Asset 14

Vertrouw de conjunctuur

TIP: Vertrouw de conjunctuur

Na het einde van mijn studie verbrak ik in een hoog tempo het contact met bijna al mijn vrienden.

Om dat proces zo efficiënt mogelijk te laten verlopen, verwijderde ik mijn Facebookaccount, verwisselde ik mijn smartphone voor mijn oude mobieltje, en nam ik de meeste telefoontjes simpelweg niet meer op. Ook was ik niet meer te vinden op verjaardagen en sloeg ik elk kroegaanbod af. Ik had er oprecht geen zin meer in.

De zeeën van tijd die vrijkwamen, vulde ik op met werken. Ik werkte van ’s ochtends vroeg tot ’s avonds laat. Aan verhalen, aan schrijfstukken, aan mijn net opgerichte stadswandelingbedrijfje. Ik verdiende amper honderd euro per maand.

Soms prikte een smsje - dat ik niet beantwoordde - even door mijn zelfgecreëerde bubbel heen. ‘Gaat het wel goed met je?’, stond er dan. ‘Al een tijd niets van je gehoord.’ Dan klopte mijn hart even sneller, bonkte mijn hoofd. Was dit zorgwekkend? Was ik geschift? Was ik weer te radicaal bezig, zoals vrienden dat zo vaak hadden beweerd? Maar die vragen zakten snel weer, waarna ik de draad van mijn werk weer oppakte.

Er ging bijna anderhalf jaar voorbij zonder dat er veel veranderde. Wel had ik het gevoel dat het lek in de bubbel af en toe wat minder snel te herstellen was. Het uitzicht op de rest van mijn leven transformeerde daardoor. Het doembeeld van op mijn tachtigste nog in een krakerspand wonen, werd steeds realistischer. Vernietigend eenzaam, niets van het echte leven geproefd. Alleen maar van fictieve werelden.

Tegelijkertijd zag ik om me heen mensen met relaties, vrienden die advocaat werden, aanstaand dokter waren, of geestdriftig als onderzoeker aan de weg timmerden. Ze kregen een huis, reisden en passant rond de wereld, en vooral: ze betekenden wat voor anderen.

Ze hadden gelijk, dacht ik dan, ik was te radicaal. Dit was geen gezonde arbeidsethos, dit was destructief doorwerken. Dan stopte ik even. Met als gevolg dat er op dat moment niets meer overbleef wat me voortdreef. Dat was geen fijn gevoel.

Bij economieles leerde ik ooit over John Maynard Keynes en Adam Smith. Ze wezen allebei naar een grafiek met golven, met pieken en dalen, met crises en hoogtijen. De eerste zei iets als; ga tegen de cyclus in - controleer de driften van de economie, leg de pieken en dalen in de conjunctuur aan banden, anders krijgen we catastrofale gevolgen. De tweede zei juist: laat de economie zwieren, dam het niet in, dan komt het vanzelf goed.

Intussen zijn de projecten bergopwaarts gegaan. Het bedrijfje is beginnen te lopen en het plan voor een van de schrijfprojecten vastomlijnd geworden. Het effect was voor mij verrassend: ik kreeg weer zin in ‘nutteloze’ dingen. Dingen die geen geld opleverden, zoals afspreken met vrienden. Retrospectief herkende ik momenten van afgelopen jaren waarop ik dat ook had, maar me er niet bewust van was. Ik had me al die tijd geen zorgen hoeven maken.

Natuurlijk verschillen ieders golven in hun extremen. Maar zolang er geen acute noodsituatie ontstaat, destilleer ik uit deze jaren toch de boodschap: vertrouw Adam Smith, je eigen conjunctuur, en rem niet af.

Beeld: Colton Witt - Every Bird, No matter What Size, They all have a Life and a Story of Their Own.

Mail

Luuk Hijne is stadsgids in Utrecht en sociaal psycholoog, houdt van lezen, musea, geschiedenis, en het opschrijven van herinneringen en belevenissen.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Tompouce 1

Tompouce

Eva vraagt zich af waarom de documentatie van haar jeugd ineens leuk moet zijn nu haar moeder alle oude videobanden heeft laten digitaliseren. Lees meer

Alleen samen krijgen we u eronder

Alleen samen krijgen we u eronder

Mark Rutte is het niet vergeten, vanaf vandaag wordt alles soepel! Geef vooral weer die drie zoenen en alsjeblieft: dicht op de mond graag. Waarom zou je denken aan de uitgeputte zorg en de oplopende IC-cijfers als je ook aan jezelf kan denken? Nou dan. Lees meer

Met (voor het eerst!) een illustratie van Melcher Oosterman. Lees meer

Column: Inferno onder de roltrap

Inferno onder de roltrap

Een defecte roltrap op het station herinnert Eva eraan hoe ze als kind soms verborgen werelden en niet per se bestaande systemen waarnam. Lees meer

De nobele kunst van het missen

De nobele kunst van het missen

Marthe van Bronkhorst mist een hoop dingen in haar leven. Haarelastiekjes, de deuk in de bank die ze maakte in het vakantiehuisje, en ze kan maar niet vergeten dat Philip Freriks gestopt is met het journaal. (kom terug, Philip!). Maar waar komt dit missen vandaan?
Met (voor de laatste keer!) een illustratie van Jessica Bacuna. Lees meer

Column: Wasverzachter

Wasverzachter

Een fietstochtje met twee vrienden voert Eva naar een nieuwbouwwijk, waar het leven bij nader inzien toch zo slecht nog niet zou zijn. Lees meer

Een ezel stoot zich geen twee keer aan dezelfde steen, maar een kiezer wel

Een ezel stoot zich geen twee keer aan dezelfde steen, maar een kiezer wel

Marthe van Bronkhorst verdiept zich ter voorbereiding van de verkiezingen in de Archieven der Vergeten Partijen. Ook dit jaar zijn er maar liefst 37 verkiesbare partijen. Wie zijn hen voorgegaan, en zat er dan echt niet een bij die de tand des tijds had moeten overleven? Lees meer

Column: Dingen die we niet gehoord hebben

Dingen die we niet gehoord hebben

Een gehoorbeschadiging is wat Eva van den Boogaard met haar opa gemeen heeft. Verder weet ze niet veel over hem en zijn oorlogsverleden, behalve dat het opgelopen trauma ook zijn nageslacht raakte. Lees meer

Sommige dagen kun je niet oplossen

Sommige dagen kun je niet oplossen

Twee geliefden die niet in elkaar opgaan blijven individuen en in Duo Penotti is eigenlijk best veel van jezelf terug te vinden. Marthe van Bronkhorst neemt een kijkje in haar ijskast, denkt na over wat je bewaart in je vriezer en komt tot de conclusie dat er voor sommige dingen geen oplossing bestaat. Lees meer

Hoe je de maanden op je knokkels telt en andere vragen

Hoe je maanden op knokkels telt en andere vragen

Voor welke simpele zaken heb jij nooit meer opnieuw naar uitleg durven vragen? Voor Vivian MacGillavry was het maanden tellen op haar knokkels. Maar toen ze dat aan een vriendin durfde op te biechten, ontdekte ze iets moois. Lees meer

Interfriention

Interfriention

Eva van den Boogaard viert een vriendschapsjubileum met vriendin I. en blikt terug op een andere vriendschap, die kort daarvoor ten einde moest komen. Lees meer

Tip van Else Boer Wees een meeloper

Wees een meeloper

Soms is een meeloper zijn gewoon een heel goed plan. Schrijver Else Boer legt uit waarom aan de hand van haar nieuwste niet-originele hobby: schaken. Lees meer

Zonder mijn moeder

Zonder mijn moeder

Het wel of niet aanschaffen van een kunstwerk voert Eva van den Boogaard terug naar tijden waarin ze nog niet alle beslissingen zelf nam. Lees meer

Column: In de kruipruimte

In de kruipruimte

In het huis dat Eva van den Boogaard bewoont, bevindt zich een kruipruimte dat de nodige vragen oproept. Lees meer

Column: Veelzeggende kiepau

Veelzeggende kiepauto

In haar laatste column op Hard//hoofd deelt Iduna Paalman een mistroostig inzicht: hoe beter we kunnen praten, hoe minder we kunnen zeggen. Toch brengt het haar tot een hartverwarmende conclusie. Lees meer

Schuldig

Schuldig

Marthe van Bronkhorst maakt een innerlijke reis om haar overleden grootvader te gedenken, die met andere bedoelingen naar Indonesië reisde dan zij lange tijd dacht. Lees meer

 Vergeet de zomer maar (niet)

Vergeet de zomer maar (niet)

Nu fysiek reizen wereldwijd onmogelijk is, rest de verbeelding: fotograaf Cleo Goossens neemt ons mee naar de zonnige uithoeken van onze fantasie. Lees meer

Column: Rommelklanken

Rommelklanken

Het vele videobellen van de afgelopen tijd doet Eva van den Boogaard de waarde inzien van zogenaamde 'rommelklanken'. Lees meer

Tip: Laat alles vallen 1

Laat alles vallen

Annelies van Wijk onderzoekt haar fascinatie voor alledaagse objecten die onverwacht te pletter vallen. Een tip om zelf ook eens als een brokstuk te gronde te gaan, wie weet welke schoonheid er nog oprijst uit de scherven. Lees meer

Column: Zolang je maar geen zware machines bedient

Zolang je maar geen zware machines bedient

Als kind vond Iduna Paalman opvatting dat slapen voor grote mensen was en zij het dus niet nodig had. Nog steeds probeert ze af te komen van haar vooroordeel dat alleen mensen die niet genoeg van het leven houden, van slapen houden. Lees meer

Column: The mask is the face

The mask is the face

Een versleten meubelstuk zet Eva van den Boogaard tijdens haar verhuizing aan het denken over de betekenis van uiterlijk vertoon. Lees meer