Asset 14

Sid Lukkassen raakt verstrikt in zijn eigen termen

 1

Weerwoord-redacteur Julius Koetsier is terug van weggeweest en gaat onvermoeid de strijd weer aan met de dogma’s en de dooddoeners die hij tegenkomt in de gevestigde opiniesecties. Hij fluit praatjesmakers die uit de bocht vliegen terug en voorziet hun meningen van een ongevraagd weerwoord. Deze week een extra uitgebreide bespreking van Sid Lukkassens pseudo-evolutionaire pleidooi op The Post Online.

Sid Lukkassen schreef op The Post Online een artikel genaamd We moeten praten over toxic feminity. Hij haalt onderzoeken aan (die hij niet goed heeft gelezen) en een YouTubefilmpje (dat hij niet goed heeft bekeken), en doet zich voor als autoriteit op allerlei academische gebieden (die hij niet begrijpt).

Het stuk begint verontwaardigd:

    “Voortdurend worden vrouwen gewaarschuwd tegen stalkers, creeps en loverboys. Maar nergens in onze maatschappij worden mannen gewaarschuwd voor vrouwelijke seksualiteit en charmes en de manipulatie die daarvan kan uitgaan.”

Lukkassen suggereert dat manipulatieve vrouwen een ongeveer even groot probleem vormen als seksueel gewelddadige mannen.

    “Het Vikinglied Hávamál attendeert verliefde jongemannen op de vrouwelijke wispelturigheid: “Het hart van de vrouw is gemaakt op een wentelend wiel.””

Lukkassen zegt niets over Marx, behalve dat hij bekend is met zijn werk en hem ongelijk geeft.

Een Vikinglied! Lukkassen had ook kunnen citeren uit Hotline Bling van Drake, of Heartless van Kanye West, of een van de ontelbare andere pophits die waarschuwen tegen vrouwelijke wispelturigheid. Dat zou echter niet stroken met zijn suggestie dat het hier om lang verloren wijsheden gaat. Vikingen staan voor Oorspronkelijke Westerse Waarden. Of je dan echt iets van Vikingen weet (bijvoorbeeld dat Vikingen alleen de zeevarende Noormannen waren, en dat de Hávalmál dus geen Vikinglied is), dat doet er niet toe.

    “Als scholier analyseerde ik al de groepsprocessen en machtsverhoudingen op mijn middelbare school. Gingen jongens op de vuist, dan was er doorgaans op de achtergrond een ruzie tussen meisjesgroepen, die de jongens voor zich inpalmden om het ‘vuile werk’ te doen. Daniel Bergner, auteur van What do women want? (2014), maakte een boeiende vergelijking met groepen apen (luister vanaf 12.00). Om de paar jaar breken er vechtpartijen uit en wordt een groot deel van de mannetjes verstoten. Dit is omdat de vrouwtjes hen zat zijn en nieuwe minnaars willen.”

Dat is niet wat Bergner in het filmpje zegt. Hij zegt over apen in gevangenschap (dus niet in de natuur!): “Every few years, primatologists have to cycle out, get rid of, the male monkeys, because the female monkeys are too bored to have sex with them.” Niets over vechtpartijen: het zijn de onderzoekers die de mannetjes weghalen. Ook niets over nieuwe minnaars: alleen dat de vrouwen geen seks willen. Overigens moeten Bergners woorden met een korrel zout genomen worden. Hij spreekt enkel over ‘monkeys’, zonder een specifieke soort te noemen. Dit terwijl verschillende apensoorten op dit gebied zeer uiteenlopend gedrag vertonen.

    “Zo kwam ik ertoe om de analyse van Karl Marx om te keren: niet de distributie van productiemiddelen is het kernprincipe van civilization building, maar de distributie van de seksuele selectiemacht.”

Strikt genomen is dat geen omkering van Marx’ analyse. Tenzij je ‘seksuele selectiemacht’ beschouwt als het tegenovergestelde van ‘productiemiddelen’. Maar het gaat ook helemaal niet om het gedachtegoed van Marx. Lukkassen zegt niets over Marx, behalve dat hij (1) bekend is met zijn werk en (2) hem ongelijk geeft. Beiden doen het goed op TPO. Ik bedacht me trouwens als scholier al dat de stelling van Ronald Reagan niet klopt: het beste album van Kendrick Lamar is namelijk To Pimp a Butterfly.

    “Steeds weer tonen harde cijfers (Quillette, Business Insider, OkCupid) dat vrouwen hyperselectief zijn en dat zo’n 80 procent van de mannen door hen structureel wordt buitengesloten.”

Lukkassen vraagt zich af of hij vrouwen moet aanranden.

Die ‘harde cijfers’ zijn allemaal verkregen via datingapps. Ze dus zeggen alleen iets over vrouwen die datingapps gebruiken (dus niet: ‘vrouwen’) en hun keuzes tijdens het gebruik van die apps (dus niet: ‘structureel’) ten aanzien van mannen die ze op die apps tegenkomen (dus niet: ‘mannen’). Nu is selectief zijn zo’n beetje het idee, bij een datingapp.

    “Ik hou van een affirmatieve, dat wil zeggen zelfbevestigende vrouw! De ‘spelletjes’ stonden mij altijd zo tegen. Moet ik verdergaan, mezelf opdringen of juist niet? Is het galant om haar grenzen te respecteren of vindt ze het juist opwindend als ik haar grenzen trotseer?”

Lukkassen vraagt zich af of hij vrouwen moet aanranden. Ik ben geen vrouw. Maar ik durf in zoverre voor vrouwen te spreken dat ik Lukkassen op het hart wil drukken: niet aanranden, Sid! Het is ‘trotseren’ van haar grenzen is niet alleen niet ‘galant’, het is immoreel en bovendien wettelijk verboden. Je leert elke dag iets!

    “Het ‘spel’ is voor de man een bron van oneindige innerlijke onrust – niets is fijner dan de vrouw die zélf zegt: “Laten we gaan!””

Ja, wie wil dat niet? Het lijkt nooit in Lukkassen opgekomen te zijn dat ook vrouwen bang kunnen zijn voor afwijzing. Of dat ze weten dat seksueel enthousiasme ze een slechte reputatie kan bezorgen. Dat het ‘spel’ niet ontworpen is door vrouwen.

Dan komt Lukkassen met een voorbeeld van toxic feminity ‘uit de samenleving’.

    “Een vrouw en een man hadden een affaire, waarbij zij voortdurend afgaf op haar ex. (...) Toen ze het uitmaakte ontwikkelde de ex zich tot een ware stalker: hij stuurde sms’jes op de meest onchristelijke tijdstippen. Zelfs tijdens zijn wereldreizen dacht hij aan haar. Smalend toonde ze haar minnaar de opdringerige sms’jes.”

Een vrouw laat sms’jes van een stalker zien aan haar vriend. Tot zover niets bijzonders.

    “Hij [de nieuwe vriend, JK] maakte er wel een punt van om de kosten van hun verblijf en diners eerlijk te delen. (...) Maar na een tijd begon ze hem onder druk te zetten over de kosten; ook moest er een woning worden geregeld en als hij haar niet zou helpen was hij “niet masculien”. Toen hij zijn ongenoegen uitte, blokkeerde ze hem en liet weten dat hij “straf verdiende”. (…) Merk op hoe hier de masculiniteit van de man wordt gebruikt om hem te manipuleren.”

Sommige mensen onderbouwen hun betoog met feiten.

Is dát toxic femininity? Het is juist, zoals Lukkassen zelf zegt, een verhaal waarin de verwachtingen van masculiniteit nadelig zijn voor mannen; over toxic masculinity. Wat Lukkassen toxic femininity noemt, bestaat vanwege ideeën waartegen feministen zich altijd hebben verzet.

    “De femme fatale kringelt het liefst rond invloedrijke mannen die ze vervolgens probeert emotioneel uit balans te trekken en opzettelijk te verwarren.”

Als Lukkassen bekend is met het populaire archetype van de femme fatale, hoe komt hij er dan bij dat mannen nooit gewaarschuwd worden voor vrouwelijke seksualiteit?

    “Shakespeare beschreef dit via het archetype van Lady MacBeth [sic] – de vrouw van MacBeth, die op haar aandringen koning Duncan vermoordt om zelf koning te worden. Want MacBeth moet haar bewijzen dat hij een échte vent is met ambitie. Later krijg ze last van gewetenswroeging en pleegt zelfmoord. Maar realistisch gezien – als Shakespeare’s [sic] MacBeth werkelijkheid was en geen fictie – zou het anders aflopen. Zonder wroeging zou ze uitkijken over een veld bezaaid met lijken, waaronder dat van haar echtgenoot. Dan zoekt ze de eerstvolgende, meest machtige man die ze kan verleiden.”

Sommige mensen onderbouwen hun betoog met feiten. Sid Lukkassen met fanfictie over personages wier naam hij verkeerd schrijft.

    “Mannen en vrouwen hebben nu eenmaal een andere evolutionaire strategie: hierdoor moeten mannen opvallen en de nek boven het maaiveld uitsteken, terwijl vrouwen doorgaans veilig binnen de groep blijven. Denk opnieuw aan Bergners apen[.]”

Zo makkelijk ontstaan dus misvattingen over evolutie: iemand die weinig van apen weet, zegt iets over apen; Lukkassen ziet dat in een YouTube-filmpje, maar let niet op en begrijpt het verkeerd; hij denkt dat zijn onjuiste versie van het verhaal niet alleen op apen, maar ook op mensen van toepassing is. Dat Lukkassens apenverhaal niet klopt, is eigenlijk bijzaak. Het gevaar zit vooral in die absurde sprong: apen zijn zo, dús mensen zijn zo. Het is een veel voorkomende denkfout om apengedrag als een soort oervorm van mensengedrag te zien. Omdat we van ‘de apen’ zouden afstammen (wat niet zo is). Religieuze fundamentalisten die evolutie niet snappen, vragen: ‘Als wij van apen afstammen, waren zijn er dan nog apen?’ Masculiniteitsfundamentalisten die evolutie niet snappen, stellen: ‘Wij stammen af van apen, dus al ons huidige gedrag is verklaarbaar door te kijken naar het gedrag van huidige apensoorten.’

Er volgt meer bronloos gebazel over evolutie:

    “Mannen trekken eerder een eigen plan en komen daardoor vaker met originele interpretaties. Ook dit volgt weer uit de evolutie van de soort. Als je gaat experimenteren, wat mogelijk mislukt waardoor je leden van de soort verliest, dan voer je dit experiment uit aan de kant van de man. Waarom? Mannen zijn meer vervangbaar. Zodoende zijn er meer mannelijke genieën maar ook meer mannelijke zwervers en gevangenen.”

Een stelling over evolutie hoeft in masculiniteitsfundamentalistische kringen aan drie voorwaarden te voldoen om voor waar gehouden te worden. Hij moet:
1. voorstelbaar zijn
2. niet in strijd zijn met bestaande aannames
3. een verklaring vormen voor conservatieve gendernormen

Samengevat: mannen zien vrouwen vaker als lustobjecten dan andersom, dus feminisme is onzin.

Je zou kunnen speculeren dat de geschiedenis bijvoorbeeld minder vrouwelijke wetenschappers kent omdat vrouwen duizenden jaren lang de toegang tot wetenschappelijke scholing ontzegd is. Maar die redenering wordt opzij geschoven zodra iemand een pseudo-evolutionaire verklaring verzint die aan bovenstaande voorwaarden voldoet.

    “Komt nog bij de ongelijk verdeelde seksuele aandacht. De seksuele aandacht van mannen voor vrouwen is groter dan andersom. Ook qua biseksualiteit zijn vrouwen meer op vrouwen gericht dan mannen op mannen.”

Het onderzoek waar Lukkassen naar linkt, gaat over de lichamelijke reacties van mannen en vrouwen die kijken naar seks. Bij heterovrouwen die keken naar lesbische seks, werden meer signalen van opwinding waargenomen dan bij heteromannen die homoseks te zien kregen. Lukkassen denkt misschien dat dit onderzoek uitsluitsel biedt over biologie, maar dat is niet zo. Kijken naar seks met meetapparatuur aan jouw apparatuur is niet gelijk te stellen aan een natuurlijke seksuele ervaring. Bovendien zijn de signalen van opwinding bij mannen en vrouwen heel verschillend, en betekent de aanwezigheid van die signalen niet automatisch dat er sprake is van aantrekkingskracht.

Lukkassen stelt dat vrouwen altijd kunnen profiteren van het overschot aan seksuele aandacht, en concludeert:

    “En hierom is alles bij elkaar opgeteld het feminisme een ideologie gebaseerd op leugens en onware aannames, die haaks staat op de biologie. Feministen zijn, omdat hun denkbeelden haaks staan op de evolutie van onze soort, niet serieus te nemen.”

Samengevat: mannen zien vrouwen vaker als lustobjecten dan andersom, dus feminisme is onzin. Maar als Lukkassen denkbeelden die ‘haaks staan op de evolutie’ niet serieus neemt, waarom verdedigt hij dan eerder in zijn artikel de waarde van ‘het heteroseksuele kerngezin’? Dat is een uitvinding van het neolithicum, zo’n 12.000 jaar geleden. Daarvóór, dus het grootste deel van de tijd dat mensen bestaan, leefden we in egalitaire groepen. Ja, toen had iederéén denkbeelden die haaks staan op wat Lukkassen denkt dat de biologie voorschrijft.

    “Maar we zijn een vrouw-gecentreerde soort, dus mensen doen alsof ze hen serieus nemen. Het is een tactiek om met vrouwen in contact te komen.”

Ja, hallo. Zit ie een heel artikel lang te zeuren dat mannen het zo moeilijk hebben omdat ze niet weten hoe ze met vrouwen in contact moeten komen, wist-ie al die tijd gewoon hoe het moet!

Bedankt voor de tip.



Beeld: still uit Planet of the Apes

Mail

Julius Koetsier is columnist, filmcriticus, vertaler, video-editor en zo af en toe iets anders.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef literair
  • Foto van Gatool Katawazi
    Gatool KatawaziAdjunct-uitgever
Lees meer
het laatste
Hard//talk: De goede kant van de geschiedenis is solidair, ook als het even niet uitkomt

De goede kant van de geschiedenis is solidair, ook als het even niet uitkomt

Racisme is een diep verweven onderdeel van het narratief van Nederland, waar we nog dagelijks de gevolgen van kunnen zien en voelen. Het is niet genoeg om je stil en afzijdig te houden van onrecht: verandering vereist actie. Lees meer

Echte schrijvers stellen uit

Echte schrijvers stellen uit

Elke schrijver is bekend met uitstelgedrag. Professioneel uitsteller Nicolas Voet legt in zijn essay uit waar het gelummel vandaan komt, en waarom het broodnodig is. Lees meer

Terra Infirma (deel 1)

Terra Infirma (deel 1)

Terwijl het coronavirus zich in de eerste maanden van 2020 over de wereld verspreidde en verschillende overheden verschillende maatregelen troffen, observeerde Nicky Runge de gang van zaken in haar woonplaats Hongkong. Lees meer

Automatische concepten 39

Vraag geen cadeaus (en krijg iets beters)

Jarig zijn én wereldproblematiek willen aanpakken, Jozien Wijkhuis leed eronder. Haar tip aan de (virtuele) verjaardagsbezoeker: geef cadeaus die geen geld kosten, of stort een bedrag dat de jarige zelf cadeau kan doen aan een medemens in nood. Lees meer

 Anderhalvemetergymnastiek

Anderhalvemetergymnastiek

Voor illustrator Jente Hoogeveen kan 1 juli niet snel genoeg komen: dan mogen de eerste mensen weer mondjesmaats naar de sportschool. Hoe dat eruitziet? Lees meer

Alles vijf sterren: 25

Je bent niet alleen

Deze week worden we blij van kleine dingen die je tijdens je zelfisolatie kan doen. Zonder dat we de druk voelen deze tijd te gebruiken om de rubbers van je koelkast te vervangen of De ontdekking van de hemel te lezen. Lees meer

Tip: Ga naar je werk

Ga naar je werk

Ook als je kantoortuin of favoriete koffietentje met laptopaansluiting gesloten is, kun je naar werk. Nora van Arkel liet zich betoveren door het sprankje magie dat nodig is om onszelf van eindeloze pyjamadagen te bevrijden. Lees meer

 O, Big Brother, Where Art Thou?

O, Big Brother, Where Art Thou?

Camera's op kruispunten en in gebouwen die je niet alleen volgen, maar zelfs herkennen en gegevens van je verzamelen. Hoe dichtbij is die dystopische toekomst? Lees meer

 1

Een radslag weg

Deze week worden we blij van kleine dingen die je tijdens je zelfisolatie kan doen. Zonder dat we de druk voelen deze tijd te gebruiken om een Ottolenghi-recept uit te proberen of de badkamer opnieuw te betegelen. Lees meer

Ons hulsel ligt verscholen

Emma Zuiderveen onderzoekt de digitale werkelijkheid in deze twee gedichten over performance, schijn en vega-worst. Lees meer

Tip: Ga een potje schaken

Ga een potje schaken

Jihane Chaara heeft een hobby uit de oude doos nieuw leven ingeblazen: het schaken. Het spel blijkt een grote metafoor voor het echte leven. Een tip om niet te haasten, je verbeelding in te zetten en natuurlijk om een vermakelijk spel te spelen. Lees meer

Kosmische Mixtape 1

Kosmische Mixtape

Een playlist met kosmische muziek om onze themaweek uit te luiden in stijl! Lees meer

Automatische concepten 36

So simple that we couldn't

Twee mannen zoeken antwoorden op vragen die ze niet begrijpen, om tot een allesomvattend inzicht te komen. Lees meer

 Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Hemel en aarde worden bewogen om levens te redden, en je slaat aan het protesteren tegen het dragen van mondkapjes en de kortstondige inperking van je vrijheid. Illustrator Rueben Millenaar keek van boven op de aarde neer en zag een mensheid die elk gevoel van perspectief kwijt is. Lees meer

Hemellichaamgedichten

Alle sterrenstelsels drijven langzaam uit elkaar

Yentl van Stokkum is behoorlijk fan van sterrenkunde. Voor de Kosmische Week schreef ze een reeks gedichten over astronauten, zwarte gaten en afgebeeld worden met een stralenkrans (ook al ben je daar eigenlijk te bescheiden voor). Lees meer

Alles Vijf Sterrenbeelden: Een kosmische quarantaine 7

De kosmische kijk- en luisterhoroscoop

Onze mediums hebben een horoscoop gemaakt om je weer terug op aarde te brengen. Voor als je even uit je hoofd en in je scherm of je speakers wilt. Lees meer

De aarde als jukebox

De aarde als jukebox

Imre van Son nodigt je met dit verhaal uit om deel te nemen aan een kosmische Zoom-vergadering. Wees gewaarschuwd: ‘Subtiele signalen die je in een offline-gesprek opvangt – lichaamstaal gezichtsuitdrukkingen, robot-expressie – ontbreken of worden vertekend in een online conversatie.’ Lees meer

Wat zich ontvouwt in de ruimte

Wat zich ontvouwt in de ruimte

Al jaren kijkt Marte Hoogenboom uit naar de lancering van James Webb, de opvolger van de beroemde Hubble-telescoop. We doen alles om onze plek in het heelal te begrijpen, terwijl we soms alleen maar willen horen dat het wel goedkomt met ons. Lees meer

Het Archief der Verloren Gedachten

Het Archief der Verloren Gedachten

Voor de Kosmische Week schreef Annemieke Dannenberg een kort verhaal over Gijsje Nachtegaal: een eenzame oudere die op zoek is naar een verloren gedachte... en daarbij wordt geholpen door een mysterieus call-center. Lees meer

 Kosmisch perspectief

Kosmisch perspectief

Tomas Mutsaers zoekt in zijn werk naar het wonderlijke van de wereld. Doelloos flanerend richt hij zijn lens met een kosmisch perspectief, zoals een telescoop door een wazige voorgrond van de atmosfeer kijkt, en scherpstelt op wat zich daarachter bevindt. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan