Asset 14

De galmkamers van het internet

Nederland, Achterland

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Tommy de Bruijn denkt dat gescheiden internetsferen, zoals het algoritme achter je Facebook-newsfeed, online haat in de hand werkt.

De Uitzwaaidag Sylvana Simons, het meest besproken Facebook-evenement van de afgelopen week, is offline. De reacties op de pagina varieerden van absurd tot tenenkrommend. Het zijn teksten die vroeger alleen in de beschutting van een woonkamer, bruincafé of schoolkantine werden uitgesproken.

Hoewel ik het fantastisch vind dat het internet minuscule subculturen een plek geeft om in alle rust over My Little Pony te fantaseren, hebben ook minder onschuldige groepen mensen elkaar gevonden. Racisten die Taylor Swift als Arisch ideaal verafgoden. Mannenrechtenactivisten die geloven dat het juist mánnen zijn die onderdrukt worden. Voor ieder buitenbeentje is er wel een thread op reddit of een ander duister hoekje van het internet voorhanden.

Door de relatieve anonimiteit van een zelfverzonnen gebruikersnaam en de gezichtsloosheid van de ander is het schaamteloos bekvechten. Haat met haat vergelden lijkt haast de standaard omgangsvorm. Een beschaafde discussie voeren online is daardoor moeilijk. Iemand lijnrecht tegenover me zal toch niet naar rede luisteren, denk je. Voor je tegenstander ben je net zo kortzichtig en eigenwijs.

Geen discussie zou moeten beginnen en eindigen met beide partijen compleet onveranderd van mening. Maar op internet is het makkelijk om je slechts in te laten met mensen die je mening delen. Op internet wordt iedereen ingedeeld in twee partijen, links en rechts, de één en de ander, en langzamerhand verdwijnt alle ruimte voor nuance. Bijvoorbeeld de gepersonaliseerde tijdlijn van Facebook, waarop algoritmes bepalen wat je voorgeschoteld krijgt. Dit draagt onbedoeld bij aan het creëren van de galmkamers waar het internet uit lijkt te bestaan. Wanneer de leunstoelracist zijn of haar uitgesproken mening continu bevestigd ziet kan dat niet anders dan een normaliserende werking hebben. In het licht van de andere berichten in zijn feed is zijn geplaatste reactie “Sylvana Simons Terug naar apenland” wellicht een gematigde opmerking, of op z’n minst acceptabel.

Er wordt een hoop geroepen over het tegengaan van racisme en haat – het is immers in strijd met de richtlijnen van sociale media – maar voor iedere neergehaalde pagina duiken drie nieuwe op. ‘Ik doe GEEN aangifte’, één van de haatpagina’s die eerder dit jaar werd verwijderd van Facebook, leeft verder als eigen site. Haat baart haat, en één forum hiervoor wegnemen lost het probleem niet op.

‘Over dit onderwerp moet een publiek debat worden gevoerd’, zegt hoogleraar immigratierecht Peter Rodrigues over de Uitzwaaidag in Volkskrant. En: ‘Het debat over racisme krijgt hiermee een impuls.’

Dat laatste wens ik te betwijfelen. Een debat wordt gevoerd in wandelgangen, op televisie, in de krant en desnoods op straat. Een debat is een gesprek, waar twee partijen elkaar tegemoet treden. Op internet is er geen ruimte voor debat. Alleen voor geschreeuw in de leegte, als het al tot confrontatie komt. Op het internet krijgt ieder buitenbeentje de ruimte om bezwaarlijke meningen een eigen galmkamer vol echo’s in te schreeuwen.

Een tegengeluid is er gelukkig ook. Dare to be Grey, een nieuwe beweging die ook op Facebook te vinden is, pleit voor nuance en voor het bewandelen van de middenweg. 

Zwart-witfoto via Flickr.

Mail

Tommy de Bruijn schrijft, is eindredacteur. Ook ontwerpt hij interactieve installaties, als hij niet in een stoffig museum zit.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Automatische concepten 54

Een miljoen huizen houden het te droog

Zeker een miljoen huizen in Nederland dreigen te verzakken, en dat aantal is de afgelopen jaren flink toegenomen. De boosdoener: droogte. Lees meer

Hard//talk: Onderdak is een mensenrecht

Onderdak is een mensenrecht

Over dakloosheid hoeven we geen uitvoerige politieke discussies te voeren, aldus Jihane Chaara. Onderdak is namelijk niets minder dan een mensenrecht (iets wat men in de Nederlandse politiek even vergeten lijkt te zijn). Lees meer

Filmtrialoog: Nocturne

Nocturne

Onze redacteurs zagen Nocturne, een film over het maken van een film. Hoofdpersonage Alex rent een nacht lang door zijn eigen hoofd, op zoek naar het sluitende idee, de juiste acteurs, een kloppend verhaal. Het sprak esthetisch heel erg aan, maar zaaide ook een hoop verwarring. Lees meer

Nieuws in beeld: 13

Onze corona-aanpak laat talloze aardbewoners stikken

Dat het materiaal waarmee we onszelf tegen corona beschermen voor een golf aan afval zou zorgen, zagen we al van verre aankomen. Illustrator Simcha van der Veen is dan ook verbijsterd: waarom doen we hier niets tegen? Lees meer

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Dat je niet op zoek hoeft naar de diepere betekenis en ook enkel de vorm van een film kan waarderen, bewijst de animatiefilm 'The Nose or Conspiracy of Mavericks'. Lees meer

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Anna Visser is van jongs af aan een fervent liefhebber van Jane Austen. Een onlangs verschenen hervertelling van Emma werpt nieuw licht op haar hartstocht voor het kostuumdrama, maar misschien nog meer op haar zelfbeeld. Lees meer

Schijn bedriegt 2

Schijn bedriegt

Ons stemgedrag wordt (te) vaak bepaald door onderbuikgevoelens en eerste indrukken. Om ons daartegen te wapenen hebben we gedegen onderwijs nodig. Laat dat nu precies hetgeen zijn waar de politieke winnaar op bezuinigt. Lees meer

Nieuws in beeld: 12

'App me als je thuis bent'

Na de dood van de 33-jarige Sarah Everard uiten steeds meer Britse feministen hun woede over de mensen die hen zouden moeten beschermen: de politie is onderdeel van hun onveiligheid, zeggen zij. Lees meer

Verveling als verhullend eufemisme

Verveling als verhullend eufemisme

Verveling kreeg het afgelopen jaar duizend gezichten. Rijk Kistemaker vraagt zich af: hoe herinneren we ons die gezichten, zodra de coronacrisis (min of meer) voorbij is? Lees meer

Kolen en olie zwaaien ook in Nederland met de scepter 

Kolen en olie zwaaien ook in Nederland met de scepter 

Wanneer grote bedrijven landen uit het Globale Zuiden in een economische wurggreep houden, knijpt Nederland een oogje toe. Maar ons land is evengoed overgeleverd aan de wensen van grote bedrijven. Lees meer

Een brein dat vergeet hoe geluk wordt gemaakt

Een brein dat vergeet hoe geluk wordt gemaakt

Evangeline Agape ontdekte tijdens een zomer in het ziekenhuis de kracht van vriendschap en gedeeld leed. "De coronacrisis heeft voor de hele wereld duidelijk gemaakt: isolatie maakt je ongelukkig. En depressie isoleert je. Doet je voelen alsof je de enige in de wereld bent met een brein dat vergeet hoe geluk wordt gemaakt." Lees meer

Nieuws in beeld: 'Waarde Nederlanders'

'Waarde Nederlanders'

Immigranten moeten zich ‘de Nederlandse waarden’ aanleren, roept onder andere de ChristenUnie tijdens de verkiezingsstrijd. Illustrator Rueben Millenaar vraagt zich af wat hij zich daarbij voor moet stellen. Lees meer

Nieuws in beeld: Onder de (geluids)golven

Onder de (geluids)golven

Je staat er misschien niet bij stil, maar de mensheid maakt enórm veel herrie in zee. We boren naar gas en olie, heien voor windmolens en boorplatforms en onze schepen zijn ook niet bepaald stil. Terwijl water ontzettend goed en ver geluidsgolven doorgeeft - veel beter dan lucht. Lees meer

Filmtrialoog: Cold War

Cold War

De film Cold War is een verhaal over een onmogelijke liefde in Polen ten tijde van de Koude Oorlog. Onze redacteuren bespreken deze veelgeprezen film en beraden zich op de esthetiek, de diepgang van de liefdesrelatie en de raakvlakken met hun eigen leven. Lees meer

Hoeveel doden voor ons feestje?

Hoeveel doden voor ons feestje?

Hoe komt het toch dat we onze pleziertjes niet willen opgeven, zelfs al weten we dat ze aan de andere kant van de wereld levens kosten? Dennis Faase werd getroffen door een simpele manier om deze mensenlevens niet uit het oog te verliezen. Lees meer

Het verlaten café blijft een haven 1

Tijdens corona blijft het café een vangnet

Tijdens de lockdown bezoekt Joost Ingen-Housz een Berlijns café dat nog een aantal stamgasten toelaat. Door de plotselinge rust valt het hem op hoe onmisbaar de kroeg is voor de mensen die er nog steeds naartoe gaan. Al is het maar voor een praatje. Lees meer

Hard//talk: Eerdmans is niet beter dan Baudet

Eerdmans is niet beter dan Baudet

Waarom kwam Eerdmans antisemitisme niet ter sprake, in de onschatbare hoeveelheid televisie-interviews die hij de afgelopen maanden gaf over zijn nieuwe partij? Lees meer

Nieuws in beeld: In Memoriam Daft Punk (1993-2021)

In Memoriam Daft Punk (1993-2021)

Illustrator Sebastian Eisenberg is aangedaan door het uit elkaar gaan van Daft Punk. Lees meer

Geef de hoop niet op. Elke graad is er een.

Geef de hoop niet op. Elke graad is er een.

Mannen die leven in luxe en vrede vertellen ons dat we de klimaatapocalyps moeten accepteren in plaats van ertegen te vechten. Onzin, vindt Harriët Bergman. Elke graad is er een, en elke graad is onze vrijheid waard. Lees meer

Blauwe maandagen

Blauwe maandagen

Max Beijneveld neemt de gevolgen van de coronamaatregelen onder de loep en observeert het gevoel van uitzichtloosheid dat hij zelf ervaart. Lees meer