Asset 14

De galmkamers van het internet

Nederland, Achterland

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Tommy de Bruijn denkt dat gescheiden internetsferen, zoals het algoritme achter je Facebook-newsfeed, online haat in de hand werkt.

De Uitzwaaidag Sylvana Simons, het meest besproken Facebook-evenement van de afgelopen week, is offline. De reacties op de pagina varieerden van absurd tot tenenkrommend. Het zijn teksten die vroeger alleen in de beschutting van een woonkamer, bruincafé of schoolkantine werden uitgesproken.

Hoewel ik het fantastisch vind dat het internet minuscule subculturen een plek geeft om in alle rust over My Little Pony te fantaseren, hebben ook minder onschuldige groepen mensen elkaar gevonden. Racisten die Taylor Swift als Arisch ideaal verafgoden. Mannenrechtenactivisten die geloven dat het juist mánnen zijn die onderdrukt worden. Voor ieder buitenbeentje is er wel een thread op reddit of een ander duister hoekje van het internet voorhanden.

Door de relatieve anonimiteit van een zelfverzonnen gebruikersnaam en de gezichtsloosheid van de ander is het schaamteloos bekvechten. Haat met haat vergelden lijkt haast de standaard omgangsvorm. Een beschaafde discussie voeren online is daardoor moeilijk. Iemand lijnrecht tegenover me zal toch niet naar rede luisteren, denk je. Voor je tegenstander ben je net zo kortzichtig en eigenwijs.

Geen discussie zou moeten beginnen en eindigen met beide partijen compleet onveranderd van mening. Maar op internet is het makkelijk om je slechts in te laten met mensen die je mening delen. Op internet wordt iedereen ingedeeld in twee partijen, links en rechts, de één en de ander, en langzamerhand verdwijnt alle ruimte voor nuance. Bijvoorbeeld de gepersonaliseerde tijdlijn van Facebook, waarop algoritmes bepalen wat je voorgeschoteld krijgt. Dit draagt onbedoeld bij aan het creëren van de galmkamers waar het internet uit lijkt te bestaan. Wanneer de leunstoelracist zijn of haar uitgesproken mening continu bevestigd ziet kan dat niet anders dan een normaliserende werking hebben. In het licht van de andere berichten in zijn feed is zijn geplaatste reactie “Sylvana Simons Terug naar apenland” wellicht een gematigde opmerking, of op z’n minst acceptabel.

Er wordt een hoop geroepen over het tegengaan van racisme en haat – het is immers in strijd met de richtlijnen van sociale media – maar voor iedere neergehaalde pagina duiken drie nieuwe op. ‘Ik doe GEEN aangifte’, één van de haatpagina’s die eerder dit jaar werd verwijderd van Facebook, leeft verder als eigen site. Haat baart haat, en één forum hiervoor wegnemen lost het probleem niet op.

‘Over dit onderwerp moet een publiek debat worden gevoerd’, zegt hoogleraar immigratierecht Peter Rodrigues over de Uitzwaaidag in Volkskrant. En: ‘Het debat over racisme krijgt hiermee een impuls.’

Dat laatste wens ik te betwijfelen. Een debat wordt gevoerd in wandelgangen, op televisie, in de krant en desnoods op straat. Een debat is een gesprek, waar twee partijen elkaar tegemoet treden. Op internet is er geen ruimte voor debat. Alleen voor geschreeuw in de leegte, als het al tot confrontatie komt. Op het internet krijgt ieder buitenbeentje de ruimte om bezwaarlijke meningen een eigen galmkamer vol echo’s in te schreeuwen.

Een tegengeluid is er gelukkig ook. Dare to be Grey, een nieuwe beweging die ook op Facebook te vinden is, pleit voor nuance en voor het bewandelen van de middenweg. 

Zwart-witfoto via Flickr.

Mail

Tommy de Bruijn schrijft, is eindredacteur. Ook ontwerpt hij interactieve installaties, als hij niet in een stoffig museum zit.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
 1

Antropoloog op de barricades
(David Graeber, 1961 - 2020)

Jonathan Luger eert de helaas te vroeg overleden antropoloog-activist David Graeber, door onder andere terug te blikken op Graebers inspirerende optreden bij de Maagdenhuisbezetting. Lees meer

 Nee, jijbakt er niets van!

Nee, jijbakt er niets van!

De in Los Angeles geboren illustrator Sebastian Eisenberg woont sinds kort in België. Hij ervaart hoe het is om de Amerikaanse verkiezingen vanuit Europa te volgen. Lees meer

Hard//talk: het nieuwste EU-migratiepact houdt ongelijkheid in stand

Het EU-migratiepact versterkt ongelijkheid

Het nieuwe EU-migratiepact is geen ‘oplossing’ voor het ‘probleem’ van migratie. Lees meer

 Kerkgangers gaan viraal

Kerkgangers gaan viraal

Voor fervente kerkgangers is het te hopen dat het virus zich deze maand niet van zijn vrome kant laat zien. Lees meer

 Kolven tegen corona

Kolven tegen corona

Vanaf volgende week wordt de moedermelk van zo'n 7500 oud-coronapatiënten opgehaald. Die bevat antistoffen, en is dus een perfect ingrediënt in - bijvoorbeeld - ijsjes! Lees meer

 Inktviswijsheid

Inktviswijsheid

Gaat de inktvis ons een pijnstillend medicijn leveren, beter leren plannen of de oorzaken van autisme blootleggen? Lees meer

Trialoog: Antebellum

Antebellum

Onze redacteuren durfden het aan om de horrorfilm Antebellum te gaan zien. Ze hopen op een golf aan sociaalbewuste horror, maar twijfelen of deze film een van de klassiekers van die stroming wordt. Lees meer

 Zij kozen níet voor deze mannen

Zij kozen níet voor deze mannen

Over iets meer dan vijf weken mogen de Amerikanen ja zeggen tegen een van deze mannen. Illustrator Veerle van der Veer toont ons de mensen die dat eerder níet deden. Lees meer

 The Notorious RBG is niet meer

The Notorious RBG is niet meer

Illustrator Pirmin Rengers maakte dit prachtige portret ter ere van Ruth Bader Ginsburg, de Amerikaanse opperrechter die afgelopen vrijdag overleed. Lees meer

 'Zijn we al thuis?' vragen 14.000 vluchtelingen in Nederland

'Zijn we al thuis?' vragen 14.000 vluchtelingen in Nederland

Maar liefst 14.000 asielaanvragen zouden nog voor het eind van 2020 behandeld moeten zijn, zo is de doelstelling van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). Lees meer

Nostalgische saus

Nostalgische saus

Onze maatschappij kent momenteel veel nostalgische oplevingen. Kunstenaar Sandra Mackus betrapt zichzelf erop dat ze in haar werk ook met het verlangen naar vroeger speelt. Hoe blijft ze authentiek en oprecht? Haar recept is verbluffend simpel. Lees meer

Heimwee in het Heilig Land - een triptiek 1

Heimwee in het Heilig Land

Lies Defever passeerde de muur tussen Israël en Palestina, en ontmoette twee volken met heimwee naar de toekomst. Lees meer

Over nostalgie en camp - smijt je waardeloze parels uit het raam

Over nostalgie en camp - smijt je waardeloze parels uit het raam

Wat hebben nostalgie en camp met elkaar van doen? Rijk Kistemaker kwam erachter dat deze twee fenomenen nauwer verbonden zijn dan we in eerste instantie misschien denken. Een essay over de troost van het abjecte en de overdaad, van schorseneren en Meryl Streep, van de glitters en parels in een gezamenlijke queercultuur. Lees meer

Automatische concepten 44

Op weg naar andere relatie- en woonvormen

Een romantische relatie die niet wordt getypeerd door exclusiviteit of samenwonen, wordt opeens een vrije ruimte om op onderzoek te gaan en zelf te creëren, aldus Babet te Winkel. Lees meer

Filmtrialoog: De Beentjes van Sint Hildegaard

De Beentjes van Sint Hildegard

Onze redacteurs zagen het speelfilmdebuut van Herman Finkers als acteur en scenarist, een sympathiek liefdesverhaal dat desalniettemin de nodige pijn niet schuwt. Lees meer

 Eet je bord leeg!

Eet je bord leeg!

De Chinese president Xi Jinping heeft de aanval geopend op voedselverspilling in zijn land. Lees meer

 Geef mij mijn (waan)zin

Geef mij mijn (waan)zin

Illustrator Rueben Millenaar ziet het kookpunt van de onvrede om de coronamaatregelen steeds dichterbij komen. Lees meer

Tempo Doeloe -

Tempo Doeloe - Verbonden met een omstreden verleden

De jaarlijkse herdenking van de capitulatie van Japan in 1945 roept bij Vivian Mac Gillavry gemengde gevoelens op. Als tweede generatie oorlogsslachtoffer groeide ze op met nostalgische verhalen over Tempo Doeloe, maar vindt ze de steeds luider klinkende kritiek op het koloniale verleden terecht. Een essay over het omgaan met een koloniaal verleden in je familie, verbintenis voelen en je eigen gedachten daarover vormen. Lees meer

 Eén televisiedoorbraak, alstublieft

Eén televisiedoorbraak, alstublieft

Realityknaller Big Brother komt terug, en er is beslist geen tekort aan aanmeldingen. Lees meer

Filmtrialoog: Der Fall Collini

Der Fall Collini

Redacteurs Ruby Sanders, Rosanna Baas en Oscar Spaans togen naar de bioscoop om Der Fall Collini te zien, een rechtbankthriller met een verrassende inkijk op een onderbelicht stukje naoorlogse geschiedenis. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan