Asset 14

Van voor naar tegen, van links naar blanco

Hard//Talk: Depressie 1

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Gevangen tussen de Scylla van het grootkapitaal en de Charybdis van extreem-rechts, is Mirko even de weg kwijt. Hij besluit uiteindelijk voor een uitgesproken blanco-stem.

Morgen kunnen we dus weer naar de stembus. Eigenlijk is er al te veel over gezegd, maar de berichtgeving is vooralsnog zo simplistisch geweest, zo vol van ondertussen betekenisloze catchphrases als ‘verlichte Westerse waarden’, ‘het gevaar van Poetin’ en ‘corrupte Oekraïners’, dat ik me er toch nog wel aan wil wagen. Laat ik het helder stellen: ik ben heel erg tegen dit verdrag. Tegen de geest, tegen iedere letter.

Het is allereerst onderdeel van een onguur geopolitiek conflict tussen twee grootmachten met als inzet de Oekraïnse markt en grondstoffen. Laten we niet naïef zijn en denken dat het beschaafde Europa Oekraïne komt redden van de Russische tirannie. Niets ten goede van Poetins absoluut onfrisse Rusland, maar de in 2014 afgezette president Janoekovytsj was democratisch verkozen en Europa heeft zonder twijfel een rol gespeeld in zijn gewelddadige aftreden vanaf het moment dat hij eind 2013 onder druk van Poetin terugkrabbelde uit de onderhandelingen over een vergelijkbaar vrijhandelsverdrag en toetreding tot anti-Rusland organisatie NAVO. Rusland noemde dit een onrechtmatige staatsgreep en greep vervolgens zelf in. Iets dat Europa, na eerder gesteggel over Kosovo en Georgië, heeft moeten zien aankomen. Europa’s inmenging over de grens heeft vaak niet al te veel met verheven idealen te maken. Geopolitiek is pragmatiek en opportunisme, het is eigenbelang, meer niet. Soms steunen ze een dictator (Saudi-Arabië, Egypte), soms niet (Noord-Korea) en soms eerst wel maar later niet meer (Syrië, Libië, Irak). Soms steunen we de democratie (Tunesië, Turkije), soms niet (Honduras, Iran). In Oekraïne is dat nu niet anders, los van alle moralistische rookgordijnen komt het er simpelweg op neer dat de huidige machthebbers in Oekraïne de EU beter bevallen dan de vorige.

Maar goed, niet elk verdrag hoeft een moreel kompas te varen, misschien zitten er onbedoeld voordelige aspecten aan dit verdrag, op z’n minst voor Oekraïne zelf dan. Ook daar zie ik veel bezwaren. Dit verdrag zal juist heel nadelig zijn voor de Oekraïense economie, die op geen enkele manier zal kunnen concurreren op de West-Europese markt en als gevolg op grote schaal maak-industrie, midden- en kleinbedrijf en dus banen en intellectueel kapitaal zal kwijtraken. Waar het verdrag wel in voorziet is: vrije kapitaalstromen voor de noordelijke banken, grondstoffen voor de grote industrie en goedkope arbeid voor de Europese werkgevers. Dit verdrag komt, net als de meeste EU plannen de laatste tijd, voornamelijk het grootbedrijf en de banken ten goede. Zie TTIP, zie de privacywetgeving, zie het Griekse wurggreepdrama dat als voorbeeld moest dienen voor de andere Zuid-Europese lidstaten. Voor een inclusief en sociaal Europa (natuurlijk, met Oekraïne daarbij), moeten we absoluut weg van Rusland, maar ook weg van deze EU en dit verdrag.

Goed, een nee dus. Maar toen kwam die Thierry B. met z’n bakkes weer op de televisie en was al het bovenstaande vergeten. Het is uitgesloten dat ik mijn stem geef aan dit conservatieve verbond from hell, deze bekrompen as van het kwaad, die de sociale onzekerheid en economische uitbuiting van de burger aangrijpt om een nationalistische agenda uit te rollen die al het kwaad in de wereld toeschrijft aan de islam, ‘corrupte Oost-Europeanen’ en moderne kunst(?). In deze tijden van oprukkend xenofoob rechts is het cruciaal hen op geen enkele manier een steun in de rug te geven. Het is immers zeker dat een eventueel “nee” hoe dan ook uitgelegd zal worden als hun overwinning, hoe hard ik ook roep dat ik hele andere argumenten heb.

Wat dan overblijft is eigenlijk een touwtrekwedstrijd, wat staat me meer tegen: ‘internationaal grootkapitaal’ of ‘de homegrown conservatief’? Business-rechts tegen redneck-rechts, ‘It’s like being shot or poisoned', zei een Amerikaans senator over een bij nader inzien niet eens zo ongerelateerd thema (ik noemde dat hier eerder ‘leip rechts’).

ECAB6KFvSATWr6YPe4duRiQqQtAKWQuq

Niet stemmen dan maar? Mogelijk, maar ik merk juist dat het me wel aan het hart gaat, dat ik me hier heel druk over maak. Bovendien, in een ideale wereld zou de technocratische achterkamertjespolitiek juist overboord moeten ten behoeve van meer directe democratie. Beetje lame als ik bij dit eerste referendum, met alle gebreken van dien weliswaar, thuis zou blijven. Blanco stemmen dan? Volgens liberale vrienden (ik heb een groot hart) zou ik daarmee de opkomstdrempel helpen halen. Maar zou dat zo erg zijn? Als die namelijk niet gehaald zou worden, zou dat door de establishment worden uitgelegd als politieke desintresse en een verdere aanmoediging van technocratisch beleid. Ik wil verdomme juist wel gehoord worden! Stel je bij wijze van gedachtenexperiment eens voor dat 50% van de stemmen blanco zou zijn, wat voor signaal zou dat afgeven?

Idealiter zou er een sterke progressieve campagne zijn geweest waar ik me met gerust hart achter had kunnen scharen, zoals het geval is met de anti-TTIP campagne. We kunnen ons de luxe niet permitteren het politieke initiatief over te laten aan rechts, in welke tint dan ook. Bovendien, de uitslag van het referendum is ‘raadgevend’, Haags voor ‘niet bindend’ of ‘we doen er toch niets mee’. In de woorden van Ewald Engelen:het is een loepzuivere populariteitspoll’ Nou, laat mij dan zo duidelijk mogelijk een middelvinger proberen op te steken naar beide kanten: dit gaat mij heel erg aan, maar geen van beide posities vertegenwoordigt mij. Weg met de geopolitieke tweespalt tussen twee machtsblokken over de rug van de Oekraïners, weg met het EU-project van vrijhandel en de economie van de 1%, en weg met het rechts-populisme dat onterecht claimt oorzaak en oplossing te kennen. None of the above, please.

Foto via Het Kremlin (echt waar)

Mail

Mirko van Pampus leidt een pendelend bestaan tussen Amsterdam en Londen, waarbij hij in de wereldstad het geld uitgeeft dat hij in het werelddorp verdiend heeft.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
10 procent is genoeg om een klimaatramp te voorkomen

10 procent is al genoeg om een klimaatramp te voorkomen

Volgens het laatste IPCC-rapport zijn we al cruciale kantelpunten in de opwarming van de aarde gepasseerd. Toch vindt Max Beijneveld hoop in de sociale wetenschap, die aantoont dat we voor duurzame verandering ook bereikbare kantelpunten bestaan. Lees meer

Nieuws in beeld: Remkes haalt de rem eraf

Remkes haalt de rem eraf

De nieuwe informateur Johan Remkes heeft duidelijk minder geduld dan zijn voorgangers. En terecht, vindt Rueben Millenaar. Lees meer

Deksels! Voor wie is huren nog betaalbaar?

Deksels! Voor wie is huren nog betaalbaar?

Net als in Amsterdam rijzen de huren in Berlijn de pan uit. Regelingen om die stijging tegen te houden - zoals de zogenaamde Mietendeckel ('huurdeksel') - worden teruggedraaid, met grote protesten als resultaat. Nina Läuger sloot zich bij een van de protesten aan. Lees meer

Pijn en glorie

Pijn en glorie

Jonathan van der Horst onderzoekt mannelijkheid aan de hand van kunstwerken die hem ontroerden. Vandaag deel 3, over Pedro Almodóvars film Dolor y Gloria. Lees meer

Nieuws in beeld: Alleen samen houden we de crisis gaande?

Alleen samen houden we de crisis gaande?

Vaker dan elk ander Europees volk geven Nederlanders hun medemens ervan de schuld dat de coronacrisis nog steeds voortduurt. Lees meer

Baldwin en het vuur dat de illusie verbrandt

Baldwin en het vuur dat de illusie verbrandt

Naast de indrukwekkende documentaire 'I Am Not Your Negro' zijn ook de boeken en essays van James Baldwin de moeite waard, meent Roel Meijvis. Baldwin leert ons wat het betekent om mens te zijn, juist door geen antwoord te geven op die vraag. Lees meer

Nieuws in beeld: 16

Als de kwakzalver per ongeluk gelijk heeft

Het vinden van nieuwe toepassingen voor bestaande medicijnen is een serieus nieuw onderzoeksveld geworden. Lees meer

Geen dubbele bodems bij Hans Klok

Geen dubbele bodems bij Hans Klok

Kwam Hans Klok een mooie show geven, of kregen we hem echt te kennen? Lees meer

Zomergast Alfred Birney gooide zijn steen in het water

Zomergast Alfred Birney gooide zijn steen in het water

Birney troostte iedereen, behalve zichzelf, zag Iris van der Werff. Want verdriet heb je om de anderen en zelfmedelijden is taboe. Lees meer

Nieuws in beeld: Vluchten kan niet meer

In de race tegen klimaatverandering rennen wij de verkeerde kant op

Er is geen ontkennen meer aan: de aarde is al in rap tempo aan het opwarmen en ook de schuldvraag is lang en breed beantwoord. Deden (westerse) mensen tot nu toe hun best voor klimaatverandering weg te rennen, nu is het toch echt tijd om te erkennen dat wij haar veroorzaken. Lees meer

- Sevdaliza in Zomergasten Titel en URL nog aanpassen -

Sevdaliza trok 'show, don’t tell' door tot in het extreme

De vierde Zomergast van 2021 liet het ene prachtige fragment na het andere zien ter ondersteuning van haar boodschap van vrijheid, menselijkheid en ruimte op plekken waar dat niet vanzelfsprekend is. Concrete handvatten bood ze, net als in haar kunst, nauwelijks, zag Ruby Sanders. Of dat erg is? Lees meer

Nieuws in beeld: U had een schip besteld?

Nog altijd zorgen om bezorgschip

Ruim vier maanden langer duurde zijn reis, maar vorige week kwam-ie eindelijk aan in de haven van Rotterdam: het 'blokkeerschip' Ever Given, dat dagenlang vastzat in het Suezkanaal en daar een groot deel van de wereldhandel frustreerde. Maar wie denkt dat aan de beproevingen van het schip daarmee een eind is gekomen, heeft het mis. Lees meer

Automatische concepten 71

Gilgamesj gaat naar huis

Illustrator Sebastian Eisenberg was onder de indruk van de repatriëring van maar liefst 17.000 gestolen Irakese artefacten, die terug naar huis worden gestuurd. Lees meer

Zomergast Robert Vermeiren bleef aan de oppervlakte

Zomergast Robert Vermeiren bleef aan de oppervlakte

Hoogleraar kinder- en jeugdpsychiatrie Robert Vermeiren – de derde Zomergast van 2021 – liet interviewer Janine Abbring en de kijker niet zomaar binnen. Gaandeweg de avond leek het plots of de kijker naar twee verschillende programma’s had gekeken, zag Tessa van Rooijen. Lees meer

Nieuws in beeld: In memoriam Dusty Hill

In memoriam Dusty Hill

Illustrator Anne Schillings brengt een postume ode aan de deze week overleden ZZ Top-bassist en -achtergrondzanger Dusty Hill. Lees meer

De schrijver mag schrijven, de lezer mag lezen

De schrijver mag schrijven, de lezer mag lezen

Nee, er bestaat geen censuur in Nederland. Een witte auteur mag schrijven over mensen van kleur en een hetero schrijver over homoseksuele relaties. Maar of de lezer het ook wil lezen, dat is nog maar de vraag. Lees meer

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

De schrijver en jurist ging radicaal op zoek naar het grijze gebied. Lees meer

Nieuws in beeld: Jeff Bezos zet het ons betaald

Jeff Bezos zet het ons betaald

Na zijn korte bezoekje aan de rand van de ruimte, eerder deze week, bedankte oud-Amazon-baas Jeff Bezos de werknemers en klanten van zijn bedrijf. 'Want jullie hebben hiervoor betaald'. Een perverse grap, vonden critici. Lees meer

Wat een week

Wat een week

Zie het nieuws maar eens in beeld te brengen in een week waarin drama zich op drama stapelde. Illustrator Rueben Millenaar liet zich niet uit het veld slaan: hij maakte maar liefst 6 illustraties. Een rampweek in beeld. Lees meer

Nieuws in beeld: En nu met z'n allen

En nu met z'n allen

Sinds vorige week zondag schrijven 155 democratisch verkozen volksvertegenwoordigers een nieuwe grondwet voor Chili. Ze hebben negen maanden de tijd om een grondwet te schrijven waarin iederéén wordt gerepresenteerd. Lees meer