Asset 14

De zorg is geen afwasborstel

De zorg is geen afwasborstel

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Faillissement binnen de zorg is wel even wat anders dan het zoveelste winkelconcern waar het doek voor valt. Een midden tussen marktwerking en een overheidsmonopolie kan voorkomen dat meer patiënten in de toekomst halsoverkop moeten worden overgeplaatst, aldus Jens Bezemer

Wanneer een winkelketen failliet gaat verschijnen er vluchtig gemaakte posters op de etalageramen met daarop het woord ‘opheffingsuitverkoop’. Wanneer een ziekenhuis failliet gaat, worden 9000 patiënten aan hun lot overgelaten. Voor het MC Slotervaart viel vorige maand definitief het doek en het noodlijdende Blokker zet zichzelf te koop. Honderden mensen protesteerden tegen de ‘puinhoop’ bij het ziekenhuis. Slotervaart aanwijzen als zondebok is echter misleidend. De vraag is: met welke waarden kijken we naar de zorg?

Neem een afwasborstel en een MRI-scan. De staat van onze samenleving is niet afhankelijk van een optimale voorziening in afwasborstels. Wanneer een verkoper van afwasborstels kopje onder gaat, accepteren de betrokkenen de wetten van de markt. Wij, de consumenten en vraagdrijvers, bepalen of we bij iemand anders een afwasborstel kopen of onze macaronischotel met iets anders schoonmaken. Een MRI-scan, en de zorg die eruit voortvloeit, is echter een publiek goed. Net zoals het onderwijs of veiligheid is het belang ervan gedeeld en ontstijgt het individuele voorkeuren of achtergronden.

Het cruciale verschil is dat we collectief waarde toekennen aan een publiek goed. Marktdenken kan die waarde corrumperen. Zoals politiek filosoof Michael Sandel laat zien in zijn boek What Money Can’t Buy kenmerken markten zich namelijk door een neutrale opvatting. In de markt is er geen goed of slecht. Alleen vraag en aanbod. Dat werkt voor een afwasborstel, maar in de zorg gaat dat schuren.

Een reconstructie in Het Parool laat zien dat marktdenken een van de hoofdingrediënten is in het ondergangsrecept van het MC Slotervaart. Eigenaren die het ziekenhuis proberen te runnen ‘als een prijsvechter’, specialisten die uit kostenoverwegingen duurdere ingrepen niet meer uitvoeren, bestuurders die tegelijkertijd grof betaalde aandeelhouders zijn en slecht onderhouden gebouwen en faciliteiten vanwege een gebrek aan geld.

Wanneer de zorg in zulke mate geëconomiseerd wordt, en de macht van zorgverzekeraars groot blijft, zijn het de grenzen van de markt die bevraagd moeten worden.

Protesteren tegen het mismanagement van één enkel ziekenhuis heeft weinig zin. Wanneer de zorg in zulke mate geëconomiseerd wordt, en de macht van zorgverzekeraars groot blijft, zijn het de grenzen van de markt die bevraagd moeten worden. Zo’n debat zou eerst een behoorlijk aantal, door een rapport van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) ontkrachte, mythes de wereld uit moeten helpen. Marktwerking zorgt bijvoorbeeld niet voor minder maar meer bureaucratie, doordat uitwassen tegengegaan moeten worden en de markt gecontroleerd moet worden door ontelbaar veel instanties. Daarnaast brengt marktwerking niet lagere maar hogere kosten met zich mee, door de noodzaak voor hogere financiële buffers en reclame.

Zo’n debat moet allerminst een oproep zijn om de zorg weer volledig onder staatscontrole te brengen of het ziekenfonds weer terug te brengen. Het punt is dat hier een midden gevonden moet worden en dat de politiek daar wel degelijk een rol in heeft. De zorg is geen afwasborstel en er moet bijgestuurd worden om de kwaliteit te bewaken. Voor oud-bestuursvoorzitter van het AMC Marcel Levi is het duidelijk hoe dat kan: samenwerken in plaats van concurreren. Problemen zoals opstapeling kunnen alleen maar verholpen worden door netwerken van op elkaar afgestemde regionale zorgaanbieders.

Wat er gebeurt als we dit niet voor elkaar boksen? Daar zagen we deze week een voorbode van: door een gebrek aan ziekenhuispersoneel blijkt een plek vinden om te bevallen een steeds grotere uitdaging. U wilt een kind ter wereld brengen? Even geduld alstublieft. Er zijn nog zes wachtenden voor u.

Mail

Jens Bezemer (1988) is Hard//hoofd-redactielid, studeert Filosofie van Cultuur en Bestuur aan de Vrije Universiteit in Amsterdam en werkt als copywriter bij een reclamebureau. Jens verbaast zich nog wel eens. En schrijft dan een stukje. // jens@hardhoofd.com

Wouter Andeweg is fotograaf en onderzoekt hoe wij in onze zelfgemaakte wereld opzoek zijn naar organische vormen, onnatuurlijke materialen en de invloed van natuurlijk licht.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef literair
  • Foto van Gatool Katawazi
    Gatool KatawaziAdjunct-uitgever
Lees meer
het laatste
Hard//talk: De goede kant van de geschiedenis is solidair, ook als het even niet uitkomt

De goede kant van de geschiedenis is solidair, ook als het even niet uitkomt

Racisme is een diep verweven onderdeel van het narratief van Nederland, waar we nog dagelijks de gevolgen van kunnen zien en voelen. Het is niet genoeg om je stil en afzijdig te houden van onrecht: verandering vereist actie. Lees meer

Echte schrijvers stellen uit

Echte schrijvers stellen uit

Elke schrijver is bekend met uitstelgedrag. Professioneel uitsteller Nicolas Voet legt in zijn essay uit waar het gelummel vandaan komt, en waarom het broodnodig is. Lees meer

Terra Infirma (deel 1)

Terra Infirma (deel 1)

Terwijl het coronavirus zich in de eerste maanden van 2020 over de wereld verspreidde en verschillende overheden verschillende maatregelen troffen, observeerde Nicky Runge de gang van zaken in haar woonplaats Hongkong. Lees meer

 Anderhalvemetergymnastiek

Anderhalvemetergymnastiek

Voor illustrator Jente Hoogeveen kan 1 juli niet snel genoeg komen: dan mogen de eerste mensen weer mondjesmaats naar de sportschool. Hoe dat eruitziet? Lees meer

 O, Big Brother, Where Art Thou?

O, Big Brother, Where Art Thou?

Camera's op kruispunten en in gebouwen die je niet alleen volgen, maar zelfs herkennen en gegevens van je verzamelen. Hoe dichtbij is die dystopische toekomst? Lees meer

 Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Hemel en aarde worden bewogen om levens te redden, en je slaat aan het protesteren tegen het dragen van mondkapjes en de kortstondige inperking van je vrijheid. Illustrator Rueben Millenaar keek van boven op de aarde neer en zag een mensheid die elk gevoel van perspectief kwijt is. Lees meer

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Wie leest er tegenwoordig nog een horoscoop om te weten wat de dag, de maand het jaar je brengt? Nou, best veel mensen dus. Het is zelfs een wereldwijde trend. Ook Else Boer geeft toe regelmatig de astrologie in te duiken. Op zoek naar een verklaring gaat ze na wat astrologie de moderne mens kan bieden. Lees meer

 De ene bij is de andere niet

De ene bij is de andere niet

Wat als de ene bijensoort (onze geliefde honingbij) 299 andere bijensoorten verdrukt? Lees meer

 Damien Hirst is verknipt

Damien Hirst is verknipt

Ruim 30.000 dollar betaalde het New Yorkse kunstcollectief MSCHF voor een werk van Damien Hirst: een zeefdruk met 88 gekleurde stippen in elf rijen van acht. Geen weggegooid geld, als je het werk vervolgens in stukjes doorverkoopt. Lees meer

Reflecties van een proefkonijn

Reflecties van een proefkonijn (deel 3)

'Er is veel dat de wetenschap tot nu toe voor mekaar heeft weten te boksen, maar nog geen remedie tegen sociaal ongemak. Hoeft ook niet. Gaat vanzelf weer over.' Lees meer

Filmtrialoog: Solaris

Solaris

'Solaris' uit 1972 blijkt de perfecte film om in thuisquarantaine te bekijken. Lees meer

Hard//talk: Uit de coronacrisis een nieuwe economie in

Vanuit de coronacrisis naar een nieuwe economie

Als we nu echt rechtvaardig en solidair te werk willen gaan, moeten we de behoeftes van zwaar getroffen groepen zoals daklozen en vluchtelingen centraal stellen. Lees meer

Beste Susan

Beste Susan

Susan Sontag uitte zich nooit publiekelijk over haar lesbische geaardheid. Is dat wel eerlijk, vraagt Fien Veldman zich af. Ben je de maatschappij iets verplicht? Is er opheldering nodig als je seksuele identiteit niet uit je uiterlijk op te maken valt? En hoe zou je je dan moeten presenteren?  Lees meer

 Schrödingers Dictator

Schrödingers Dictator

Kim Jong-Uns onzichtbaarheid is voer voor speculaties: hij zou zijn overleden tijdens een operatie, zoek zijn of gewond geraakt bij een raketlancering. Dood of levend, zolang Kim zich niet in het openbaar heeft vertoond, is het enige logische antwoord: hij is het allebei. Pirmin Rengers illustreerde de dictator in superpositie. Lees meer

 De anderhalvemetersamenleving botst

De anderhalvemetersamenleving botst

In Apeldoorn proberen dertig kermisexploitanten de 'Kermis nieuw stijl' uit. Gaat prima. Lees meer

Dagboek van een proefkonijn

Dagboek van een proefkonijn (deel 2)

Hoelang houden mensen het vol in een kliniek en bloeit er weleens liefde op tussen proefpersonen? Oscar Spaans deed eind vorig jaar mee aan medicijnonderzoek en verwerkte zijn notities tot een driedelige serie. Lees meer

 Groetjes uit mijn woonkamer

Groetjes uit mijn woonkamer

Jente Hoogeveen was er snel uit: als zij niet naar de tropen kan, haalt ze de tropen net zo makkelijk haar woonkamer. Lees meer

Het begin van een rouwwoordenboek

Het begin van een rouwwoordenboek

Na de dood van haar moeder besefte Babet te Winkel dat ze haar gevoelens niet met bestaande woorden kon omschrijven. Dus sloeg ze zelf aan het schrijven van een nieuw 'rouwwoordenboek'. Lees meer

Overwegingen van een proefkonijn (deel 1)

Overwegingen van een proefkonijn (deel 1)

Wie zijn de mensen die zich als proefpersoon aanmelden en wat drijft hen? Oscar Spaans deed eind vorig jaar mee aan medicijnonderzoek en verwerkte zijn notities tot een driedelige serie. Lees meer

Sluit jezelf op in je huis, niet in je hoofd

Sluit jezelf op in je huis, niet in je hoofd

Heeft de huidige coronapandemie zin? Of hoeven we die vraag überhaupt niet te stellen? Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan