Asset 14

Routekaarten

Mijn oma werd deze zomer tachtig jaar en daar schrok ze zelf nog het meeste van. Terwijl we soepel en bewegelijk op de fiets stapten voor een speur- en spelletjesroute die mijn oom en tante hadden uitgezet, zei ze: ‘Ik voel me dus een jaar of zesenveertig, Iduna. Laat het een waarschuwing zijn: vanaf zesenveertig gaan je lichaam en je leeftijd onherroepelijk verschillende wegen.’

Ik moest denken aan wat ik een paar weken daarvoor las in Handleiding voor poetsvrouwen, de korte-verhalenbundel van Lucia Berlin: ‘De enige reden dat ik zo oud ben geworden is dat ik mijn verleden heb losgelaten. Verdriet, berouw, medelijden heb ik buitengesloten.’ Mijn oma, weet ik, is op veerkracht tachtig jaar geworden, op optimisme. Na decennia onderdrukking en zelfopoffering heeft ze een nieuwe vriend met wie ze naar het theater gaat en zich laat inschepen op cruises. ‘Ik doe vooral dingen die ik leuk vind, met mensen van wie ik houd’, jubelt ze al jaren. ‘Het is fantastisch Iduna, doe het ook.’

We fietsten langs braamstruiken en giertanken, met de routekaarten op onze sturen getapet. Af en toe gilde mijn tante iets als: ‘Zouden we hier echt rechtdoor moeten?!’ zodat we ons weer op de tocht concentreerden. Ik hobbelde over boomwortels en bleef denken aan wat Berlin, direct daarna, over dat buitengesloten verdriet, berouw en medelijden schreef: ‘Als ik ze binnenlaat, mezelf één enkel kiertje toesta, zal de deur beng openvliegen en zullen golven van pijn mijn hart overspoelen mijn ogen met schaamte verblinden kopjes en flessen kapotslaan potten verbrijzelen ramen versplinteren bloederig rondstrompelen over gemorste suiker en gebroken glas doodsbenauwd kokhalzen totdat ik met een laatste siddering en snik de zware deur dicht duw.’

‘Het nare aan ouder worden is wel dat iedereen om je heen doodgaat’, zei oma toen we bij het onderdeel ‘quiz’ waren aangekomen, waarbij we vragen moesten beantwoorden over haar leven en mijn oom na elke vraag op een bel ramde. Hij had een nepsnor op en mijn tante haalde telkens een nieuwe schaal hapjes tevoorschijn. ‘Al die mensjes die niemand meer overhouden’, zei oma, ‘en ’s avonds helemaal alleen hun prakkie eten.’
En weer schoof Berlin tussen ons in. ‘Eenzaamheid’, schreef ze, ‘is een Angelsaksisch concept. Als je in Mexico-Stad als enige passagier in een bus zit en er stapt iemand in, gaat hij niet alleen naast je zitten, maar zelfs tegen je aan.’

Ik weet dat mijn oma allerlei zware deuren heeft dichtgedaan, dat ze kan huilen als ze over vroeger vertelt maar dat ze liever wat opruimt, of wat knuffelt, of op de fiets stapt. Mijn oma, dacht ik terwijl ik weer een ram op de quizbel hoorde en haar hoorde schateren van de lach, is een Drentse Latijns-Amerikaan. Ze gaat heel dicht naast ons zitten, warmt zich, houdt zich levend.

Mail

Iduna Paalman (1991) is al bijna vier jaar columnist voor Hard//hoofd. Haar poëziedebuut ‘De grom uit de hond halen’ verscheen in het najaar van 2019 bij Querido. Ze won er de Poëziedebuutprijs 2020 mee. Ze publiceerde onder meer in De Gids, De Revisor, De Groene Amsterdammer en NRC Handelsblad.

Kalle Wolters (1993) is een illustrator uit Groningen. Geïnspireerd door de Klare Lijn en affiches van de Russische Avant-garde ontwerpt hij posters, verpakkingen en maakt hij illustraties bij artikelen. Daarnaast maakt hij deel uit van het illustratiecollectief Knetterijs.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomChef Magazine
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
 1

Onze gratis, tweede masterclass illustratie

Kom op 17 februari vanaf 18:30 gratis naar 'Voorbij Het Zwarte Gat', een avond voor beginnende illustratoren over ondernemerschap, werken met opdrachtgevers en hedendaagse beeldcultuur. Lees meer

Vriendschapsverdriet

Vriendschapsverdriet

Marthe van Bronkhorst worstelt met de abrupte beëindiging van een vriendschap. Lees meer

Objectivering van een grote teen 2

Objectivering van een grote teen

Na een pedicure neemt kunstenaar, acteur en fotograaf Lisa Schamlé wat foto’s van haar grote teen. Vijf jaar later is er een fotoproject, een tentoonstelling en een OnlyFans, waarop voetfetisjisten grof geld betalen voor Schamlés ongecensureerde teen. Lees meer

Automatische concepten 86

De lelijke waarheid van het wachten

Wachten is niet Eva's sterkste kant, zeker wanneer er hartstocht in het spel is. Lees meer

tekeningen geldstelsel carlijn kinema

Ignorance isn’t bliss: ons geld ontleed

Een interview met Carlijn Kingma over haar gigantische tekening, waarmee ze ons geldstelsel in kaart bracht. Lees meer

Hard//hoofd zoekt een nieuwe Chef Illustratie 4

Hard//hoofd zoekt een nieuwe Chef Illustratie

Hard//hoofd zoekt een getalenteerde, assertieve, breed onderlegde beelddenker (x/v/m) die de redactie wil komen versterken als nieuwe Chef Illustratie! Lees meer

‘Ik begrijp niet waar de ongeschreven regels van de kunstwereld worden gemaakt’

Kunstenaar Aukje Dekker laat zich leiden door interesses en enthousiasme. Haar atelier is haar speelplaats. "Eerlijk gezegd snap ik geen reet meer van de kunstwereld momenteel." Lees meer

Het is net alsof ze zeggen: ‘Houd maar op met kunstenaar zijn.’ 2/3

Het is net alsof ze zeggen: ‘Houd maar op met kunstenaar zijn’

Wat Koos Buster betreft gaan kunstacademies veel meer aandacht besteden aan de wereld ná de opleiding. Het delen van ervaringen zou al helpen: 'De kunstwereld zit vol ongeschreven regels, wat ook betekent dat niemand echt weet hoe het werkt.' Lees meer

22 dingen om te onthouden uit 2022

22 dingen om te onthouden uit 2022

Marthe van Bronkhorst combineert plaktivisten, het WK en boze boeren in haar muzikale terugblik op 2022. Lees meer

Rode sloffen

Rode sloffen

Soms begint het afscheid nemen al voordat het verlies er is. Een kort verhaal van Werner de Valk over het afscheid nemen, het gesprek daarover aangaan, en wat te doen met alles dat achterblijft. Lees meer

'Schim' - krijt op fotoprint, 2022, Jelly Hogendorp

Leven van de kunst? ‘Het kapitalistische systeem is doorgeschoten’

Het gros van de kunstenaars zal nooit het grote publiek bedienen. Niet iedere kunstenaar is even goed voorbereid op deze deceptie. Een interview met Jelly Hogendorp, die in haar kunst liever zoekt naar zingeving dan naar geld. Lees meer

Hard//hoofd zoekt een nieuwe Chef Literair!

Hard//hoofd zoekt een nieuwe Chef Literair!

Hard//hoofd zoekt een enthousiaste, creatieve en assertieve verhalenveellezer (x/v/m) die de redactie wil komen versterken als nieuwe Chef Literair. Lees meer

Automatische concepten 84

Het probleem van degenen met een baarmoeder

Eva denkt terug aan alle keren dat haar bedpartners ervan uitgingen dat zij wel maatregelen zou treffen ter voorkoming van een zwangerschap. Lees meer

Automatische concepten 83

Je bent onironisch goed

Een muzikaal jaaroverzicht drukt Marthe van Bronkhorst met haar neus op het feit dat ze een onironische wansmaakhebber is. Lees meer

Automatische concepten 81

Een extatische ruimte-odyssee

'In the 30th century, everybody wants to come.' Maar wat als je van het ene op het andere moment niet meer klaar kunt komen? Lees meer

Hard//hoofd zoekt eindredacteuren! 2

Hard//hoofd zoekt eindredacteuren!

Hard//hoofd is op zoek naar scherpzinnige eindredacteuren (fictie/non-fictie) die ons tijdschrift structureel willen komen versterken. Lees meer

Meander (maar ook weer wel)

Meander (maar ook weer wel)

In het park achter het huis van haar ouders staat een plakkaatje met een gedicht van Marte Hoogenboom, dat ze schreef toen ze nog anders heette. Zo nu en dan gaat ze erlangs om het te herlezen, maar of ze er ooit écht naar terug kan? Lees meer

Mensen uit een ander leven

Mensen uit een ander leven

Tijdens een schrijfretraite op het Noord-Franse platteland ontmoet Eva van den Boogaard twee mensen met wie het meteen klikt. Maar zo snel het contact was gelegd, zo snel is het weer verbroken bij het afscheid. Of ziet ze ze nog terug? Lees meer

Over racistisch politiegeweld zing je geen aria’s – of wel?

Over racistisch politiegeweld zing je geen aria’s – of wel?

Het publiek bij de allerlaatste voorstelling van Blue, over racistisch politiegeweld, hoefde niet verteld te worden hoe hyperactueel de voorstelling was die ze zagen. Lees meer

Column Marthe

De liefde tegen het systeem

Kan de liefde alle verschillen tussen mensen overwinnen? Marthe van Bronkhorst betwijfelt het na een vurig debat tijdens een date. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd!

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe kunstenaars en schrijvers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Wij zijn al meer dan twaalf jaar bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Onze kunstverzamelaars maken dit mogelijk. Sluit je nu aan en ontvang jaarlijks gesigneerde kunstwerken van veelbelovende kunstenaars én je eigen Hard//hoofd-tasje. Veel verzamelplezier!

Steun en verzamel