Asset 14

Kunst is werk

Kunst is werk

Volgens De Jonge konden kunstinstellingen nog wel even gesloten blijven, omdat mensen ook thuis 'een dvd konden opzetten'. Brood is essentieel, theater niet. Julius Koetsier vraagt zich af: wat als je in het theater je brood verdient?

“De cultuursector wordt vergeten én beledigd. Terwijl de mens niet leeft bij brood alleen; we hebben ook geestelijke noden. De mens heeft een lichaam en een psyche.” Zo reageerde Yoeri Albrechts vorige maand op Hugo de Jonge's veelbesproken uitspraken: “Je hoeft niet naar theater, je kunt ook thuis een mooie dvd opzetten,” en: “We gaan graag naar een theater en graag naar een museum. Maar stel je voor dat je een dag zonder zou moeten, dan kan dat.” Deze visie was voor De Jonge reden om de kunstinstellingen niet mee te nemen in de aangekondigde versoepelingsmaatregelen

De reactie van Albrechts is begrijpelijk, maar tekenend voor de zwakke manier waarop de cultuursector tegen haar vijanden verdedigd wordt. Want een vijand van de cultuursector, dat is De Jonge, en dat is onze demissionair premier natuurlijk ook. Maar niet omdat ze de waarde van kunst en cultuur niet zien. Dat maakt eigenlijk niks uit. Wat relevanter is, is dat ze banen opheffen door kunst puur als vrijetijdsbesteding te zien.  

Het kabinet heft banen op door kunst puur als vrijetijdsbesteding te zien.

De zweverige, abstracte argumenten die je vaak hoort wanneer de sector in gevaar is – en dat is in Nederland eigenlijk constant – dragen hun eigen tegenargument al in zich. Want hoewel de mens inderdaad niet leeft bij brood alleen, blijft eten een stuk belangrijker dan een toneelstuk. De Jonge heeft gelijk: je kúnt een dvd opzetten. En je kúnt een dag zonder theater. Maar wie niet zonder theater kunnen, zijn theatermakers. 

De cultuur- en mediasector is goed voor 4,5% van de werkgelegenheid, en in 2019 3,7% van het bruto binnenlands product. We leven niet bij brood alleen – en velen ons hebben pas brood als er gewerkt kan worden. 

Wie niet zonder theater kunnen, zijn theatermakers.

Stel je voor dat de Nederlandse landbouwsector (1,4% van het bbp, 1,4% van de werkgelegenheid, ) in crisis was. Als een politicus dan zou zeggen: “Je hóeft geen Nederlands voedsel te kopen; je kunt een leven lang goed eten als je uitsluitend importproducten koopt”, dan zou diegene de volgende dag boze boeren aan de deur hebben. En die zouden het niet hebben over de smaak van hun verse lokale groenten, maar over hun bánen. 

Dáár zou de media- en cultuursector ook de nadruk op moeten leggen. Gemijmer over het geestelijke belang van kunst is preken voor eigen parochie. Bovendien is het dezelfde houding aannemen die De Jonge aanneemt: kijken naar kunst vanuit de consument, in plaats van de producent. Kunst, wat voor waarde voor de geest die ook heeft, is werk. Zolang de overheid mensen – terecht of onterecht – de mogelijkheid ontneemt dat werk te doen, is het aan de overheid om hen te vergoeden.

Beeld via Flickr.

Mail

Julius Koetsier is columnist, filmcriticus, vertaler, video-editor en zo af en toe iets anders.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Automatische concepten 56

Een Afrikaanse kritiek op het Antropoceen

In het Antropoceen zou 'de mens' een bepalende factor zijn in het verstoren van het klimaat en de biodiversiteit. Maar wie kan zich eigenlijk tot mens rekenen? En wie wordt als object behandeld? Grâce Ndjako verwerpt het Antropoceen als een eurocentrisch idee. Lees meer

Je partner slaan is nog geen doodvonnis voor je carrière

Je partner slaan is (nog) geen doodvonnis voor je carrière

Het onderscheid tussen de publieke en de privésfeer is soms vaag, maar geweld achter de voordeur zouden we nóóit door de vingers moeten zien, meent Jihane Chaara. Waarom komen zoveel publieke figuren ermee weg? Lees meer

 Klop, klop, wie is waar?

Klop, klop, wie is waar?

De klopjacht op de voortvluchtige militair Jürgen Conings doet de in België woonachtige Amerikaanse illustrator Sebastian Eisenberg denken aan iets wat in zijn thuisland zou gebeuren; niet in Europa. Lees meer

Flaneur versus voyeur

Flaneur versus voyeur

Sarah Vergaerde onderzoekt het doelloos ronddwalen én het al dan niet onopgemerkt gluren naar de ander aan de hand van boeken, films, podcasts en documentaires, waaronder My Amsterdam van Ed van der Elsken. Lees meer

Filmtrialoog: Ruben Brandt: Collector

Ruben Brandt: Collector

Onze redacteuren Jorne Vriens en Oscar Spaans en illustrator Friso Blankevoort bekeken de animatiefilm Ruben Brandt: Collector en zagen een verhaal dat niet in een andere vorm had kunnen worden verteld. Lees meer

Nieuws in beeld: Is het kunst of geeft het winst?

Is het kunst of geeft het winst?

Illustrator Loes van Gils kijkt met afgrijzen naar de afwegingen die het kabinet maakt. Dierentuinen, sportscholen en binnenzwembaden werden geopend, culturele instellingen moesten de deuren gesloten houden. Lees meer

Lang leve de slush pile 1

Lang leve de slush pile

Hoe kan literair Nederland inclusiever worden als het steeds vaker weigert ongevraagde manuscripten aan te nemen? Een pleidooi voor een openboekbeleid. Lees meer

ALL-IN

Een levendig gebrek aan bescheidenheid

De allereerste kunsttrialoog op Hard//hoofd. Wat vonden redacteuren Jorne Vriens, Iris van der Werff en Vivian Mac Gillavry van de tentoonstelling ALL-INN in het HEM? Lees meer

Voor sommigen gelden nog steeds dezelfde reisbeperkingen

Voor sommigen gelden nog altijd dezelfde reisbeperkingen

Jonathan Luger is in de trein naar Amsterdam getuige van een ongehoorzaamheidsactie die niet bepaald burgerlijk is. Hij beseft hoe het internationale reisverkeer het afgelopen jaar voor vluchtelingen relatief weinig is veranderd. Lees meer

Essay: Boy's don't cry 1

Boys don't cry

In de essayreeks Boys don't cry onderzoekt Jonathan van der Horst mannelijkheid aan de hand van kunstwerken die hem ontroerden. Vandaag deel 1 met de films Mulan en Like father, like son. Lees meer

Nieuws in beeld: Donorhart uit een doos

Donorhart uit een doos

De heart-in-a-box kan (vlak) na het overlijden van een donor diens hart weer op gang laten komen. Illustrator Simcha van der Veen is diep onder de indruk. Lees meer

Verkrachting vindt niet plaats in een vacuüm

Verkrachting vindt niet plaats in een vacuüm

Linkse mensen hebben vaak het idee dat zij buiten en boven de 'verkrachtingscultuur' staan, meent Harriet Bergman. Maar iemands politieke overtuiging zegt weinig over hoe diegene daadwerkelijk met machtsverschillen omgaat. Lees meer

Constant in verbinding en toch eenzaam

Constant in verbinding en toch eenzaam

Een plek waar je echt alleen bent en niet steeds naar je telefoon kunt grijpen. Waar vinden we die nog? Stefanie Gordin denkt met heimwee terug aan haar tijd in de Russische datsja's. Lees meer

 Giftige goudkoorts

Giftige goudkoorts

Jaarlijks belandt meer dan 130.000 kilo kwik - gebruikt voor het vinden van goud - in de Surinaamse natuur. Lees meer

Het vervolg van een rouwwoordenboek

Het vervolg van een rouwwoordenboek

De persoonlijke worsteling van Babet te Winkel om woorden te vinden voor haar rouw, was helemaal niet zo persoonlijk. Ze ontving vele berichten van mensen die zich in haar rouwwoordenboek herkenden. Dit is het vervolg van haar rouwwoordenboek. Lees meer

Hard//talk: Wie Thierry volgt

Wie Thierry volgt

Thierry Baudet heeft er heel wat kiezers bij die simpelweg hun vrijheid terug willen. Julius Koetsier vreest dat zij verzeild zullen raken in een moeras van verzinselen over UFO's en dinosaurussen. Lees meer

Nooit meer hier

Nooit meer genocide (hier)

Nooit meer genocide, dat beloven we elkaar op 4 mei. Maar wat zijn de lessen van 4 mei waard als we ze niet kunnen toepassen om nú een groep in nood te redden? Lees meer

Nieuws in beeld: Volle terrassen, volle ic's

Volle terrassen, volle ic's

Het demissionaire kabinet gaf groen licht voor het openen van de terrassen - en dus ook voor volle ic's. Lees meer

Ali B gaat je niet redden

Ali B gaat je niet redden

‘Self made men’ prediken in online succescursussen dat succes voor iedereen binnen handbereik ligt. Lees meer

Nieuws in beeld: Vogelgriep grijpt om zich heen

Vogelgriep grijpt om zich heen

Langs de Groningse Waddenkust zijn honderden vogels aangespoeld, die waarschijnlijk zijn geveld door de vogelgriep. Illustrator Aida de Jong brengt het lugubere nieuws in beeld. Lees meer