Asset 14

Sid Lukkassen raakt verstrikt in zijn eigen termen

 1

Weerwoord-redacteur Julius Koetsier is terug van weggeweest en gaat onvermoeid de strijd weer aan met de dogma’s en de dooddoeners die hij tegenkomt in de gevestigde opiniesecties. Hij fluit praatjesmakers die uit de bocht vliegen terug en voorziet hun meningen van een ongevraagd weerwoord. Deze week een extra uitgebreide bespreking van Sid Lukkassens pseudo-evolutionaire pleidooi op The Post Online.

Sid Lukkassen schreef op The Post Online een artikel genaamd We moeten praten over toxic feminity. Hij haalt onderzoeken aan (die hij niet goed heeft gelezen) en een YouTubefilmpje (dat hij niet goed heeft bekeken), en doet zich voor als autoriteit op allerlei academische gebieden (die hij niet begrijpt).

Het stuk begint verontwaardigd:

    “Voortdurend worden vrouwen gewaarschuwd tegen stalkers, creeps en loverboys. Maar nergens in onze maatschappij worden mannen gewaarschuwd voor vrouwelijke seksualiteit en charmes en de manipulatie die daarvan kan uitgaan.”

Lukkassen suggereert dat manipulatieve vrouwen een ongeveer even groot probleem vormen als seksueel gewelddadige mannen.

    “Het Vikinglied Hávamál attendeert verliefde jongemannen op de vrouwelijke wispelturigheid: “Het hart van de vrouw is gemaakt op een wentelend wiel.””

Lukkassen zegt niets over Marx, behalve dat hij bekend is met zijn werk en hem ongelijk geeft.

Een Vikinglied! Lukkassen had ook kunnen citeren uit Hotline Bling van Drake, of Heartless van Kanye West, of een van de ontelbare andere pophits die waarschuwen tegen vrouwelijke wispelturigheid. Dat zou echter niet stroken met zijn suggestie dat het hier om lang verloren wijsheden gaat. Vikingen staan voor Oorspronkelijke Westerse Waarden. Of je dan echt iets van Vikingen weet (bijvoorbeeld dat Vikingen alleen de zeevarende Noormannen waren, en dat de Hávalmál dus geen Vikinglied is), dat doet er niet toe.

    “Als scholier analyseerde ik al de groepsprocessen en machtsverhoudingen op mijn middelbare school. Gingen jongens op de vuist, dan was er doorgaans op de achtergrond een ruzie tussen meisjesgroepen, die de jongens voor zich inpalmden om het ‘vuile werk’ te doen. Daniel Bergner, auteur van What do women want? (2014), maakte een boeiende vergelijking met groepen apen (luister vanaf 12.00). Om de paar jaar breken er vechtpartijen uit en wordt een groot deel van de mannetjes verstoten. Dit is omdat de vrouwtjes hen zat zijn en nieuwe minnaars willen.”

Dat is niet wat Bergner in het filmpje zegt. Hij zegt over apen in gevangenschap (dus niet in de natuur!): “Every few years, primatologists have to cycle out, get rid of, the male monkeys, because the female monkeys are too bored to have sex with them.” Niets over vechtpartijen: het zijn de onderzoekers die de mannetjes weghalen. Ook niets over nieuwe minnaars: alleen dat de vrouwen geen seks willen. Overigens moeten Bergners woorden met een korrel zout genomen worden. Hij spreekt enkel over ‘monkeys’, zonder een specifieke soort te noemen. Dit terwijl verschillende apensoorten op dit gebied zeer uiteenlopend gedrag vertonen.

    “Zo kwam ik ertoe om de analyse van Karl Marx om te keren: niet de distributie van productiemiddelen is het kernprincipe van civilization building, maar de distributie van de seksuele selectiemacht.”

Strikt genomen is dat geen omkering van Marx’ analyse. Tenzij je ‘seksuele selectiemacht’ beschouwt als het tegenovergestelde van ‘productiemiddelen’. Maar het gaat ook helemaal niet om het gedachtegoed van Marx. Lukkassen zegt niets over Marx, behalve dat hij (1) bekend is met zijn werk en (2) hem ongelijk geeft. Beiden doen het goed op TPO. Ik bedacht me trouwens als scholier al dat de stelling van Ronald Reagan niet klopt: het beste album van Kendrick Lamar is namelijk To Pimp a Butterfly.

    “Steeds weer tonen harde cijfers (Quillette, Business Insider, OkCupid) dat vrouwen hyperselectief zijn en dat zo’n 80 procent van de mannen door hen structureel wordt buitengesloten.”

Lukkassen vraagt zich af of hij vrouwen moet aanranden.

Die ‘harde cijfers’ zijn allemaal verkregen via datingapps. Ze dus zeggen alleen iets over vrouwen die datingapps gebruiken (dus niet: ‘vrouwen’) en hun keuzes tijdens het gebruik van die apps (dus niet: ‘structureel’) ten aanzien van mannen die ze op die apps tegenkomen (dus niet: ‘mannen’). Nu is selectief zijn zo’n beetje het idee, bij een datingapp.

    “Ik hou van een affirmatieve, dat wil zeggen zelfbevestigende vrouw! De ‘spelletjes’ stonden mij altijd zo tegen. Moet ik verdergaan, mezelf opdringen of juist niet? Is het galant om haar grenzen te respecteren of vindt ze het juist opwindend als ik haar grenzen trotseer?”

Lukkassen vraagt zich af of hij vrouwen moet aanranden. Ik ben geen vrouw. Maar ik durf in zoverre voor vrouwen te spreken dat ik Lukkassen op het hart wil drukken: niet aanranden, Sid! Het is ‘trotseren’ van haar grenzen is niet alleen niet ‘galant’, het is immoreel en bovendien wettelijk verboden. Je leert elke dag iets!

    “Het ‘spel’ is voor de man een bron van oneindige innerlijke onrust – niets is fijner dan de vrouw die zélf zegt: “Laten we gaan!””

Ja, wie wil dat niet? Het lijkt nooit in Lukkassen opgekomen te zijn dat ook vrouwen bang kunnen zijn voor afwijzing. Of dat ze weten dat seksueel enthousiasme ze een slechte reputatie kan bezorgen. Dat het ‘spel’ niet ontworpen is door vrouwen.

Dan komt Lukkassen met een voorbeeld van toxic feminity ‘uit de samenleving’.

    “Een vrouw en een man hadden een affaire, waarbij zij voortdurend afgaf op haar ex. (...) Toen ze het uitmaakte ontwikkelde de ex zich tot een ware stalker: hij stuurde sms’jes op de meest onchristelijke tijdstippen. Zelfs tijdens zijn wereldreizen dacht hij aan haar. Smalend toonde ze haar minnaar de opdringerige sms’jes.”

Een vrouw laat sms’jes van een stalker zien aan haar vriend. Tot zover niets bijzonders.

    “Hij [de nieuwe vriend, JK] maakte er wel een punt van om de kosten van hun verblijf en diners eerlijk te delen. (...) Maar na een tijd begon ze hem onder druk te zetten over de kosten; ook moest er een woning worden geregeld en als hij haar niet zou helpen was hij “niet masculien”. Toen hij zijn ongenoegen uitte, blokkeerde ze hem en liet weten dat hij “straf verdiende”. (…) Merk op hoe hier de masculiniteit van de man wordt gebruikt om hem te manipuleren.”

Sommige mensen onderbouwen hun betoog met feiten.

Is dát toxic femininity? Het is juist, zoals Lukkassen zelf zegt, een verhaal waarin de verwachtingen van masculiniteit nadelig zijn voor mannen; over toxic masculinity. Wat Lukkassen toxic femininity noemt, bestaat vanwege ideeën waartegen feministen zich altijd hebben verzet.

    “De femme fatale kringelt het liefst rond invloedrijke mannen die ze vervolgens probeert emotioneel uit balans te trekken en opzettelijk te verwarren.”

Als Lukkassen bekend is met het populaire archetype van de femme fatale, hoe komt hij er dan bij dat mannen nooit gewaarschuwd worden voor vrouwelijke seksualiteit?

    “Shakespeare beschreef dit via het archetype van Lady MacBeth [sic] – de vrouw van MacBeth, die op haar aandringen koning Duncan vermoordt om zelf koning te worden. Want MacBeth moet haar bewijzen dat hij een échte vent is met ambitie. Later krijg ze last van gewetenswroeging en pleegt zelfmoord. Maar realistisch gezien – als Shakespeare’s [sic] MacBeth werkelijkheid was en geen fictie – zou het anders aflopen. Zonder wroeging zou ze uitkijken over een veld bezaaid met lijken, waaronder dat van haar echtgenoot. Dan zoekt ze de eerstvolgende, meest machtige man die ze kan verleiden.”

Sommige mensen onderbouwen hun betoog met feiten. Sid Lukkassen met fanfictie over personages wier naam hij verkeerd schrijft.

    “Mannen en vrouwen hebben nu eenmaal een andere evolutionaire strategie: hierdoor moeten mannen opvallen en de nek boven het maaiveld uitsteken, terwijl vrouwen doorgaans veilig binnen de groep blijven. Denk opnieuw aan Bergners apen[.]”

Zo makkelijk ontstaan dus misvattingen over evolutie: iemand die weinig van apen weet, zegt iets over apen; Lukkassen ziet dat in een YouTube-filmpje, maar let niet op en begrijpt het verkeerd; hij denkt dat zijn onjuiste versie van het verhaal niet alleen op apen, maar ook op mensen van toepassing is. Dat Lukkassens apenverhaal niet klopt, is eigenlijk bijzaak. Het gevaar zit vooral in die absurde sprong: apen zijn zo, dús mensen zijn zo. Het is een veel voorkomende denkfout om apengedrag als een soort oervorm van mensengedrag te zien. Omdat we van ‘de apen’ zouden afstammen (wat niet zo is). Religieuze fundamentalisten die evolutie niet snappen, vragen: ‘Als wij van apen afstammen, waren zijn er dan nog apen?’ Masculiniteitsfundamentalisten die evolutie niet snappen, stellen: ‘Wij stammen af van apen, dus al ons huidige gedrag is verklaarbaar door te kijken naar het gedrag van huidige apensoorten.’

Er volgt meer bronloos gebazel over evolutie:

    “Mannen trekken eerder een eigen plan en komen daardoor vaker met originele interpretaties. Ook dit volgt weer uit de evolutie van de soort. Als je gaat experimenteren, wat mogelijk mislukt waardoor je leden van de soort verliest, dan voer je dit experiment uit aan de kant van de man. Waarom? Mannen zijn meer vervangbaar. Zodoende zijn er meer mannelijke genieën maar ook meer mannelijke zwervers en gevangenen.”

Een stelling over evolutie hoeft in masculiniteitsfundamentalistische kringen aan drie voorwaarden te voldoen om voor waar gehouden te worden. Hij moet:
1. voorstelbaar zijn
2. niet in strijd zijn met bestaande aannames
3. een verklaring vormen voor conservatieve gendernormen

Samengevat: mannen zien vrouwen vaker als lustobjecten dan andersom, dus feminisme is onzin.

Je zou kunnen speculeren dat de geschiedenis bijvoorbeeld minder vrouwelijke wetenschappers kent omdat vrouwen duizenden jaren lang de toegang tot wetenschappelijke scholing ontzegd is. Maar die redenering wordt opzij geschoven zodra iemand een pseudo-evolutionaire verklaring verzint die aan bovenstaande voorwaarden voldoet.

    “Komt nog bij de ongelijk verdeelde seksuele aandacht. De seksuele aandacht van mannen voor vrouwen is groter dan andersom. Ook qua biseksualiteit zijn vrouwen meer op vrouwen gericht dan mannen op mannen.”

Het onderzoek waar Lukkassen naar linkt, gaat over de lichamelijke reacties van mannen en vrouwen die kijken naar seks. Bij heterovrouwen die keken naar lesbische seks, werden meer signalen van opwinding waargenomen dan bij heteromannen die homoseks te zien kregen. Lukkassen denkt misschien dat dit onderzoek uitsluitsel biedt over biologie, maar dat is niet zo. Kijken naar seks met meetapparatuur aan jouw apparatuur is niet gelijk te stellen aan een natuurlijke seksuele ervaring. Bovendien zijn de signalen van opwinding bij mannen en vrouwen heel verschillend, en betekent de aanwezigheid van die signalen niet automatisch dat er sprake is van aantrekkingskracht.

Lukkassen stelt dat vrouwen altijd kunnen profiteren van het overschot aan seksuele aandacht, en concludeert:

    “En hierom is alles bij elkaar opgeteld het feminisme een ideologie gebaseerd op leugens en onware aannames, die haaks staat op de biologie. Feministen zijn, omdat hun denkbeelden haaks staan op de evolutie van onze soort, niet serieus te nemen.”

Samengevat: mannen zien vrouwen vaker als lustobjecten dan andersom, dus feminisme is onzin. Maar als Lukkassen denkbeelden die ‘haaks staan op de evolutie’ niet serieus neemt, waarom verdedigt hij dan eerder in zijn artikel de waarde van ‘het heteroseksuele kerngezin’? Dat is een uitvinding van het neolithicum, zo’n 12.000 jaar geleden. Daarvóór, dus het grootste deel van de tijd dat mensen bestaan, leefden we in egalitaire groepen. Ja, toen had iederéén denkbeelden die haaks staan op wat Lukkassen denkt dat de biologie voorschrijft.

    “Maar we zijn een vrouw-gecentreerde soort, dus mensen doen alsof ze hen serieus nemen. Het is een tactiek om met vrouwen in contact te komen.”

Ja, hallo. Zit ie een heel artikel lang te zeuren dat mannen het zo moeilijk hebben omdat ze niet weten hoe ze met vrouwen in contact moeten komen, wist-ie al die tijd gewoon hoe het moet!

Bedankt voor de tip.



Beeld: still uit Planet of the Apes

Mail

Julius Koetsier is columnist, filmcriticus, vertaler, video-editor en zo af en toe iets anders.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Tip: Bereken je deadline

Bereken je deadline

Else Boer kreeg een deadline opgelegd waar niet alleen een kersverse roman uit voortkwam, maar ook een ontnuchterend inzicht. Een tip over stilstaan bij je eigen sterfelijkheid. Lees meer

 Zij kozen níet voor deze mannen

Zij kozen níet voor deze mannen

Over iets meer dan vijf weken mogen de Amerikanen ja zeggen tegen een van deze mannen. Illustrator Veerle van der Veer toont ons de mensen die dat eerder níet deden. Lees meer

Faust [working title] (foto door Michel Schnater) door

De opera Faust [working title] doorbreekt de stilte in corona-tijd

Iris Blaak liet zich meevoeren door 'Faust [working title]' van De Nationale Opera en interviewde de makers: Manoj Kamps en Lisenka Heijboer Castañón. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Inclusief

En dan nu inclusief

Deze week worden onze redacteuren blij van de vervanger van Harry Potter, foto's van krioelende stadsbewoners en de Duitse keuken. Lees meer

Hemellichamen

Hemellichamen

In drie gedichten beschrijft theatermaker en schrijver Anne Chris van Doesburg de ruimte tussen twee lichamen. Hoe houd je elkaar vast als je niet weet hoe je je tot elkaar moet verhouden? Over het hebben van mythische waarde, plaatjes in een weckpot en elkaar uren vasthouden. Lees meer

Automatische concepten 46

Demoontjes

Marthe van Bronkhorst laat haar demoontjes uit. Dat scheelt, want dan hoeft ze ze even niet zelf te dragen. Lees meer

 The Notorious RBG is niet meer

The Notorious RBG is niet meer

Illustrator Pirmin Rengers maakte dit prachtige portret ter ere van Ruth Bader Ginsburg, de Amerikaanse opperrechter die afgelopen vrijdag overleed. Lees meer

In ‘Adult Alternative’ verleggen transgender modellen de grenzen van het begeerlijke

In ‘Adult Alternative’ verleggen transgender modellen de grenzen van het begeerlijke

Met Adult Alternative, ‘de eerste erotische fototentoonstelling met transgender, intersekse en non-binaire modellen ooit’, wil Pride Photo Nijmegen een taboedoorbrekende expo neerzetten. Die belofte wordt slechts ten dele waargemaakt, zag Marte Hoogenboom – al is ook dat de moeite waard. Lees meer

Heimweek Mixtape

Heimweek Mixtape

Heimwee kan niet zonder muziek, en een themaweek niet zonder mixtape. Traditiegetrouw sluiten we onze themaweek af met liedjes gekozen door redacteuren. Lees meer

Heimwee is de wreedste pijn

Heimwee is de wreedste pijn

Is heimwee vertaalbaar? Marthe van Bronkhorst reflecteert op de emotie in haar vertalingen van drie romantische dichters die zeer onder hun heimwee leden. Lees meer

Ter Reparatie

Ter Reparatie

Soms past toch niet alles op de manier waarop je het je had voorgesteld. Vrienden doen alles voor elkaar, toch? Een kort verhaal over elkaar net missen, drie vrienden en een paarse trui. Lees meer

 'Zijn we al thuis?' vragen 14.000 vluchtelingen in Nederland

'Zijn we al thuis?' vragen 14.000 vluchtelingen in Nederland

Maar liefst 14.000 asielaanvragen zouden nog voor het eind van 2020 behandeld moeten zijn, zo is de doelstelling van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). Lees meer

Nostalgische saus

Nostalgische saus

Onze maatschappij kent momenteel veel nostalgische oplevingen. Kunstenaar Sandra Mackus betrapt zichzelf erop dat ze in haar werk ook met het verlangen naar vroeger speelt. Hoe blijft ze authentiek en oprecht? Haar recept is verbluffend simpel. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Nieuwe nostalgie 1

Nieuwe nostalgie

Normaal gesproken vragen wij onze redacteuren: wat maakt je blij? Tijdens de Heimweek: wat maakt je nostalgisch? Lees meer

Heimwee in het Heilig Land - een triptiek 1

Heimwee in het Heilig Land

Lies Defever passeerde de muur tussen Israël en Palestina, en ontmoette twee volken met heimwee naar de toekomst. Lees meer

Fantoompijn Evangeline Habarurema

Fantoompijn

Alle dingen gaan voorbij, de mooiste, maar ook de pijnlijkste dingen. Een troostvolle tip voor iedereen die verliest en rouwt, en het officiële Hard//hoofd-debuut van schrijver en illustrator Evangeline Agape. Lees meer

Als het doek valt

Als het doek valt

De gevoelens van heimwee waardoor Eva als kind geteisterd werd, ervaart ze als volwassen vrouw van tijd tot tijd nog steeds. Lees meer

 Samen alleen op de wereld

Samen alleen op de wereld

Speciaal voor de Heimweek delen tien fotografen beelden die hen doen terugverlangen naar een plek of een moment in hun leven. Het resultaat is een uniek inkijkje in de diversiteit van heimwee en nostalgie; misschien wel de allerindividueelste emoties. Lees meer

Over nostalgie en camp - smijt je waardeloze parels uit het raam

Over nostalgie en camp - smijt je waardeloze parels uit het raam

Wat hebben nostalgie en camp met elkaar van doen? Rijk Kistemaker kwam erachter dat deze twee fenomenen nauwer verbonden zijn dan we in eerste instantie misschien denken. Een essay over de troost van het abjecte en de overdaad, van schorseneren en Meryl Streep, van de glitters en parels in een gezamenlijke queercultuur. Lees meer

Nog even, langzaam

Nog even, langzaam

Soms heb je heimwee naar dingen die er nog zijn. Nora van Arkel schreef een gedicht over heimwee naar een relatie die nog niet voorbij is: 'hier, fluister ik maar alles / wat ik voel is morgen'. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan