Asset 14

Ecorexia

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Wanneer duurzaam gedrag doorslaat naar religieuze obsessie lijdt men aan ecorexia. Dylan legt uit.

‘Doodongelukkig door té groen leven’ luidt de titel in het AD. De geïnterviewden kregen de diagnose dat ze lijden aan ecorexia, de drang om het leven volledig om te vormen naar een groen ideaal dat nooit te bereiken valt. Ook als programmamaker voor Pakhuis De Zwijger kwam ik in aanraking met deze zogenaamde ecorexialijders. Zo was er tijdens een avond over plastic waste bijvoorbeeld een vrouw die het aanmaken van plastic afval zodanig probeerde te vermijden dat ze het plastic venstertje in brieven begon uit te knippen voor ze die weggooide. Voor mensen die lijden aan ecorexia valt er geen rustpunt te vinden, het kan altijd beter.

De genoemde oorzaken voor ecorexia, zoals sociale groepsdruk, de nood om te slagen in een ‘ecolifestyle’ en het verpletterende verantwoordelijkheidsgevoel om zorg te dragen voor de planeet dragen zeker bij tot het probleem. Maar dat verklaart nog steeds niet waarom een duurzame levensstijl een obsessie wordt.

‘God is dood;’ zei Nietzsche, en bedoelde daarmee dat we geen universele idealen meer hebben. Er is niets meer dat we zo kunnen overnemen dat het leven onmiddellijk betekenis geeft. We hebben ons bevrijd van opgelegde regels die ons dicteerden wat waardevol leven is, hoe we willen leven bepalen we nu vooral zelf. Waar Nietzsche echter voor waarschuwde was dat naast de bevrijding die de mens hierdoor kan voelen, hij vooral ook existentiële angst voor de leegheid van het bestaan meekrijgt.

Albert Camus leert ons dat die leegheid ervoor zorgt dat mensen nieuwe goden gaan maken, nieuwe universele idealen die het leven onmiddellijk betekenis geven. Het merendeel van de mensen kunnen volgens hem de absurditeit van het betekenisloze leven niet aan, waardoor ze opnieuw iets groters dan zichzelf gaan maken waar ze in kunnen geloven, een geloof dat voor hen essentieel is voor geluk. De absurde held kan volgens Camus de onverschilligheid van het leven erkennen en dan alsnog met positieve energie zich engageren met het leven en het geluk vinden. Maar heel weinig mensen kunnen zo leven. Ze gaan dus nieuwe idealen maken, en een duurzame levensstijl is er daar één van. Een nieuw geloof die het leven onmiddellijk betekenis geeft.

Techpioniers als Elon Musk, duurzaam ondernemers als Ruud Koornstra en zero-waste girls Nicky en Jessie zijn de nieuwe goden van vandaag. Ecorexialijders gaan gebukt onder de morele leegheid van het eigen leven en grijpen dan ook krampachtig naar een duurzaam ideaal om het leven zo snel mogelijk ‘waardevol’ te maken. Ze kiezen in plaats van abstracte, zweverige godheid nu voor een objectieve, wetenschappelijk gegronde standaard die één-op-één kan vertellen hoe goed jouw leven is: de duurzame levensstijl. Maar daarna maken ze wel van die levensstijl opnieuw een god, een ideaal om naar te leven – en dat kan een obsessie worden. Ecorexialijders vervallen dus in overmatig religieus gedrag. Maar hoe kunnen we dit aanpakken? We moeten een duurzame levensstijl durven erkennen als louter kostenefficiënt en niet meer als moreel hoogstaand. We hebben nood aan een pragmatische blik, aangezien dit het persoonlijk schuldgevoel aanpakt en tegelijkertijd de duurzame transitie meer inclusief maakt – want in the end wil iedereen gewoon kosten vermijden.

Beeld: Pixabay

Mail

Dylan Meert is een filosoof uit Gent en programmamaker bij Pakhuis De Zwijger. Hij houdt van 's nachts wandelen in Amsterdam, Griekse yoghurt en Bialetti-koffie.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef literair
  • Foto van Gatool Katawazi
    Gatool KatawaziAdjunct-uitgever
Lees meer
het laatste
 O, Big Brother, Where Art Thou?

O, Big Brother, Where Art Thou?

Camera's op kruispunten en in gebouwen die je niet alleen volgen, maar zelfs herkennen en gegevens van je verzamelen. Hoe dichtbij is die dystopische toekomst? Lees meer

 Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Hemel en aarde worden bewogen om levens te redden, en je slaat aan het protesteren tegen het dragen van mondkapjes en de kortstondige inperking van je vrijheid. Illustrator Rueben Millenaar keek van boven op de aarde neer en zag een mensheid die elk gevoel van perspectief kwijt is. Lees meer

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Wie leest er tegenwoordig nog een horoscoop om te weten wat de dag, de maand het jaar je brengt? Nou, best veel mensen dus. Het is zelfs een wereldwijde trend. Ook Else Boer geeft toe regelmatig de astrologie in te duiken. Op zoek naar een verklaring gaat ze na wat astrologie de moderne mens kan bieden. Lees meer

 De ene bij is de andere niet

De ene bij is de andere niet

Wat als de ene bijensoort (onze geliefde honingbij) 299 andere bijensoorten verdrukt? Lees meer

 Damien Hirst is verknipt

Damien Hirst is verknipt

Ruim 30.000 dollar betaalde het New Yorkse kunstcollectief MSCHF voor een werk van Damien Hirst: een zeefdruk met 88 gekleurde stippen in elf rijen van acht. Geen weggegooid geld, als je het werk vervolgens in stukjes doorverkoopt. Lees meer

Reflecties van een proefkonijn

Reflecties van een proefkonijn (deel 3)

'Er is veel dat de wetenschap tot nu toe voor mekaar heeft weten te boksen, maar nog geen remedie tegen sociaal ongemak. Hoeft ook niet. Gaat vanzelf weer over.' Lees meer

Filmtrialoog: Solaris

Solaris

'Solaris' uit 1972 blijkt de perfecte film om in thuisquarantaine te bekijken. Lees meer

Hard//talk: Uit de coronacrisis een nieuwe economie in

Vanuit de coronacrisis naar een nieuwe economie

Als we nu echt rechtvaardig en solidair te werk willen gaan, moeten we de behoeftes van zwaar getroffen groepen zoals daklozen en vluchtelingen centraal stellen. Lees meer

Beste Susan

Beste Susan

Susan Sontag uitte zich nooit publiekelijk over haar lesbische geaardheid. Is dat wel eerlijk, vraagt Fien Veldman zich af. Ben je de maatschappij iets verplicht? Is er opheldering nodig als je seksuele identiteit niet uit je uiterlijk op te maken valt? En hoe zou je je dan moeten presenteren?  Lees meer

 Schrödingers Dictator

Schrödingers Dictator

Kim Jong-Uns onzichtbaarheid is voer voor speculaties: hij zou zijn overleden tijdens een operatie, zoek zijn of gewond geraakt bij een raketlancering. Dood of levend, zolang Kim zich niet in het openbaar heeft vertoond, is het enige logische antwoord: hij is het allebei. Pirmin Rengers illustreerde de dictator in superpositie. Lees meer

 De anderhalvemetersamenleving botst

De anderhalvemetersamenleving botst

In Apeldoorn proberen dertig kermisexploitanten de 'Kermis nieuw stijl' uit. Gaat prima. Lees meer

Dagboek van een proefkonijn

Dagboek van een proefkonijn (deel 2)

Hoelang houden mensen het vol in een kliniek en bloeit er weleens liefde op tussen proefpersonen? Oscar Spaans deed eind vorig jaar mee aan medicijnonderzoek en verwerkte zijn notities tot een driedelige serie. Lees meer

 Groetjes uit mijn woonkamer

Groetjes uit mijn woonkamer

Jente Hoogeveen was er snel uit: als zij niet naar de tropen kan, haalt ze de tropen net zo makkelijk haar woonkamer. Lees meer

Het begin van een rouwwoordenboek

Het begin van een rouwwoordenboek

Na de dood van haar moeder besefte Babet te Winkel dat ze haar gevoelens niet met bestaande woorden kon omschrijven. Dus sloeg ze zelf aan het schrijven van een nieuw 'rouwwoordenboek'. Lees meer

Overwegingen van een proefkonijn (deel 1)

Overwegingen van een proefkonijn (deel 1)

Wie zijn de mensen die zich als proefpersoon aanmelden en wat drijft hen? Oscar Spaans deed eind vorig jaar mee aan medicijnonderzoek en verwerkte zijn notities tot een driedelige serie. Lees meer

Sluit jezelf op in je huis, niet in je hoofd

Sluit jezelf op in je huis, niet in je hoofd

Heeft de huidige coronapandemie zin? Of hoeven we die vraag überhaupt niet te stellen? Lees meer

 Als de sterfbedden op zijn

Als de sterfbedden op zijn

Als het laatste IC-bed bezet is, zullen artsen moeten kiezen wie zorg krijgt en wie niet. Ze gaan naar hun werk met het doodsvonnis van vele patiënten in hun hand. Lees meer

Filmtrialoog: Porselein

Porselein

Thuis zagen onze redacteuren 'Porselein', over een succesvol gezin dat wordt opgeschud wanneer het zevenjarige zoontje Thomas zich vreemd begint te gedragen. Heeft hij misschien een virus te pakken? Lees meer

Kijken naar het verleden en de toekomst

De complexiteit van excuses voor het verleden

Vorige maand maakte koning Willem-Alexander excuses voor het optreden van de Nederlanders tijdens de Indonesische onafhankelijkheidsoorlog. Een goede eerste stap, aldus Vivian Mac Gillavry. Maar hoe komt het dat zo'n excuus kan bijdragen aan een gevoel van erkenning en tegelijkertijd kan kwetsen? Lees meer

Liefde in tijden van corona

Liefde in tijden van corona

Carlijn Cober is single. In tijden van een pandemie krijgt single zijn een nieuwe lading. Ze besluit te rade te gaan bij schrijvers en filosofen: wat betekent het om single te zijn? Bestaat er zoiets als happy single zijn? En is dat dan altijd tijdelijk? Een essay over liefde in tijden van corona. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers zo goed mogelijk kunnen ondersteunen. Een niet-commerciële vrije ruimte als Hard//hoofd is in deze tijd bijzonder, en jouw steun hieraan is onmisbaar. Als je vóór 1 juni aanmeldt dan ontvang je als dank een kunstwerk van Raquel van Haver en mag je gratis naar ons jubileumevenement. Sluit je nu aan bij Hard//hoofd!

Meer info