Asset 14

Opkomst-updates

Hard//Talk: Depressie 1

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Paula vraagt zich af waarom de NOS halsstarrig weigert de tussentijdse opkomstcijfers van het Oekraïne-referendum te publiceren.

Ik hoopte dat het een slechte 1 aprilgrap was, toen de NOS afgelopen vrijdag liet weten geen tussentijdse bekendmakingen te doen over de opkomst bij het Oekraïne-referendum. Een dag later, blijft hoofdredacteur Marcel Gelauff echter stug volhouden.
"Al vele jaren doet onderzoeksbureau Ipsos tijdens verkiezingen in Nederland in opdracht van de NOS onderzoek naar stemgedrag.", zegt Gelauff in een blog op de site van de nieuwsomroep. “De NOS heeft Ipsos in dit geval echter niet gevraagd de opkomst te meten, wat we anders wel altijd doen.”

De reden? "Wij willen verkiezingen niet beïnvloeden, maar ze verslaan. Bij een lagere opkomst dan 30 procent is het referendum namelijk niet geldig. Kiezers zouden hun stemgedrag dus kunnen laten afhangen van de opkomst op een bepaald moment van de dag.”

Als er ‘te weinig’ mensen gaan stemmen, verandert er inderdaad vrij weinig. Maar zelfs als het referendum wél geldig wordt bevonden, kan onze overheid de uitslag naast zich neerleggen; het is een adviesreferendum. Bovendien gaat alsnog heel Europa over het besluit, en niet alleen Nederland. Het is niet alsof Nederland vetorecht heeft.

Op Facebook zag ik het volgende argument voorbijkomen: “Je gaat ook geen exit-polls publiceren zolang de stembureau's nog open zijn. In dit geval is het een factor die invloed heeft.” Maar invloed waarop dan? Mensen zijn toch autonoom genoeg om zelf te beslissen of ze gaan stemmen en zo ja waarop? Of, zoals Plasterk het verwoordde: “Nou ja, dat wat ze ‘moeten’ dat bepalen mensen volgens mij zelf”.
oekraine_screenshot
Dan nog even over die beïnvloeding. Onderzoeken en updates bieden is toch geen nieuws creëren in de negatieve zin van het woord? Het is geen gelieg en bedrieg of een eenzijdig beeld geven van de werkelijkheid, maar het op de hoogte brengen van de burger en de huidige stand van zaken. En is dat niet een van de kernwaarden van een journalist? Hoewel de media natuurlijk van grote invloed kunnen zijn op de maatschappelijke perceptie, is het er maar meteen bij laten zitten wel erg drastisch.

De NOS zelf blijft echter volhouden dat het niet vreemd is dat zij woensdag geen uit onderzoek vervaardigde, tussentijdse updates geeft. Want wanneer gemeenten of andere media de opkomstcijfers publiceren, gaat de NOS die wél melden. Maar worden deze ‘feiten’ ook gecontroleerd, of worden ze klakkeloos overgenomen? Ik denk dat de hoofdredacteur even bij zichzelf te rade moet gaan, wat het precieze doel is van zijn omroep. Ik betwijfel echter of dat mogelijk is, Gelauff lijkt immers overtuigd van zijn gelijk en voert argumenten aan als “dat wil ik per se niet”.

Gelauff reduceert de journalistieke plicht van een nationale nieuwsomroep met zijn keuze echter tot het doorpaasen van een bal. Maar is de journalistiek niet veel meer dan een medium? Sinds wanneer is het informeren van de burger manipulatief? En wat is nieuws dan eigenlijk, volgens Marcel Gelauff?

Als ik het zo bekijk, gaat het alleen om bereidheid, waar het de NOS aan schort. Gelauff sloot zijn betoog op Twitter af met: “Als politici zo graag tussenstanden willen, regel dan dat de Kiesraad ze meldt.” Tijdens mijn opleiding tot journalist heb ik veel luie journalisten gezien, maar dit slaat toch wel alles.

Hoe dan ook, ik hoop dat de NOS meer gaat doen dan enkel het doorplaatsen van andermans nieuwsberichten. Want als zelfs de NOS het niet kan opbrengen om te onderzoeken en anderen napraat, kunnen we de omroep net zo goed opheffen.

beeld: nos.nl

Mail

Paula Lina ('89) is een freelance journalist en muzikant. In taal en geluid drukt zij zich uit.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Hard//talk: Onderdak is een mensenrecht

Onderdak is een mensenrecht

Over dakloosheid hoeven we geen uitvoerige politieke discussies te voeren, aldus Jihane Chaara. Onderdak is namelijk niets minder dan een mensenrecht (iets wat men in de Nederlandse politiek even vergeten lijkt te zijn). Lees meer

Filmtrialoog: Nocturne

Nocturne

Onze redacteurs zagen Nocturne, een film over het maken van een film. Hoofdpersonage Alex rent een nacht lang door zijn eigen hoofd, op zoek naar het sluitende idee, de juiste acteurs, een kloppend verhaal. Het sprak esthetisch heel erg aan, maar zaaide ook een hoop verwarring. Lees meer

Nieuws in beeld: 13

Onze corona-aanpak laat talloze aardbewoners stikken

Dat het materiaal waarmee we onszelf tegen corona beschermen voor een golf aan afval zou zorgen, zagen we al van verre aankomen. Illustrator Simcha van der Veen is dan ook verbijsterd: waarom doen we hier niets tegen? Lees meer

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Dat je niet op zoek hoeft naar de diepere betekenis en ook enkel de vorm van een film kan waarderen, bewijst de animatiefilm 'The Nose or Conspiracy of Mavericks'. Lees meer

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Anna Visser is van jongs af aan een fervent liefhebber van Jane Austen. Een onlangs verschenen hervertelling van Emma werpt nieuw licht op haar hartstocht voor het kostuumdrama, maar misschien nog meer op haar zelfbeeld. Lees meer

Schijn bedriegt 2

Schijn bedriegt

Ons stemgedrag wordt (te) vaak bepaald door onderbuikgevoelens en eerste indrukken. Om ons daartegen te wapenen hebben we gedegen onderwijs nodig. Laat dat nu precies hetgeen zijn waar de politieke winnaar op bezuinigt. Lees meer

Nieuws in beeld: 12

'App me als je thuis bent'

Na de dood van de 33-jarige Sarah Everard uiten steeds meer Britse feministen hun woede over de mensen die hen zouden moeten beschermen: de politie is onderdeel van hun onveiligheid, zeggen zij. Lees meer

Verveling als verhullend eufemisme

Verveling als verhullend eufemisme

Verveling kreeg het afgelopen jaar duizend gezichten. Rijk Kistemaker vraagt zich af: hoe herinneren we ons die gezichten, zodra de coronacrisis (min of meer) voorbij is? Lees meer

Kolen en olie zwaaien ook in Nederland met de scepter 

Kolen en olie zwaaien ook in Nederland met de scepter 

Wanneer grote bedrijven landen uit het Globale Zuiden in een economische wurggreep houden, knijpt Nederland een oogje toe. Maar ons land is evengoed overgeleverd aan de wensen van grote bedrijven. Lees meer

Een brein dat vergeet hoe geluk wordt gemaakt

Een brein dat vergeet hoe geluk wordt gemaakt

Evangeline Agape ontdekte tijdens een zomer in het ziekenhuis de kracht van vriendschap en gedeeld leed. "De coronacrisis heeft voor de hele wereld duidelijk gemaakt: isolatie maakt je ongelukkig. En depressie isoleert je. Doet je voelen alsof je de enige in de wereld bent met een brein dat vergeet hoe geluk wordt gemaakt." Lees meer

Nieuws in beeld: 'Waarde Nederlanders'

'Waarde Nederlanders'

Immigranten moeten zich ‘de Nederlandse waarden’ aanleren, roept onder andere de ChristenUnie tijdens de verkiezingsstrijd. Illustrator Rueben Millenaar vraagt zich af wat hij zich daarbij voor moet stellen. Lees meer

Nieuws in beeld: Onder de (geluids)golven

Onder de (geluids)golven

Je staat er misschien niet bij stil, maar de mensheid maakt enórm veel herrie in zee. We boren naar gas en olie, heien voor windmolens en boorplatforms en onze schepen zijn ook niet bepaald stil. Terwijl water ontzettend goed en ver geluidsgolven doorgeeft - veel beter dan lucht. Lees meer

Filmtrialoog: Cold War

Cold War

De film Cold War is een verhaal over een onmogelijke liefde in Polen ten tijde van de Koude Oorlog. Onze redacteuren bespreken deze veelgeprezen film en beraden zich op de esthetiek, de diepgang van de liefdesrelatie en de raakvlakken met hun eigen leven. Lees meer

Hoeveel doden voor ons feestje?

Hoeveel doden voor ons feestje?

Hoe komt het toch dat we onze pleziertjes niet willen opgeven, zelfs al weten we dat ze aan de andere kant van de wereld levens kosten? Dennis Faase werd getroffen door een simpele manier om deze mensenlevens niet uit het oog te verliezen. Lees meer

Het verlaten café blijft een haven 1

Tijdens corona blijft het café een vangnet

Tijdens de lockdown bezoekt Joost Ingen-Housz een Berlijns café dat nog een aantal stamgasten toelaat. Door de plotselinge rust valt het hem op hoe onmisbaar de kroeg is voor de mensen die er nog steeds naartoe gaan. Al is het maar voor een praatje. Lees meer

Hard//talk: Eerdmans is niet beter dan Baudet

Eerdmans is niet beter dan Baudet

Waarom kwam Eerdmans antisemitisme niet ter sprake, in de onschatbare hoeveelheid televisie-interviews die hij de afgelopen maanden gaf over zijn nieuwe partij? Lees meer

Nieuws in beeld: In Memoriam Daft Punk (1993-2021)

In Memoriam Daft Punk (1993-2021)

Illustrator Sebastian Eisenberg is aangedaan door het uit elkaar gaan van Daft Punk. Lees meer

Geef de hoop niet op. Elke graad is er een.

Geef de hoop niet op. Elke graad is er een.

Mannen die leven in luxe en vrede vertellen ons dat we de klimaatapocalyps moeten accepteren in plaats van ertegen te vechten. Onzin, vindt Harriët Bergman. Elke graad is er een, en elke graad is onze vrijheid waard. Lees meer

Blauwe maandagen

Blauwe maandagen

Max Beijneveld neemt de gevolgen van de coronamaatregelen onder de loep en observeert het gevoel van uitzichtloosheid dat hij zelf ervaart. Lees meer

Automatische concepten 50

Eigen haard is fijnstof waard?

Bijna een kwart van de fijnstofuitstoot in Nederland wordt veroorzaakt door houtkachels. Daarmee zijn ze de voornaamste bron van uitstoot. Lees meer