De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Paula is bang dat de vele grapjes over ‘het houdt niet op, niet vanzelf’ ons doen vergeten dat de leus echt waar is.
Sinds de lancering van de overheidscampagne tegen kindermishandelingen (‘het houdt niet op, niet vanzelf’) stromen de meldingen binnen bij Veilig Thuis, de organisatie die de meldingen omtrent huiselijk geweld noteert. Zoveel, dat er achterstanden en zelfs wachtlijsten zijn ontstaan voor noodgevallen.
In oktober concludeerde een inspectie al dat het meldpunt in de regio Gelderland-Zuid onvoldoende functioneerde. In onder andere Amsterdam en Nijmegen heeft Veilig Thuis extra mankracht ingezet om de achterstanden te verhelpen, maar volgens wethouder Bert Frings uit Nijmegen is dat niet voldoende. Stoppen met de overheidscampagne is volgens Frings de enige oplossing voor dit probleem. Een woordvoerder van de overheid zei gelukkig al dat de gemeente geen enkele invloed heeft op het uitzenden van de campagne.
De vele meldingen geven namelijk aan dat het onderwerp leeft, en dat er naar gehandeld wordt. Nalatig handelen van Veilig Thuis maakt reacties als die van Frings en ‘onschuldige’ alledaagse grapjes over de campagne verontrustend. Ze spelen het idee in de hand dat de meldpunten een slechte, hoonwaardige oplossing zijn, terwijl er voorbij wordt gegaan aan het gewicht van deze meldingen en het eigenlijke probleem.
Het signaleren, onderzoeken en vervolgens aanpakken van mishandeling is tijdrovend geworden, want nog vóór er meldingen worden opgenomen, moeten er al verschillende stappen doorlopen worden. De melder vinkt, geheel conform de meldcode, een vijfstappenplan af. Deze professionele ‘klokkenluider’ gaat allereerst het gesprek aan met een collega en daarna pas een ouder, verzorger of andere eindverantwoordelijke. Daarna pas komt er een maatschappelijk werker of andere ondersteuner aan te pas en opent het daadwerkelijke dossier, waarvan het nog maar de vraag is of dat de situatie oplost.
Het is dus niet zo dat bij de eerste blauwe plek of de eerste keer dat een kind met ongeborstelde haren op school komt, meteen al melding wordt gedaan. Nee, er gaat doorgaans een zenuwslopend proces aan vooraf, vol twijfel en onwetendheid.
Vrijwel het merendeel van de meldingen wordt volgens voorlichters van Veilig Thuis gedaan door een zogeheten professional. Van de slachtoffers van huiselijk geweld, stapt nog altijd de minderheid uit zichzelf naar politie of hulpverlening. Voor je zover bent, heb je hulp nodig van anderen.
Als er dan toch iets voort moet komen uit Frings’ opmerkingen en de grapjes over de overheidscampagne, laat het dan een toegenomen bewustzijn zijn van de complexe en pijnlijke weg die veel slachtoffers afleggen alvorens ze bij het meldpunt terechtkomen. De verwerking van deze meldingen zal op termijn soepeler moeten verlopen, bijvoorbeeld door hulpverleners beter op te leiden. Maar daar kan een vergroot besef van alles wat eraan voorafgaat alleen maar aan bijdragen.
Want hoe kneuterig en lachwekkend dat spotje van de overheid ook is; de leus is heel erg waar. “Het houdt niet op, niet vanzelf.”
