Asset 14

Willen jullie meer of minder democratie?

Hard//Talk: Depressie 1

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Vincent Tijms las het rapport ‘Echte Democratie’ van Thierry Baudet en Paul Cliteur en herkende er maar weinig échte democratie in.

Vorige week publiceerde het Forum voor Democratie het onderzoeksrapport Echte Democratie, dat in opdracht van de PVV werd geschreven door Paul Cliteur en Thierry Baudet. De oplettende lezer kon al snel zien dat het werk vooral uit de koker van Baudet kwam, want al zijn stokpaardjes komen herhaaldelijk en in rap tempo voorbij: de gewone man wordt gepiepeld door de politieke elite, het gezonde boerenverstand wordt gemarginaliseerd en de kloof tussen burger en politiek ligt ten grondslag aan de politieke crises van dit moment.

De verklaring voor deze ellende ligt volgens de auteurs bij de ontstaansgeschiedenis van de democratie, die ervoor heeft gezorgd dat het huidige bestel een light-versie van de oude aristocratie is. Deze analyse komt opvallend dicht bij de linkse kritiek op parlementaire democratie, zoals bijvoorbeeld David Graeber gaf in zijn boek The Democracy Project. Ook de oplossingen van Cliteur en Baudet hebben een anarchistisch, Occupy-achtig smaakje: de democratisering moet worden doorgezet, burgers moeten zichzelf besturen en de elites moeten buitenspel worden gezet.

Voor anarchisten zijn deze idealen alleen haalbaar als er alternatieve vormen van overleg en collectieve besluitvorming komen, waarbij nieuwe plannen doorgezaagd en geamendeerd kunnen worden door iedereen die er iets mee te maken heeft. Op die manier ontstaat beleid bottom-up, zonder groep die wordt buitengesloten door de bestuurlijke elites die Baudet zo hekelt. Het is de fase van uitwisseling en overleg die volgens anarchisten het belangrijkste politieke moment zou moeten zijn. Stemmen is dan slechts een laatste redmiddel, voor het geval er geen consensus wordt bereikt.thierry_baudet_4Cliteur en Baudet kiezen een andere weg. Hun echte democratie is er eentje vol referenda en volksinitiatieven, waarin burgers meningen geven over politieke voorstellen en waarin de meerderheid bepaalt wat er daadwerkelijk gebeurt. De wisdom of the crowd garandeert volgens hen vervolgens dat die keuzes ook goed zijn. Dat dergelijke wijsheid vooral de kop opsteekt als mensen onafhankelijk tot een oordeel komen en daarna argumenten uitwisselen lijkt de auteurs weinig te interesseren, zelfs al lieten het Oekraïne-referendum en de Brexit-stem dit jaar nog zien hoe armoedig een democratie is die het moet stellen met een paar opgehitste echokamers. Het gebrek aan uitwisseling tijdens die referenda was zo extreem, dat de meningen zelfs verdeeld waren over wat er eigenlijk ter discussie stond.

Door deze blinde vlek streven Cliteur en Baudet hun doel voorbij. Er is niets bottom-up aan grote minderheden uitsluiten bij het maken van beleid. Er is niets anti-elitairs aan het publieke debat weggeven aan gewiekste campagnevoerders. Er is, om een aanbeveling uit het rapport aan te halen, niets democratisch aan de bewering dat ‘neutrale partijen’ bij referenda geen subsidie moeten krijgen, als ze toch geen standpunt hebben. Echte democraten zouden juist de vrije uitwisseling tussen individuen met uiteenlopende meningen toejuichen, met zo min mogelijk ruimte voor ophitsende volksmenners. Maar op zo’n rapport zat de PVV vast niet te wachten.

Mail

Vincent Tijms is cognitief neurowetenschapper en ontwikkelt onderwijs om kinderen weerbaar te maken tegen slechte ideeën.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Gezien door een kunstwerk

Gezien door een kunstwerk

Doordat fysieke kunstexposities bijna nergens georganiseerd worden, zoeken kunstinstellingen andere wegen om hun werk ten toon te spreiden. Caecilia Rasch mist de ontmoeting met het kunstwerk, en vooral: erdoor gezien worden. Lees meer

Automatische concepten 54

Een miljoen huizen houden het te droog

Zeker een miljoen huizen in Nederland dreigen te verzakken, en dat aantal is de afgelopen jaren flink toegenomen. De boosdoener: droogte. Lees meer

Hard//talk: Onderdak is een mensenrecht

Onderdak is een mensenrecht

Over dakloosheid hoeven we geen uitvoerige politieke discussies te voeren, aldus Jihane Chaara. Onderdak is namelijk niets minder dan een mensenrecht (iets wat men in de Nederlandse politiek even vergeten lijkt te zijn). Lees meer

Filmtrialoog: Nocturne

Nocturne

Onze redacteurs zagen Nocturne, een film over het maken van een film. Hoofdpersonage Alex rent een nacht lang door zijn eigen hoofd, op zoek naar het sluitende idee, de juiste acteurs, een kloppend verhaal. Het sprak esthetisch heel erg aan, maar zaaide ook een hoop verwarring. Lees meer

Nieuws in beeld: 13

Onze corona-aanpak laat talloze aardbewoners stikken

Dat het materiaal waarmee we onszelf tegen corona beschermen voor een golf aan afval zou zorgen, zagen we al van verre aankomen. Illustrator Simcha van der Veen is dan ook verbijsterd: waarom doen we hier niets tegen? Lees meer

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Dat je niet op zoek hoeft naar de diepere betekenis en ook enkel de vorm van een film kan waarderen, bewijst de animatiefilm 'The Nose or Conspiracy of Mavericks'. Lees meer

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Anna Visser is van jongs af aan een fervent liefhebber van Jane Austen. Een onlangs verschenen hervertelling van Emma werpt nieuw licht op haar hartstocht voor het kostuumdrama, maar misschien nog meer op haar zelfbeeld. Lees meer

Schijn bedriegt 2

Schijn bedriegt

Ons stemgedrag wordt (te) vaak bepaald door onderbuikgevoelens en eerste indrukken. Om ons daartegen te wapenen hebben we gedegen onderwijs nodig. Laat dat nu precies hetgeen zijn waar de politieke winnaar op bezuinigt. Lees meer

Nieuws in beeld: 12

'App me als je thuis bent'

Na de dood van de 33-jarige Sarah Everard uiten steeds meer Britse feministen hun woede over de mensen die hen zouden moeten beschermen: de politie is onderdeel van hun onveiligheid, zeggen zij. Lees meer

Verveling als verhullend eufemisme

Verveling als verhullend eufemisme

Verveling kreeg het afgelopen jaar duizend gezichten. Rijk Kistemaker vraagt zich af: hoe herinneren we ons die gezichten, zodra de coronacrisis (min of meer) voorbij is? Lees meer

Kolen en olie zwaaien ook in Nederland met de scepter 

Kolen en olie zwaaien ook in Nederland met de scepter 

Wanneer grote bedrijven landen uit het Globale Zuiden in een economische wurggreep houden, knijpt Nederland een oogje toe. Maar ons land is evengoed overgeleverd aan de wensen van grote bedrijven. Lees meer

Een brein dat vergeet hoe geluk wordt gemaakt

Een brein dat vergeet hoe geluk wordt gemaakt

Evangeline Agape ontdekte tijdens een zomer in het ziekenhuis de kracht van vriendschap en gedeeld leed. "De coronacrisis heeft voor de hele wereld duidelijk gemaakt: isolatie maakt je ongelukkig. En depressie isoleert je. Doet je voelen alsof je de enige in de wereld bent met een brein dat vergeet hoe geluk wordt gemaakt." Lees meer

Nieuws in beeld: 'Waarde Nederlanders'

'Waarde Nederlanders'

Immigranten moeten zich ‘de Nederlandse waarden’ aanleren, roept onder andere de ChristenUnie tijdens de verkiezingsstrijd. Illustrator Rueben Millenaar vraagt zich af wat hij zich daarbij voor moet stellen. Lees meer

Nieuws in beeld: Onder de (geluids)golven

Onder de (geluids)golven

Je staat er misschien niet bij stil, maar de mensheid maakt enórm veel herrie in zee. We boren naar gas en olie, heien voor windmolens en boorplatforms en onze schepen zijn ook niet bepaald stil. Terwijl water ontzettend goed en ver geluidsgolven doorgeeft - veel beter dan lucht. Lees meer

Filmtrialoog: Cold War

Cold War

De film Cold War is een verhaal over een onmogelijke liefde in Polen ten tijde van de Koude Oorlog. Onze redacteuren bespreken deze veelgeprezen film en beraden zich op de esthetiek, de diepgang van de liefdesrelatie en de raakvlakken met hun eigen leven. Lees meer

Hoeveel doden voor ons feestje?

Hoeveel doden voor ons feestje?

Hoe komt het toch dat we onze pleziertjes niet willen opgeven, zelfs al weten we dat ze aan de andere kant van de wereld levens kosten? Dennis Faase werd getroffen door een simpele manier om deze mensenlevens niet uit het oog te verliezen. Lees meer

Het verlaten café blijft een haven 1

Tijdens corona blijft het café een vangnet

Tijdens de lockdown bezoekt Joost Ingen-Housz een Berlijns café dat nog een aantal stamgasten toelaat. Door de plotselinge rust valt het hem op hoe onmisbaar de kroeg is voor de mensen die er nog steeds naartoe gaan. Al is het maar voor een praatje. Lees meer

Hard//talk: Eerdmans is niet beter dan Baudet

Eerdmans is niet beter dan Baudet

Waarom kwam Eerdmans antisemitisme niet ter sprake, in de onschatbare hoeveelheid televisie-interviews die hij de afgelopen maanden gaf over zijn nieuwe partij? Lees meer

Nieuws in beeld: In Memoriam Daft Punk (1993-2021)

In Memoriam Daft Punk (1993-2021)

Illustrator Sebastian Eisenberg is aangedaan door het uit elkaar gaan van Daft Punk. Lees meer

Geef de hoop niet op. Elke graad is er een.

Geef de hoop niet op. Elke graad is er een.

Mannen die leven in luxe en vrede vertellen ons dat we de klimaatapocalyps moeten accepteren in plaats van ertegen te vechten. Onzin, vindt Harriët Bergman. Elke graad is er een, en elke graad is onze vrijheid waard. Lees meer