Asset 14

Welkom in de belevings​maatschappij

Hard//Talk: Depressie 1

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Politiek en sensatie gaan anno 2016 hand in hand. Die band gaat nog dieper dan het lijkt, aldus Jens Bezemer.

Journalisten krabden zich achter hun oren. Activisten gingen de straat op. En op social media deelden we dé verklarende analyse met onze vrienden. Die analyses waren er veel en ze waren bijzonder uiteenlopend. Met de verkiezing van Trump lijkt één ding in ieder geval zijn definitieve doorbraak te hebben gekregen: de nieuwe politieke stem in de eenentwintigste eeuw. Wanneer je kijkt wat een groot deel van het electoraat beweegt om te stemmen, lijkt daarin iets fundamenteel te veranderen. Een verandering die onze tijdgeest reflecteert.

Begin jaren ’90 was het de Duitse socioloog Gerhard Schulze die de term Erlebnisgesellschaft (of belevingsmaatschappij) introduceerde. Hij doelde hiermee op een culturele verandering, de overgang van een passieve naar een actieve goederenmaatschappij. De nieuwe consument, met al zijn nukken en grillen, kwam hierin centraal te staan. Massaal gingen we op zoek naar de ultieme productbeleving.

Schulze’s timing was geen toeval. De jaren ’80 waren voorbij. Het decennium waarin korte metten werden gemaakt met vormidealen die nog rondzweefden uit de jaren ’60. Wat overbleef was het bevrijde individu, die de beleving niet meer inzette voor een maatschappelijk streven, maar voor materiële behoeften. Vrijheid werd de vrijheid om te doen wat we willen en aan te schaffen wat we begeren.electric-car-1633932_1920Vandaag de dag wordt de belevingsmaatschappij vooral begrepen als een businessmodel waarin producten worden beoordeeld op hun vermogen om de consument een memorabele ervaring te bezorgen. Maar de betekenis van de term gaat dieper dan de sensationele manier waarop we een nieuwe auto uitkiezen.

Het was dan ook een kwestie van tijd voordat de beleving haar intrede zou doen in het stemhokje. Politiek wordt voor velen een product dat we aanschaffen, een product waarbij we ons lekker willen voelen. Een product dat belooft onze slechte gevoelens weg te nemen. Volksvertegenwoordiging gaat, naast de tastbare aspecten voor de kiezer, zoals werkgelegenheid, sociale zekerheden en hypotheekrenteaftrek, in meerdere mate om een gevoel. Niet een gedeeld gevoel op basis van een vormideaal, maar een individueel gevoel.

In Nederland is de overvloed aan producten en keuzes soms overweldigend. Net zoals de duizend verschillende shampoos in de supermarkt, is er ook bij de Tweede Kamerverkiezingen voor ieder wat wils. De teller van het aantal partijen op de kieslijst staat al op veertien. De beleving die beloofd wordt centreert zich vaak rondom één thema, niet zelden is dat het angstige gevoel van de consument. En een partij of politicus die een snelle en directe oplossing heeft. Het is Trump, Brexit, Wilders en DENK. Het is: ‘Wij zijn net zo boos als jij. En we willen ervoor zorgen dat jij je weer lekker gaat voelen’. Het feit dat producten in de reclames of campagnetijd, er altijd beter uitzien dan na de aanschaf, deert ons niet. De kick in het stemhokje, daar draait het om. Over een paar maanden mogen we weer shoppen. Wat een beleving!

Mail

Jens Bezemer (1988) is Hard//hoofd-redactielid, studeert Filosofie van Cultuur en Bestuur aan de Vrije Universiteit in Amsterdam en werkt als copywriter bij een reclamebureau. Jens verbaast zich nog wel eens. En schrijft dan een stukje. // jens@hardhoofd.com

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
 Dankzij haar hoef je niet zonder eten naar bed

Dankzij haar hoef je niet zonder eten naar bed

'Ik neem de eerste hap, dan neem jij de tweede,' zegt Sara Sadok, voor ze een hap neemt van een karameldonut. Lees meer

Hard//talk: Hoe serieus kan de studentendemocratie zichzelf nog nemen?

Hoe serieus kan de studentendemocratie zichzelf nog nemen?

Door haar eigen universiteit voor het gerecht te slepen, hoopt UvA-student Tammie Schoots de vrije en emancipatoire kern van het onderwijs te beschermen. Lees meer

Waarom ziektemetaforen niet vermeden hoeven worden

Waarom ziektemetaforen niet vermeden hoeven worden

Hoe kunnen we zorgen dat een ziekte ‘gewoon’ een ziekte is en het lijden niet wordt versterkt door de denkbeelden die we eropna houden? In een tijd waarin bijna 60% van de bevolking met een chronische ziekte leeft is het belangrijk stil te staan bij hoe een ziekte-idee van invloed kan zijn op de ervaring van het ziek zijn, stelt Tiare van Paridon. Lees meer

 Geen regenboog op de refoschool

Geen regenboog op de refoschool

Jongeren op reformatorische scholen geven aan dat er in de praktijk best over verschillen in geaardheid kan worden gepraat, maar dat betekent niet dat ze zelf voor hun identiteit uit durven komen. Lees meer

'Beste Arie, wat als ik je zoon was?'

'Beste Arie, wat als ik je zoon was?'

De schrijver van deze brief ging tegelijkertijd en naar dezelfde school als de kinderen van minister Arie Slob, en leeft nog altijd met de wonden van de homofobie op die school. Lees meer

Teleurstellende feministen

Teleurstellende feministen

Vivian Mac Gillavry voert gesprekken met vrienden over de discrepantie in het feminisme tussen theorie en keuzes in het persoonlijke leven. 'De definitie van feminisme is zo breed dat het lijkt alsof álles wat met keuzevrijheid en gelijkwaardigheid te maken heeft, onder de noemer geplaatst kan worden.' Lees meer

Filmtrialoog

Kajillionaire

Redacteurs Jozien Wijkhuis, Loren Snel en Oscar Spaans togen naar de bioscoop voor Kajillionaire van Miranda July, en zagen een absurdistisch verhaal over een paar ouders dat hun dochter als verdienmodel ziet. Lees meer

Racisme, weet je nog?

Racisme, weet je nog?

We zijn een halfjaar verder en het gesprek over racisme is weer terug bij af. Waar wachten we op? De volgende catastrofe? Lees meer

 1

Antropoloog op de barricades
(David Graeber, 1961 - 2020)

Jonathan Luger eert de helaas te vroeg overleden antropoloog-activist David Graeber, door onder andere terug te blikken op Graebers inspirerende optreden bij de Maagdenhuisbezetting. Lees meer

 Nee, jijbakt er niets van!

Nee, jijbakt er niets van!

De in Los Angeles geboren illustrator Sebastian Eisenberg woont sinds kort in België. Hij ervaart hoe het is om de Amerikaanse verkiezingen vanuit Europa te volgen. Lees meer

Hard//talk: het nieuwste EU-migratiepact houdt ongelijkheid in stand

Het EU-migratiepact versterkt ongelijkheid

Het nieuwe EU-migratiepact is geen ‘oplossing’ voor het ‘probleem’ van migratie. Lees meer

 Kerkgangers gaan viraal

Kerkgangers gaan viraal

Voor fervente kerkgangers is het te hopen dat het virus zich deze maand niet van zijn vrome kant laat zien. Lees meer

 Kolven tegen corona

Kolven tegen corona

Vanaf volgende week wordt de moedermelk van zo'n 7500 oud-coronapatiënten opgehaald. Die bevat antistoffen, en is dus een perfect ingrediënt in - bijvoorbeeld - ijsjes! Lees meer

 Inktviswijsheid

Inktviswijsheid

Gaat de inktvis ons een pijnstillend medicijn leveren, beter leren plannen of de oorzaken van autisme blootleggen? Lees meer

Trialoog: Antebellum

Antebellum

Onze redacteuren durfden het aan om de horrorfilm Antebellum te gaan zien. Ze hopen op een golf aan sociaalbewuste horror, maar twijfelen of deze film een van de klassiekers van die stroming wordt. Lees meer

 Zij kozen níet voor deze mannen

Zij kozen níet voor deze mannen

Over iets meer dan vijf weken mogen de Amerikanen ja zeggen tegen een van deze mannen. Illustrator Veerle van der Veer toont ons de mensen die dat eerder níet deden. Lees meer

 The Notorious RBG is niet meer

The Notorious RBG is niet meer

Illustrator Pirmin Rengers maakte dit prachtige portret ter ere van Ruth Bader Ginsburg, de Amerikaanse opperrechter die afgelopen vrijdag overleed. Lees meer

 'Zijn we al thuis?' vragen 14.000 vluchtelingen in Nederland

'Zijn we al thuis?' vragen 14.000 vluchtelingen in Nederland

Maar liefst 14.000 asielaanvragen zouden nog voor het eind van 2020 behandeld moeten zijn, zo is de doelstelling van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). Lees meer

Nostalgische saus

Nostalgische saus

Onze maatschappij kent momenteel veel nostalgische oplevingen. Kunstenaar Sandra Mackus betrapt zichzelf erop dat ze in haar werk ook met het verlangen naar vroeger speelt. Hoe blijft ze authentiek en oprecht? Haar recept is verbluffend simpel. Lees meer

Heimwee in het Heilig Land - een triptiek 1

Heimwee in het Heilig Land

Lies Defever passeerde de muur tussen Israël en Palestina, en ontmoette twee volken met heimwee naar de toekomst. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan