Asset 14

De zorg is geen afwasborstel

De zorg is geen afwasborstel

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Faillissement binnen de zorg is wel even wat anders dan het zoveelste winkelconcern waar het doek voor valt. Een midden tussen marktwerking en een overheidsmonopolie kan voorkomen dat meer patiënten in de toekomst halsoverkop moeten worden overgeplaatst, aldus Jens Bezemer

Wanneer een winkelketen failliet gaat verschijnen er vluchtig gemaakte posters op de etalageramen met daarop het woord ‘opheffingsuitverkoop’. Wanneer een ziekenhuis failliet gaat, worden 9000 patiënten aan hun lot overgelaten. Voor het MC Slotervaart viel vorige maand definitief het doek en het noodlijdende Blokker zet zichzelf te koop. Honderden mensen protesteerden tegen de ‘puinhoop’ bij het ziekenhuis. Slotervaart aanwijzen als zondebok is echter misleidend. De vraag is: met welke waarden kijken we naar de zorg?

Neem een afwasborstel en een MRI-scan. De staat van onze samenleving is niet afhankelijk van een optimale voorziening in afwasborstels. Wanneer een verkoper van afwasborstels kopje onder gaat, accepteren de betrokkenen de wetten van de markt. Wij, de consumenten en vraagdrijvers, bepalen of we bij iemand anders een afwasborstel kopen of onze macaronischotel met iets anders schoonmaken. Een MRI-scan, en de zorg die eruit voortvloeit, is echter een publiek goed. Net zoals het onderwijs of veiligheid is het belang ervan gedeeld en ontstijgt het individuele voorkeuren of achtergronden.

Het cruciale verschil is dat we collectief waarde toekennen aan een publiek goed. Marktdenken kan die waarde corrumperen. Zoals politiek filosoof Michael Sandel laat zien in zijn boek What Money Can’t Buy kenmerken markten zich namelijk door een neutrale opvatting. In de markt is er geen goed of slecht. Alleen vraag en aanbod. Dat werkt voor een afwasborstel, maar in de zorg gaat dat schuren.

Een reconstructie in Het Parool laat zien dat marktdenken een van de hoofdingrediënten is in het ondergangsrecept van het MC Slotervaart. Eigenaren die het ziekenhuis proberen te runnen ‘als een prijsvechter’, specialisten die uit kostenoverwegingen duurdere ingrepen niet meer uitvoeren, bestuurders die tegelijkertijd grof betaalde aandeelhouders zijn en slecht onderhouden gebouwen en faciliteiten vanwege een gebrek aan geld.

Wanneer de zorg in zulke mate geëconomiseerd wordt, en de macht van zorgverzekeraars groot blijft, zijn het de grenzen van de markt die bevraagd moeten worden.

Protesteren tegen het mismanagement van één enkel ziekenhuis heeft weinig zin. Wanneer de zorg in zulke mate geëconomiseerd wordt, en de macht van zorgverzekeraars groot blijft, zijn het de grenzen van de markt die bevraagd moeten worden. Zo’n debat zou eerst een behoorlijk aantal, door een rapport van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) ontkrachte, mythes de wereld uit moeten helpen. Marktwerking zorgt bijvoorbeeld niet voor minder maar meer bureaucratie, doordat uitwassen tegengegaan moeten worden en de markt gecontroleerd moet worden door ontelbaar veel instanties. Daarnaast brengt marktwerking niet lagere maar hogere kosten met zich mee, door de noodzaak voor hogere financiële buffers en reclame.

Zo’n debat moet allerminst een oproep zijn om de zorg weer volledig onder staatscontrole te brengen of het ziekenfonds weer terug te brengen. Het punt is dat hier een midden gevonden moet worden en dat de politiek daar wel degelijk een rol in heeft. De zorg is geen afwasborstel en er moet bijgestuurd worden om de kwaliteit te bewaken. Voor oud-bestuursvoorzitter van het AMC Marcel Levi is het duidelijk hoe dat kan: samenwerken in plaats van concurreren. Problemen zoals opstapeling kunnen alleen maar verholpen worden door netwerken van op elkaar afgestemde regionale zorgaanbieders.

Wat er gebeurt als we dit niet voor elkaar boksen? Daar zagen we deze week een voorbode van: door een gebrek aan ziekenhuispersoneel blijkt een plek vinden om te bevallen een steeds grotere uitdaging. U wilt een kind ter wereld brengen? Even geduld alstublieft. Er zijn nog zes wachtenden voor u.

Mail

Jens Bezemer (1988) is Hard//hoofd-redactielid, studeert Filosofie van Cultuur en Bestuur aan de Vrije Universiteit in Amsterdam en werkt als copywriter bij een reclamebureau. Jens verbaast zich nog wel eens. En schrijft dan een stukje. // jens@hardhoofd.com

Wouter Andeweg is fotograaf en onderzoekt hoe wij in onze zelfgemaakte wereld opzoek zijn naar organische vormen, onnatuurlijke materialen en de invloed van natuurlijk licht.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Nieuws in beeld: Homo homini lupus

Homo homini lupus

Sebastian Eisenberg volgt het nieuws van wolvin Noëlla en haar pups op de voet. Lees meer

Nieuws in beeld: Geen heil in het 'onheilshuis'

Geen heil in het 'onheilshuis'

Het ogenschijnlijk onschuldige adres Qingcheng Park 14-3-202 in Bejing werd na een zesvoudige moord een 'xiongzhai': een huis dat ongeluk brengt en schier onverkoopbaar is. Lees meer

10 procent is genoeg om een klimaatramp te voorkomen

10 procent is al genoeg om een klimaatramp te voorkomen

Volgens het laatste IPCC-rapport zijn we al cruciale kantelpunten in de opwarming van de aarde gepasseerd. Toch vindt Max Beijneveld hoop in de sociale wetenschap, die aantoont dat we voor duurzame verandering ook bereikbare kantelpunten bestaan. Lees meer

Nieuws in beeld: Remkes haalt de rem eraf

Remkes haalt de rem eraf

De nieuwe informateur Johan Remkes heeft duidelijk minder geduld dan zijn voorgangers. En terecht, vindt Rueben Millenaar. Lees meer

Deksels! Voor wie is huren nog betaalbaar?

Deksels! Voor wie is huren nog betaalbaar?

Net als in Amsterdam rijzen de huren in Berlijn de pan uit. Regelingen om die stijging tegen te houden - zoals de zogenaamde Mietendeckel ('huurdeksel') - worden teruggedraaid, met grote protesten als resultaat. Nina Läuger sloot zich bij een van de protesten aan. Lees meer

Pijn en glorie

Pijn en glorie

Jonathan van der Horst onderzoekt mannelijkheid aan de hand van kunstwerken die hem ontroerden. Vandaag deel 3, over Pedro Almodóvars film Dolor y Gloria. Lees meer

Nieuws in beeld: Alleen samen houden we de crisis gaande?

Alleen samen houden we de crisis gaande?

Vaker dan elk ander Europees volk geven Nederlanders hun medemens ervan de schuld dat de coronacrisis nog steeds voortduurt. Lees meer

Baldwin en het vuur dat de illusie verbrandt

Baldwin en het vuur dat de illusie verbrandt

Naast de indrukwekkende documentaire 'I Am Not Your Negro' zijn ook de boeken en essays van James Baldwin de moeite waard, meent Roel Meijvis. Baldwin leert ons wat het betekent om mens te zijn, juist door geen antwoord te geven op die vraag. Lees meer

Nieuws in beeld: 16

Als de kwakzalver per ongeluk gelijk heeft

Het vinden van nieuwe toepassingen voor bestaande medicijnen is een serieus nieuw onderzoeksveld geworden. Lees meer

Geen dubbele bodems bij Hans Klok

Geen dubbele bodems bij Hans Klok

Kwam Hans Klok een mooie show geven, of kregen we hem echt te kennen? Lees meer

Zomergast Alfred Birney gooide zijn steen in het water

Zomergast Alfred Birney gooide zijn steen in het water

Birney troostte iedereen, behalve zichzelf, zag Iris van der Werff. Want verdriet heb je om de anderen en zelfmedelijden is taboe. Lees meer

Nieuws in beeld: Vluchten kan niet meer

In de race tegen klimaatverandering rennen wij de verkeerde kant op

Er is geen ontkennen meer aan: de aarde is al in rap tempo aan het opwarmen en ook de schuldvraag is lang en breed beantwoord. Deden (westerse) mensen tot nu toe hun best voor klimaatverandering weg te rennen, nu is het toch echt tijd om te erkennen dat wij haar veroorzaken. Lees meer

- Sevdaliza in Zomergasten Titel en URL nog aanpassen -

Sevdaliza trok 'show, don’t tell' door tot in het extreme

De vierde Zomergast van 2021 liet het ene prachtige fragment na het andere zien ter ondersteuning van haar boodschap van vrijheid, menselijkheid en ruimte op plekken waar dat niet vanzelfsprekend is. Concrete handvatten bood ze, net als in haar kunst, nauwelijks, zag Ruby Sanders. Of dat erg is? Lees meer

Nieuws in beeld: U had een schip besteld?

Nog altijd zorgen om bezorgschip

Ruim vier maanden langer duurde zijn reis, maar vorige week kwam-ie eindelijk aan in de haven van Rotterdam: het 'blokkeerschip' Ever Given, dat dagenlang vastzat in het Suezkanaal en daar een groot deel van de wereldhandel frustreerde. Maar wie denkt dat aan de beproevingen van het schip daarmee een eind is gekomen, heeft het mis. Lees meer

Automatische concepten 71

Gilgamesj gaat naar huis

Illustrator Sebastian Eisenberg was onder de indruk van de repatriëring van maar liefst 17.000 gestolen Irakese artefacten, die terug naar huis worden gestuurd. Lees meer

Zomergast Robert Vermeiren bleef aan de oppervlakte

Zomergast Robert Vermeiren bleef aan de oppervlakte

Hoogleraar kinder- en jeugdpsychiatrie Robert Vermeiren – de derde Zomergast van 2021 – liet interviewer Janine Abbring en de kijker niet zomaar binnen. Gaandeweg de avond leek het plots of de kijker naar twee verschillende programma’s had gekeken, zag Tessa van Rooijen. Lees meer

Nieuws in beeld: In memoriam Dusty Hill

In memoriam Dusty Hill

Illustrator Anne Schillings brengt een postume ode aan de deze week overleden ZZ Top-bassist en -achtergrondzanger Dusty Hill. Lees meer

De schrijver mag schrijven, de lezer mag lezen

De schrijver mag schrijven, de lezer mag lezen

Nee, er bestaat geen censuur in Nederland. Een witte auteur mag schrijven over mensen van kleur en een hetero schrijver over homoseksuele relaties. Maar of de lezer het ook wil lezen, dat is nog maar de vraag. Lees meer

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

De schrijver en jurist ging radicaal op zoek naar het grijze gebied. Lees meer

Nieuws in beeld: Jeff Bezos zet het ons betaald

Jeff Bezos zet het ons betaald

Na zijn korte bezoekje aan de rand van de ruimte, eerder deze week, bedankte oud-Amazon-baas Jeff Bezos de werknemers en klanten van zijn bedrijf. 'Want jullie hebben hiervoor betaald'. Een perverse grap, vonden critici. Lees meer