mac Gillavry blikt terug op een periode waarin bestuurders kunstenaars zonder schuld of schaamte voor de bijl gooiden. Lees meer

 1

Pim Fortuyn, aartsvader van conservatieve camp

Twintig jaar na de moord op Pim Fortuyn is camp een belangrijk onderdeel van extreem-rechtse politiek geworden. Hoe komt de bal weer bij 'ons' te liggen? Lees meer

Nieuws in beeld: Voor de klas? Mij niet gezien!

Voor de klas? Mij niet gezien!

Tien jaar geleden waren er zo'n 3000 à 4000 docenten nodig. Vorig jaar 18.000. Lees meer

Nieuws in beeld: Steek je hand op als ook jij...

Steek je hand op als ook jij...

De politie registreerde bijna 40 procent meer gevallen van seksueel grensoverschrijdend gedrag. Lees meer

Vrouwen van kleur! Stop met uitblinken en sluit je aan bij de dutjesrevolutie! 1

Vrouwen van kleur! Stop met uitblinken en sluit je aan bij de dutjesrevolutie!

Bij uitstek vrouwen van kleur gaan onderdoor aan de hoge eisen die hun werkomgevingen aan hen stellen, omdat ze constant moeten bewijzen even harde werkers te zijn als hun witte mannelijke collega's door veel meer dan hen te doen. Tijd dus om eens languit dwars te zitten: tijd voor de dutjesrevolutie! Lees meer

Nieuws in beeld: Als de prijzen de frituurpan uit rijzen

Als de prijzen de frituurpan uit rijzen

Consumenten zitten in de patatten. Lees meer

De twee realiteiten van Rusland

De twee realiteiten van Rusland

Russische feministen blijven onder grote druk van het regime nieuwe vormen van activisme bedenken. Een interview met drie anti-oorlogsactivisten. Lees meer

Nieuws in beeld: Desinformatie als wapen

Het nieuws is nep, de gevolgen heel erg echt

Behalve in en boven Oekraïne, voert Poetin ook een oorlog op het internet. De wapens in de 'informatieoorlog' zijn gemaakt van leugenachtige woorden en slim geframede beelden. Lees meer

Als je snel wilt, ga alleen. Als je ver wilt komen, ga samen

Harriet Bergman vindt dat we met z'n allen wat meer van Twitter af mogen en meer de actievergaderingen in. Want politiek is iets wat je doet; niet wat je etaleert. Lees meer

Trialoog: Titane

Titane

edacteuren Marthe van Bronkhorst en Stefanie Gordin bekeken de heftige film Titane. Deze Belgisch/Franse film bleek een achtbaan van emoties met een hoop bloed en geweld, maar ook met veel tederheid. Lees meer

Nieuws in beeld: Sancties, poeh poeh

Sancties, poeh poeh

Rueben Millenaar is - net als de oppositie in de Tweede Kamer - niet erg onder de indruk van de Nederlandse sancties tegen Rusland. Lees meer

Wie in transitie wil, wacht een lange hindernisbaan - maar waarom?

Wie in transitie wil, wacht een lange hindernisbaan - maar waarom?

In mei 2021 kwam de VUmc genderpoli in opspraak doordat het transitietraject moeizaam, lang en pijnlijk zou zijn. Daarnaast klinkt steeds luider de vraag of genderdysforie überhaupt als mentale stoornis moet worden gezien. In deze dialoog praten therapeute Marthe van Bronkhorst (zij/haar) en ervaringsdeskundige Kris van der Voorn (die/diens) met elkaar om te begrijpen waar de tweedracht tussen transzorg en patiënt vandaan is gekomen. Lees meer

 1

Natuur in nood

Het Nederlandse natuurbeleid schiet ernstig tekort en de staat van de Nederlandse natuur is 'ronduit slecht', aldus een snoeihard rapport. Lees meer

De Surinaamse geschiedenis is ook jouw geschiedenis

De Surinaamse geschiedenis is ook jouw geschiedenis

Jazz Komproe wil de rijke en gelaagde geschiedenis van Suriname terugzien in het Nederlandse onderwijs. Niet alleen als 'zwarte bladzijde'. Lees meer

De wereld in het klein

De wereld in het klein

'Welke kennis ligt in de liefde besloten?' Carlijn Cober realiseert zich dat literaire analyse niet los kan staan van liefde. Ze denkt terug aan het college dat ze gaf over Frankenstein/Frankusstein en verkent de gevoelens die haar kinderwens oproepen. Lees meer

Nieuws in beeld: Het nieuwste dieptepunt

Poetins raketten slaan dieptepunt na dieptepunt

Russische raketten verwoestten een operatief ziekenhuis annex kraamkliniek in Marioepol. Lees meer

Plantaardig egoïsme

Plantaardig egoïsme

In de Nationale Week Zonder Vlees & Zuivel legt Max Beijneveld uit hoe het hem lukte plantaardig te gaan leven. Lees meer

Going Out With a Bo, Ali, Naomi, Guus 1

Going Out With a Bo, Ali, Naomi, Guus

Het feminisme in Nederland kon wel wat nieuwe actie gebruiken, vonden Santi van den Toorn en Marthe de Win vijf jaar geleden. Ze richtten de succesvolle doetank De Bovengrondse op. Met hun laatste actie, Het Nieuwe Spelalfabet, zwaaien ze nu af. Lees meer

Automatische concepten 74

#AfricansInUkraine

Volgens Oekraïense autoriteiten zouden de berichten over racisme aan de grens Russische propaganda zijn, maar met die lezing maakte de VN snel korte metten. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd! 

Als je je nu aansluit, dan ontvang je jaarlijks gesigneerde kunstwerken van veelbelovende kunstenaars. Meld je vóór 1 juni aan en ontvang deze zomer al je eerste kunstwerk én je eigen Hard//hoofd-tasje. Veel verzamelplezier!

Steun en verzamel