Asset 14

Willen jullie meer of minder democratie?

Hard//Talk: Depressie 1

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Vincent Tijms las het rapport ‘Echte Democratie’ van Thierry Baudet en Paul Cliteur en herkende er maar weinig échte democratie in.

Vorige week publiceerde het Forum voor Democratie het onderzoeksrapport Echte Democratie, dat in opdracht van de PVV werd geschreven door Paul Cliteur en Thierry Baudet. De oplettende lezer kon al snel zien dat het werk vooral uit de koker van Baudet kwam, want al zijn stokpaardjes komen herhaaldelijk en in rap tempo voorbij: de gewone man wordt gepiepeld door de politieke elite, het gezonde boerenverstand wordt gemarginaliseerd en de kloof tussen burger en politiek ligt ten grondslag aan de politieke crises van dit moment.

De verklaring voor deze ellende ligt volgens de auteurs bij de ontstaansgeschiedenis van de democratie, die ervoor heeft gezorgd dat het huidige bestel een light-versie van de oude aristocratie is. Deze analyse komt opvallend dicht bij de linkse kritiek op parlementaire democratie, zoals bijvoorbeeld David Graeber gaf in zijn boek The Democracy Project. Ook de oplossingen van Cliteur en Baudet hebben een anarchistisch, Occupy-achtig smaakje: de democratisering moet worden doorgezet, burgers moeten zichzelf besturen en de elites moeten buitenspel worden gezet.

Voor anarchisten zijn deze idealen alleen haalbaar als er alternatieve vormen van overleg en collectieve besluitvorming komen, waarbij nieuwe plannen doorgezaagd en geamendeerd kunnen worden door iedereen die er iets mee te maken heeft. Op die manier ontstaat beleid bottom-up, zonder groep die wordt buitengesloten door de bestuurlijke elites die Baudet zo hekelt. Het is de fase van uitwisseling en overleg die volgens anarchisten het belangrijkste politieke moment zou moeten zijn. Stemmen is dan slechts een laatste redmiddel, voor het geval er geen consensus wordt bereikt.thierry_baudet_4Cliteur en Baudet kiezen een andere weg. Hun echte democratie is er eentje vol referenda en volksinitiatieven, waarin burgers meningen geven over politieke voorstellen en waarin de meerderheid bepaalt wat er daadwerkelijk gebeurt. De wisdom of the crowd garandeert volgens hen vervolgens dat die keuzes ook goed zijn. Dat dergelijke wijsheid vooral de kop opsteekt als mensen onafhankelijk tot een oordeel komen en daarna argumenten uitwisselen lijkt de auteurs weinig te interesseren, zelfs al lieten het Oekraïne-referendum en de Brexit-stem dit jaar nog zien hoe armoedig een democratie is die het moet stellen met een paar opgehitste echokamers. Het gebrek aan uitwisseling tijdens die referenda was zo extreem, dat de meningen zelfs verdeeld waren over wat er eigenlijk ter discussie stond.

Door deze blinde vlek streven Cliteur en Baudet hun doel voorbij. Er is niets bottom-up aan grote minderheden uitsluiten bij het maken van beleid. Er is niets anti-elitairs aan het publieke debat weggeven aan gewiekste campagnevoerders. Er is, om een aanbeveling uit het rapport aan te halen, niets democratisch aan de bewering dat ‘neutrale partijen’ bij referenda geen subsidie moeten krijgen, als ze toch geen standpunt hebben. Echte democraten zouden juist de vrije uitwisseling tussen individuen met uiteenlopende meningen toejuichen, met zo min mogelijk ruimte voor ophitsende volksmenners. Maar op zo’n rapport zat de PVV vast niet te wachten.

Mail

Vincent Tijms is cognitief neurowetenschapper en ontwikkelt onderwijs om kinderen weerbaar te maken tegen slechte ideeën.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnChef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

De schrijver en jurist ging radicaal op zoek naar het grijze gebied. Lees meer

Nieuws in beeld: Jeff Bezos zet het ons betaald

Jeff Bezos zet het ons betaald

Na zijn korte bezoekje aan de rand van de ruimte, eerder deze week, bedankte oud-Amazon-baas Jeff Bezos de werknemers en klanten van zijn bedrijf. 'Want jullie hebben hiervoor betaald'. Een perverse grap, vonden critici. Lees meer

Wat een week

Wat een week

Zie het nieuws maar eens in beeld te brengen in een week waarin drama zich op drama stapelde. Illustrator Rueben Millenaar liet zich niet uit het veld slaan: hij maakte maar liefst 6 illustraties. Een rampweek in beeld. Lees meer

Nieuws in beeld: En nu met z'n allen

En nu met z'n allen

Sinds vorige week zondag schrijven 155 democratisch verkozen volksvertegenwoordigers een nieuwe grondwet voor Chili. Ze hebben negen maanden de tijd om een grondwet te schrijven waarin iederéén wordt gerepresenteerd. Lees meer

Kunnen we de wandaden van een kunstenaar vergeten?

Kunnen we de wandaden van een kunstenaar vergeten?

Critici en liefhebbers zitten in hun maag met de wandaden van hun culturele helden. Moeten ze worden vergeven of ‘gecanceld’? Stefanie is vooral blij met de democratisering van de kunstwereld. Lees meer

Vergeet de lelijke kanten van dementie niet

Vivian Mac Gillavry begon op haar 19de haar vader te verliezen aan dementie. Ze schrikt van hoe mediamakers met dementie omgaan: het is goed om te laten zien hoe ermee valt te leven, maar wat als we zóveel focus leggen op de kwaliteit van leven, dat we vergeten te praten over hoe moeilijk dementie kan zijn? Lees meer

Ook automobilist moet aan de bak

Ook automobilist moet aan (of uit) de bak

Illustrator Veerle van der Veer brengt het nieuws in beeld. Dat de rechter Shell opdraagt zijn CO2-uitstoot drastisch terug te dringen, leverde vooral instemming en leedvermaak op, zagen opiniemakers in de Volkskrant. En de klánten van Shell dan, vroegen zij zich af. Lees meer

Speech: Waarom activisten de ‘zomer van trans woede’ uitroepen

Waarom activisten de ‘zomer van trans woede’ uitroepen

Honderden demonstranten protesteerden tegen de vernederende en dehumaniserende zorg voor transgender personen. Ze eisen hervorming van het zorgsysteem en riepen een ‘zomer van trans woede’ uit. Non-binaire trans vrouw Nilin gaf een openhartige toespraak. Lees meer

Filmtrialoog: Gunda

Gunda

Onze redacteuren Eva van den Boogaard, Nora van Arkel en Jozien Wijkhuijs bekeken de documentaire Gunda. Ze zijn onder de indruk van de unieke vorm van de film, maar er bleken ook wat dingen die iedereen anders interpreteerde. Lees meer

De ketenen zijn gebroken, maar de wonden zijn niet geheeld

De ketenen zijn gebroken, maar de wonden zijn niet geheeld

Op 1 juli 1863 schafte Nederland de slavernij af in Suriname en op Aruba, Bonaire, Curaçao, Sint Maarten, Sint Eustatius en Saba. Althans, zo staat het in de geschiedenisboeken. Lees meer

Essay: Verslag van een mislukking

Verslag van een mislukking

In de essayreeks Boys don't cry onderzoekt Jonathan van der Horst mannelijkheid aan de hand van kunstwerken die hem ontroerden. Vandaag deel 2 met werk van de slam poet IN-Q. Lees meer

Maling aan de paling

Maling aan de paling

Met 60 duizend stuwen, gemalen en sluizen is ons land voor trekkende palingen de grootste hindernisbaan van Europa. Lees meer

Ik bekritiseer Israël omdat ik om haar geef

Ik bekritiseer Israël omdat ik om haar geef

In gesprekken over Israël-Palestina bevindt Max Beijneveld zich afwisselend aan beide kanten. Voor hem is het bekritiseren van Israël juist een teken van hoop en vriendschap: hij uit kritiek omdat hij gelooft dat Israël kan verbeteren. Lees meer

Automatische concepten 56

Een Afrikaanse kritiek op het Antropoceen

In het Antropoceen zou 'de mens' een bepalende factor zijn in het verstoren van het klimaat en de biodiversiteit. Maar wie kan zich eigenlijk tot mens rekenen? En wie wordt als object behandeld? Grâce Ndjako verwerpt het Antropoceen als een eurocentrisch idee. Lees meer

Je partner slaan is nog geen doodvonnis voor je carrière

Je partner slaan is (nog) geen doodvonnis voor je carrière

Het onderscheid tussen de publieke en de privésfeer is soms vaag, maar geweld achter de voordeur zouden we nóóit door de vingers moeten zien, meent Jihane Chaara. Waarom komen zoveel publieke figuren ermee weg? Lees meer

Kunst is werk

Kunst is werk

Brood noemen we essentieel, theater niet. Maar wat als je in het theater je brood verdient? Lees meer

 Klop, klop, wie is waar?

Klop, klop, wie is waar?

De klopjacht op de voortvluchtige militair Jürgen Conings doet de in België woonachtige Amerikaanse illustrator Sebastian Eisenberg denken aan iets wat in zijn thuisland zou gebeuren; niet in Europa. Lees meer

Flaneur versus voyeur

Flaneur versus voyeur

Sarah Vergaerde onderzoekt het doelloos ronddwalen én het al dan niet onopgemerkt gluren naar de ander aan de hand van boeken, films, podcasts en documentaires, waaronder My Amsterdam van Ed van der Elsken. Lees meer

Filmtrialoog: Ruben Brandt: Collector

Ruben Brandt: Collector

Onze redacteuren Jorne Vriens en Oscar Spaans en illustrator Friso Blankevoort bekeken de animatiefilm Ruben Brandt: Collector en zagen een verhaal dat niet in een andere vorm had kunnen worden verteld. Lees meer

Nieuws in beeld: Is het kunst of geeft het winst?

Is het kunst of geeft het winst?

Illustrator Loes van Gils kijkt met afgrijzen naar de afwegingen die het kabinet maakt. Dierentuinen, sportscholen en binnenzwembaden werden geopend, culturele instellingen moesten de deuren gesloten houden. Lees meer