Asset 14

De zorg is geen afwasborstel

De zorg is geen afwasborstel

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Faillissement binnen de zorg is wel even wat anders dan het zoveelste winkelconcern waar het doek voor valt. Een midden tussen marktwerking en een overheidsmonopolie kan voorkomen dat meer patiënten in de toekomst halsoverkop moeten worden overgeplaatst, aldus Jens Bezemer

Wanneer een winkelketen failliet gaat verschijnen er vluchtig gemaakte posters op de etalageramen met daarop het woord ‘opheffingsuitverkoop’. Wanneer een ziekenhuis failliet gaat, worden 9000 patiënten aan hun lot overgelaten. Voor het MC Slotervaart viel vorige maand definitief het doek en het noodlijdende Blokker zet zichzelf te koop. Honderden mensen protesteerden tegen de ‘puinhoop’ bij het ziekenhuis. Slotervaart aanwijzen als zondebok is echter misleidend. De vraag is: met welke waarden kijken we naar de zorg?

Neem een afwasborstel en een MRI-scan. De staat van onze samenleving is niet afhankelijk van een optimale voorziening in afwasborstels. Wanneer een verkoper van afwasborstels kopje onder gaat, accepteren de betrokkenen de wetten van de markt. Wij, de consumenten en vraagdrijvers, bepalen of we bij iemand anders een afwasborstel kopen of onze macaronischotel met iets anders schoonmaken. Een MRI-scan, en de zorg die eruit voortvloeit, is echter een publiek goed. Net zoals het onderwijs of veiligheid is het belang ervan gedeeld en ontstijgt het individuele voorkeuren of achtergronden.

Het cruciale verschil is dat we collectief waarde toekennen aan een publiek goed. Marktdenken kan die waarde corrumperen. Zoals politiek filosoof Michael Sandel laat zien in zijn boek What Money Can’t Buy kenmerken markten zich namelijk door een neutrale opvatting. In de markt is er geen goed of slecht. Alleen vraag en aanbod. Dat werkt voor een afwasborstel, maar in de zorg gaat dat schuren.

Een reconstructie in Het Parool laat zien dat marktdenken een van de hoofdingrediënten is in het ondergangsrecept van het MC Slotervaart. Eigenaren die het ziekenhuis proberen te runnen ‘als een prijsvechter’, specialisten die uit kostenoverwegingen duurdere ingrepen niet meer uitvoeren, bestuurders die tegelijkertijd grof betaalde aandeelhouders zijn en slecht onderhouden gebouwen en faciliteiten vanwege een gebrek aan geld.

Wanneer de zorg in zulke mate geëconomiseerd wordt, en de macht van zorgverzekeraars groot blijft, zijn het de grenzen van de markt die bevraagd moeten worden.

Protesteren tegen het mismanagement van één enkel ziekenhuis heeft weinig zin. Wanneer de zorg in zulke mate geëconomiseerd wordt, en de macht van zorgverzekeraars groot blijft, zijn het de grenzen van de markt die bevraagd moeten worden. Zo’n debat zou eerst een behoorlijk aantal, door een rapport van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) ontkrachte, mythes de wereld uit moeten helpen. Marktwerking zorgt bijvoorbeeld niet voor minder maar meer bureaucratie, doordat uitwassen tegengegaan moeten worden en de markt gecontroleerd moet worden door ontelbaar veel instanties. Daarnaast brengt marktwerking niet lagere maar hogere kosten met zich mee, door de noodzaak voor hogere financiële buffers en reclame.

Zo’n debat moet allerminst een oproep zijn om de zorg weer volledig onder staatscontrole te brengen of het ziekenfonds weer terug te brengen. Het punt is dat hier een midden gevonden moet worden en dat de politiek daar wel degelijk een rol in heeft. De zorg is geen afwasborstel en er moet bijgestuurd worden om de kwaliteit te bewaken. Voor oud-bestuursvoorzitter van het AMC Marcel Levi is het duidelijk hoe dat kan: samenwerken in plaats van concurreren. Problemen zoals opstapeling kunnen alleen maar verholpen worden door netwerken van op elkaar afgestemde regionale zorgaanbieders.

Wat er gebeurt als we dit niet voor elkaar boksen? Daar zagen we deze week een voorbode van: door een gebrek aan ziekenhuispersoneel blijkt een plek vinden om te bevallen een steeds grotere uitdaging. U wilt een kind ter wereld brengen? Even geduld alstublieft. Er zijn nog zes wachtenden voor u.

Mail

Jens Bezemer (1988) is Hard//hoofd-redactielid, studeert Filosofie van Cultuur en Bestuur aan de Vrije Universiteit in Amsterdam en werkt als copywriter bij een reclamebureau. Jens verbaast zich nog wel eens. En schrijft dan een stukje. // jens@hardhoofd.com

Wouter Andeweg is fotograaf en onderzoekt hoe wij in onze zelfgemaakte wereld opzoek zijn naar organische vormen, onnatuurlijke materialen en de invloed van natuurlijk licht.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
Lees meer
test
het laatste
:‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven 2

‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven

Booking.com pretendeert op te komen voor mensenrechten en verdient tegelijkertijd geld aan verhuur in illegale nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Juul Kruse beschrijft hoe het is om tegen dit bedrijf te demonstreren. Lees meer

:Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Daria Rizvic zag de film Perfect Days op precies het juiste moment in haar leven. Een persoonlijk verhaal over de kracht van regelmaat. Lees meer

Enge man

De echte ‘sfeerboosdoener’ was de ME

Hoe kan een universiteit die in bijna elk curriculum aandacht besteedt aan dekolonisatie en de kritische blik van haar studenten, zich hier in de praktijk, wanneer het over hun eigen rol gaat, aan onttrekken? Lees meer

 1

Museumwanden heringericht: Hoe moeten vrouwelijke kunstenaars nu gecureerd worden?

Waarom hangt er nog steeds zo weinig werk van vrouwelijke makers in Nederlandse musea? Isabella Legebeke onderzoekt dit aanhoudende gebrek in een hoopvol essay. Lees meer

:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

In het tweede deel van dit essay onderzoekt Ida de complexe verhouding tussen de ‘nuchtere’ Nederlandse cultuur en fantasy. Druist fantasie eigenlijk wel zo tegen onze natuur in als we denken? Hoe is dat eigenlijk mogelijk, als we tegelijkertijd zo van fantasy houden? Lees meer

Het actieve verdraaien van de feiten over Israëlisch geweld

Het actieve verdraaien van de feiten over Israëlisch geweld

Gaza kan halverwege mei de meest extreme vorm van hongersnood verwachten. Volgens de VN bestaat deze door de mens gecreëerde catastrofe nu al in delen van Gaza. David Meijers ontleedt hoe Nederlandse politici en media actief het Israëlisch beleid vertekenen en wegkijken van de genocide. Lees meer

AI: Nooit meer eenzaamheid?

AI: Nooit meer eenzaamheid?

Ferenz Jacobs bespreekt het futuristische kunstproject van Alicia Framis. Deze zomer trouwt Francis met een hologram gebaseerd op haar eerdere relaties. AI en liefde: een gelukkig huwelijk? Lees meer

:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 1

Het is een ondiepe sloot voor een fantasy-schrijver: deel 1

Bijna een kwart van de Nederlandse volwassenen leest het liefst fantasy of sciencefiction. Toch verschijnt er bijna geen Nederlandstalige fantasy. In dit eerste deel van een tweeluik onderzoekt Ida Hondelink waarom fantasy als volwassen literair genre zo ondergeschikt is in Nederland. Lees meer

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom blijven we schrijven als kunstmatige intelligentie dat straks beter kan dan wij? In dit essay bespreekt Shimanto Reza de verbinding die teksten bieden. Ze gaan in dialoog met elkaar, met onszelf, met anderen. Lees meer

Witte tranen

Witte tranen

Vaak kan geconfronteerd worden met een racistische misstap veel losmaken in witte vrouwen. Waar komt dat door? Fleur den Boer onderzocht het perfectionisme van witte vrouwen en hoe zogeheten 'witte tranen' racisme in de hand werken. Lees meer

Stieren en vrouwen hebben iets gemeen

Stieren en vrouwen hebben iets gemeen

Wat hebben stieren en vrouwen gemeen? In dit essay ziet Barbara Haenen tijdens het bezoeken van een stierengevecht gelijkenissen met haar eigen ervaringen. Lees meer

Bijsturen 1

Bijsturen

In dit essay legt Belle de Rode de vinger op de zere plek. Ze beschrijft hoe zij de rol van bijsturende kapitein op zich moet nemen omwille van haar zieke vader, terwijl ze juist afscheid had willen nemen van de kritische kapitein die in haar huisde. Lees meer

Gelukkig zien jonge mensen het verband tussen toen en nu

Durf te leren van het verleden

Op Dag 150 van de wrede vergeldingsactie van Israël is een eind van de ‘slachting’ van Palestijnen nog niet in zicht. Schrijver Marte Hoogenboom vestigt haar hoop op activisten en journalisten die het verband tussen ‘toen’ en ‘nu’ durven zien. Lees meer

Reden tot paniek

Reden tot paniek

In dit droomachtige en persoonlijke essay blikt Wouter Degreve terug op zijn jeugd, en hij onderzoekt de effecten daarvan op het heden. Want 'de kracht van de plek waar je bent opgegroeid mag je nooit onderschatten.' Lees meer

Vijftig jaar vrijheid van beweging

Vijftig jaar vrijheid van beweging

Tom Kniesmeijer leerde dansen op de remixes van discopionier Tom Moulton. Nu zijn eerste kennismaking met de muziek van deze sterproducent bijna vijftig jaar geleden is, blikt hij terug en komt hij tot een inzicht over onze tijd. Lees meer

Neoliberaal Lang Covid 2

Neoliberaal Lang Covid

Voor ons 'Aaah'-magazine, schreef Harriët Bergman een essay over hoe long covid-patiënten vallen tussen pech en onrecht. "Er is iets grondig mis met hoe we in Nederland omgaan met mensen met een beperking en chronisch zieke mensen." Lees meer

Waarom het over mij gaat als het over trans literatuur gaat

Waarom het over mij gaat als het over trans literatuur gaat

In dit persoonlijke essay reflecteert Tom Kniesmeijer op queer activisme en literatuur, oftewel: de reden dat we strijden en schrijven. Lees meer

Stop met het onderschatten van de gevolgen van het slavernijverleden

Stop met het onderschatten van de gevolgen van het slavernijverleden

Zelfs 150 jaar na de afschaffing van de slavernij, zijn de gevolgen daarvan nog steeds voelbaar. Veel Nederlanders zien helaas niet in hoe de koloniale geschiedenis het heden heeft vormgegeven. Pas als je de bloedrode draad door de Nederlandse geschiedenis begrijpt, kun je de huidige ontwikkelingen echt begrijpen stelt Jazz Komproe. ‘Een onzichtbare wond laat zich immers moeilijk genezen.’ Lees meer

:Het voorleesuur heeft geslagen: een essay over morele paniek

Het voorleesuur heeft geslagen: een essay over morele paniek

In april 2023 werd een onschuldige dragqueen-voorleesmiddag plots het middelpunt van ophef. Opgefokt door radicaal-rechtse groeperingen, werd er die middag luid geprotesteerd tegen het initiatief. Op het verkeerde tijdstip, maar toch: de morele paniek was niet te overzien. Reden genoeg voor Rijk Kistemaker om na te gaan: die paniek, waar komt die vandaan? En wat zit er eigenlijk achter? Lees meer

Navelstaren als rebellie

Navelstaren als rebellie

Voor ons vorige magazine, schreef Lena Plantinga een essay over waarom het revolutionair is als vrouwen schrijven over emoties, liefde, alledaagse dingen en seks. ‘Ik schrijf omdat ik boos ben terwijl iedereen me altijd lief noemt.’ Lees meer

Word trouwe lezer van Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Meld je aan als abonnee voor slechts €2,50 per maand en ontvang ons papieren magazine twee keer per jaar in de bus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer