Asset 14

Vertrouw de conjunctuur

TIP: Vertrouw de conjunctuur

Na het einde van mijn studie verbrak ik in een hoog tempo het contact met bijna al mijn vrienden.

Om dat proces zo efficiënt mogelijk te laten verlopen, verwijderde ik mijn Facebookaccount, verwisselde ik mijn smartphone voor mijn oude mobieltje, en nam ik de meeste telefoontjes simpelweg niet meer op. Ook was ik niet meer te vinden op verjaardagen en sloeg ik elk kroegaanbod af. Ik had er oprecht geen zin meer in.

De zeeën van tijd die vrijkwamen, vulde ik op met werken. Ik werkte van ’s ochtends vroeg tot ’s avonds laat. Aan verhalen, aan schrijfstukken, aan mijn net opgerichte stadswandelingbedrijfje. Ik verdiende amper honderd euro per maand.

Soms prikte een smsje - dat ik niet beantwoordde - even door mijn zelfgecreëerde bubbel heen. ‘Gaat het wel goed met je?’, stond er dan. ‘Al een tijd niets van je gehoord.’ Dan klopte mijn hart even sneller, bonkte mijn hoofd. Was dit zorgwekkend? Was ik geschift? Was ik weer te radicaal bezig, zoals vrienden dat zo vaak hadden beweerd? Maar die vragen zakten snel weer, waarna ik de draad van mijn werk weer oppakte.

Er ging bijna anderhalf jaar voorbij zonder dat er veel veranderde. Wel had ik het gevoel dat het lek in de bubbel af en toe wat minder snel te herstellen was. Het uitzicht op de rest van mijn leven transformeerde daardoor. Het doembeeld van op mijn tachtigste nog in een krakerspand wonen, werd steeds realistischer. Vernietigend eenzaam, niets van het echte leven geproefd. Alleen maar van fictieve werelden.

Tegelijkertijd zag ik om me heen mensen met relaties, vrienden die advocaat werden, aanstaand dokter waren, of geestdriftig als onderzoeker aan de weg timmerden. Ze kregen een huis, reisden en passant rond de wereld, en vooral: ze betekenden wat voor anderen.

Ze hadden gelijk, dacht ik dan, ik was te radicaal. Dit was geen gezonde arbeidsethos, dit was destructief doorwerken. Dan stopte ik even. Met als gevolg dat er op dat moment niets meer overbleef wat me voortdreef. Dat was geen fijn gevoel.

Bij economieles leerde ik ooit over John Maynard Keynes en Adam Smith. Ze wezen allebei naar een grafiek met golven, met pieken en dalen, met crises en hoogtijen. De eerste zei iets als; ga tegen de cyclus in - controleer de driften van de economie, leg de pieken en dalen in de conjunctuur aan banden, anders krijgen we catastrofale gevolgen. De tweede zei juist: laat de economie zwieren, dam het niet in, dan komt het vanzelf goed.

Intussen zijn de projecten bergopwaarts gegaan. Het bedrijfje is beginnen te lopen en het plan voor een van de schrijfprojecten vastomlijnd geworden. Het effect was voor mij verrassend: ik kreeg weer zin in ‘nutteloze’ dingen. Dingen die geen geld opleverden, zoals afspreken met vrienden. Retrospectief herkende ik momenten van afgelopen jaren waarop ik dat ook had, maar me er niet bewust van was. Ik had me al die tijd geen zorgen hoeven maken.

Natuurlijk verschillen ieders golven in hun extremen. Maar zolang er geen acute noodsituatie ontstaat, destilleer ik uit deze jaren toch de boodschap: vertrouw Adam Smith, je eigen conjunctuur, en rem niet af.

Beeld: Colton Witt - Every Bird, No matter What Size, They all have a Life and a Story of Their Own.

Mail

Luuk Hijne is stadsgids in Utrecht en sociaal psycholoog, houdt van lezen, musea, geschiedenis, en het opschrijven van herinneringen en belevenissen.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Column: Ik wens je alle goeds

Ik wens je alle goeds

Een afwijzing komt Eva koud op haar dak vallen. ‘Ik vond hem leuk, hij vond mij ook leuk, hij vond mij dus niet leuk, ik ben gewoon niet leuk genoeg.’ Lees meer

Koop de roze bril

Koop de roze bril

Lang geloofde Shulamit Löwensteyn dat een ingebouwd stapelbed de oplossing zou zijn voor al haar moeilijkheden. Had ze daar gelijk in? Een tip over tulpen, taart en het kopen van troost. Lees meer

Column: Het enige woord dat het omschrijft

Het enige woord dat het omschrijft

Het voorlopig laatste uitstapje naar de bios met haar vader krijgt voor Eva een duistere lading. Lees meer

Kon je maar aanbeden worden

Kon je maar aanbeden worden

Hologrammen, goud licht en een religieus lam laten Marthe van Bronkhorst zich klein voelen tijdens een kerkbezoek. Lees meer

Wees talentloos

Wees talentloos

Tijdens een date raakt Wolter de Boer verwikkeld in een socratisch vraaggesprek rond talent. Een tip over het afschaffen van aanleg. Lees meer

'Het kán dus wel.'

'Het kán dus wel'

Eva is dolblij voor (en stikjaloers op) haar smoorverliefde vriendin. Lees meer

Column

In een te specifieke vorm geslepen

Op ieder potje past een dekseltje, toch? Marthe van Bronkhorst vraagt zich af of ze daarvoor niet té veel eigenaardigheden heeft: "Als ik nog groter groei, dan moet een bosbrand mij snoeien. En wat voor allesverzengende liefde moet dat zijn waardoor het specifieke houtsnijwerkje dat je bent geworden af fikt, helemaal ombuigt, en opnieuw wortel schiet?" Lees meer

Column: Ik ben geen dreumes, ik ben Julie!

Ik ben geen dreumes, ik ben Julie!

Eva's nichtje van twee geeft tijdens een bezoek aan de speeltuin blijk van een opvallende afkeer van hokjesdenken. Lees meer

Breek het brutalisme

Breek het brutalisme

In een distrack over het brutalisme maakt Marthe van Bronkhorst duidelijk dat ze helemaal klaar is met de betonnen architectuurstijl: "Wat is de deal met al die bouw freaking putten, nog minder fundament voor kunst dan vier keer Rutte?" Lees meer

Column: Zullen we vrienden worden?

Zullen we vrienden worden?

Corona of geen corona, Eva blijft haar sociale cirkel onderhouden en zo nodig verversen met aanwas. Lees meer

Column: Tegen vrienden zeg ik nooit goed 'doei'

Tegen vrienden zeg ik nooit goed 'doei'

Over de dood van haar grootouders dacht Eva van den Boogaard vroeger wel na, maar over die van een goede vriend? Lees meer

Achtbaantester 1

Achtbaantester

Marthe van Bronkhorst hangt op de kop in een looping en weet één ding zeker: achtbanen worden alleen spannend als ze een goed verhaal hebben. Lees meer

Column: Weten of je ooit moeder wil worden

Weten of je ooit moeder wil worden

Eva wordt geconfronteerd met de beruchte wel-of-geen-kinderen-vraag en zet de voor- en nadelen tegenover elkaar. Lees meer

Vrees de cocon niet: ze is nog warm

Vrees de cocon niet

Nu de feestjes voorzichtig weer op gang komen, beseft Rijk Kistemaker hoeveel hij níet heeft gemist. Gestrand tussen veganistische sneakers en gesprekken over Jeff Bezos verzint hij voor zichzelf een stiller leven. Een tip over verlangen naar lauwe thee en warme cocons. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Steek die maar in je zak!

Steek die maar in je zak!

Deze week worden onze redacteurs blij van enthousiaste opstekers (op gepast volume), kunst in je broekzak en een wisselaccount op Twitter. Lees meer

De maakbare mens

De maakbare mens

Zijn mensen net als machines? Het bezoek van een monteur laat Marthe van Bronkhorst nadenken over haar eigen bedrading. Lees meer

Column: Tot op het bot

Tot op het bot

Een oude brief van een vriendin voert Eva terug naar een periode waarin het wat minder lekker met haar ging. Lees meer

Framer geframed

Framer geframed

Marthe van Bronkhorst ziet haar angst onder ogen en besluit haar ervaring als psycholoog te verrijken door zelf de patiënt te worden. De belangrijkste les? Ook therapeuten weten niet alles. Lees meer

Dingen die niet kloppen, maar die ik wel geloof

Dingen die niet kloppen, maar die ik wel geloof

Hoe goedgelovig mag een mens eigenlijk zijn? Waar Eva van den Boogaard soms dwangmatig eerlijk is, blijkt haar neef F. regelmatig informatie aan haar te verstrekken die niet klopt. Lees meer

 Weet je nog, de nacht?

Weet je nog, de nacht?

Het ‘vergeten’ nachtleven krabbelt terug, en onze eigen lichamen blijken zich als gisteren te herinneren hoe ze van hun eigen bewegingen kunnen genieten. Lees meer