Asset 14

Van voor naar tegen, van links naar blanco

Hard//Talk: Depressie 1

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Gevangen tussen de Scylla van het grootkapitaal en de Charybdis van extreem-rechts, is Mirko even de weg kwijt. Hij besluit uiteindelijk voor een uitgesproken blanco-stem.

Morgen kunnen we dus weer naar de stembus. Eigenlijk is er al te veel over gezegd, maar de berichtgeving is vooralsnog zo simplistisch geweest, zo vol van ondertussen betekenisloze catchphrases als ‘verlichte Westerse waarden’, ‘het gevaar van Poetin’ en ‘corrupte Oekraïners’, dat ik me er toch nog wel aan wil wagen. Laat ik het helder stellen: ik ben heel erg tegen dit verdrag. Tegen de geest, tegen iedere letter.

Het is allereerst onderdeel van een onguur geopolitiek conflict tussen twee grootmachten met als inzet de Oekraïnse markt en grondstoffen. Laten we niet naïef zijn en denken dat het beschaafde Europa Oekraïne komt redden van de Russische tirannie. Niets ten goede van Poetins absoluut onfrisse Rusland, maar de in 2014 afgezette president Janoekovytsj was democratisch verkozen en Europa heeft zonder twijfel een rol gespeeld in zijn gewelddadige aftreden vanaf het moment dat hij eind 2013 onder druk van Poetin terugkrabbelde uit de onderhandelingen over een vergelijkbaar vrijhandelsverdrag en toetreding tot anti-Rusland organisatie NAVO. Rusland noemde dit een onrechtmatige staatsgreep en greep vervolgens zelf in. Iets dat Europa, na eerder gesteggel over Kosovo en Georgië, heeft moeten zien aankomen. Europa’s inmenging over de grens heeft vaak niet al te veel met verheven idealen te maken. Geopolitiek is pragmatiek en opportunisme, het is eigenbelang, meer niet. Soms steunen ze een dictator (Saudi-Arabië, Egypte), soms niet (Noord-Korea) en soms eerst wel maar later niet meer (Syrië, Libië, Irak). Soms steunen we de democratie (Tunesië, Turkije), soms niet (Honduras, Iran). In Oekraïne is dat nu niet anders, los van alle moralistische rookgordijnen komt het er simpelweg op neer dat de huidige machthebbers in Oekraïne de EU beter bevallen dan de vorige.

Maar goed, niet elk verdrag hoeft een moreel kompas te varen, misschien zitten er onbedoeld voordelige aspecten aan dit verdrag, op z’n minst voor Oekraïne zelf dan. Ook daar zie ik veel bezwaren. Dit verdrag zal juist heel nadelig zijn voor de Oekraïense economie, die op geen enkele manier zal kunnen concurreren op de West-Europese markt en als gevolg op grote schaal maak-industrie, midden- en kleinbedrijf en dus banen en intellectueel kapitaal zal kwijtraken. Waar het verdrag wel in voorziet is: vrije kapitaalstromen voor de noordelijke banken, grondstoffen voor de grote industrie en goedkope arbeid voor de Europese werkgevers. Dit verdrag komt, net als de meeste EU plannen de laatste tijd, voornamelijk het grootbedrijf en de banken ten goede. Zie TTIP, zie de privacywetgeving, zie het Griekse wurggreepdrama dat als voorbeeld moest dienen voor de andere Zuid-Europese lidstaten. Voor een inclusief en sociaal Europa (natuurlijk, met Oekraïne daarbij), moeten we absoluut weg van Rusland, maar ook weg van deze EU en dit verdrag.

Goed, een nee dus. Maar toen kwam die Thierry B. met z’n bakkes weer op de televisie en was al het bovenstaande vergeten. Het is uitgesloten dat ik mijn stem geef aan dit conservatieve verbond from hell, deze bekrompen as van het kwaad, die de sociale onzekerheid en economische uitbuiting van de burger aangrijpt om een nationalistische agenda uit te rollen die al het kwaad in de wereld toeschrijft aan de islam, ‘corrupte Oost-Europeanen’ en moderne kunst(?). In deze tijden van oprukkend xenofoob rechts is het cruciaal hen op geen enkele manier een steun in de rug te geven. Het is immers zeker dat een eventueel “nee” hoe dan ook uitgelegd zal worden als hun overwinning, hoe hard ik ook roep dat ik hele andere argumenten heb.

Wat dan overblijft is eigenlijk een touwtrekwedstrijd, wat staat me meer tegen: ‘internationaal grootkapitaal’ of ‘de homegrown conservatief’? Business-rechts tegen redneck-rechts, ‘It’s like being shot or poisoned', zei een Amerikaans senator over een bij nader inzien niet eens zo ongerelateerd thema (ik noemde dat hier eerder ‘leip rechts’).

ECAB6KFvSATWr6YPe4duRiQqQtAKWQuq

Niet stemmen dan maar? Mogelijk, maar ik merk juist dat het me wel aan het hart gaat, dat ik me hier heel druk over maak. Bovendien, in een ideale wereld zou de technocratische achterkamertjespolitiek juist overboord moeten ten behoeve van meer directe democratie. Beetje lame als ik bij dit eerste referendum, met alle gebreken van dien weliswaar, thuis zou blijven. Blanco stemmen dan? Volgens liberale vrienden (ik heb een groot hart) zou ik daarmee de opkomstdrempel helpen halen. Maar zou dat zo erg zijn? Als die namelijk niet gehaald zou worden, zou dat door de establishment worden uitgelegd als politieke desintresse en een verdere aanmoediging van technocratisch beleid. Ik wil verdomme juist wel gehoord worden! Stel je bij wijze van gedachtenexperiment eens voor dat 50% van de stemmen blanco zou zijn, wat voor signaal zou dat afgeven?

Idealiter zou er een sterke progressieve campagne zijn geweest waar ik me met gerust hart achter had kunnen scharen, zoals het geval is met de anti-TTIP campagne. We kunnen ons de luxe niet permitteren het politieke initiatief over te laten aan rechts, in welke tint dan ook. Bovendien, de uitslag van het referendum is ‘raadgevend’, Haags voor ‘niet bindend’ of ‘we doen er toch niets mee’. In de woorden van Ewald Engelen:het is een loepzuivere populariteitspoll’ Nou, laat mij dan zo duidelijk mogelijk een middelvinger proberen op te steken naar beide kanten: dit gaat mij heel erg aan, maar geen van beide posities vertegenwoordigt mij. Weg met de geopolitieke tweespalt tussen twee machtsblokken over de rug van de Oekraïners, weg met het EU-project van vrijhandel en de economie van de 1%, en weg met het rechts-populisme dat onterecht claimt oorzaak en oplossing te kennen. None of the above, please.

Foto via Het Kremlin (echt waar)

Mail

Mirko van Pampus leidt een pendelend bestaan tussen Amsterdam en Londen, waarbij hij in de wereldstad het geld uitgeeft dat hij in het werelddorp verdiend heeft.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef literair
  • Foto van Gatool Katawazi
    Gatool KatawaziAdjunct-uitgever
het laatste
 O, Big Brother, Where Art Thou?

O, Big Brother, Where Art Thou?

Camera's op kruispunten en in gebouwen die je niet alleen volgen, maar zelfs herkennen en gegevens van je verzamelen. Hoe dichtbij is die dystopische toekomst? Lees meer

 Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Hemel en aarde worden bewogen om levens te redden, en je slaat aan het protesteren tegen het dragen van mondkapjes en de kortstondige inperking van je vrijheid. Illustrator Rueben Millenaar keek van boven op de aarde neer en zag een mensheid die elk gevoel van perspectief kwijt is. Lees meer

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Wie leest er tegenwoordig nog een horoscoop om te weten wat de dag, de maand het jaar je brengt? Nou, best veel mensen dus. Het is zelfs een wereldwijde trend. Ook Else Boer geeft toe regelmatig de astrologie in te duiken. Op zoek naar een verklaring gaat ze na wat astrologie de moderne mens kan bieden. Lees meer

 De ene bij is de andere niet

De ene bij is de andere niet

Wat als de ene bijensoort (onze geliefde honingbij) 299 andere bijensoorten verdrukt? Lees meer

 Damien Hirst is verknipt

Damien Hirst is verknipt

Ruim 30.000 dollar betaalde het New Yorkse kunstcollectief MSCHF voor een werk van Damien Hirst: een zeefdruk met 88 gekleurde stippen in elf rijen van acht. Geen weggegooid geld, als je het werk vervolgens in stukjes doorverkoopt. Lees meer

Reflecties van een proefkonijn

Reflecties van een proefkonijn (deel 3)

'Er is veel dat de wetenschap tot nu toe voor mekaar heeft weten te boksen, maar nog geen remedie tegen sociaal ongemak. Hoeft ook niet. Gaat vanzelf weer over.' Lees meer

Filmtrialoog: Solaris

Solaris

'Solaris' uit 1972 blijkt de perfecte film om in thuisquarantaine te bekijken. Lees meer

Hard//talk: Uit de coronacrisis een nieuwe economie in

Vanuit de coronacrisis naar een nieuwe economie

Als we nu echt rechtvaardig en solidair te werk willen gaan, moeten we de behoeftes van zwaar getroffen groepen zoals daklozen en vluchtelingen centraal stellen. Lees meer

Beste Susan

Beste Susan

Susan Sontag uitte zich nooit publiekelijk over haar lesbische geaardheid. Is dat wel eerlijk, vraagt Fien Veldman zich af. Ben je de maatschappij iets verplicht? Is er opheldering nodig als je seksuele identiteit niet uit je uiterlijk op te maken valt? En hoe zou je je dan moeten presenteren?  Lees meer

 Schrödingers Dictator

Schrödingers Dictator

Kim Jong-Uns onzichtbaarheid is voer voor speculaties: hij zou zijn overleden tijdens een operatie, zoek zijn of gewond geraakt bij een raketlancering. Dood of levend, zolang Kim zich niet in het openbaar heeft vertoond, is het enige logische antwoord: hij is het allebei. Pirmin Rengers illustreerde de dictator in superpositie. Lees meer

 De anderhalvemetersamenleving botst

De anderhalvemetersamenleving botst

In Apeldoorn proberen dertig kermisexploitanten de 'Kermis nieuw stijl' uit. Gaat prima. Lees meer

Dagboek van een proefkonijn

Dagboek van een proefkonijn (deel 2)

Hoelang houden mensen het vol in een kliniek en bloeit er weleens liefde op tussen proefpersonen? Oscar Spaans deed eind vorig jaar mee aan medicijnonderzoek en verwerkte zijn notities tot een driedelige serie. Lees meer

 Groetjes uit mijn woonkamer

Groetjes uit mijn woonkamer

Jente Hoogeveen was er snel uit: als zij niet naar de tropen kan, haalt ze de tropen net zo makkelijk haar woonkamer. Lees meer

Het begin van een rouwwoordenboek

Het begin van een rouwwoordenboek

Na de dood van haar moeder besefte Babet te Winkel dat ze haar gevoelens niet met bestaande woorden kon omschrijven. Dus sloeg ze zelf aan het schrijven van een nieuw 'rouwwoordenboek'. Lees meer

Overwegingen van een proefkonijn (deel 1)

Overwegingen van een proefkonijn (deel 1)

Wie zijn de mensen die zich als proefpersoon aanmelden en wat drijft hen? Oscar Spaans deed eind vorig jaar mee aan medicijnonderzoek en verwerkte zijn notities tot een driedelige serie. Lees meer

Sluit jezelf op in je huis, niet in je hoofd

Sluit jezelf op in je huis, niet in je hoofd

Heeft de huidige coronapandemie zin? Of hoeven we die vraag überhaupt niet te stellen? Lees meer

 Als de sterfbedden op zijn

Als de sterfbedden op zijn

Als het laatste IC-bed bezet is, zullen artsen moeten kiezen wie zorg krijgt en wie niet. Ze gaan naar hun werk met het doodsvonnis van vele patiënten in hun hand. Lees meer

Filmtrialoog: Porselein

Porselein

Thuis zagen onze redacteuren 'Porselein', over een succesvol gezin dat wordt opgeschud wanneer het zevenjarige zoontje Thomas zich vreemd begint te gedragen. Heeft hij misschien een virus te pakken? Lees meer

Kijken naar het verleden en de toekomst

De complexiteit van excuses voor het verleden

Vorige maand maakte koning Willem-Alexander excuses voor het optreden van de Nederlanders tijdens de Indonesische onafhankelijkheidsoorlog. Een goede eerste stap, aldus Vivian Mac Gillavry. Maar hoe komt het dat zo'n excuus kan bijdragen aan een gevoel van erkenning en tegelijkertijd kan kwetsen? Lees meer

Liefde in tijden van corona

Liefde in tijden van corona

Carlijn Cober is single. In tijden van een pandemie krijgt single zijn een nieuwe lading. Ze besluit te rade te gaan bij schrijvers en filosofen: wat betekent het om single te zijn? Bestaat er zoiets als happy single zijn? En is dat dan altijd tijdelijk? Een essay over liefde in tijden van corona. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers zo goed mogelijk kunnen ondersteunen. Een niet-commerciële vrije ruimte als Hard//hoofd is in deze tijd bijzonder, en jouw steun hieraan is onmisbaar. Als je vóór 1 juni aanmeldt dan ontvang je als dank een kunstwerk van Raquel van Haver en mag je gratis naar ons jubileumevenement. Sluit je nu aan bij Hard//hoofd!

Meer info