Asset 14

Baudet vs. Baudet

Hard//talk: Willen jullie meer of minder democratie?

Julius Koetsier bindt in Weerwoord de strijd aan met de dogma’s en de dooddoeners die hij tegenkomt in de gevestigde opiniesecties. Hij fluit praatjesmakers die uit de bocht vliegen terug en voorziet hun meningen van een ongevraagd weerwoord. Deze week: in zijn 'zomermanifest' gaat Thierry Baudet vooral de strijd aan met Thierry Baudet.

Ter afsluiting van het parlementaire jaar schreef Thierry Baudet een zomermanifest over FVD’s liberaal-conservatieve beweging.

Baudet begint met een alinea over de enorme groei van de partij, en stelt vervolgens:

    “Onvermijdelijk gaat dit alles ook gepaard met groeistuipen, rimpels en plooien. (…) Nadat we anderhalf jaar stabiel op zo’n 15 zetels in de peilingen stonden, zijn we dit voorjaar tot boven de 20 gestegen en ontstond een nieuwe, ongekend felle campagne tegen onze partij. Hele Wikipedia-pagina’s werden opgericht om één enkel woordje in een speech met terugwerkende kracht ‘omstreden’ te maken.”

Hier verwijst Baudet natuurlijk naar het woord ‘boreaal’. Hij gebruikte het in verschillende toespraken, waarvan die in maart dit jaar het meest controversieel werd. Welke Wikipedia-pagina’s volgens hem naar aanleiding van die toespraak opgericht zijn is niet duidelijk. Misschien doelt hij op de wikivandalist die de pagina van Joseph Mengele had aangepast met de bewering dat diens bijnaam ‘Borealisches Wunderkind’ was (volgens dit bericht op GeenStijl was de verantwoordelijke trouwens een FVD-stemmer).

De pagina over het woord ‘boreaal’ in politieke context is in elk geval ouder dan dit voorjaar: de eerste versie is van 9 maart 2018. Toen noemde de pagina Baudet al, en wees die ook op het gebruik van de term door de reactionair Julius Evola en SS-leider Heinrich Himmler, en naoorlogse populariteit onder extreemrechtse kopstukken als Dominique Venner, Alain de Benoist, Guillaume Faye en Jean-Marie LePen. Laatstgenoemde werd in 2015 geroyeerd als lid van het Front National, onder meer om zijn gebruik van het woord. Vier jaar geleden was ‘boreaal’ al te controversieel voor Front National! Baudets stelling dat de term dit jaar pas omstreden werd is dus gewoon een leugen. (Zijn bewering dat het woord ‘van Baudelaire’ komt is al even belachelijk; die schreef eens over ‘les aurores boréales’, ja, maar dan kun je net zo goed zeggen dat ‘boreaal’ afkomstig is uit The Simpsons.)

    “Ons doel, onze taak, is het neerzetten en uitbouwen van een brede, liberaal-conservatieve beweging - want dat is wat Forum voor Democratie wil zijn.”

Dat is dan nieuw. Ik haal even de Baudet van drie maanden geleden erbij, in een interview met Die Weltwoche. Gevraagd naar het punt in de geschiedenis waar onze samenleving de verkeerde kant op ging, antwoordt hij: “I think one has to go back to the principles of the French Revolution which are equality, liberty, and fraternity. They have led to the two major emancipation movements — socialism and liberalism — and both are fundamentally flawed.” Later spreekt hij zelfs van ‘the wickedness of liberal philosophy’.

En nu wil Baudet opeens een liberaal zijn? Vanwaar die omslag? In de komende alinea’s volgt geen uitleg. Hij maakt een opsomming van hete hangijzers – klimaat, onderwijs, integratie – en blijft herhalen dat FVD bij al deze punten zowel een direct werkbare oplossing wil bieden, als een fundamentele visie.

    “We (...) willen dus allebei doen: de acute problemen aanpakken én nadenken over de richting die we op middellange termijn moeten kunnen wijzen. Het één gaat niet ten koste van het ander. Praktijk en theorie versterken elkaar juist.”

Later: “Er wordt bij ons écht over zaken nagedacht. Omdat we alleen dán met beleidsvoorstellen kunnen komen die hout snijden.”

‘We doen niet alleen dingen, we denken ook ná over dingen!’ Bepaald geen unicum, lijkt me. Elke politicus zou dit kunnen schrijven. De meesten zouden het niet zo vaak herhalen.

    “Wij geloven dus dat onze beweging zowel moet uitblinken in praktische alternatieven als in diepgravende analyses.”

Ja-ha.

    “[De] Verlichtingswaarden vormen ons uitgangspunt: gelijkheid voor de wet, vrijheid van meningsuiting en mensen beoordelen op individuele kwaliteiten en persoonlijke titel. Daarmee zijn we dus tegen elke vorm van identiteitspolitiek: we willen mensen niet inkaderen op grond van ras, geslacht, geloof, seksuele voorkeur, enzovoorts -”

Ook dit is nieuw. Eerder kwam Baudet er gewoon voor uit dat hij Europa graag ‘dominant blank’ houdt.

    “...maar juist als individu tot hun recht laten komen.”

Ik haal er nog eens een eerdere Baudet bij, ditmaal uit zijn beruchte bespreking van Michel Houellebecqs Sérotonine: “Both the social-democratic and the liberal wing of the modern political spectrum (...) wish to maximize individual autonomy. (…) They are both liberation movements; they both want the complete emancipation of the individual. And both base their vision of society on the (unfounded but supposedly “self-evident”) principle that every individual enjoys certain “inalienable rights.””

Vrijheid, gelijkheid? Onderbouw eerst maar eens dat mensen daar recht op hebben! Aldus de Baudet van een paar maanden geleden, over de waarden waarvan hij nu beweert dat ze het uitgangspunt van zijn partij vormen.

Andere FVD-ers zijn nog explicieter in hun afwijzing van individualisme. Massimo Etalle, bestuurslid van de JFVD, op de bijeenkomst in juni: “Ons doel is niet de emancipatie van het individu, maar de emancipatie van ons, als gemeenschap.”

    “In de geest van de Verlichting willen we bovendien overal over kunnen nadenken. (...) Alleen wie zich grondig verdiept in alles wat er in de wereld te vinden is, kan een onafhankelijk, afgewogen oordeel vellen.”

Wat Baudet hier in feite zegt: niemand kan een onafhankelijk, gewogen oordeel vellen. Ben je het met mij oneens over iets? Oké, maar heb je je wel grondig verdiept in alles? Alles ter wereld? Eerst even doen dan, hè.

Wellicht bedoelt Baudet met ‘grondig verdiepen in alles wat er in de wereld te vinden is’ dat hij ook aandachtig luistert naar dwazen en extremisten die door andere politici als zodanig herkend worden. Toen hij in 2017 dineerde met white supremacist Jared Taylor kwam FVD ook met de verklaring: ‘Als politieke partij vinden we het belangrijk ons grondig te informeren en allerlei visies tot ons te nemen.’ Het boek The South was Right, waarin James Ronald Kennedy de voordelen bezingt van een slavenstaat, noemde Baudet ‘een prikkelende contralezing’. Zo bezien lijkt ‘alles wat er in de wereld te vinden is’ een eufemisme voor ‘antiwetenschappelijke en verwerpelijke standpunten’. Ik ben blij dat de meeste politici zich niet verdiepen in het werk van Charles Murray, zoals ik ook blij ben dat de meeste natuurkundigen hun aandacht niet verspillen aan flatearthers.

Baudets ‘grondige verdieping’ leidt in dit manifest vooral tot vrijblijvend pseudofilosofisch gewauwel:

    “Hoe kunnen we onszelf in het keurslijf van de moderne, oppervlakkig-hedonistische psychologie persen als we zo paradoxaal in elkaar steken, voortdurend balancerend tussen gelijkheid en hiërarchie, vrijheid en lotsbestemming? Hoe beperken we onszelf in een ‘globale’ wereld waarin we voortdurend gebombardeerd worden met reclames voor steeds weer dezelfde producten en diensten? Hoe behouden we de menselijke maat in een tijd van smartphones en internet?”

Prikkelende vragen voor mensen die horoscopen lezen. Ik moet zeggen dat ik de voorkeur geef aan deze Baudet, de P.T. Barnum-intellectueel, die vragen stelt waar iedereen zich wel een beetje in kan herkennen, zonder iets inhoudelijks te zeggen – boven de Baudet die wél concrete inhoudelijke dingen zegt.

    “Hier, op het snijvlak tussen individualisme en gemeenschapszin, tussen vrijheid en geborgenheid, bevindt zich onze beweging - daarom noemen we onszelf liberaal-conservatief.”

Baudet plaatst zijn partij nu op een heel andere plek dan vlak na de verkiezingswinst. Toen noemde hij alle gevestigde partijen liberaal, en zette hij FVD daar juist tegen af. Ik citeer opnieuw uit het interview in Die Weltwoche: “I don’t see a fundamental difference between the classical Liberal Party (or whatever they call themselves), the Christian Democratic Party, the Labor Party, the Socialist Party and the Green Left Party. To me, all are basically the same. They are all representatives of the "liberal" or "liberalist" philosophy where emancipation of the individual is the ultimate aim.”

Wellicht hebben discussies binnen de partij ertoe geleid dat Baudet zijn anti-liberale visie voorlopig verloochent. Dat suggereert ook de volgende alinea:

    “Daarbij zullen we op sommige issues meer richting individualisme neigen, terwijl we op andere juist richting gemeenschap overhellen. We zullen nu eens kiezen voor materieel gewin, dan weer voor spiritueel belang. Voor gelijkheid, voor vrijheid. En ook binnen onze gelederen zal daar nog geregeld de nodige discussie over bestaan.”

Een poging om zowel de overgelopen VVD’ers als de hardcore-reactionairen onder de FVD’ers zich thuis te laten voelen. Tegen al zijn kiezers zegt Baudet: ‘Geen zorgen, we zijn de partij die je denkt dat we zijn. We hebben alleen discussie.’ Nu bestaat er binnen iedere partij natuurlijk onenigheid. Maar meestal niet tussen de partijleider en de partijleider van een paar maanden geleden.

Mail

Julius Koetsier is columnist, filmcriticus, vertaler, video-editor en zo af en toe iets anders.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Automatische concepten 57

Word jezelf (ook als je dat niet wilt)

Rietveld-student Vivian Mac Gillavry vraagt haar docenten naar de beste adviezen die zij ooit kregen. Allereerst: beeldend kunstenaar en publicist Q.S. Serafijn. Lees meer

'De derde generatie kijkt met een bredere blik naar dekolonisatie, zien het in een mondiaal verband'

'De derde generatie kijkt met een bredere blik naar dekolonisatie, zien die in een mondiaal verband'

Curator en onderzoeker Maria Rey-Lamslag is een graag geziene gast in de cultuursector. Jason Keizer gaat met haar in gesprek over haar Indische roots, over hoe het koloniale verleden doorklinkt in haar werk en over haar 'Indotiteit'. Lees meer

Automatische concepten 56

Een Afrikaanse kritiek op het Antropoceen

In het Antropoceen zou 'de mens' een bepalende factor zijn in het verstoren van het klimaat en de biodiversiteit. Maar wie kan zich eigenlijk tot mens rekenen? En wie wordt als object behandeld? Grâce Ndjako verwerpt het Antropoceen als een eurocentrisch idee. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Uitzonderingen

Uitzonderingen daargelaten

Deze week worden onze redacteurs blij van een maas in de wet, meermaals dezelfde film kijken en de kunst van Isabelle Wenzel. Lees meer

Ruimtes

Een vertrouwd lichaam om in samen te zijn

Een jaar geleden moest Charlotte de Beus opnieuw leren praten, lezen en schrijven. In deze drie gedichten onderzoekt ze met poëtische scherpte haar herstel en het lichaam als “een onbetrouwbare woning voor dakloze gedachtes.” Lees meer

Je partner slaan is nog geen doodvonnis voor je carrière

Je partner slaan is (nog) geen doodvonnis voor je carrière

Het onderscheid tussen de publieke en de privésfeer is soms vaag, maar geweld achter de voordeur zouden we nóóit door de vingers moeten zien, meent Jihane Chaara. Waarom komen zoveel publieke figuren ermee weg? Lees meer

'Naar buiten toe zijn we allemaal familie, zo gaat dat in de Molukse gemeenschap'

'Naar buiten toe zijn we allemaal familie, zo gaat dat in de Molukse gemeenschap'

'Ontdekken wie je voorouders zijn geeft kracht en vertrouwen.' Zainal Umarella heeft diep verdriet gekend, maar zijn toekomstbeeld is er een van hoop dat hij aan zijn kinderen wil meegeven. Lees meer

Geef geen namen aan koeien die je van plan bent te slachten

Geef geen namen aan koeien die je van plan bent te slachten

Een voorpublicatie uit de afstudeerbundel van Elianne van Elderen 'Geef geen namen aan koeien die je van plan bent te slachten'. Over opgroeien als buitenstaander in een dorp, een vluchtmisdrijf op een veulen, over drie vrienden en iemand die probeert om onvoorzichtig te worden. Lees meer

Kunst is werk

Kunst is werk

Brood noemen we essentieel, theater niet. Maar wat als je in het theater je brood verdient? Lees meer

Column: Over geld

Over geld

Eva vergelijkt de manier waarop ze toen en nu tegen geld aankijkt en hoe het verschil in inkomen binnen haar vriendengroep de verhoudingen heeft veranderd. Lees meer

 Klop, klop, wie is waar?

Klop, klop, wie is waar?

De klopjacht op de voortvluchtige militair Jürgen Conings doet de in België woonachtige Amerikaanse illustrator Sebastian Eisenberg denken aan iets wat in zijn thuisland zou gebeuren; niet in Europa. Lees meer

Flaneur versus voyeur

Flaneur versus voyeur

Sarah Vergaerde onderzoekt het doelloos ronddwalen én het al dan niet onopgemerkt gluren naar de ander aan de hand van boeken, films, podcasts en documentaires, waaronder My Amsterdam van Ed van der Elsken. Lees meer

Filmtrialoog: Ruben Brandt: Collector

Ruben Brandt: Collector

Onze redacteuren Jorne Vriens en Oscar Spaans en illustrator Friso Blankevoort bekeken de animatiefilm Ruben Brandt: Collector en zagen een verhaal dat niet in een andere vorm had kunnen worden verteld. Lees meer

Slaapkamerraam, wereld

Slaapkamerraam, wereld

Buiten is het nacht. Maar wat gebeurt er als je je ogen sluit? Dan kan het buiten net zo goed een zomerse dag in New York zijn. Of een sneeuwlandschap uit je jeugd. De mogelijkheden zijn eindeloos. Lees meer

Nieuws in beeld: Is het kunst of geeft het winst?

Is het kunst of geeft het winst?

Illustrator Loes van Gils kijkt met afgrijzen naar de afwegingen die het kabinet maakt. Dierentuinen, sportscholen en binnenzwembaden werden geopend, culturele instellingen moesten de deuren gesloten houden. Lees meer

Lang leve de slush pile 1

Lang leve de slush pile

Hoe kan literair Nederland inclusiever worden als het steeds vaker weigert ongevraagde manuscripten aan te nemen? Een pleidooi voor een openboekbeleid. Lees meer

'Het 'Indische zwijgen’ werd een collectief fenomeen omdat er niet geluisterd werd'

'Het 'Indische zwijgen' werd een collectief fenomeen omdat er niet geluisterd werd'

Myrthe Groot en Romée Mulder deden samen onderzoek naar hun familiegeschiedenissen. En ze begonnen een modelabel dat nauw met die persoonlijke zoektocht samenhangt: Guave. Lees meer

ALL-IN

Een levendig gebrek aan bescheidenheid

De allereerste kunsttrialoog op Hard//hoofd. Wat vonden redacteuren Jorne Vriens, Iris van der Werff en Vivian Mac Gillavry van de tentoonstelling ALL-INN in het HEM? Lees meer

Alles Vijf Sterren: Schreeuwen naar de televisie

Schreeuwen naar de televisie

Deze week worden onze redacteurs blij van het voetenwerk van Het nationale Ballet, de schoenen van Chantal Janzen en aandacht voor Palestijnse filmmaaksters. Lees meer

Hadden we dat altijd maar geweten

Hadden we dat altijd maar geweten

Emma Laura Schouten zit niet op de stoel van de schrijver, maar aan de andere kant van de tafel. Als manuscript-begeleider krijgt ze vaak de vraag of een tekst potentie heeft om Het Boek te worden. Maar heb je eigenlijk wel iets aan die vraag, en wat is het antwoord? Lees meer