Asset 14

Ecorexia

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Wanneer duurzaam gedrag doorslaat naar religieuze obsessie lijdt men aan ecorexia. Dylan legt uit.

‘Doodongelukkig door té groen leven’ luidt de titel in het AD. De geïnterviewden kregen de diagnose dat ze lijden aan ecorexia, de drang om het leven volledig om te vormen naar een groen ideaal dat nooit te bereiken valt. Ook als programmamaker voor Pakhuis De Zwijger kwam ik in aanraking met deze zogenaamde ecorexialijders. Zo was er tijdens een avond over plastic waste bijvoorbeeld een vrouw die het aanmaken van plastic afval zodanig probeerde te vermijden dat ze het plastic venstertje in brieven begon uit te knippen voor ze die weggooide. Voor mensen die lijden aan ecorexia valt er geen rustpunt te vinden, het kan altijd beter.

De genoemde oorzaken voor ecorexia, zoals sociale groepsdruk, de nood om te slagen in een ‘ecolifestyle’ en het verpletterende verantwoordelijkheidsgevoel om zorg te dragen voor de planeet dragen zeker bij tot het probleem. Maar dat verklaart nog steeds niet waarom een duurzame levensstijl een obsessie wordt.

‘God is dood;’ zei Nietzsche, en bedoelde daarmee dat we geen universele idealen meer hebben. Er is niets meer dat we zo kunnen overnemen dat het leven onmiddellijk betekenis geeft. We hebben ons bevrijd van opgelegde regels die ons dicteerden wat waardevol leven is, hoe we willen leven bepalen we nu vooral zelf. Waar Nietzsche echter voor waarschuwde was dat naast de bevrijding die de mens hierdoor kan voelen, hij vooral ook existentiële angst voor de leegheid van het bestaan meekrijgt.

Albert Camus leert ons dat die leegheid ervoor zorgt dat mensen nieuwe goden gaan maken, nieuwe universele idealen die het leven onmiddellijk betekenis geven. Het merendeel van de mensen kunnen volgens hem de absurditeit van het betekenisloze leven niet aan, waardoor ze opnieuw iets groters dan zichzelf gaan maken waar ze in kunnen geloven, een geloof dat voor hen essentieel is voor geluk. De absurde held kan volgens Camus de onverschilligheid van het leven erkennen en dan alsnog met positieve energie zich engageren met het leven en het geluk vinden. Maar heel weinig mensen kunnen zo leven. Ze gaan dus nieuwe idealen maken, en een duurzame levensstijl is er daar één van. Een nieuw geloof die het leven onmiddellijk betekenis geeft.

Techpioniers als Elon Musk, duurzaam ondernemers als Ruud Koornstra en zero-waste girls Nicky en Jessie zijn de nieuwe goden van vandaag. Ecorexialijders gaan gebukt onder de morele leegheid van het eigen leven en grijpen dan ook krampachtig naar een duurzaam ideaal om het leven zo snel mogelijk ‘waardevol’ te maken. Ze kiezen in plaats van abstracte, zweverige godheid nu voor een objectieve, wetenschappelijk gegronde standaard die één-op-één kan vertellen hoe goed jouw leven is: de duurzame levensstijl. Maar daarna maken ze wel van die levensstijl opnieuw een god, een ideaal om naar te leven – en dat kan een obsessie worden. Ecorexialijders vervallen dus in overmatig religieus gedrag. Maar hoe kunnen we dit aanpakken? We moeten een duurzame levensstijl durven erkennen als louter kostenefficiënt en niet meer als moreel hoogstaand. We hebben nood aan een pragmatische blik, aangezien dit het persoonlijk schuldgevoel aanpakt en tegelijkertijd de duurzame transitie meer inclusief maakt – want in the end wil iedereen gewoon kosten vermijden.

Beeld: Pixabay

Mail

Dylan Meert is een filosoof uit Gent en programmamaker bij Pakhuis De Zwijger. Hij houdt van 's nachts wandelen in Amsterdam, Griekse yoghurt en Bialetti-koffie.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnChef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Zomergast Robert Vermeiren bleef aan de oppervlakte

Zomergast Robert Vermeiren bleef aan de oppervlakte

Hoogleraar kinder- en jeugdpsychiatrie Robert Vermeiren – de derde Zomergast van 2021 – liet interviewer Janine Abbring en de kijker niet zomaar binnen. Gaandeweg de avond leek het plots of de kijker naar twee verschillende programma’s had gekeken, zag Tessa van Rooijen. Lees meer

Nieuws in beeld: In memoriam Dusty Hill

In memoriam Dusty Hill

Illustrator Anne Schillings brengt een postume ode aan de deze week overleden ZZ Top-bassist en -achtergrondzanger Dusty Hill. Lees meer

De schrijver mag schrijven, de lezer mag lezen

De schrijver mag schrijven, de lezer mag lezen

Nee, er bestaat geen censuur in Nederland. Een witte auteur mag schrijven over mensen van kleur en een hetero schrijver over homoseksuele relaties. Maar of de lezer het ook wil lezen, dat is nog maar de vraag. Lees meer

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

De schrijver en jurist ging radicaal op zoek naar het grijze gebied. Lees meer

Nieuws in beeld: Jeff Bezos zet het ons betaald

Jeff Bezos zet het ons betaald

Na zijn korte bezoekje aan de rand van de ruimte, eerder deze week, bedankte oud-Amazon-baas Jeff Bezos de werknemers en klanten van zijn bedrijf. 'Want jullie hebben hiervoor betaald'. Een perverse grap, vonden critici. Lees meer

Wat een week

Wat een week

Zie het nieuws maar eens in beeld te brengen in een week waarin drama zich op drama stapelde. Illustrator Rueben Millenaar liet zich niet uit het veld slaan: hij maakte maar liefst 6 illustraties. Een rampweek in beeld. Lees meer

Nieuws in beeld: En nu met z'n allen

En nu met z'n allen

Sinds vorige week zondag schrijven 155 democratisch verkozen volksvertegenwoordigers een nieuwe grondwet voor Chili. Ze hebben negen maanden de tijd om een grondwet te schrijven waarin iederéén wordt gerepresenteerd. Lees meer

Kunnen we de wandaden van een kunstenaar vergeten?

Kunnen we de wandaden van een kunstenaar vergeten?

Critici en liefhebbers zitten in hun maag met de wandaden van hun culturele helden. Moeten ze worden vergeven of ‘gecanceld’? Stefanie is vooral blij met de democratisering van de kunstwereld. Lees meer

Vergeet de lelijke kanten van dementie niet

Vivian Mac Gillavry begon op haar 19de haar vader te verliezen aan dementie. Ze schrikt van hoe mediamakers met dementie omgaan: het is goed om te laten zien hoe ermee valt te leven, maar wat als we zóveel focus leggen op de kwaliteit van leven, dat we vergeten te praten over hoe moeilijk dementie kan zijn? Lees meer

Ook automobilist moet aan de bak

Ook automobilist moet aan (of uit) de bak

Illustrator Veerle van der Veer brengt het nieuws in beeld. Dat de rechter Shell opdraagt zijn CO2-uitstoot drastisch terug te dringen, leverde vooral instemming en leedvermaak op, zagen opiniemakers in de Volkskrant. En de klánten van Shell dan, vroegen zij zich af. Lees meer

Speech: Waarom activisten de ‘zomer van trans woede’ uitroepen

Waarom activisten de ‘zomer van trans woede’ uitroepen

Honderden demonstranten protesteerden tegen de vernederende en dehumaniserende zorg voor transgender personen. Ze eisen hervorming van het zorgsysteem en riepen een ‘zomer van trans woede’ uit. Non-binaire trans vrouw Nilin gaf een openhartige toespraak. Lees meer

Filmtrialoog: Gunda

Gunda

Onze redacteuren Eva van den Boogaard, Nora van Arkel en Jozien Wijkhuijs bekeken de documentaire Gunda. Ze zijn onder de indruk van de unieke vorm van de film, maar er bleken ook wat dingen die iedereen anders interpreteerde. Lees meer

De ketenen zijn gebroken, maar de wonden zijn niet geheeld

De ketenen zijn gebroken, maar de wonden zijn niet geheeld

Op 1 juli 1863 schafte Nederland de slavernij af in Suriname en op Aruba, Bonaire, Curaçao, Sint Maarten, Sint Eustatius en Saba. Althans, zo staat het in de geschiedenisboeken. Lees meer

Essay: Verslag van een mislukking

Verslag van een mislukking

In de essayreeks Boys don't cry onderzoekt Jonathan van der Horst mannelijkheid aan de hand van kunstwerken die hem ontroerden. Vandaag deel 2 met werk van de slam poet IN-Q. Lees meer

Maling aan de paling

Maling aan de paling

Met 60 duizend stuwen, gemalen en sluizen is ons land voor trekkende palingen de grootste hindernisbaan van Europa. Lees meer

Ik bekritiseer Israël omdat ik om haar geef

Ik bekritiseer Israël omdat ik om haar geef

In gesprekken over Israël-Palestina bevindt Max Beijneveld zich afwisselend aan beide kanten. Voor hem is het bekritiseren van Israël juist een teken van hoop en vriendschap: hij uit kritiek omdat hij gelooft dat Israël kan verbeteren. Lees meer

Automatische concepten 56

Een Afrikaanse kritiek op het Antropoceen

In het Antropoceen zou 'de mens' een bepalende factor zijn in het verstoren van het klimaat en de biodiversiteit. Maar wie kan zich eigenlijk tot mens rekenen? En wie wordt als object behandeld? Grâce Ndjako verwerpt het Antropoceen als een eurocentrisch idee. Lees meer

Je partner slaan is nog geen doodvonnis voor je carrière

Je partner slaan is (nog) geen doodvonnis voor je carrière

Het onderscheid tussen de publieke en de privésfeer is soms vaag, maar geweld achter de voordeur zouden we nóóit door de vingers moeten zien, meent Jihane Chaara. Waarom komen zoveel publieke figuren ermee weg? Lees meer

Kunst is werk

Kunst is werk

Brood noemen we essentieel, theater niet. Maar wat als je in het theater je brood verdient? Lees meer

 Klop, klop, wie is waar?

Klop, klop, wie is waar?

De klopjacht op de voortvluchtige militair Jürgen Conings doet de in België woonachtige Amerikaanse illustrator Sebastian Eisenberg denken aan iets wat in zijn thuisland zou gebeuren; niet in Europa. Lees meer