Asset 14

Samenzweren

Hard//Talk: Depressie 1

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Maar hoewel de brand niet is aangestoken door de Bilderberg-groep en de Illuminati, begrijpt Tommy de Bruijn best waarom mensen dat willen geloven.

In wat waarschijnlijk een populair onderzoek zal blijken kondigde een panel van 77 wetenschappers recentelijk aan dat zogeheten ‘chemtrails’ toch echt niet meer zijn dan sporen die onze vliegtuigen achterlaten, en géén chemische wapens waarmee de overheid ons klimaat, onze gemoedstoestand en zelfs onze gedachten probeert te controleren. Het is een nieuwe poging om één van de meest populaire complottheorieën de nek om te draaien, al zal het weinig believers van gedachten doen veranderen.

Onze eigen Daan Windhorst haalde het ook al aan in zijn artikel over de DENK-spotjes: de angst voor een complot leeft, en wordt in leven gehouden door complottheoretici. Het bewijs daarvoor hoor ik vaak, zelfs in mijn directe omgeving, terwijl die naar mijn mening bevolkt wordt door weldenkende en niet-hysterische personen. Zinnetjes die direct alarmbellen laten afgaan in mijn hoofd, zoals ‘maar misschien willen ze juist dat je dat denkt’ of ‘ik zag daar laatst een heel interessant Youtube-filmpje over…’.

Ik geloof niet in complottheorieën. Ik denk niet dat aan alle mysterieuze vraagstukken in onze recente geschiedenis (JFK, Area 51, 9/11) een geheime samenzwering ten gronde ligt. Ik geloof best dat ‘we niet het hele verhaal horen’ en dat ‘er meer achter zit’; de waarheid is dan ook vaak te genuanceerd om te duiden en ook niet alle journalisten zijn goed in hun werk.Contrails_near_Frankfurt_(Germany),_2012 copyMijn voornaamste argument tegen het bestaan van complotten is vrij simpel: mensen kunnen eigenlijk niet zo goed liegen. Of toch in ieder geval een leugen volhouden. Mensen maken fouten, praten hun mond voorbij en zijn aandachtsgeil, ijdel, en dronken. Een complottheorie vereist echter een bovenmenselijke capaciteit tot geheimhouding van hele groepen, zelfs van meerdere generaties, allemaal met als doel het voor het lapje houden van ‘de bevolking’. Zelfs wiskundigen achten het bijzonder onwaarschijnlijk.

Toch begrijp ik wel waar die behoefte om onbegrijpelijke zaken te verklaren middels schimmige samenzweringen vandaan komt. Zeker in tijden van groeiend wantrouwen jegens de ‘gevestigde orde’ (enthousiast aangewakkerd door lieden die zichzelf graag als de nieuwe gevestigde orde zien) grijpen complottheorieën om zich heen. En ook ik leef liever op een holle aarde gevuld met reusachtige supermensen, of een wereld waar de Amerikaanse overheid al decennialang geheime experimenten uitvoert op grijze mannetjes van Mars. Het alternatief is namelijk de echte wereld, vol domheid en idioterie en doorzichtige leugens.

De echte wereld is soms gewoon onbegrijpelijk. Geweld en haat zonder hoger doel zijn aan de orde van de dag. En dat is best moeilijk te bevatten en te accepteren. In dat opzicht begrijp ik de complottheoretici wel: zij hunkeren ook maar naar een wereld die te begrijpen valt. Maar dat is niet de wereld waarin we leven.

Die chemtrails, trouwens? Het blijkt dat de sporen van vliegtuigen langer in de lucht blijven hangen door de opwarming van de aarde en de veranderende samenstelling van de lucht.

Mail

Tommy de Bruijn schrijft, is eindredacteur. Ook ontwerpt hij interactieve installaties, als hij niet in een stoffig museum zit.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
 'Zijn we al thuis?' vragen 14.000 vluchtelingen in Nederland

'Zijn we al thuis?' vragen 14.000 vluchtelingen in Nederland

Maar liefst 14.000 asielaanvragen zouden nog voor het eind van 2020 behandeld moeten zijn, zo is de doelstelling van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). Lees meer

Nostalgische saus

Nostalgische saus

Onze maatschappij kent momenteel veel nostalgische oplevingen. Kunstenaar Sandra Mackus betrapt zichzelf erop dat ze in haar werk ook met het verlangen naar vroeger speelt. Hoe blijft ze authentiek en oprecht? Haar recept is verbluffend simpel. Lees meer

Heimwee in het Heilig Land - een triptiek 1

Heimwee in het Heilig Land

Lies Defever passeerde de muur tussen Israël en Palestina, en ontmoette twee volken met heimwee naar de toekomst. Lees meer

Over nostalgie en camp - smijt je waardeloze parels uit het raam

Over nostalgie en camp - smijt je waardeloze parels uit het raam

Wat hebben nostalgie en camp met elkaar van doen? Rijk Kistemaker kwam erachter dat deze twee fenomenen nauwer verbonden zijn dan we in eerste instantie misschien denken. Een essay over de troost van het abjecte en de overdaad, van schorseneren en Meryl Streep, van de glitters en parels in een gezamenlijke queercultuur. Lees meer

Automatische concepten 44

Op weg naar andere relatie- en woonvormen

Een romantische relatie die niet wordt getypeerd door exclusiviteit of samenwonen, wordt opeens een vrije ruimte om op onderzoek te gaan en zelf te creëren, aldus Babet te Winkel. Lees meer

Filmtrialoog: De Beentjes van Sint Hildegaard

De Beentjes van Sint Hildegard

Onze redacteurs zagen het speelfilmdebuut van Herman Finkers als acteur en scenarist, een sympathiek liefdesverhaal dat desalniettemin de nodige pijn niet schuwt. Lees meer

 Eet je bord leeg!

Eet je bord leeg!

De Chinese president Xi Jinping heeft de aanval geopend op voedselverspilling in zijn land. Lees meer

 Geef mij mijn (waan)zin

Geef mij mijn (waan)zin

Illustrator Rueben Millenaar ziet het kookpunt van de onvrede om de coronamaatregelen steeds dichterbij komen. Lees meer

Tempo Doeloe -

Tempo Doeloe - Verbonden met een omstreden verleden

De jaarlijkse herdenking van de capitulatie van Japan in 1945 roept bij Vivian Mac Gillavry gemengde gevoelens op. Als tweede generatie oorlogsslachtoffer groeide ze op met nostalgische verhalen over Tempo Doeloe, maar vindt ze de steeds luider klinkende kritiek op het koloniale verleden terecht. Een essay over het omgaan met een koloniaal verleden in je familie, verbintenis voelen en je eigen gedachten daarover vormen. Lees meer

 Eén televisiedoorbraak, alstublieft

Eén televisiedoorbraak, alstublieft

Realityknaller Big Brother komt terug, en er is beslist geen tekort aan aanmeldingen. Lees meer

Filmtrialoog: Der Fall Collini

Der Fall Collini

Redacteurs Ruby Sanders, Rosanna Baas en Oscar Spaans togen naar de bioscoop om Der Fall Collini te zien, een rechtbankthriller met een verrassende inkijk op een onderbelicht stukje naoorlogse geschiedenis. Lees meer

Op de corona-top waande Rutte zich in zijn eigen sprookje

Op de corona-top geloofde alleen Rutte zijn eigen sprookje

Onder het mom van solidariteit probeerde onze premier destructief neoliberalisme te exporteren. Daarmee schiet hij Nederland alleen maar in de voet. Lees meer

 Flierefluiters op tournee

Flierefluiters op tournee

Waarschijnlijk pikten de vogeltjes het lied op tijdens het overwinteren in nabijheid van hun soortgenoten uit het westen. Maar waarom nou juist déze hit het goed doet? Dat blijft voorlopig waarschijnlijk een raadsel. Lees meer

Ecce homo. Een warme Zomergasten met Nazmiye Oral

Ecce homo. Een warme Zomergasten met Nazmiye Oral

Als we gisteravond íets van Nazmiye Oral leerden, dan is het wel hoe belangrijk het is om de ruimte die we hebben gewonnen aan anderen door te geven. Lees meer

 Een kosmische estafette

Een kosmische estafette

Maar liefst vier verschillende robots zullen de buisjes als een estafette op tientallen miljoenen kilometers van de aarde aan elkaar doorgeven. Lees meer

Micha's Muur

Micha's Muur

Gijs van Maanen bezocht Micha Wertheims voorstelling 'Voor alle duidelijkheid' en constateerde dat die stond als een huis. Maar juist een scheurtje in een van de muren had de verbeelding van het publiek kunnen prikkelen, betoogt hij. Lees meer

Strafpleiter Inez Weski gaat vrijuit in Zomergasten

Strafpleiter Inez Weski gaat vrijuit in Zomergasten

Inez Weski bleek een intelligente, doordachte gast die uitspraken doet over de condition humaine, maar ook wantrouwig is tegenover de mensheid. Lees meer

Bij Typhoon was geen vleugje ironie te bekennen

Bij Typhoon was geen vleugje ironie te bekennen

Typhoon bleek een meer dan vriendelijke eerste Zomergast; vrolijk en inspirerend genoeg om Janine Abbring een lesje ‘wokeness voor beginners’ te geven. Maar vliegt de tijd voorbij terwijl je kijkt? Dat niet. Lees meer

 Had ik al verteld hoe onderdrukt ík ben?

Had ik al verteld hoe onderdrukt ík ben?

"Als gevolg van het optreden van radicale groepen die (institutioneel) racisme zeggen te willen bestrijden, komt de vrijheid van meningsuiting onder druk te staan", ondertekenden onder anderen Zihni Özdil, Jan Roos en Geerten Waling. Ook de namen van niet minder dan twaalf Forum-vertegenwoordigers staan onder de brief. Lees meer

De rollen omgedraaid - kijken naar kunstkijkers 1

De rollen omgedraaid - kijken naar kunstkijkers

Wanneer een bezoeker in een museum bij een kunstwerk net wat langer dan de gemiddelde dertig seconden blijft staan, zou Vivian Mac Gillavry diegene het liefst het hemd van het lijf vragen. Om zo min mogelijk mensen lastig te vallen, bedacht ze een undercoveroperatie. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan