Asset 14

Nederlanders houden niet van aardappels

Nederlanders houden niet van aardappels

Waarom toch dat dedain van Nederlanders voor hun eigen keuken? Julius Koetsier leert ons de essentiële vaardigheid die we door een eeuw fantasieloze huishoudscholen zijn vergeten: aardappels koken.

Het cliché luidt dat we hier niets kunnen koken behalve een aardappel. Het tegenovergestelde is waar. Een ingewikkeld gerecht hoeft voor de Nederlander geen probleem te zijn. Voor die ene speciale gelegenheid fietsen we kilometers af voor de beste ingrediënten en we volgen nauwkeurig het recept.

Maar de basisvaardigheden die ook de dagelijkse maaltijden lekker maken, die ontberen we. Waarom bereiden wij onze aardappel niet met dezelfde trots als de Italianen hun pasta?

Het heeft waarschijnlijk te maken met de huishoudscholen die eind negentiende eeuw opgericht werden om meisjes uit de arbeidersklasse te leren koken. Goedkoop, snel en voedzaam waren de enige criteria. Als hun mannen maar genoeg brandstof hadden om de fabrieksschoorsteen te doen roken. Die scholen werden vervolgens vooral bezocht door meisjes uit de middenstand, waardoor het al snel gedaan was met onze burgerkeuken. Als je je ooit hebt afgevraagd waarom Nederlanders zo weinig doen met al die kruiden die we van heel de wereld roofden: daar ligt het antwoord.

Als je je ooit hebt afgevraagd waarom Nederlanders zo weinig doen met al die kruiden die we van heel de wereld roofden: daar ligt het antwoord

Hoe kook je een aardappel?
We moeten leren onze eigen keuken te waarderen. Hartstikke leuk, al die Nederlandse hobbykoks die fantastische sambal maken, maar leer ook eens een aardappel koken. Dat doe je zo:

Ten eerste: aardappelen bewaar je officieel op dezelfde “koele, donkere plek” als eieren en medicijnen. Maar die heb je niet in huis, dus: koop niet meer aardappels dan je in een paar dagen eet. Je aardappels moeten ongeveer even groot zijn. Bewaar ze in een juten of papieren zak in een kast; zolang het maar niet de koelkast is en zolang je ze maar niet vlak naast de uien legt.

Niet schillen voor je ze kookt. Op die manier bewaar je de meeste voedingsstoffen én smaak. Zet de aardappels op in weinig water met een takje rozemarijn. Als het water kookt, gooi je er veel zout bij, ongeveer net zoveel als bij pasta. (“Dat is ongezond,” sputtert de Nederlander die alles in ongezouten water kookt, om even later de spaghetti te verdrinken in zoete saus of de aardappels in vette jus – dát is ongezond, en helemaal niet nodig als je je eten gewoon op smaak brengt tijdens het koken.)

Verder: als je stevige aardappelen wilt een scheut azijn, als je kruimige wilt een schep dubbelkoolzuurhoudende soda. Je weet of ze gaar zijn door een mes tot in het midden te steken en op te tillen: een ongare aardappel til je zo uit de pan, een gare blijft liggen. Houd de deksel verder op de pan.

Het is mooi als de aardappels bijna droog staan als ze gaar zijn (het kookwater zit vol smaak en kun je gebruiken voor soep).

Schil de aardappels en droog ze af. Daar heb je je perfecte gekookte aardappel, nog meer op smaak te brengen met bijvoorbeeld een paar druppels worcestershiresaus of aceto balsamico (wat niet hetzelfde is als balsamicoazijn – maar daarvoor zijn we hier niet).

Hartstikke leuk, al die Nederlandse hobbykoks die fantastische sambal maken, maar leer ook eens een aardappel koken

En daarna?
Ga je puree maken, dan is het belangrijk dat de aardappels warm zijn als je ze pureert. Een stamper is prima, een pureepers is beter. In elk geval moeten de aardappels eerst in hun eentje gepureerd zijn, voordat je het vocht toevoegt. Dat vocht mag alles zijn, als het maar warm is, en het vermengen moet in een hete pan gebeuren.

Gebakken aardappels zijn het lekkerst als je ze een dag van tevoren kookt. Haal ze nét voordat ze gaar zijn uit de pan en laat een nacht in de koelkast staan. Dan snijd je ze in plakken en bak je ze in geklaarde boter – als het teveel gedoe is om zelf boter te klaren en je een flinke portemonnee hebt, koop je een pot ghee.

Goed, de meest verfoeide Nederlandse klassieker: hutspot. Ook dat kan lekker zijn. Mijn methode, met een verwijzing naar de Spaanse oorsprong van het gerecht: maak een soort sofrito van ui, knoflook, peper, wortel en pastinaak, en roer daar de gepureerde aardappels doorheen. Eventueel boter, worcestershiresaus, tabasco, en/of natuurlijk jus.

Het is goed om af en toe decadent te dineren, maar het is belangrijker dat het gewone voedsel dat je elke dag eet van hoge kwaliteit is. Zie je de aardappel als een obligaat en saai verschijnsel in je AVG'tje? Deze tips zullen je leven verbeteren.

Beeld: Rebecca Siegel via Flickr

Mail

Julius Koetsier is columnist, filmcriticus, vertaler, video-editor en zo af en toe iets anders.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
De schipperende kameleon: zomergast Van der Burg is sociaal voor de mensen, maar liberaal in het beleid

De schipperende kameleon: Zomergast Van der Burg is sociaal voor de mensen, maar liberaal in het beleid

Eric van der Burg was op bezoek bij Zomergasten. Marthe van Bronkhorst geeft in dit artikel haar scherpe analyse op de aflevering. Lees meer

Briefwisseling Ettie en Jochum - Brief 2

Wie wil nou een slachtoffer zijn?

Jochum ontving een brief van Ettie over zijn nooit-verstuurde brief aan zijn jeugdliefde. Ettie vindt dat Jochum de vrijheid van de queeridenteit niet goed beschrijft. Hij besluit Ettie een brief terug te sturen en op haar kritiek in te gaan. Lees meer

Briefwisseling Ettie en Jochum - brief 1

Het privilege van lesbisch-zijn

Een nooit verstuurde brief die door Jochum Veenstra op Hard//Hoofd gepubliceerd werd, begon een eigen leven te krijgen in het hoofd van Ettie, die niet zo goed wist wat ze ervan moest vinden en er toen maar over besloot te schrijven. Het resultaat is een niet-verstuurde brief die ze toch besloot op te sturen. Lees meer

Een kus van een beer

Een kus van een beer

Nick Sens ontmoet een beer in de dierentuin en raakt gefascineerd door deze dieren. Wie of wat ervaren we als we oog in oog met een beer staan? Aan alle wezens van de metamorfose, hier en daarginds (Nastassja Martin) De bruine beer zet twee zware stappen in mijn richting en ik bevries. Het gegil en... Lees meer

Kijken in de spiegel van de Gendermonologen

Kijken in de spiegel van de Gendermonologen

Wie zie jij als je in de spiegel kijkt? Voldoe je aan het beeld van ‘de gemiddelde mens’, of niet? Tom Kniesmeijer vraagt zich af waarom afwijken van het gemiddelde zoveel weerzin oproept en of hét gemiddelde wel bestaat. ‘Precies op het gemiddelde past niemand’. Ik sluit mijn ogen en ben terug in de Leidsestraat.... Lees meer

Nieuwe Barbaren 1

Nieuwe Barbaren

Met het essay 'Nieuwe barbaren' over de Kafkaëske, sci-fi serie Severance won Jacob Koolstra in 2024 de Drift Essaywedstrijd. Lees meer

Dubbelleven

Dubbelleven

Hoe kenmerkt het interieur van een multicultureel gezin zich? Emerald Liu onderzoekt hoe huiselijke voorwerpen een metaforische brug vormen met haar overzeese familieleden. ‘Het proces van achterlaten maakt alles wat je in je handen hebt extra betekenisvol, overgoten met een glazuur van kostbaarheid.’ Lees meer

:‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven 2

‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven

Booking.com pretendeert op te komen voor mensenrechten en verdient tegelijkertijd geld aan verhuur in illegale nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Juul Kruse beschrijft hoe het is om tegen dit bedrijf te demonstreren. Lees meer

:Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Daria Rizvic zag de film Perfect Days op precies het juiste moment in haar leven. Een persoonlijk verhaal over de kracht van regelmaat. Lees meer

Enge man

De echte ‘sfeerboosdoener’ was de ME

Hoe kan een universiteit die in bijna elk curriculum aandacht besteedt aan dekolonisatie en de kritische blik van haar studenten, zich hier in de praktijk, wanneer het over hun eigen rol gaat, aan onttrekken? Lees meer

 1

Museumwanden heringericht: Hoe moeten vrouwelijke kunstenaars nu gecureerd worden?

Waarom hangt er nog steeds zo weinig werk van vrouwelijke makers in Nederlandse musea? Isabella Legebeke onderzoekt dit aanhoudende gebrek in een hoopvol essay. Lees meer

:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

In het tweede deel van dit essay onderzoekt Ida de complexe verhouding tussen de ‘nuchtere’ Nederlandse cultuur en fantasy. Druist fantasie eigenlijk wel zo tegen onze natuur in als we denken? Hoe is dat eigenlijk mogelijk, als we tegelijkertijd zo van fantasy houden? Lees meer

Het actieve verdraaien van de feiten over Israëlisch geweld

Het actieve verdraaien van de feiten over Israëlisch geweld

Gaza kan halverwege mei de meest extreme vorm van hongersnood verwachten. Volgens de VN bestaat deze door de mens gecreëerde catastrofe nu al in delen van Gaza. David Meijers ontleedt hoe Nederlandse politici en media actief het Israëlisch beleid vertekenen en wegkijken van de genocide. Lees meer

AI: Nooit meer eenzaamheid?

AI: Nooit meer eenzaamheid?

Ferenz Jacobs bespreekt het futuristische kunstproject van Alicia Framis. Deze zomer trouwt Francis met een hologram gebaseerd op haar eerdere relaties. AI en liefde: een gelukkig huwelijk? Lees meer

:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 1

Het is een ondiepe sloot voor een fantasy-schrijver: deel 1

Bijna een kwart van de Nederlandse volwassenen leest het liefst fantasy of sciencefiction. Toch verschijnt er bijna geen Nederlandstalige fantasy. In dit eerste deel van een tweeluik onderzoekt Ida Hondelink waarom fantasy als volwassen literair genre zo ondergeschikt is in Nederland. Lees meer

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom blijven we schrijven als kunstmatige intelligentie dat straks beter kan dan wij? In dit essay bespreekt Shimanto Reza de verbinding die teksten bieden. Ze gaan in dialoog met elkaar, met onszelf, met anderen. Lees meer

Witte tranen

Witte tranen

Vaak kan geconfronteerd worden met een racistische misstap veel losmaken in witte vrouwen. Waar komt dat door? Fleur den Boer onderzocht het perfectionisme van witte vrouwen en hoe zogeheten 'witte tranen' racisme in de hand werken. Lees meer

Stieren en vrouwen hebben iets gemeen

Stieren en vrouwen hebben iets gemeen

Wat hebben stieren en vrouwen gemeen? In dit essay ziet Barbara Haenen tijdens het bezoeken van een stierengevecht gelijkenissen met haar eigen ervaringen. Lees meer

Bijsturen 1

Bijsturen

In dit essay legt Belle de Rode de vinger op de zere plek. Ze beschrijft hoe zij de rol van bijsturende kapitein op zich moet nemen omwille van haar zieke vader, terwijl ze juist afscheid had willen nemen van de kritische kapitein die in haar huisde. Lees meer

Gelukkig zien jonge mensen het verband tussen toen en nu

Durf te leren van het verleden

Op Dag 150 van de wrede vergeldingsactie van Israël is een eind van de ‘slachting’ van Palestijnen nog niet in zicht. Schrijver Marte Hoogenboom vestigt haar hoop op activisten en journalisten die het verband tussen ‘toen’ en ‘nu’ durven zien. Lees meer

Hard//hoofd zoekt vóór 28 juli 2.000 trouwe lezers!

Hard//hoofd verschijnt weer op papier! In ‘Lief kutland’ klinken de begintonen van waaruit vrije utopieën werkelijkheid worden, of waarmee we ongelimiteerd verdriet en woede botvieren op alles wat er misgaat. Fantaseer je met ons mee? Schrijf je vóór 28 juli in voor slechts €2,50 per maand en ontvang ‘Lief kutland’ in september in de brievenbus, inclusief drie Lief kutland-stickers. Veel lees- en plakplezier!

Word trouwe lezer