Asset 14

Born in a Bubble

Hard//talk: Born in a Bubble

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Onze samenleving is opgesplitst in talloze bubbels van gelijkgestemden. Dat horen we niet voor het eerst, maar de gevolgen van onze bubbels strekken veel verder en treffen niet alleen onszelf, ziet Jens Bezemer.

Het kan je tegenwoordig zomaar verweten worden: ‘Jij zit echt in een bubbel’. En ondanks het feit dat je denkt dat jij de uitzondering bent, weet je dat er een kern van waarheid in zit. Bubbel. Een vrolijk woord met minder vrolijke bijwerkingen. Inkomen bepaalt onze buren en algoritmen zijn verantwoordelijk voor onze nieuwsvoorziening. De roep om een verbindend verhaal lijkt dan ook steeds luider te worden in een gefragmenteerde samenleving waarin ‘wij’ een verwarrend woord is geworden. Oud nieuws, zou je zeggen.

Tot de afgelopen twee weken duidelijk werd dat de bubbel iets meer gevolgen heeft dan we dachten. Uit twee onderzoeken blijkt namelijk dat, naast dat we zelf in deze koker kruipen, we ook onze jongste generatie mee naar binnen sleuren. De kinderlijke ervaring wordt geassocieerd met onschuld. Nog niet besmet met het virus van de grote mensenwereld. Kinderen zijn optimistisch, hoopvol en zien geen huidskleur. In een ‘bubbel’ leven klinkt voor een kind waarschijnlijk als een paradijs, het equivalent van in een snoepfabriek wonen. We blijken echter hard op weg de wereld van de koters net zo klein te maken als die van onszelf. En daar is niks paradijselijks aan.

Vorige week bracht de Onderwijsinspectie in een rapport naar buiten dat het niveau van het Nederlands onderwijs, en dan met name het basisonderwijs, al 20 jaar daalt. Voornaamste redenen zijn een steeds groter wordende tweedeling op basis van opleiding en inkomen van ouders, en een toename aan kleinere religieuze scholen. Het resultaat is volgens de onderzoekers het ontstaan van ‘bubbels van gelijkgestemden’. Die verkleinen de werkelijkheid van het zelf, en vergroten het gat met de ander.

Het is onderdeel van een bredere ontwikkeling waarbij we ons steeds meer terugtrekken uit het publieke domein

Wellicht vinden de kinderen de smeltkroes nog op straat? Helaas. Afgelopen dinsdag leerden we uit onderzoek van Kantar Public in opdracht van Jantje Beton, dat het aantal kinderen dat buiten speelt drastisch daalt. 70% van de huidige opa’s en oma’s en 65% van de huidige ouders speelde als kind meer buiten dan binnen. Voor de huidige generatie is dat 10%. Een derde van de kinderen geeft aan dat ze liever meer buiten zouden willen spelen, maar te druk zijn met school en hobby’s. Sociale vaardigheden, het leren omgaan met vreemden of mensen met andere achtergronden, leer je echter niet thuis achter de iPad maar buiten op het speelpleintje.

Naast een scheefgroei bij de scholen lijkt een van de redenen een verschuiving in opvoeding. Hoogleraar Gabriël van den Brink stelt in zijn boek Hoge Eisen, Ware Liefde dat we in vijftig jaar tijd van een autoritaire opvoeding, met veel discipline en weinig betrokkenheid, naar een egalitaire opvoeding zijn gegaan, met weinig discipline en veel betrokkenheid. Maar de betrokkenheid is tegenwoordig zo hoog dat het voor een nieuwe discipline zorgt, namelijk prestatiedruk. Het is veel huiswerk, weinig spelen. Een zorgelijke ontwikkeling met als illustrerend resultaat: Fleur, 9 jaar oud en overspannen. Zelf noemt ze het trouwens ‘tijdstress’, want dat vind ze een leukere term.

Tegelijkertijd is het onderdeel van een bredere ontwikkeling waarbij we ons als moderne mensen steeds meer terugtrekken uit het publieke domein. Het domein waarin we volgens Richard Sennett de vreemde ontmoeten en waarin we volgens Hannah Arendt echte vrijheid ervaren omdat we juist, ook al is het maar voor een moment, los kunnen zijn van onze privésfeer of eigen identiteit.

Een publiek domein dat van belang is voor zowel ouderen als kinderen. Een omgeving met verschillende mensen en verschillende indrukken. Een omgeving zoals een openbaar zwembad, waar de enige ‘bubbel’ de luchtbel is die vlak naast Lodewijk boven water komt, en waar Murat en Donny dan weer om moeten lachen. Dat kan nou net de plek zijn waar dat verbindende verhaal ontstaat.

Beeld: Alexander Nordby via Flickr

Mail

Jens Bezemer (1988) is Hard//hoofd-redactielid, studeert Filosofie van Cultuur en Bestuur aan de Vrije Universiteit in Amsterdam en werkt als copywriter bij een reclamebureau. Jens verbaast zich nog wel eens. En schrijft dan een stukje. // jens@hardhoofd.com

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
Lees meer
test
het laatste
:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 1

Het is een ondiepe sloot voor een fantasy-schrijver: deel 1

Bijna een kwart van de Nederlandse volwassenen leest het liefst fantasy of sciencefiction. Toch verschijnt er bijna geen Nederlandstalige fantasy. In dit eerste deel van een tweeluik onderzoekt Ida Hondelink waarom fantasy als volwassen literair genre zo ondergeschikt is in Nederland. Lees meer

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom blijven we schrijven als kunstmatige intelligentie dat straks beter kan dan wij? In dit essay bespreekt Shimanto Reza de verbinding die teksten bieden. Ze gaan in dialoog met elkaar, met onszelf, met anderen. Lees meer

Witte tranen

Witte tranen

Vaak kan geconfronteerd worden met een racistische misstap veel losmaken in witte vrouwen. Waar komt dat door? Fleur den Boer onderzocht het perfectionisme van witte vrouwen en hoe zogeheten 'witte tranen' racisme in de hand werken. Lees meer

Stieren en vrouwen hebben iets gemeen

Stieren en vrouwen hebben iets gemeen

Wat hebben stieren en vrouwen gemeen? In dit essay ziet Barbara Haenen tijdens het bezoeken van een stierengevecht gelijkenissen met haar eigen ervaringen. Lees meer

Bijsturen 1

Bijsturen

In dit essay legt Belle de Rode de vinger op de zere plek. Ze beschrijft hoe zij de rol van bijsturende kapitein op zich moet nemen omwille van haar zieke vader, terwijl ze juist afscheid had willen nemen van de kritische kapitein die in haar huisde. Lees meer

Gelukkig zien jonge mensen het verband tussen toen en nu

Durf te leren van het verleden

Op Dag 150 van de wrede vergeldingsactie van Israël is een eind van de ‘slachting’ van Palestijnen nog niet in zicht. Schrijver Marte Hoogenboom vestigt haar hoop op activisten en journalisten die het verband tussen ‘toen’ en ‘nu’ durven zien. Lees meer

Reden tot paniek

Reden tot paniek

In dit droomachtige en persoonlijke essay blikt Wouter Degreve terug op zijn jeugd, en hij onderzoekt de effecten daarvan op het heden. Want 'de kracht van de plek waar je bent opgegroeid mag je nooit onderschatten.' Lees meer

Vijftig jaar vrijheid van beweging

Vijftig jaar vrijheid van beweging

Tom Kniesmeijer leerde dansen op de remixes van discopionier Tom Moulton. Nu zijn eerste kennismaking met de muziek van deze sterproducent bijna vijftig jaar geleden is, blikt hij terug en komt hij tot een inzicht over onze tijd. Lees meer

Neoliberaal Lang Covid 2

Neoliberaal Lang Covid

Voor ons 'Aaah'-magazine, schreef Harriët Bergman een essay over hoe long covid-patiënten vallen tussen pech en onrecht. "Er is iets grondig mis met hoe we in Nederland omgaan met mensen met een beperking en chronisch zieke mensen." Lees meer

Waarom het over mij gaat als het over trans literatuur gaat

Waarom het over mij gaat als het over trans literatuur gaat

In dit persoonlijke essay reflecteert Tom Kniesmeijer op queer activisme en literatuur, oftewel: de reden dat we strijden en schrijven. Lees meer

Stop met het onderschatten van de gevolgen van het slavernijverleden

Stop met het onderschatten van de gevolgen van het slavernijverleden

Zelfs 150 jaar na de afschaffing van de slavernij, zijn de gevolgen daarvan nog steeds voelbaar. Veel Nederlanders zien helaas niet in hoe de koloniale geschiedenis het heden heeft vormgegeven. Pas als je de bloedrode draad door de Nederlandse geschiedenis begrijpt, kun je de huidige ontwikkelingen echt begrijpen stelt Jazz Komproe. ‘Een onzichtbare wond laat zich immers moeilijk genezen.’ Lees meer

:Het voorleesuur heeft geslagen: een essay over morele paniek

Het voorleesuur heeft geslagen: een essay over morele paniek

In april 2023 werd een onschuldige dragqueen-voorleesmiddag plots het middelpunt van ophef. Opgefokt door radicaal-rechtse groeperingen, werd er die middag luid geprotesteerd tegen het initiatief. Op het verkeerde tijdstip, maar toch: de morele paniek was niet te overzien. Reden genoeg voor Rijk Kistemaker om na te gaan: die paniek, waar komt die vandaan? En wat zit er eigenlijk achter? Lees meer

Navelstaren als rebellie

Navelstaren als rebellie

Voor ons vorige magazine, schreef Lena Plantinga een essay over waarom het revolutionair is als vrouwen schrijven over emoties, liefde, alledaagse dingen en seks. ‘Ik schrijf omdat ik boos ben terwijl iedereen me altijd lief noemt.’ Lees meer

Wie blijft? De kennisvlucht in Suriname

Het Sranantongo leeft

Het Sranantongo wordt steeds meer gesproken in Suriname om de massa aan te spreken. Toch is het Nederlands nog steeds de enige officiële taal van het land. Voor het drieluik dat Kevin Headley schrijft over hoe het koloniale verleden nog voortleeft in Suriname, gaat hij in dit derde en laatste deel in op de geschiedenis... Lees meer

Wie blijft? De kennisvlucht in Suriname 1

Wie blijft er over na de kennisvlucht in Suriname?

Hoogopgeleiden trekken steeds vaker weg uit Suriname. In dit tweede deel van een drieluik over hoe het koloniale verleden doorleeft in Suriname, gaat Kevin Headley in op hoe de kennisvlucht zich verhoudt tot de economische staat van het land. Lees meer

Eenzaamheid trekt me niet, maar ik heb er behoefte aan

Eenzaamheid trekt me niet, maar ik heb er behoefte aan

Eva van den Boogaard schreef een brief aan Roland Barthes, die in zijn dagboeken over eenzaamheid en vrijheid schreef wat zij zelf niet kon verwoorden. ‘Je hebt me lang gerustgesteld, maar waar ik de herkenning eerst geruststellend vond, vind ik haar de laatste tijd steeds verontrustender.’ Lees meer

Suriname is één groot slavernijmuseum

Suriname is één groot slavernijmuseum

Een slavernijmuseum is niet genoeg. Kevin Headley stelt de vraag hoe Nederland Suriname tegemoet kan komen op gebied van cultureel erfgoed rondom het koloniale verleden. ‘Ik denk dat de belangrijkste vraag die Nederland aan Suriname moet stellen is: “Wat heb je nodig?”’ Lees meer

Wanneer steek je nou eindelijk je middelvinger op?

Wanneer steek je nou eindelijk je middelvinger op?

Waarom wil je nog altijd niet-homo en meer genderbevestigend zijn? In deze brief bespreekt Jochum de waanvrijheid rondom homoseksualiteit. Lees meer

Lieve Mr. Dickhead

Lieve Mr. Dickhead

Op 7 januari schreef N. een liefdevolle goedmaakbrief en wilde deze persoonlijk overhandigen aan M. Zeven dagen eerder, op nieuwjaarsdag, mondde een akkefietje uit in de dramatische afloop van hun kortstondige doch intensieve liefdesrelatie. Het bleef niet bij een enkele ochtendbrief. Lees meer

:The chosen family: Beelden van queer vruchtbaarheid

The chosen family: Beelden van queer vruchtbaarheid

Marit Pilage onderzoekt beelden van queer vruchtbaarheid in de kunst om zo de definitie van vruchtbaarheid, zwangerschap en ouderschap te herdefiniëren. Lees meer

Word trouwe lezer van Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Meld je aan als abonnee voor slechts €2,50 per maand en ontvang ons papieren magazine twee keer per jaar in de bus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer