Illustratie: Elise van Iterson

Deze week aandacht voor Neanderthalers, computernerds en homofobe republikeinen. En waar komt toch die lijkenlucht vandaan?" />

Illustratie: Elise van Iterson

Deze week aandacht voor Neanderthalers, computernerds en homofobe republikeinen. En waar komt toch die lijkenlucht vandaan?" />
Asset 14

Och arm internet

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Hard//talk is de seismograaf die de trillingen van de tand des tijds registreert. Wat heeft ons afgelopen week bezig gehouden? Wat bespraken we bij de koffieautomaat en waar lagen we wakker van? Deze week vier korte commentaren, in woord en beeld.

De Hofstad

Kadaverdiscipline

Even dacht ik dat 'het radicale midden' mijn weekeinde zou gaan beheersen. Maar nadat Felix Rottenberg en (meesterinterviewer) Frenk van der Linden die term vrijdag aangrepen om een serieus gesprek over het CDA in De Wereld Draait Door vakkundig de nek om te draaien – ik kreeg bijna sympathie voor ex-gevallen spindoctor Jack de Vries – was ik er al weer klaar mee.
Gelukkig diende zich snel een andere kandidaat voor woord van het weekeinde aan. De crypto van de Volkskrant verliep voorspoedig, totdat ik een uur lang zoekende bleek naar het mij onbekende woord 'kadaverdiscipline'. Ik zocht het op: "volstrekte gehoorzaamheid als een willoze machine".
Toen ik vervolgens eindelijk aan het inhoudelijke deel van weekeindkranten begon, las ik in de NRC dat SP'ers niet over een 'kadaverdiscipline' blijken te beschikken, wanneer ze anoniem spreken over hun bereidheid om een deel van hun inkomen in de partijkas te storten.
Opeens zag ik het overal. Binnen de dikke darm van de PVV rommelt het: oud-vertegenwoordigers doen een boekje open over de ijzeren vuist van de grote geblondeerde leider. Geert eist vergeefs totale onderwerping. Hij heeft
kadaverdiscipline-issues.
"Stoelpoten zijn niet om op te wippen…", zeggen moeders. "…Ze zijn om aan te zagen", vullen PvdA-leden aan. Een totaal gebrek aan (kadaver)discipline dus. Terwijl Roemer lekker in een tomaatrode FatBoy-zitzak ligt, zit Job 'yes, we hoped he could' Cohen op een krukje in de vorm van een gebalde vuist. De enige poot is bijna door.
Maurice de Hond (Kadaver opgraven? Ik zeg doen!) wist zondag maar weer eens te vertellen dat het met de SP goed gaat, en met de PvdA en het CDA wat minder. Hoe dat komt? Er zullen legio redenen zijn. Maar een daarvan is ongetwijfeld een gebrek aan kadaverdiscipline, al was het maar voor de bühne.
Dat constante geëtter binnen de middenpartijen. Ze zijn al weer zo lang en vooral zo opzichtig met zichzelf bezig: als ik CDA- of PvdA-stemmer was, zou ik ook afhaken. Al die praatjes over 'verbinden' kunnen niet verhullen dat de partijen stiekem vrezen het de komende jaren te druk met zichzelf te hebben. Bij iedere frisse start druipt het gebrek aan vertrouwen in de toekomst van de gezichten. En wie niet met zichzelf door een deur kan, heeft geen tijd om aan het land te denken. De kiezers ruiken de lijkenlucht rond het CDA en de PvdA ook.

Door Jan Postma

Ver weg

True American values

Homoseksuelen zijn de laatste tijd weer volop in het nieuws. Of liever, zij die problemen hebben met homoseksualiteit. In Amerika steekt het homofobe beest de kop op bij de republikeinse presidentskandidaten voor het presidentschap. Gingrich adviseert homoseksuele kiezers maar op Obama te stemmen, en Santorum stelt voor het gemak homoseksualiteit gelijk met incest, pedofilie en polygamie.
In Nederland lieten SGP, de ChristenUnie en Opperrabbijn Ralbag zich van hun beste kant zien. Gelukkig is de homotherapie door de tweede kamer verworpen, begeleidt door ferme kritiek, en is Ralbag uit zijn (Nederlandse) functie gezet.
In navolging van Bas Heijne (NRC Handelsblad, 21 januari) vrees ik dat homofobie nooit helemaal uitgeroeid zal worden. Waar mensen zijn, worden menselijke emoties vertolkt. Het is echter wel zo dat de regulering van deze emoties een groot verschil maakt. Wettelijke bescherming van homorechten is een eerste en belangrijke stap naar daadwerkelijke gelijkheid.
Hoewel niet alle homofoben een religieuze achtergrond hebben is religie doorgaans wel de drijvende motor bij dergelijke intolerantie. Eigenlijk komt het voort uit een conflict tussen een waarheidssysteem dat de universele rechten van de mens als uitgangspunt heeft en een waarheidssysteem dat haar mensbegrip stoelt op een goddelijk beginsel en de dogma's die hieruit voortkomen. In Amerika zien we dat homofobie als politiek middel wordt ingezet, in tegenstelling tot Nederland waar homofobie politiek wordt bestreden.
Hoe uiterst belangrijk is de scheiding van kerk en staat. Zeker wanneer je de vooronderstellingen onderzoekt van waaruit men opereert! Om maar een voorbeeld te geven: de gevierde Californische homohuwelijkswet werd krapweg een half jaar na aanname vernietigd. De mormoonse lobby wist het Proposition 8 Ballot Initiative door te drukken, een toevoeging aan de Californische wetgeving die ervoor zorgt dat alleen een huwelijk tussen een man en een vrouw wettelijk erkend wordt.
Aan het politieke stelsel zal het niet liggen. Het tandwiel der democratie knarst gewoon door. Het zijn echter de afnemers van die democratie die de wijze en de inhoud bepalen. God Bless America.

Door Esther Wertwijn

Nieuws in beeld

Neanderthalers gebruikten duizenden jaren eerder verf dan voorheen werd gedacht. De resten rode oker, gevonden aarde in Maastricht, tonen aan dat de verf geïmporteerd werd. De grondstoffen komen niet voor in Maastricht, maar wel in België

Illustratie: Elise van Iterson

Machtige Media

Och arm internet

Het zijn zware tijden voor het internet. De afgelopen weken werd Megaupload door de FBI platgelegd, The Pirate Bay nu dan echt door een Nederlandse rechter verboden en de omstreden internationale internetwet ACTA door steeds meer landen ondertekend, ondanks het feit dat hackers de Poolse overheid aanvielen. De Amerikaanse wetten SOPA en PIPA werden maar ternauwernood op de lange baan geschoven.
De verleiding is groot om de kant van het internet te kiezen. In de media hoor je dan ook vooral verontwaardiging over deze maatregelen.
Maar we moeten oppassen dat we het internet niet gaan vereren als een met diamanten versierd heiligdom. Bij De Wereld Draait Door mag Alexander Klöpping sinds kort webontwikkelaars met ideeën voor apps presenteren. Twee vrienden van Klöpping kregen in Berlijn een miljoen van Ashton Kutcher voor hun ideetje en het TV-programma wil meer van dit soort aaibare nerds een podium bieden. Het studiopubliek applaudisseerde in diepe bewondering voor die vreemde jongens met hun Macbooks op tafel. Ze kunnen iets wat wij maar nauwelijks begrijpen, en dus nemen we alles van ze aan. Ze zijn de postmoderne orakels.
Maar het internet wordt niet alleen beheerd door lieve nerds als Alexander Klöpping of de idealisten van Wikipedia. De zeven stafleden van Megaupload werkten op een landgoed ter waarde van 18,7 miljoen euro. Bij de inval werden vijftien Mercedessen, een Lamborghini, een Maserati en een Rolls Royce in beslag genomen, alsmede 4,9 miljoen in contanten. Megaupload en The Pirate Bay brengen schade aan hebberige platen- en filmmaatschappijen toe, die dubieuze organisaties als Brein inschakelen. Maar ze stelen ook gewoon van de artiesten. Google paste het privacybeleid nog maar eens aan, zonder dat gebruikers dit kunnen weigeren.
In de New Yorker van 28 november 2011 stond een portret van Peter Thiel, een internetinvesteerder in Silicon Valley die multimiljonair werd door beleggingen in PayPal, Palantir en Facebook. Thiel vindt dat het Amerikaanse onderwijssysteem creativiteit beknelt en sponsort het soort nerds dat we naast Klöpping aan tafel zien zitten. Hij investeert ook in onderzoek naar levensverlenging en het leven op een andere planeet. Het is een interessante, intelligente man, maar de auteur van het artikel merkte terecht op dat Thiels idealisme zich beperkt tot een kleine elite. Uiteindelijk is hij een semi-autist, zonder enige interesse in het algemene belang.
Het wereldwijde web heeft ons veel vooruitgang gebracht, en censuur moet bestreden worden. Maar wie denkt dat internetnerds de wereld gaan redden, is heel naïef.

Door Rutger Lemm

Mail

Redactie

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
:Over taboedoorbrekende literatuur en langharige auteurs: I Hate Henry

Over taboedoorbrekende literatuur en langharige auteurs: I Hate Henry

Is literatuur links of rechts? Sarah Neutkens duikt in twee klassiekers en gaat na of ze wel zo links zijn als vaak wordt beweerd. Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

over samen niet weten

Anne Louïse van den Dool won met het essay 'Een middenwereld: over samen niet weten' de derde plaats van Hooray for the Essay 2026. Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Tweede plaats Hooray for the Essay 2026 - Dat is dan jouw waarheid

Saar Lermytte won de tweede plek van Hooray for the Essay 2026 met het essay Dat is dan jouw waarheid Lees meer

Steen 1

Steen

Stel je eens voor hoe een relatie met een steen kan beginnen, hoe die eruitziet en waarin jullie elkaar zullen vinden. Sjoukje Kamphorst neemt je mee op een literaire reis langs verloren zwerfkeien, gebarsten geliefdes en zinloos geploeter. ‘Wat een steen te zeggen heeft, kan alleen maar van groot gewicht zijn.’ Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Melissa Dhondt won de eerste prijs van Hooray for the Essay 2026, met haar essay ‘Wat zo is’ waarin ze haar moeders relatie tot alcohol op een invoelende manier beschrijft. De wedstrijd is een samenwerking tussen DeBuren, Rekto:Verso en Hard//hoofd. Lees meer

Nieuwe Mina’s, oude lessen

Nieuwe Mina’s, oude lessen

Rocher Koendjbiharie en Tamara Hartman schreven een essay over de Nederlandse geschiedenis van het feminisme en kritiek op de Dolle Mina’s binnen een kader van intersectionaliteit voor een boekpublicatie van de Dolle Mina’s. Er kwam feedback dat het stuk ‘te moeilijk’ en niet ‘speels’ genoeg was – een vanoudse kritiek wanneer over racisme of witheid geschreven wordt. Ze besloten zich terug te trekken en plaatsten dit incident binnen de context van systematische witheid van de Dolle Mina’s. Nu lees je het essay hier, op Hard//hoofd. Lees meer

Laatste woorden

Laatste woorden

Na een overlijden in de familie, vraagt Vera Corben zich af welke geluiden permanent in ons hoofd wonen. Is dat de score van het leven? Hoe klinkt die dan? En is de dood dan niet meer dan de afwezigheid van dat geluid? Lees meer

Tmettigh x tseghnas 8

Tmettigh x tseghnas

'Ontvreemd en onthéémd,' schrijft Imane Karroumi El Bouchtati over Riffijnse sieraden. Wat betekent dit zilver voor haar en haar identiteit? Lees meer

Neil Armstrong (they/them) 1

Daar ben je, hier zijn we

BredaPhoto, Pride Photo en Tilt organiseerden de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’ en vroegen vier queer auteurs een brief te schrijven aan een geportretteerde. Vandaag lees je de brief van Ayden Carlo: 'Dit hier lijkt helemaal niet over jou te gaan en dat is precies waarom ik je schrijf.' Lees meer

We herkennen vroege signalen van partnergeweld, maar als een bevriende staat geweld pleegt zijn we ineens stekeblind

We herkennen vroege signalen van partnergeweld, maar als een bevriende staat geweld pleegt zijn we ineens stekeblind

Wat als je ogen werken, maar je de patronen niet herkent? Marthe van Bronkhorst kijkt terug op een week van sneeuw en ICE. Lees meer

Neil Armstrong (they/them)

Neil Armstrong (they/them)

BredaPhoto, Pride Photo en Tilt organiseerden de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’ en vroegen vier queer auteurs een brief te schrijven aan een geportretteerde. Vandaag lees je de brief van Trijntje van de Wouw: ‘Ze zoeken zo hard naar buitenaardse wezens dat ze niet zien hoeveel er nog te ontdekken valt recht voor hun neus.’ Lees meer

 1

Beste Dimitri

In november 2025 organiseerden fotofestivals BredaPhoto en Pride Photo samen met Tilt de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’. Daarin onderstreepten en vierden we het belang om in alle vrijheid te kunnen zijn wie je wilt zijn. Vier queer auteurs schreven een brief aan een van de geportretteerden. Lees meer

Taal als brug tussen AI en de menselijke creatie

Taal als brug tussen AI en de menselijke creatie

In een wereld waarin talen verdwijnen en technologie oprukt, stelt Axel Van den Eynden de vraag: kan AI een dode taal weer tot leven wekken? In een reflectieve zoektocht onderzoekt hij de (on)macht van digitale vooruitgang, en de verbindende kracht van taal, verhalen en woorden. Lees meer

Het is tijd om op een totaal andere manier naar de wereld te kijken

Het is tijd om op een totaal andere manier naar de wereld te kijken

Wat is magie? Een mysterieuze familiering gaf Marthe van Bronkhorst een ander perspectief. Lees meer

Lees dit boek vooral niet

Lees dit boek vooral niet

Wat doe je als je een boek leest dat totaal schuurt met je wereldbeeld, maar wel goed geschreven is? Dit overkwam boekenblogger Maartje van Tessel, toen ze een berichtje kreeg van een debutant met de vraag of ze zijn boek wilde lezen. Het zet haar aan het denken over wat literatuur kan en mag zijn. Lees meer

Waarom stellen journalisten zo weinig vragen?

Waarom stellen journalisten zo weinig vragen?

Bij de media heerst ziekte, journalisten stellen te weinig vragen. Fausto en Marthe van Bronkhorst komen met een behandelplan. Lees meer

Essaywedstrijd: 'Dat is dan jouw waarheid' Hooray for the Essay 2026

[Deadline verstreken] Essaywedstrijd: 'Dat is dan jouw waarheid' Hooray for the Essay 2026

In deze editie van Hooray for the Essay dagen we je uit om na te denken over waarheid. Reageer voor 19 januari. Lees meer

Politiek is de olifant in de kamer, maar modejournalistiek trekt de deur liever dicht

Politiek is de olifant in de kamer, maar modejournalistiek trekt de deur liever dicht

Mode lijkt glanzend en zorgeloos, maar er schuilt een wereld van politiek achter. Loïs Blank vraagt zich af: wie bepaalt eigenlijk welke verhalen verteld mogen worden? Wat gebeurt er met de progressieve stemmen van een bedrijf dat vooral voor de winst gaat? Lees meer

Suriname - van onafhankelijk land naar natie

Suriname - van onafhankelijk land naar natie

Op 25 november is het 50 jaar geleden dat Suriname onafhankelijk werd van Nederland. Kevin Headley bespreekt hoe de onafhankelijkheid van Suriname tot stand is gekomen en hoe het zich verder ontwikkelt tot natie: van politieke geschiedenis tot hedendaagse successen. Lees meer

De integratie-stok slaat wéér de ‘problematische Moslim’

De integratie-stok slaat wéér de ‘problematische Moslim’

'Een begrip als integratie lijkt een middel om te streven naar een inclusievere samenleving, maar dwingt in feite minderheden om hun culturele en religieuze identiteit op te geven.' Aslıhan Öztürk legt de retoriek bloot waarmee de integratie-stok dreigend boven het hoofd van generaties migranten wordt gehouden. Lees meer

Lees Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Schrijf je nu in voor slechts €3 per maand en ontvang in september je eerste papieren tijdschrift. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer!