Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan Debutanten aan zet, het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. De meeste deelnemers wonnen in het verleden de El Hizjra literatuurprijs of zijn finalist geweest. Geïnspireerd door het boek Nation of Strangers van Ece Temelkuran, schreven negen van hen verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken, die je deze week leest op Hard//hoofd.
Het gedicht van Nourelhouda Kassi zit vol potentie. Potentie om 'het' te maken, potentie om 'er' te komen, potentie om uit het harvard business review te leren, vriendschapspotentie, partnerpotentie, queerpotentie, potentie om zo veel goeds de wereld in te brengen. '‘en nu?’ / tussen alles / wat ik was, en alles wat ik kon worden.'
‘zeg het eens.’
ik heb zo veel potentie. zo ontzettend veel. zo veel, omdat het al vroeg was ontpopt. mijn voornaam alleen al met haar elf letters. alsof ik uit duizend(-en-één) nachten kom. ik draag het beter dan de weinige anderen. over mijn achternaam ga ik niet eens beginnen. ik groeide op in een huishouden van acht kinderen en mijn oppas-zus. Zij waren allemaal stokoud (vond ik) – spraken vijf talen – en hadden potentie, en die potentie kreeg ik er ook nog eens bij. vooral de onbenutte. vandaar al die potentie. net als mijn ouders toen. mijn witbruine zwarte ouders, bedekt met mantels die ze kochten bij de vroom en dreesman aan de aalmarkt. de mantels van de vroom en dreesman waren warm, comfortabel en bedekkend. buiten hoeft niet iedereen alles te zien. het is er koud. de jeep of mercedes parkeerden ze gratis op loopafstand van het stadhuis.
een leids klimaat, het bleek bevorderend, want mijn potentie bleef groeien. tegen beter weten van mijn groep acht-juf in. op de middelbare school maakte ik korte metten met haar overdrachtsrapport.
alors,
ik voetbalde, tekende, vertaalde, vertelde, haalde, huilde, danste en deed zo veel dat ik beleerde, maar deelde mijn mening heel beleefd. ik had immers potentie.
iedereen, maar dan ook echt iedereen, had het over mijn potentie. het kan vaak niet anders. met zo veel potentie kon men er niet meer omheen. ‘jij komt er wel.’ de leraren op de middelbare school aan de apollolaan, waardoor ik altijd door voorschoten heen moest fietsen, liepen met me weg. ze plaatsten mij op hun hoofd, want zij zagen de potentie wel. zij durfden wel voorbij het gegiechel van een tiener en dan weer de gevatheid van een zeventigjarige te gaan en te kijken, en dan om te zien dat ik – klaarblijkelijk – potentie heb. ik zeg je, en God is mijn getuige, de vrijbrieven die ik van de conciërges kreeg… moge het paradijs jullie eindstation zijn.
ik zat op het vwo en dan zei ik dat ik op het ‘atheneum’ zat. alleen mensen die zelf vwo doen, zeggen dat. daar leerde ik trouwens wat havisten waren. dat leerden de havisten zelf niet, dus ik vertelde ze het in de pauze, in de aangewezen ruimte waar je pauze mocht houden. alleen dan en daar mocht ik met havisten interageren. er bestond kennelijk maar één passend antwoord op mijn wijsheid: wil je mijn beste vriendin voor eeuwig worden? zo geschiedde. ook zij zagen de vriendschapspotentie.
op mijn eerste dag op de ‘uni’ was ik verplicht een nrc-abonnement af te sluiten. maar je had me als student moeten meemaken onder de grijze wolken, in de diepte van alle nachten. ‘you are destined for great things, very analytical, quick witted’… ‘you remind me of woody allen.’ en soms waren de woorden zoek. dan bood ik ze: ‘excentriek?’ ‘ja! excentriek.’ ‘daar moet je je kracht van maken, van je afwijking.’ ook zij zagen potentie, dus ik balanceerde over alle assen, van amsterdam naar rotterdam. ‘rotterdam is anywhere?’ die phrase bracht me naar shanghai – #3 university in china, weer terug in ankara, om vervolgens new delhi mijn potentie te laten proeven en ruiken.
veel vrijwillige en maatschappelijk betrokken bijbaantjes gehad ook. ik moest wel, met zo veel potentie. je wist maar nooit welk goeds ik potentieel kon teweegbrengen in de wereld.
‘en daarna?’
als een blok vielen ze voor me. het leek niet uit te maken wie. wel drie heren noemen mij tot op de dag van vandaag de liefde van hun leven. ze huwden mij (wel anderen) niet, maar ze zien wel nog de potentie. en ik (en anderen) geef hun groot gelijk. zelfs drie afzonderlijke queers vinden dat ik ‘queer energy’ heb. zelfs de potentie om queer te zijn dus. ik snap het. hoe graag ik het ook wil verbergen met mijn corporate sunshine persona – de hoeveelheid autonomie en authenticiteit die ik bezit, zal je nog eens verbazen. ‘die’ zien het ook wel. of misschien verbaast het je juist allemaal ook niet.
ik doe niks, word niks, geef(t) niet, niks groot, huil niet, zoek niks, bind niks
nu lees ik ook het financiële dagblad, kreeg het abonnement op mijn eerste werkdag cadeau, en ik heb onder andere een betaalde versie van de harvard business review (hbr)-tijdschrift. ik conformeer niet zomaar aan wat de maatschappij van mij vraagt of wil. ik heb een zogenoemde portfolio career vanwege mijn veelzijdigheid. of potentie daartoe. ik las dit in het hbr. ik heb het potentieel om uit de hbr te leren. ik conformeer ook niet aan een enkele organisatie waarbij ik een ladder op zou moeten klimmen om vervolgens boven het getal te raken; ook doe ik schrijven en vrijwilligen. en in meerdere kamers doe ik besturen. en hoe. vooral het besturen. ik heb meer dan een enkele inkomstenbron. een uitvloeisel van die portfoliocarrière. alles gaat netjes naar mijn hypotheekverstrekker, zoals het potentieel hoort.
en wil.
zo veel potentie.
‘en nu?’
tussen alles
wat ik was, en alles wat ik kon worden,
een katafalk,
waarop ligt opgebaard,
wat al voor mij geschreven staat
alsof ik alles kon worden en dragen en tillen
in een lichaam dat niet het mijne was, ik ter wereld kwam; de toekomst van mijn voorouders
te volbrengen had, wat bij leven onmogelijk was.
ik kan niet erven in een systeem waarin mijn-soort-voorouders niet van zichzelf waren
herleven, florerend te doen geloven
dat ik voor iets groters bestemd was, gedoemd was
en dus
ik doe niks, word niks, geef(t) niet, niks groot, huil niet, zoek niks, bind niks. weer niks, weet
niet, wil niks, zie niks, zal niks, dwing niks, ben niks.
leeft niks, tel niks, tel niet, niet mee. niet nu.
eerst dit. eerst slapen, eerst eten,
meer slapen, meer eten, meer weten, meer denken, meer gapen, meer schapen, niet tellen, wel
volgen en staren
diep kijken, toch huilen,
wegkijken, weer slapen, meer slapen, niet dromen, meer liggen,
niks willen, wil weggaan, niet teruggaan, nooit komen,
kist maken, vol dragen,
plaats maken, diep graven, plaats nemen,
dag zeggen,
tijd rekken, tijd doden,
aftellen, alle-tijden,
jong blijven.
Op zondag 15 november presenteerden de deelnemers hun werk in de Oba Osdorp.
Nourelhouda Kassi is het liefst dichter bij jou, zichzelf en tegelijkertijd bij het leven. Vooral met poëzie probeert ze de soms moeizame weg daarheen te verkorten.
Zoë de Beus is een illustrator en ontwerper die altijd zoekt naar een randje absurdisme, met een liefde voor druktechnieken en handgemaakte publicaties(zines), die kunst beschikbaar maken voor iedereen.


















