Asset 14

Van voor naar tegen, van links naar blanco

Hard//Talk: Depressie 1

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Gevangen tussen de Scylla van het grootkapitaal en de Charybdis van extreem-rechts, is Mirko even de weg kwijt. Hij besluit uiteindelijk voor een uitgesproken blanco-stem.

Morgen kunnen we dus weer naar de stembus. Eigenlijk is er al te veel over gezegd, maar de berichtgeving is vooralsnog zo simplistisch geweest, zo vol van ondertussen betekenisloze catchphrases als ‘verlichte Westerse waarden’, ‘het gevaar van Poetin’ en ‘corrupte Oekraïners’, dat ik me er toch nog wel aan wil wagen. Laat ik het helder stellen: ik ben heel erg tegen dit verdrag. Tegen de geest, tegen iedere letter.

Het is allereerst onderdeel van een onguur geopolitiek conflict tussen twee grootmachten met als inzet de Oekraïnse markt en grondstoffen. Laten we niet naïef zijn en denken dat het beschaafde Europa Oekraïne komt redden van de Russische tirannie. Niets ten goede van Poetins absoluut onfrisse Rusland, maar de in 2014 afgezette president Janoekovytsj was democratisch verkozen en Europa heeft zonder twijfel een rol gespeeld in zijn gewelddadige aftreden vanaf het moment dat hij eind 2013 onder druk van Poetin terugkrabbelde uit de onderhandelingen over een vergelijkbaar vrijhandelsverdrag en toetreding tot anti-Rusland organisatie NAVO. Rusland noemde dit een onrechtmatige staatsgreep en greep vervolgens zelf in. Iets dat Europa, na eerder gesteggel over Kosovo en Georgië, heeft moeten zien aankomen. Europa’s inmenging over de grens heeft vaak niet al te veel met verheven idealen te maken. Geopolitiek is pragmatiek en opportunisme, het is eigenbelang, meer niet. Soms steunen ze een dictator (Saudi-Arabië, Egypte), soms niet (Noord-Korea) en soms eerst wel maar later niet meer (Syrië, Libië, Irak). Soms steunen we de democratie (Tunesië, Turkije), soms niet (Honduras, Iran). In Oekraïne is dat nu niet anders, los van alle moralistische rookgordijnen komt het er simpelweg op neer dat de huidige machthebbers in Oekraïne de EU beter bevallen dan de vorige.

Maar goed, niet elk verdrag hoeft een moreel kompas te varen, misschien zitten er onbedoeld voordelige aspecten aan dit verdrag, op z’n minst voor Oekraïne zelf dan. Ook daar zie ik veel bezwaren. Dit verdrag zal juist heel nadelig zijn voor de Oekraïense economie, die op geen enkele manier zal kunnen concurreren op de West-Europese markt en als gevolg op grote schaal maak-industrie, midden- en kleinbedrijf en dus banen en intellectueel kapitaal zal kwijtraken. Waar het verdrag wel in voorziet is: vrije kapitaalstromen voor de noordelijke banken, grondstoffen voor de grote industrie en goedkope arbeid voor de Europese werkgevers. Dit verdrag komt, net als de meeste EU plannen de laatste tijd, voornamelijk het grootbedrijf en de banken ten goede. Zie TTIP, zie de privacywetgeving, zie het Griekse wurggreepdrama dat als voorbeeld moest dienen voor de andere Zuid-Europese lidstaten. Voor een inclusief en sociaal Europa (natuurlijk, met Oekraïne daarbij), moeten we absoluut weg van Rusland, maar ook weg van deze EU en dit verdrag.

Goed, een nee dus. Maar toen kwam die Thierry B. met z’n bakkes weer op de televisie en was al het bovenstaande vergeten. Het is uitgesloten dat ik mijn stem geef aan dit conservatieve verbond from hell, deze bekrompen as van het kwaad, die de sociale onzekerheid en economische uitbuiting van de burger aangrijpt om een nationalistische agenda uit te rollen die al het kwaad in de wereld toeschrijft aan de islam, ‘corrupte Oost-Europeanen’ en moderne kunst(?). In deze tijden van oprukkend xenofoob rechts is het cruciaal hen op geen enkele manier een steun in de rug te geven. Het is immers zeker dat een eventueel “nee” hoe dan ook uitgelegd zal worden als hun overwinning, hoe hard ik ook roep dat ik hele andere argumenten heb.

Wat dan overblijft is eigenlijk een touwtrekwedstrijd, wat staat me meer tegen: ‘internationaal grootkapitaal’ of ‘de homegrown conservatief’? Business-rechts tegen redneck-rechts, ‘It’s like being shot or poisoned', zei een Amerikaans senator over een bij nader inzien niet eens zo ongerelateerd thema (ik noemde dat hier eerder ‘leip rechts’).

ECAB6KFvSATWr6YPe4duRiQqQtAKWQuq

Niet stemmen dan maar? Mogelijk, maar ik merk juist dat het me wel aan het hart gaat, dat ik me hier heel druk over maak. Bovendien, in een ideale wereld zou de technocratische achterkamertjespolitiek juist overboord moeten ten behoeve van meer directe democratie. Beetje lame als ik bij dit eerste referendum, met alle gebreken van dien weliswaar, thuis zou blijven. Blanco stemmen dan? Volgens liberale vrienden (ik heb een groot hart) zou ik daarmee de opkomstdrempel helpen halen. Maar zou dat zo erg zijn? Als die namelijk niet gehaald zou worden, zou dat door de establishment worden uitgelegd als politieke desintresse en een verdere aanmoediging van technocratisch beleid. Ik wil verdomme juist wel gehoord worden! Stel je bij wijze van gedachtenexperiment eens voor dat 50% van de stemmen blanco zou zijn, wat voor signaal zou dat afgeven?

Idealiter zou er een sterke progressieve campagne zijn geweest waar ik me met gerust hart achter had kunnen scharen, zoals het geval is met de anti-TTIP campagne. We kunnen ons de luxe niet permitteren het politieke initiatief over te laten aan rechts, in welke tint dan ook. Bovendien, de uitslag van het referendum is ‘raadgevend’, Haags voor ‘niet bindend’ of ‘we doen er toch niets mee’. In de woorden van Ewald Engelen:het is een loepzuivere populariteitspoll’ Nou, laat mij dan zo duidelijk mogelijk een middelvinger proberen op te steken naar beide kanten: dit gaat mij heel erg aan, maar geen van beide posities vertegenwoordigt mij. Weg met de geopolitieke tweespalt tussen twee machtsblokken over de rug van de Oekraïners, weg met het EU-project van vrijhandel en de economie van de 1%, en weg met het rechts-populisme dat onterecht claimt oorzaak en oplossing te kennen. None of the above, please.

Foto via Het Kremlin (echt waar)

Mail

Mirko van Pampus leidt een pendelend bestaan tussen Amsterdam en Londen, waarbij hij in de wereldstad het geld uitgeeft dat hij in het werelddorp verdiend heeft.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

De nieuwste verkiezingen lieten ons weer eens zien hoe Nederland aan het afglijden is naar het rechtereinde van de politiek. Hoe kan dat? Is het niet tijd dat links even boos wordt als Wilders en Baudet? Lees meer

Gezien door een kunstwerk

Gezien door een kunstwerk

Doordat fysieke kunstexposities bijna nergens georganiseerd worden, zoeken kunstinstellingen andere wegen om hun werk ten toon te spreiden. Caecilia Rasch mist de ontmoeting met het kunstwerk, en vooral: erdoor gezien worden. Lees meer

Automatische concepten 54

Een miljoen huizen houden het te droog

Zeker een miljoen huizen in Nederland dreigen te verzakken, en dat aantal is de afgelopen jaren flink toegenomen. De boosdoener: droogte. Lees meer

Hard//talk: Onderdak is een mensenrecht

Onderdak is een mensenrecht

Over dakloosheid hoeven we geen uitvoerige politieke discussies te voeren, aldus Jihane Chaara. Onderdak is namelijk niets minder dan een mensenrecht (iets wat men in de Nederlandse politiek even vergeten lijkt te zijn). Lees meer

Filmtrialoog: Nocturne

Nocturne

Onze redacteurs zagen Nocturne, een film over het maken van een film. Hoofdpersonage Alex rent een nacht lang door zijn eigen hoofd, op zoek naar het sluitende idee, de juiste acteurs, een kloppend verhaal. Het sprak esthetisch heel erg aan, maar zaaide ook een hoop verwarring. Lees meer

Nieuws in beeld: 13

Onze corona-aanpak laat talloze aardbewoners stikken

Dat het materiaal waarmee we onszelf tegen corona beschermen voor een golf aan afval zou zorgen, zagen we al van verre aankomen. Illustrator Simcha van der Veen is dan ook verbijsterd: waarom doen we hier niets tegen? Lees meer

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Dat je niet op zoek hoeft naar de diepere betekenis en ook enkel de vorm van een film kan waarderen, bewijst de animatiefilm 'The Nose or Conspiracy of Mavericks'. Lees meer

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Anna Visser is van jongs af aan een fervent liefhebber van Jane Austen. Een onlangs verschenen hervertelling van Emma werpt nieuw licht op haar hartstocht voor het kostuumdrama, maar misschien nog meer op haar zelfbeeld. Lees meer

Schijn bedriegt 2

Schijn bedriegt

Ons stemgedrag wordt (te) vaak bepaald door onderbuikgevoelens en eerste indrukken. Om ons daartegen te wapenen hebben we gedegen onderwijs nodig. Laat dat nu precies hetgeen zijn waar de politieke winnaar op bezuinigt. Lees meer

Nieuws in beeld: 12

'App me als je thuis bent'

Na de dood van de 33-jarige Sarah Everard uiten steeds meer Britse feministen hun woede over de mensen die hen zouden moeten beschermen: de politie is onderdeel van hun onveiligheid, zeggen zij. Lees meer

Verveling als verhullend eufemisme

Verveling als verhullend eufemisme

Verveling kreeg het afgelopen jaar duizend gezichten. Rijk Kistemaker vraagt zich af: hoe herinneren we ons die gezichten, zodra de coronacrisis (min of meer) voorbij is? Lees meer

Kolen en olie zwaaien ook in Nederland met de scepter 

Kolen en olie zwaaien ook in Nederland met de scepter 

Wanneer grote bedrijven landen uit het Globale Zuiden in een economische wurggreep houden, knijpt Nederland een oogje toe. Maar ons land is evengoed overgeleverd aan de wensen van grote bedrijven. Lees meer

Een brein dat vergeet hoe geluk wordt gemaakt

Een brein dat vergeet hoe geluk wordt gemaakt

Evangeline Agape ontdekte tijdens een zomer in het ziekenhuis de kracht van vriendschap en gedeeld leed. "De coronacrisis heeft voor de hele wereld duidelijk gemaakt: isolatie maakt je ongelukkig. En depressie isoleert je. Doet je voelen alsof je de enige in de wereld bent met een brein dat vergeet hoe geluk wordt gemaakt." Lees meer

Nieuws in beeld: 'Waarde Nederlanders'

'Waarde Nederlanders'

Immigranten moeten zich ‘de Nederlandse waarden’ aanleren, roept onder andere de ChristenUnie tijdens de verkiezingsstrijd. Illustrator Rueben Millenaar vraagt zich af wat hij zich daarbij voor moet stellen. Lees meer

Nieuws in beeld: Onder de (geluids)golven

Onder de (geluids)golven

Je staat er misschien niet bij stil, maar de mensheid maakt enórm veel herrie in zee. We boren naar gas en olie, heien voor windmolens en boorplatforms en onze schepen zijn ook niet bepaald stil. Terwijl water ontzettend goed en ver geluidsgolven doorgeeft - veel beter dan lucht. Lees meer

Filmtrialoog: Cold War

Cold War

De film Cold War is een verhaal over een onmogelijke liefde in Polen ten tijde van de Koude Oorlog. Onze redacteuren bespreken deze veelgeprezen film en beraden zich op de esthetiek, de diepgang van de liefdesrelatie en de raakvlakken met hun eigen leven. Lees meer

Hoeveel doden voor ons feestje?

Hoeveel doden voor ons feestje?

Hoe komt het toch dat we onze pleziertjes niet willen opgeven, zelfs al weten we dat ze aan de andere kant van de wereld levens kosten? Dennis Faase werd getroffen door een simpele manier om deze mensenlevens niet uit het oog te verliezen. Lees meer

Het verlaten café blijft een haven 1

Tijdens corona blijft het café een vangnet

Tijdens de lockdown bezoekt Joost Ingen-Housz een Berlijns café dat nog een aantal stamgasten toelaat. Door de plotselinge rust valt het hem op hoe onmisbaar de kroeg is voor de mensen die er nog steeds naartoe gaan. Al is het maar voor een praatje. Lees meer

Hard//talk: Eerdmans is niet beter dan Baudet

Eerdmans is niet beter dan Baudet

Waarom kwam Eerdmans antisemitisme niet ter sprake, in de onschatbare hoeveelheid televisie-interviews die hij de afgelopen maanden gaf over zijn nieuwe partij? Lees meer

Nieuws in beeld: In Memoriam Daft Punk (1993-2021)

In Memoriam Daft Punk (1993-2021)

Illustrator Sebastian Eisenberg is aangedaan door het uit elkaar gaan van Daft Punk. Lees meer