Asset 14

Born in a Bubble

Hard//talk: Born in a Bubble

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Onze samenleving is opgesplitst in talloze bubbels van gelijkgestemden. Dat horen we niet voor het eerst, maar de gevolgen van onze bubbels strekken veel verder en treffen niet alleen onszelf, ziet Jens Bezemer.

Het kan je tegenwoordig zomaar verweten worden: ‘Jij zit echt in een bubbel’. En ondanks het feit dat je denkt dat jij de uitzondering bent, weet je dat er een kern van waarheid in zit. Bubbel. Een vrolijk woord met minder vrolijke bijwerkingen. Inkomen bepaalt onze buren en algoritmen zijn verantwoordelijk voor onze nieuwsvoorziening. De roep om een verbindend verhaal lijkt dan ook steeds luider te worden in een gefragmenteerde samenleving waarin ‘wij’ een verwarrend woord is geworden. Oud nieuws, zou je zeggen.

Tot de afgelopen twee weken duidelijk werd dat de bubbel iets meer gevolgen heeft dan we dachten. Uit twee onderzoeken blijkt namelijk dat, naast dat we zelf in deze koker kruipen, we ook onze jongste generatie mee naar binnen sleuren. De kinderlijke ervaring wordt geassocieerd met onschuld. Nog niet besmet met het virus van de grote mensenwereld. Kinderen zijn optimistisch, hoopvol en zien geen huidskleur. In een ‘bubbel’ leven klinkt voor een kind waarschijnlijk als een paradijs, het equivalent van in een snoepfabriek wonen. We blijken echter hard op weg de wereld van de koters net zo klein te maken als die van onszelf. En daar is niks paradijselijks aan.

Vorige week bracht de Onderwijsinspectie in een rapport naar buiten dat het niveau van het Nederlands onderwijs, en dan met name het basisonderwijs, al 20 jaar daalt. Voornaamste redenen zijn een steeds groter wordende tweedeling op basis van opleiding en inkomen van ouders, en een toename aan kleinere religieuze scholen. Het resultaat is volgens de onderzoekers het ontstaan van ‘bubbels van gelijkgestemden’. Die verkleinen de werkelijkheid van het zelf, en vergroten het gat met de ander.

Het is onderdeel van een bredere ontwikkeling waarbij we ons steeds meer terugtrekken uit het publieke domein

Wellicht vinden de kinderen de smeltkroes nog op straat? Helaas. Afgelopen dinsdag leerden we uit onderzoek van Kantar Public in opdracht van Jantje Beton, dat het aantal kinderen dat buiten speelt drastisch daalt. 70% van de huidige opa’s en oma’s en 65% van de huidige ouders speelde als kind meer buiten dan binnen. Voor de huidige generatie is dat 10%. Een derde van de kinderen geeft aan dat ze liever meer buiten zouden willen spelen, maar te druk zijn met school en hobby’s. Sociale vaardigheden, het leren omgaan met vreemden of mensen met andere achtergronden, leer je echter niet thuis achter de iPad maar buiten op het speelpleintje.

Naast een scheefgroei bij de scholen lijkt een van de redenen een verschuiving in opvoeding. Hoogleraar Gabriël van den Brink stelt in zijn boek Hoge Eisen, Ware Liefde dat we in vijftig jaar tijd van een autoritaire opvoeding, met veel discipline en weinig betrokkenheid, naar een egalitaire opvoeding zijn gegaan, met weinig discipline en veel betrokkenheid. Maar de betrokkenheid is tegenwoordig zo hoog dat het voor een nieuwe discipline zorgt, namelijk prestatiedruk. Het is veel huiswerk, weinig spelen. Een zorgelijke ontwikkeling met als illustrerend resultaat: Fleur, 9 jaar oud en overspannen. Zelf noemt ze het trouwens ‘tijdstress’, want dat vind ze een leukere term.

Tegelijkertijd is het onderdeel van een bredere ontwikkeling waarbij we ons als moderne mensen steeds meer terugtrekken uit het publieke domein. Het domein waarin we volgens Richard Sennett de vreemde ontmoeten en waarin we volgens Hannah Arendt echte vrijheid ervaren omdat we juist, ook al is het maar voor een moment, los kunnen zijn van onze privésfeer of eigen identiteit.

Een publiek domein dat van belang is voor zowel ouderen als kinderen. Een omgeving met verschillende mensen en verschillende indrukken. Een omgeving zoals een openbaar zwembad, waar de enige ‘bubbel’ de luchtbel is die vlak naast Lodewijk boven water komt, en waar Murat en Donny dan weer om moeten lachen. Dat kan nou net de plek zijn waar dat verbindende verhaal ontstaat.

Beeld: Alexander Nordby via Flickr

Mail

Jens Bezemer (1988) is Hard//hoofd-redactielid, studeert Filosofie van Cultuur en Bestuur aan de Vrije Universiteit in Amsterdam en werkt als copywriter bij een reclamebureau. Jens verbaast zich nog wel eens. En schrijft dan een stukje. // jens@hardhoofd.com

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Gatool Katawazi
    Gatool KatawaziRedacteur
Lees meer
het laatste
 Flierefluiters op tournee

Flierefluiters op tournee

Waarschijnlijk pikten de vogeltjes het lied op tijdens het overwinteren in nabijheid van hun soortgenoten uit het westen. Maar waarom nou juist déze hit het goed doet? Dat blijft voorlopig waarschijnlijk een raadsel. Lees meer

Ecce homo. Een warme Zomergasten met Nazmiye Oral

Ecce homo. Een warme Zomergasten met Nazmiye Oral

Als we gisteravond íets van Nazmiye Oral leerden, dan is het wel hoe belangrijk het is om de ruimte die we hebben gewonnen aan anderen door te geven. Lees meer

 Een kosmische estafette

Een kosmische estafette

Maar liefst vier verschillende robots zullen de buisjes als een estafette op tientallen miljoenen kilometers van de aarde aan elkaar doorgeven. Lees meer

Micha's Muur

Micha's Muur

Gijs van Maanen bezocht Micha Wertheims voorstelling 'Voor alle duidelijkheid' en constateerde dat die stond als een huis. Maar juist een scheurtje in een van de muren had de verbeelding van het publiek kunnen prikkelen, betoogt hij. Lees meer

Strafpleiter Inez Weski gaat vrijuit in Zomergasten

Strafpleiter Inez Weski gaat vrijuit in Zomergasten

Inez Weski bleek een intelligente, doordachte gast die uitspraken doet over de condition humaine, maar ook wantrouwig is tegenover de mensheid. Lees meer

Bij Typhoon was geen vleugje ironie te bekennen

Bij Typhoon was geen vleugje ironie te bekennen

Typhoon bleek een meer dan vriendelijke eerste Zomergast; vrolijk en inspirerend genoeg om Janine Abbring een lesje ‘wokeness voor beginners’ te geven. Maar vliegt de tijd voorbij terwijl je kijkt? Dat niet. Lees meer

 Had ik al verteld hoe onderdrukt ík ben?

Had ik al verteld hoe onderdrukt ík ben?

"Als gevolg van het optreden van radicale groepen die (institutioneel) racisme zeggen te willen bestrijden, komt de vrijheid van meningsuiting onder druk te staan", ondertekenden onder anderen Zihni Özdil, Jan Roos en Geerten Waling. Ook de namen van niet minder dan twaalf Forum-vertegenwoordigers staan onder de brief. Lees meer

De rollen omgedraaid - kijken naar kunstkijkers 1

De rollen omgedraaid - kijken naar kunstkijkers

Wanneer een bezoeker in een museum bij een kunstwerk net wat langer dan de gemiddelde dertig seconden blijft staan, zou Vivian Mac Gillavry diegene het liefst het hemd van het lijf vragen. Om zo min mogelijk mensen lastig te vallen, bedacht ze een undercoveroperatie. Lees meer

Filmtrialoog: Queen & Slim

Queen & Slim

Onze redacteuren zagen Queen & Slim, een 'instant classic met een hoge mate van urgentie'. Lees meer

Re: Hier (CONCEPT)

Hier

In de interviewserie ‘Tijdsvensters’ laten De Bedachtzamen steeds een creatieve denker reflecteren op het begrip ‘tijd’. Op Hard//hoofd reageren collega’s in stijl. Vandaag: Anne Chris van Doesburg reageert op de reflecties van dichter Ingmar Heytze. Lees meer

 Mag ik dan niks meer zeggen?

Mag ik dan niks meer zeggen?

'De vrije uitwisseling van informatie en ideeën, de levenslijn van een liberale samenleving, wordt met de dag verder ingeperkt', vonden zo'n 150 prominenten in een publieke aanklacht tegen de 'cancel culture'. Kritiek op de brief liet niet lang op zich wachten. Lees meer

Wat heeft een mens aan een miljard?

Wat heeft een mens aan een miljard?

Wie de vermogensongelijkheid in Nederland aan de kaak stelt, hoort regelmatig: ‘Gelukkig zijn we geen Amerika. Daar is de rijkdom pas oneerlijk verdeeld!’ Dat klopt. Maar we staan wel op de tweede plek. Zo egalitair is ons land niet. Lees meer

Sinds Corona zijn we op retraite zonder rust

Sinds Corona zijn we op retraite zonder rust

In de interviewserie ‘Tijdsvensters’ laten De Bedachtzamen steeds een creatieve denker reflecteren op het begrip ‘tijd’. Op Hard//hoofd reageren collega’s in stijl. Vandaag: filosoof Aldo Kempen reageert op de reflecties van filosoof Miriam Rasch. Lees meer

 Corona-afval brengt meerkoet in de nesten

Corona-afval brengt meerkoet in de nesten

Meerkoeten blijken hun nesten maar wat graag te bouwen met ons corona-afval. Dat heeft voor-, maar vooral veel nadelen. Lees meer

Rueben Millenaar

“Excuses voor de slavernij? Moet ik me schuldig voelen?”

Overheidsexcuses zijn hét moment voor Nederland om het koloniale verleden eens recht in het gezicht aan te kijken, schrijft Lennart Bolwijn. Lees meer

 1

'Ik gebruik de toekomst, het verleden en het tijdloze'

In de interviewserie ‘Tijdsvensters’ laten De Bedachtzamen steeds een creatieve denker reflecteren op het begrip ‘tijd’. Op Hard//hoofd reageren collega’s in stijl. Vandaag: illustrator Mans Weghorst reageert op de reflectie van animator Michael Dudok de Wit. Lees meer

 Vijftig jaar parade op de barricade

Vijftig jaar parade op de barricade

Vandaag precies vijftig jaar geleden liepen duizenden Amerikanen mee in de eerste Gay Pride Parade. Lees meer

Juist nu kan het straatbeeld anders 3

Juist nu kan het straatbeeld anders

In veertig tramhaltes verspreid over Den Haag is in plaats van reclame een kunstproject te zien van collectief Topp & Dubio. Lees meer

Homo? Ik zeg liever dat ik op jongens val

Homo? Ik zeg liever dat ik op jongens val

Als iedereen zo graag met ‘homo’ wil schelden, laten we het dan ook als scheldwoord behandelen. Laten we voetbalwedstrijden stilleggen bij homofobe uitlatingen. Laten we druk uitoefenen op kranten die homofobe artikelen publiceren, schrijft Sebastiaan van der Lubbe. Lees meer

Nieuws in Beeld: Hoe het bedrijfsleven demonstraties mogelijk maakt 10

Hoe het bedrijfsleven demonstraties mogelijk maakt

Fotograaf Ka-Tjun Hau bracht de 'achterkant' van de antiracismedemonstraties in beeld. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan