Asset 14

Hadden we dat altijd maar geweten

Hadden we dat altijd maar geweten

In het Hoofd//stuk doen schrijvers een poging om de weg naar het verhaal vast te leggen. Welke tips hadden zij willen krijgen toen ze begonnen? Waar begin je, hoe begin je? Welk advies zullen ze nooit en dan ook nooit meer opvolgen? Lees het in het Hoofd//stuk. Emma Laura Schouten zit op de andere stoel, namelijk op die van de redacteur. Als manuscript-begeleider krijgt ze vaak de vraag of een tekst potentie heeft om Het Boek te worden. Maar heb je eigenlijk wel iets aan die vraag, en wat is het antwoord?

‘Heeft het potentie, of ben ik mijn tijd aan het verdoen?’ Manuscripten die mijn kant op komen voor feedback worden vaak begeleid door varianten van deze vraag, die me altijd even treurig stemt. Er schemert een alles-of-niets-attitude door in de manier waarop mensen met hun schrijfdromen omspringen – een attitude die, daar ben ik van overtuigd, die dromen frustreert of uiteindelijk zelfs om zeep helpt. Laat ik vooropstellen: als je plezier hebt in schrijven, is het nooit tijdverspilling. Maar dat sociaal-wenselijke antwoord is niet wat de schrijvers wier manuscripten ik onder ogen krijg willen horen. Wat zij wel willen, is een ja/nee-antwoord op de eigenlijke, onderliggende vraag: is mijn droom om een boek te schrijven – en publiceren – realistisch?

Het is natuurlijk mooi om dromen te hebben in het leven, en misschien zelfs wel noodzakelijk: wij mensen zijn ambitieuze wezens die het nodig hebben om naar iets uit te kunnen kijken, ergens naartoe te werken. Voor veel mensen heeft een van die ambities en dromen de vorm van een boek met hun naam op de omslag. Maar met grote dromen komt grote druk, en die druk kan een averechts effect hebben op je creativiteit en motivatie, twee elementen die juist zo cruciaal zijn voor het schrijfproces. Die twee pijlers moeten je daarom koesteren en beschermen, en dat kan door de grote schrijfdroom op te delen in behapbare, haalbare doelen.

 

Schrijven heeft nog altijd het imago van een gave: je hebt het of je hebt het niet.

 

Persoonlijk denk ik dat het idee van de ondeelbare grote schrijversdroom samenhangt met de hardnekkige mythe dat schrijven alleen of voornamelijk een kwestie is van talent. Waar we het volkomen vanzelfsprekend vinden dat topsporters – die toch bepaald niet talentloos zijn – zich elk uur van de dag in het zweet werken om 0.002 seconde sneller over een of andere finish te sjezen, heeft schrijven nog altijd het imago van een gave: je hebt het of je hebt het niet.

Die houding zorgt voor een impasse als het aankomt op het realiseren van de grote droom genaamd Het Boek: als het buiten jezelf ligt of iets te bereiken is, maakt dat het in feite zinloos om er tijd en moeite in te investeren. Ik kan ernaast zitten, maar steeds als ik de vraag ‘heeft mijn manuscript potentie?’ krijg, bekruipt me het gevoel dat het hier misschien om een kater gaat van ons calvinistische verleden, waarin het bij je geboorte alvast vastlag of je in de hemel of hel terecht zou komen – zoals je begrijpt een uitstekende drijfveer om je leven goed in te richten.

Mijn werk als schrijfcursus-begeleider heeft me eenduidig laten zien dat schrijven te leren is. Iedereen kan schrijven, en iedereen kan er beter in worden – door het te oefenen. Maar om gericht te oefenen is het zaak die grote droom onder te verdelen in kleinere dromen. Stel je in plaats van ‘ik schrijf de volgende bestseller’ als doel: ik wil graag een hyperrealistisch dialoog kunnen schrijven, ik wil mijn personage binnenstebuiten leren kennen, of ik wil me eens aan een ander genre wagen. Deze dromen zijn van zichzelf al concrete doelen: je kunt je opgeven voor een schrijfcursus, aansluiten bij een schrijfclub, meedoen aan een schrijfwedstrijd of andere manieren vinden om deze doelen effectief te behalen. En het mooie is: zulke kleine dromen brengen je dichter bij de zo begeerde grote droom. (En nu jij, Calvijn!)

Het lijkt tegenstrijdig, maar het mooie is dat je dus niet actief met je prospectieve boek bezig hoeft te zijn om er toch naartoe te werken. Veel beginnende schrijvers hebben het gevoel dat ze heel precies tijd moeten reserveren voor het werken aan hun boek, en het klopt dat we in onze drukke levens onze roosters fel moeten bewaken, willen we tijd overhouden voor persoonlijke projecten. Maar deze aanpak leidt al snel tot de zogenaamde oplossing om één keer in het jaar een hutje op de hei te huren voor een vijfdaags geïsoleerd schrijversbestaan. De waarheid is dat dit minder bijdraagt aan je ontwikkeling als schrijver, dan elke dag in je dagboek schrijven, of wekelijks brieven opstellen aan je oma. Die schrijfproducten zijn dan misschien niet direct materiaal voor je toekomstige roman, ze zorgen er wel voor dat schrijven onderdeel is van je routine, en dat is misschien wel een van de belangrijkste onderdelen van het schrijfproces.

Dus laat de obsessie met talent los. Schrijf, en durf daarbij klein te dromen; zet haalbare, realistische doelen voor jezelf en vergeet onderweg niet plezier erin te hebben. Voor je het weet heb je zoveel stappen genomen dat die grote droom ineens binnen handbereik is – alleen blijkt die droom tegen die tijd niet meer zo groot: in plaats van Het Boek blijkt het ineens gewoon om een stapel papier te gaan met jouw naam op het voorblad. Hadden we dat maar vanaf het begin af aan geweten.

Wat is een absolute tip van Emma als je je blik wilt verbreden?
Lees James Thurber's kortverhaal The Secret Life of Walter Mitty (oorspronkelijk gepubliceerd in The New Yorker) en kijk een of beide verfilmingen: die uit 1947 door Norman Z. McLeod en/of die uit 2013 door Ben Stiller. De Walter Mitty-interpretaties in beide adapties wijken af van Thurber's originele visie (hij uitte zich expliciet negatief over de film uit 1947; die uit 2013 haalde hij niet). Weinig fictieve figuren zetten meer aan tot denken over dromen als onbereikbare fantasieën versus realistische ambities dan de tragische anti-held Walter Mitty.

 

Zit jij vol goedbedoeld advies en wil je ook een Hoofd//stuk schrijven?

Mail dan jouw tekst naar kiki@hardhoofd.com!

Mail

Emma Laura Schouten (1994) is redacteur Fictie en Non-Fictie bij online schrijversacademie Editio, waar ze diverse schrijfcursussen begeleidt en betrokken is bij het Editio Literair Agentschap. Daarnaast is ze als freelance redacteur werkzaam voor verschillende uitgeverijen.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent

Warning: Undefined variable $articleCount in /home/hardhoof/hardhoofd.com/releases/20220413071826/public/content/themes/hardhoofd6/components/ctas/latest-posts.php on line 24
het laatste
De draad

De draad

Sumai Yahya schreef een kort, poëtisch verhaal over menselijke vleermuizen slingerend aan een draad. Een korte versie verscheen in het papieren magazine, maar lees hier de volledige versie, vol symboliek, donkere massa's, naalden, konijnen met rode ogen en aangeslepen ruggengraten. Lees meer

Iets wat van zijn vader is geweest

Iets wat van zijn vader is geweest

Het is zwarte zaterdag en de tankstations zijn druk. Sigarettenrook en uitlaatgassen blijven "in de windstilte boven het asfalt verstikkend en bewegingsloos hangen." Tristan is, in dit korte verhaal, op weg naar het huis van wijlen zijn vader, een man op wie hij nooit heeft kunnen rekenen. Kan hij het opbrengen om door te rijden? Lees meer

Gedichten Alara Adilow (titel volgt) 2

Straatliedjes

Wat is een huis? 'Iets dat de wraak van de nacht buiten houdt. / Iets waar je naar terugkeert na een lange reis.' In deze nieuwe gedichten van Alara Adilow worden vaders ontvlucht, tijdelijke verblijfplaatsen gevonden en nieuwe relaties op zee aangegaan. Lees meer

Koeman

Koeman

Een kort verhaal van Jan Wester over een veeboer die op papier alles bezit, maar zich niet thuisvoelt in zijn eigen kudde en op zoek is naar een eenheid. Koeman was niet van land, niet van gras. Door de zolen van zijn laarzen was hij afgescheiden van zijn aarde. Hij had ze weleens uitgeschopt, op... Lees meer

 1

"En opeens denk je aan hun lichamen" vertaalde gedichten in samenwerking met Poetry International

Hoe kun je poëzie ook anders ervaren dan via een bundel of op een podium? Achttien studenten
illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie lieten zich inspireren door het werk van
de achttien dichters van het 52 ste  Poetry International Festival dat vandaag van start gaat. De studenten komen
net als de dichters uit de hele wereld. Uit Vietnam, Oekraïne, Moldavië of Mexico, Polen, de
Verenigde Staten of hier uit Nederland. Lees meer

Meer dan een werkwoord

Meer dan een werkwoord

De stem in Nora’s hoofd laat zich niet zomaar het zwijgen opleggen. “Ik vraag me af of het haar bedoeling was dat ik nu zo weinig lichaamsvet over heb dat zelfs een kussen de pijn van het zitten niet verzacht.” Als verdoving en controle ten koste gaan van haar relaties en gezondheid, stelt Nora zich die ene belangrijke vraag: is dit het waard? Lees meer

Dit is geen ode 2

Dit is geen ode

'In dit land word je aan stukken gescheurd. / Ik verzamel jouw gescheurde stukken vlees. / Ik bak je op 200 graden. / Ik deel je uit.' In harde dichtregels verkent Shabnam Baqhiri hoe het is om je echt aan te passen en waarom dit soms noodzakelijk en juist goed is. Lees meer

Train je ego (maar zorg dat het tegen een stootje kan) 1

Train je ego (maar zorg dat het tegen een stootje kan)

Luuk Schokker leerde dat een groot ego bij het schrijven geen overbodige luxe is. Je onzekerheid omarmen maar tegelijkertijd een ego kweken. Hoe doe je dat? Luuk legt het uit. Lees meer

A Sacred Slut_Daan Timmer_Lena Plantinga

A Sacred Slut

Je bent vrouw, het is zomer en je wil wat. Klaarkomen, bijvoorbeeld. In dit broeierige nieuwe kortverhaal van Lena Plantinga speelt een jonge vrouw met zichzelf en het lot. Een verhaal over zoeken naar je seksuele zelf, en haar aantreffen onder het juk van je seksuele verleden. Lees meer

Een lichaam dat liefde opwekt

Een lichaam dat liefde opwekt

Een fragment uit Emy Koopmans 'Tekenen van het universum' over een lichaam dat gelooft dat het moet krimpen om het waard te zijn te worden liefgehad. Lees meer

Mijn Arabisch is verstomd

Mijn Arabisch is verstomd

"Mijn Arabisch is schichtig / ze vermomt zich stilletjes als Hebreeuws." Pelumi Adejumo en Esha Guy Hadjadj vertaalden een gedicht van de Israëlische dichter Almog Behar. Over twee moedertalen, waarvan de één de ander overstemt. Lees meer

Ratrace

Ratrace

Een kort anti-kapitalitsch verhaal van Emma Stomp over De Prestatiemaatschappij, havermelk latte's en mannen met bivakmutsen. Lees meer

Zwarte luiken

Zwarte luiken

Hoe schrijf je over iets ontastbaars zoals rouw? Geïnspireerd door de schilderijen van Francis Bacon verkent Thijs Joores in deze gedichtenreeks de impact van verlies. Lees meer

Gezocht z.s.m. 1

Gezocht z.s.m.

Liefde is te vervangen, althans dat houden datingapps ons voor. Maar wat als je iemand bent verloren van wie je er maar één had, zoals je moeder? Babet te Winkel bijt het spits af van een nieuwe reeks waarvoor Stichting Literaire Activiteiten Amsterdam de samenwerking aangaat met verschillende literaire platforms. Lees meer

Kopje suiker

Kopje suiker

Souvenirsmokken, feestmokken, mokken met rare handvaten, mokken met popcultuurfiguren en mokken van de IKEA. In dit korte verhaal over verbinding en contact geven mokken een intiem kijkje in het leven van de buurt. Lees meer

Nieuwe coronificatie

Nieuwe coronificatie

Marthe van Bronkhorst opent het nieuwe jaar op poëtische wijze. Lees meer

Stop met schrijven!

Stop met schrijven!

Jens Meijen vergelijkt het schrijfproces met auto-onderhoud en weet hoe je als schrijver goed zorgt voor je mentale gezondheid. Wat heeft schrijven te maken met het worden van een popster en waarom moet je volgens Jens eerst stoppen met schrijven? Lees meer

Ballen en Engelen

Ballen en Engelen

Na een klassiek ongemakkelijke kerstborrel op kantoor gaat Sascha mee naar huis met Ariane van hr. Maar dan neemt de avond een griezelige onverwachte wending... Een kerstverhaal van Loren Snel. Lees meer

Masterclass

Een vrouw die met zichzelf in de knoop zit besluit om een masterclass acteren te volgen. Een kort verhaal door Renske van den Broek over opnieuw leren lopen, majorettemeisjes en vrede sluiten met wie je bent. Lees meer

Pen + papier + buitenlucht 3

Pen + papier + buitenlucht

Hoe zorg je er als schrijver voor dat je niet alleen gemotiveerd, maar ook gedisciplineerd blijft? Imme Visser kraakte de code. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd! 

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe kunstenaars en schrijvers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Wij zijn al meer dan twaalf jaar bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Onze kunstverzamelaars maken dit mogelijk. Als je je nu aansluit, dan ontvang je jaarlijks gesigneerde kunstwerken van veelbelovende kunstenaars én je eigen Hard//hoofd-tasje. Veel verzamelplezier!

Steun en verzamel