Asset 14

Ecorexia

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Wanneer duurzaam gedrag doorslaat naar religieuze obsessie lijdt men aan ecorexia. Dylan legt uit.

‘Doodongelukkig door té groen leven’ luidt de titel in het AD. De geïnterviewden kregen de diagnose dat ze lijden aan ecorexia, de drang om het leven volledig om te vormen naar een groen ideaal dat nooit te bereiken valt. Ook als programmamaker voor Pakhuis De Zwijger kwam ik in aanraking met deze zogenaamde ecorexialijders. Zo was er tijdens een avond over plastic waste bijvoorbeeld een vrouw die het aanmaken van plastic afval zodanig probeerde te vermijden dat ze het plastic venstertje in brieven begon uit te knippen voor ze die weggooide. Voor mensen die lijden aan ecorexia valt er geen rustpunt te vinden, het kan altijd beter.

De genoemde oorzaken voor ecorexia, zoals sociale groepsdruk, de nood om te slagen in een ‘ecolifestyle’ en het verpletterende verantwoordelijkheidsgevoel om zorg te dragen voor de planeet dragen zeker bij tot het probleem. Maar dat verklaart nog steeds niet waarom een duurzame levensstijl een obsessie wordt.

‘God is dood;’ zei Nietzsche, en bedoelde daarmee dat we geen universele idealen meer hebben. Er is niets meer dat we zo kunnen overnemen dat het leven onmiddellijk betekenis geeft. We hebben ons bevrijd van opgelegde regels die ons dicteerden wat waardevol leven is, hoe we willen leven bepalen we nu vooral zelf. Waar Nietzsche echter voor waarschuwde was dat naast de bevrijding die de mens hierdoor kan voelen, hij vooral ook existentiële angst voor de leegheid van het bestaan meekrijgt.

Albert Camus leert ons dat die leegheid ervoor zorgt dat mensen nieuwe goden gaan maken, nieuwe universele idealen die het leven onmiddellijk betekenis geven. Het merendeel van de mensen kunnen volgens hem de absurditeit van het betekenisloze leven niet aan, waardoor ze opnieuw iets groters dan zichzelf gaan maken waar ze in kunnen geloven, een geloof dat voor hen essentieel is voor geluk. De absurde held kan volgens Camus de onverschilligheid van het leven erkennen en dan alsnog met positieve energie zich engageren met het leven en het geluk vinden. Maar heel weinig mensen kunnen zo leven. Ze gaan dus nieuwe idealen maken, en een duurzame levensstijl is er daar één van. Een nieuw geloof die het leven onmiddellijk betekenis geeft.

Techpioniers als Elon Musk, duurzaam ondernemers als Ruud Koornstra en zero-waste girls Nicky en Jessie zijn de nieuwe goden van vandaag. Ecorexialijders gaan gebukt onder de morele leegheid van het eigen leven en grijpen dan ook krampachtig naar een duurzaam ideaal om het leven zo snel mogelijk ‘waardevol’ te maken. Ze kiezen in plaats van abstracte, zweverige godheid nu voor een objectieve, wetenschappelijk gegronde standaard die één-op-één kan vertellen hoe goed jouw leven is: de duurzame levensstijl. Maar daarna maken ze wel van die levensstijl opnieuw een god, een ideaal om naar te leven – en dat kan een obsessie worden. Ecorexialijders vervallen dus in overmatig religieus gedrag. Maar hoe kunnen we dit aanpakken? We moeten een duurzame levensstijl durven erkennen als louter kostenefficiënt en niet meer als moreel hoogstaand. We hebben nood aan een pragmatische blik, aangezien dit het persoonlijk schuldgevoel aanpakt en tegelijkertijd de duurzame transitie meer inclusief maakt – want in the end wil iedereen gewoon kosten vermijden.

Beeld: Pixabay

Mail

Dylan Meert is een filosoof uit Gent en programmamaker bij Pakhuis De Zwijger. Hij houdt van 's nachts wandelen in Amsterdam, Griekse yoghurt en Bialetti-koffie.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Geef de hoop niet op. Elke graad is er een.

Geef de hoop niet op. Elke graad is er een.

Mannen die leven in luxe en vrede vertellen ons dat we de klimaatapocalyps moeten accepteren in plaats van ertegen te vechten. Onzin, vindt Harriët Bergman. Elke graad is er een, en elke graad is onze vrijheid waard. Lees meer

Blauwe maandagen

Blauwe maandagen

Max Beijneveld neemt de gevolgen van de coronamaatregelen onder de loep en observeert het gevoel van uitzichtloosheid dat hij zelf ervaart. Lees meer

Automatische concepten 50

Eigen haard is fijnstof waard?

Bijna een kwart van de fijnstofuitstoot in Nederland wordt veroorzaakt door houtkachels. Daarmee zijn ze de voornaamste bron van uitstoot. Lees meer

Voltooid Herstelde Tijd 1

Voltooid Herstelde Tijd. Voorbij de schaamte rondom slachtofferschap

Beelden die we doorgaans te zien krijgen van intiem geweld zijn vaak oppervlakkig en sensationeel. Tessel ten Zweege deed mee aan het kunstproject van Lara van Gaalen, dat laat zien dat het ook anders kan. Lees meer

Nieuws in beeld: Jongeren zijn moe en moedeloos

Jongeren zijn moe en moedeloos

Illustrator Simcha van der Veen zag het al in haar eigen vriendengroep, en haar vermoeden wordt nu steeds vaker in de media bevestigd: jongeren staan massaal op omvallen. Lees meer

Hard//talk: Er schuilt een superkracht in autisme

Er schuilt een superkracht in autisme

Autisme wordt vaak gezien als een ingewikkelde afwijking. Sofie Hees vraagt zich af wie bepaalt wat normaal is. Het is tijd voor meer neurodiversiteit. Lees meer

Nieuws in beeld: Zij speelt met kanker (en wint)

Zij speelt met kanker (en wint)

Na de dood van een goede vriend en mentor, besloot een Tsjechische speltheoreticus haar kennis in te zetten in de strijd tegen kanker. Lees meer

Maken worsten echt de man?

Maken worsten echt de man?

De mannelijkste manier om direct bij te dragen aan een duurzame planeet is het vermijden van dierlijke producten. Maar voornamelijk mannen vinden de overstap naar een veganistisch dieet lastig. 'Echte' mannen eten immers vlees, toch? Tijd om met die genderverwachtingen te spelen, vindt Esther Lamberigts. Lees meer

Informatie, desinformatie en onbegrijpelijke naaipatronen

Informatie, desinformatie en onbegrijpelijke naaipatronen

Telt iets als informatie als het voor de meeste mensen onleesbaar is? Alma Apt las de dichtbundel ‘Garments against Women’ van Anne Boyer. In die bundel legt zij een relatie tussen naaien en boekhouding: goede informatie hoeft net als een naaipatroon niet altijd transparant te zijn. Lees meer

Hard//talk: THIS IS MY PARK

THIS IS MY PARK

Kun je als vrouw wel stellen dat een park voor jou is? Marthe van Bronkhorst ziet in de billboards van Beyoncé meer verkooptruc dan feminisme. En stelt: het feminisme is er nog lang niet. Lees meer

Filmtrialoog: I am Greta

I am Greta

Documentairemaker Nathan Grossman portretteert Greta Thunberg tijdens haar missie om de ernst van klimaatverandering te laten doordringen bij politieke leiders. Lees meer

Filmvrouwen die hun onderdrukker met een hakbijl of naaldhak te lijf gaan

Filmvrouwen die hun onderdrukker met een hakbijl of naaldhak te lijf gaan

Vrouwen in films reageren soms onverschrokken of ronduit agressief op het seksisme dan hun ten deel valt. Dat is spannend en zelfs bewonderenswaardig, al blijft geweld in het echte leven ongewenst. Toch kunnen we van deze films iets leren, aldus Lotje Steins Bisschop en Roselien Herderschee. Lees meer

Nieuws in beeld: Laten we niet vergeten voor wie de avondklok is

Laten we niet vergeten voor wie de avondklok is

Illustrator Rueben Millenaar is blij dat de avondklok vanavond ingaat, al zou hij wel graag zien dat we meer aandacht hebben voor de mensen die onder de maatregel lijden. Lees meer

Nieuws in beeld: In de klauwen van de blauwe leeuw

In de klauwen van de blauwe leeuw

Gedupeerden in de toeslagenaffaire moeten de 30.000 euro, die zij ter compensatie krijgen, grotendeels weer terugbetalen. Lees meer

Koop online bij je favoriete boekhandel 1

Koop online bij je favoriete boekhandel

Max Beijneveld ziet met lede ogen aan hoe de boekhandels uit het straatbeeld verdwijnen door de coronacrisis, ondanks het feit dat we het afgelopen jaar gezamenlijk meer boeken hebben gekocht. Steun juist nu je favoriete boekhandels door direct op hun site onze aankopen te doen. Lees meer

Succes is geen keuze

Succes is geen keuze

Krijgen we in onze samenleving altijd wat ons toekomt? Bas van Weegberg ziet meritocratie als een optimistisch rookgordijn waarachter sociale ongelijkheid makkelijker in stand wordt gehouden. Lees meer

Het populisme van de VVD, gekraakt

Het populisme van de VVD, gekraakt

De #DanielKoerhuisChallenge begon als een ludieke hashtag, maar bleek gaandeweg om veel meer te gaan, schrijft Sander van der Kraan. Lees meer

Hard//talk: De goede kant van de geschiedenis is solidair, ook als het even niet uitkomt

Het beste van 2020

Tien hoogtepunten van een jaar discussies, ruzies en gepassioneerde betogen die de revue passeerden. Lees meer

Alain Bachellier

Te vaccineren of niet te vaccineren, dat is de kwestie

De keuze om je wel te vaccineren is vaak net zo irrationeel als de keuze om je niet te vaccineren. Uiteindelijk is niet kennis, maar vertrouwen de doorslaggevende factor. Jihane Chaara heeft vertrouwen. Lees meer

 Staat er een doctor voor de zaal?

Staat er een doctor voor de zaal?

Epsteins gastbijdrage was tekenend voor het seksisme en de neerbuigendheid waarmee vrouwelijke academici te maken krijgen. Lees meer

De geruchten zijn waar. Lees Hard//hoofd nu ook op papier!

Bestel op tijd je eigen exemplaar van de eerste editie, met als thema: ‘Ik’. We hebben drie covers ontworpen. Kies je favoriet.

Bekijk de covers