Illustratie: Elise van Iterson

Deze week aandacht voor Neanderthalers, computernerds en homofobe republikeinen. En waar komt toch die lijkenlucht vandaan?" />

Illustratie: Elise van Iterson

Deze week aandacht voor Neanderthalers, computernerds en homofobe republikeinen. En waar komt toch die lijkenlucht vandaan?" />
Asset 14

Och arm internet

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Hard//talk is de seismograaf die de trillingen van de tand des tijds registreert. Wat heeft ons afgelopen week bezig gehouden? Wat bespraken we bij de koffieautomaat en waar lagen we wakker van? Deze week vier korte commentaren, in woord en beeld.

De Hofstad

Kadaverdiscipline

Even dacht ik dat 'het radicale midden' mijn weekeinde zou gaan beheersen. Maar nadat Felix Rottenberg en (meesterinterviewer) Frenk van der Linden die term vrijdag aangrepen om een serieus gesprek over het CDA in De Wereld Draait Door vakkundig de nek om te draaien – ik kreeg bijna sympathie voor ex-gevallen spindoctor Jack de Vries – was ik er al weer klaar mee.
Gelukkig diende zich snel een andere kandidaat voor woord van het weekeinde aan. De crypto van de Volkskrant verliep voorspoedig, totdat ik een uur lang zoekende bleek naar het mij onbekende woord 'kadaverdiscipline'. Ik zocht het op: "volstrekte gehoorzaamheid als een willoze machine".
Toen ik vervolgens eindelijk aan het inhoudelijke deel van weekeindkranten begon, las ik in de NRC dat SP'ers niet over een 'kadaverdiscipline' blijken te beschikken, wanneer ze anoniem spreken over hun bereidheid om een deel van hun inkomen in de partijkas te storten.
Opeens zag ik het overal. Binnen de dikke darm van de PVV rommelt het: oud-vertegenwoordigers doen een boekje open over de ijzeren vuist van de grote geblondeerde leider. Geert eist vergeefs totale onderwerping. Hij heeft
kadaverdiscipline-issues.
"Stoelpoten zijn niet om op te wippen…", zeggen moeders. "…Ze zijn om aan te zagen", vullen PvdA-leden aan. Een totaal gebrek aan (kadaver)discipline dus. Terwijl Roemer lekker in een tomaatrode FatBoy-zitzak ligt, zit Job 'yes, we hoped he could' Cohen op een krukje in de vorm van een gebalde vuist. De enige poot is bijna door.
Maurice de Hond (Kadaver opgraven? Ik zeg doen!) wist zondag maar weer eens te vertellen dat het met de SP goed gaat, en met de PvdA en het CDA wat minder. Hoe dat komt? Er zullen legio redenen zijn. Maar een daarvan is ongetwijfeld een gebrek aan kadaverdiscipline, al was het maar voor de bühne.
Dat constante geëtter binnen de middenpartijen. Ze zijn al weer zo lang en vooral zo opzichtig met zichzelf bezig: als ik CDA- of PvdA-stemmer was, zou ik ook afhaken. Al die praatjes over 'verbinden' kunnen niet verhullen dat de partijen stiekem vrezen het de komende jaren te druk met zichzelf te hebben. Bij iedere frisse start druipt het gebrek aan vertrouwen in de toekomst van de gezichten. En wie niet met zichzelf door een deur kan, heeft geen tijd om aan het land te denken. De kiezers ruiken de lijkenlucht rond het CDA en de PvdA ook.

Door Jan Postma

Ver weg

True American values

Homoseksuelen zijn de laatste tijd weer volop in het nieuws. Of liever, zij die problemen hebben met homoseksualiteit. In Amerika steekt het homofobe beest de kop op bij de republikeinse presidentskandidaten voor het presidentschap. Gingrich adviseert homoseksuele kiezers maar op Obama te stemmen, en Santorum stelt voor het gemak homoseksualiteit gelijk met incest, pedofilie en polygamie.
In Nederland lieten SGP, de ChristenUnie en Opperrabbijn Ralbag zich van hun beste kant zien. Gelukkig is de homotherapie door de tweede kamer verworpen, begeleidt door ferme kritiek, en is Ralbag uit zijn (Nederlandse) functie gezet.
In navolging van Bas Heijne (NRC Handelsblad, 21 januari) vrees ik dat homofobie nooit helemaal uitgeroeid zal worden. Waar mensen zijn, worden menselijke emoties vertolkt. Het is echter wel zo dat de regulering van deze emoties een groot verschil maakt. Wettelijke bescherming van homorechten is een eerste en belangrijke stap naar daadwerkelijke gelijkheid.
Hoewel niet alle homofoben een religieuze achtergrond hebben is religie doorgaans wel de drijvende motor bij dergelijke intolerantie. Eigenlijk komt het voort uit een conflict tussen een waarheidssysteem dat de universele rechten van de mens als uitgangspunt heeft en een waarheidssysteem dat haar mensbegrip stoelt op een goddelijk beginsel en de dogma's die hieruit voortkomen. In Amerika zien we dat homofobie als politiek middel wordt ingezet, in tegenstelling tot Nederland waar homofobie politiek wordt bestreden.
Hoe uiterst belangrijk is de scheiding van kerk en staat. Zeker wanneer je de vooronderstellingen onderzoekt van waaruit men opereert! Om maar een voorbeeld te geven: de gevierde Californische homohuwelijkswet werd krapweg een half jaar na aanname vernietigd. De mormoonse lobby wist het Proposition 8 Ballot Initiative door te drukken, een toevoeging aan de Californische wetgeving die ervoor zorgt dat alleen een huwelijk tussen een man en een vrouw wettelijk erkend wordt.
Aan het politieke stelsel zal het niet liggen. Het tandwiel der democratie knarst gewoon door. Het zijn echter de afnemers van die democratie die de wijze en de inhoud bepalen. God Bless America.

Door Esther Wertwijn

Nieuws in beeld

Neanderthalers gebruikten duizenden jaren eerder verf dan voorheen werd gedacht. De resten rode oker, gevonden aarde in Maastricht, tonen aan dat de verf geïmporteerd werd. De grondstoffen komen niet voor in Maastricht, maar wel in België

Illustratie: Elise van Iterson

Machtige Media

Och arm internet

Het zijn zware tijden voor het internet. De afgelopen weken werd Megaupload door de FBI platgelegd, The Pirate Bay nu dan echt door een Nederlandse rechter verboden en de omstreden internationale internetwet ACTA door steeds meer landen ondertekend, ondanks het feit dat hackers de Poolse overheid aanvielen. De Amerikaanse wetten SOPA en PIPA werden maar ternauwernood op de lange baan geschoven.
De verleiding is groot om de kant van het internet te kiezen. In de media hoor je dan ook vooral verontwaardiging over deze maatregelen.
Maar we moeten oppassen dat we het internet niet gaan vereren als een met diamanten versierd heiligdom. Bij De Wereld Draait Door mag Alexander Klöpping sinds kort webontwikkelaars met ideeën voor apps presenteren. Twee vrienden van Klöpping kregen in Berlijn een miljoen van Ashton Kutcher voor hun ideetje en het TV-programma wil meer van dit soort aaibare nerds een podium bieden. Het studiopubliek applaudisseerde in diepe bewondering voor die vreemde jongens met hun Macbooks op tafel. Ze kunnen iets wat wij maar nauwelijks begrijpen, en dus nemen we alles van ze aan. Ze zijn de postmoderne orakels.
Maar het internet wordt niet alleen beheerd door lieve nerds als Alexander Klöpping of de idealisten van Wikipedia. De zeven stafleden van Megaupload werkten op een landgoed ter waarde van 18,7 miljoen euro. Bij de inval werden vijftien Mercedessen, een Lamborghini, een Maserati en een Rolls Royce in beslag genomen, alsmede 4,9 miljoen in contanten. Megaupload en The Pirate Bay brengen schade aan hebberige platen- en filmmaatschappijen toe, die dubieuze organisaties als Brein inschakelen. Maar ze stelen ook gewoon van de artiesten. Google paste het privacybeleid nog maar eens aan, zonder dat gebruikers dit kunnen weigeren.
In de New Yorker van 28 november 2011 stond een portret van Peter Thiel, een internetinvesteerder in Silicon Valley die multimiljonair werd door beleggingen in PayPal, Palantir en Facebook. Thiel vindt dat het Amerikaanse onderwijssysteem creativiteit beknelt en sponsort het soort nerds dat we naast Klöpping aan tafel zien zitten. Hij investeert ook in onderzoek naar levensverlenging en het leven op een andere planeet. Het is een interessante, intelligente man, maar de auteur van het artikel merkte terecht op dat Thiels idealisme zich beperkt tot een kleine elite. Uiteindelijk is hij een semi-autist, zonder enige interesse in het algemene belang.
Het wereldwijde web heeft ons veel vooruitgang gebracht, en censuur moet bestreden worden. Maar wie denkt dat internetnerds de wereld gaan redden, is heel naïef.

Door Rutger Lemm

Mail

Redactie

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Over hoe je echtheid kan dragen

Over hoe je echtheid kan dragen

Leren riempjes die uitdagend uitsteken, of juist veilig verstopt tussen sokken in een mandje. In dit essay reflecteert Imme van Zuilekom op de strapon: die zowel zachtheid, hardheid en samenzijn bevat. Lees meer

Auto Draft 16

Weer thuis voelen in een wegwerpwereld

Onderzoeksprogramma Reparatie Remise vroeg schrijvers, kunstenaars en denkers te reflecteren op reparatie als culturele, sociale en politieke praktijk. In dit essay onderzoekt Lieke Knijnenburg wat het betekent om zorg te dragen voor spullen in een wereld die draait op snelheid, vervanging en voortdurende vernieuwing. Lees meer

Verwachtingen

Verwachtingen

In dit openhartige en genuanceerde essay deelt Sharon van Oost haar twijfels bij het grootbrengen van een jongen in deze vrouwonvriendelijke wereld. Hoeveel ruimte zal ze hem geven? Heeft ze zijn gender niet al te veel bepaald? Hoe kan ze hem helpen om zelf uit te vinden wat mannelijkheid voor hem betekent? Lees meer

:Metamorfosen in het Rijksmuseum: verkrachtingscultuur tentoongesteld, maar niet gecontextualiseerd

Metamorfosen in het Rijksmuseum: verkrachtingscultuur tentoongesteld, maar niet gecontextualiseerd

Tussen marmeren goden en mythologische meesterwerken in de tentoonstelling 'Metamorfosen' ziet Nina Läuger vooral een pijnlijk gebrek aan context. Ze vraagt zich af waarom het Rijksmuseum geweld, misogynie en verkrachting in klassieke kunst toont zonder die beelden echt vanuit het heden te bevragen. Lees meer

:Athene: Ergens tussen Grindr, Griekse oudheid en cruisegebieden

Athene: Ergens tussen Grindr, Griekse oudheid en cruisegebieden

Datingapps: een vloek en een zegen. Enerzijds laten ze je toe zonder grenzen gelijkgestemden te ontmoeten, anderzijds monetariseren ze je seks- en relatiebehoeftes. Bestaat er een best of both worlds? Onder de Griekse zon overdenkt Sharvin Ramjan de liefde in al haar vormen. Lees meer

Reuzenalken

De laatste reuzenalk en wat hij ons leert over de klimaatcrisis

In een Brusselse opslagkast staat een vogel die we nooit meer levend zullen zien. We weten al eeuwen hoe soorten verdwijnen en toch lijken we opnieuw weer toe te kijken. Wanneer wordt weten eindelijk handelen? Lees meer

:Kraamtranen: hoe de postpartum depressie de roze wolk van het moederschap doorprikt

Kraamtranen: hoe de postpartum depressie de roze wolk van het moederschap doorprikt

In ons collectieve geheugen lijkt er weinig plaats voor moeders* die na de bevalling lijden aan depressieve gevoelens: deze verhalen ondermijnen het klassieke beeld van het moederschap als een roze wolk. Gelukkig brengen steeds meer vertellingen nuance aan, waarbij de vraag rijst in hoeverre we als maatschappij verantwoordelijkheid dragen voor de eenzaamheid die kersverse moeders kan overvallen. Een essay door Anne Louïse van den Dool. Lees meer

:Over taboedoorbrekende literatuur en langharige auteurs: I Hate Henry

Over taboedoorbrekende literatuur en langharige auteurs: I Hate Henry

Is literatuur links of rechts? Sarah Neutkens duikt in twee klassiekers en gaat na of ze wel zo links zijn als vaak wordt beweerd. Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

over samen niet weten

Anne Louïse van den Dool won met het essay 'Een middenwereld: over samen niet weten' de derde plaats van Hooray for the Essay 2026. Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Tweede plaats Hooray for the Essay 2026 - Dat is dan jouw waarheid

Saar Lermytte won de tweede plek van Hooray for the Essay 2026 met het essay Dat is dan jouw waarheid Lees meer

Steen 1

Steen

Stel je eens voor hoe een relatie met een steen kan beginnen, hoe die eruitziet en waarin jullie elkaar zullen vinden. Sjoukje Kamphorst neemt je mee op een literaire reis langs verloren zwerfkeien, gebarsten geliefdes en zinloos geploeter. ‘Wat een steen te zeggen heeft, kan alleen maar van groot gewicht zijn.’ Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Melissa Dhondt won de eerste prijs van Hooray for the Essay 2026, met haar essay ‘Wat zo is’ waarin ze haar moeders relatie tot alcohol op een invoelende manier beschrijft. De wedstrijd is een samenwerking tussen DeBuren, Rekto:Verso en Hard//hoofd. Lees meer

Nieuwe Mina’s, oude lessen

Nieuwe Mina’s, oude lessen

Rocher Koendjbiharie en Tamara Hartman schreven een essay over de Nederlandse geschiedenis van het feminisme en kritiek op de Dolle Mina’s binnen een kader van intersectionaliteit voor een boekpublicatie van de Dolle Mina’s. Er kwam feedback dat het stuk ‘te moeilijk’ en niet ‘speels’ genoeg was – een vanoudse kritiek wanneer over racisme of witheid geschreven wordt. Ze besloten zich terug te trekken en plaatsten dit incident binnen de context van systematische witheid van de Dolle Mina’s. Nu lees je het essay hier, op Hard//hoofd. Lees meer

Laatste woorden

Laatste woorden

Na een overlijden in de familie, vraagt Vera Corben zich af welke geluiden permanent in ons hoofd wonen. Is dat de score van het leven? Hoe klinkt die dan? En is de dood dan niet meer dan de afwezigheid van dat geluid? Lees meer

Tmettigh x tseghnas 8

Tmettigh x tseghnas

'Ontvreemd en onthéémd,' schrijft Imane Karroumi El Bouchtati over Riffijnse sieraden. Wat betekent dit zilver voor haar en haar identiteit? Lees meer

Neil Armstrong (they/them) 1

Daar ben je, hier zijn we

BredaPhoto, Pride Photo en Tilt organiseerden de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’ en vroegen vier queer auteurs een brief te schrijven aan een geportretteerde. Vandaag lees je de brief van Ayden Carlo: 'Dit hier lijkt helemaal niet over jou te gaan en dat is precies waarom ik je schrijf.' Lees meer

We herkennen vroege signalen van partnergeweld, maar als een bevriende staat geweld pleegt zijn we ineens stekeblind

We herkennen vroege signalen van partnergeweld, maar als een bevriende staat geweld pleegt zijn we ineens stekeblind

Wat als je ogen werken, maar je de patronen niet herkent? Marthe van Bronkhorst kijkt terug op een week van sneeuw en ICE. Lees meer

Neil Armstrong (they/them)

Neil Armstrong (they/them)

BredaPhoto, Pride Photo en Tilt organiseerden de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’ en vroegen vier queer auteurs een brief te schrijven aan een geportretteerde. Vandaag lees je de brief van Trijntje van de Wouw: ‘Ze zoeken zo hard naar buitenaardse wezens dat ze niet zien hoeveel er nog te ontdekken valt recht voor hun neus.’ Lees meer

 1

Beste Dimitri

In november 2025 organiseerden fotofestivals BredaPhoto en Pride Photo samen met Tilt de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’. Daarin onderstreepten en vierden we het belang om in alle vrijheid te kunnen zijn wie je wilt zijn. Vier queer auteurs schreven een brief aan een van de geportretteerden. Lees meer

Taal als brug tussen AI en de menselijke creatie

Taal als brug tussen AI en de menselijke creatie

In een wereld waarin talen verdwijnen en technologie oprukt, stelt Axel Van den Eynden de vraag: kan AI een dode taal weer tot leven wekken? In een reflectieve zoektocht onderzoekt hij de (on)macht van digitale vooruitgang, en de verbindende kracht van taal, verhalen en woorden. Lees meer

Word vóór 1 juli kunstverzamelaar en steun jong talent!

Al meer dan 1700 kunstverzamelaars maken een vrije culturele ruimte mogelijk en steunen jong talent. Als dank ontvang je eens of tweemaal per jaar kunstwerken van veelbelovende kunstenaars. Word vóór 1 juli kunstverzamelaar en ontvang in juli al je eerste kunstwerk. Veel verzamelplezier!

Steun Hard//hoofd en verzamel kunst!