Asset 14

De bestraffende overheid, nu ook in de bioscoop

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Volgens Yoren Lausberg raakt de fictiefilm I, Daniel Blake aan een pijnlijke realiteit: de overheid stelt zich steeds harder op tegenover kwetsbare mensen.

‘We have let it happen that our society is organized in a way that the most vulnerable are the ones who are being hurt the most’, aldus regisseur Ken Loach. Zijn nieuwste film I, Daniel Blake gaat precies hierover. De film volgt Daniel Blake, die verstrikt raakt in de bureaucratie van zijn gemeente: hij mag niet werken van zijn artsen vanwege een recente hartaanval, maar is volgens de sociale dienst niet ziek genoeg voor een arbeidsongeschiktheidsuitkering. Tegen deze beslissing gaat hij in beroep. Om in de tussentijd toch nog bijstand te krijgen wordt Blake verplicht te solliciteren – naar werk dat hij van zijn artsen niet mag aannemen.

daniel-blakeHij is niet de enige, Ken Loach laat verschillende mensen zien die vast komen te zitten. Mensen die het even tegen zit worden niet meer geholpen maar gekort op hun bijstand, met alle gevolgen van dien. Zo neemt de sociale dienst, en de overheid, de rol van bestraffer op zich. Denk trouwens niet dat dit enkel fictie is, alle gebeurtenissen in de film zijn gebaseerd op werkelijke ervaringen. Drukkende bureaucratie en demonisering van hulpbehoevendheid gebeurt niet alleen elders. Zoals Hayley Squires – hoofdrolspeelster in de film – het passend verwoordt: ‘the details of the welfare system may be different in each country, but the effects – the demonization of a certain kind of people – is the same’.

Ook in Nederland zijn socialezekerheidinstanties met name dwingend; zij die hulp nodig hebben worden argwanend benaderd en bijstand moet vooral als gunst worden gezien. Lokale ambtenaren kunnen hier niets meer aan doen. Ook zij zijn gebonden aan dezelfde drukkende regels, zie bijvoorbeeld de documentaire De Tegenprestatie, die het absurde van de gesprekken tussen medewerkers van de UWV en bijstandsgerechtigden laat zien. Individuen worden allemaal volgens dezelfde standaardprocedure behandeld door administratief medewerkers die enkel de regels mogen hanteren. Aan de andere kant van het bureau kunnen ze smeken wat ze willen, regels zijn regels. Het UWV is hard, dat zeker, maar is het ook eerlijk?

Zo laat de fictiefilm I, Daniel Blake de mensenlevens zien, die in De Tegenprestatie nog onzichtbaar blijven. Die persoonlijke verhalen laten zien wat er mis kan gaan: je loopt zomaar vast, en hulp kan je niet meer verwachten als de regels centraal staan. Maar wat ontbreekt er dan? Ook dat komt naar voren in de film: sociaal werkers. Mensen die zich er volledig voor kunnen inzetten om juist die kwetsbaren te helpen, die voor hun kunnen en willen vechten. Maar mede op hen werd er sinds 2013 bezuinigd, en wat er dan over blijft zijn zij die zelf ook maar hun baan willen behouden.

Premier Rutte koos er als Zomergast voor om de film Intouchables te laten zien, een feelgood movie die de pijnlijke realiteit van zijn beleid verhult. Misschien moet de VPRO nu deze film maar gaan uitzenden, liefst prime time, om te laten zien hoe het er echt aan toegaat.

Beeld: still uit I, Daniel Blake

Mail

Yoren Lausberg (1992) is researchmasterstudent Sociologie aan de UvA.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef literair
  • Foto van Gatool Katawazi
    Gatool KatawaziAdjunct-uitgever
Lees meer
het laatste
Hard//talk: De goede kant van de geschiedenis is solidair, ook als het even niet uitkomt

De goede kant van de geschiedenis is solidair, ook als het even niet uitkomt

Racisme is een diep verweven onderdeel van het narratief van Nederland, waar we nog dagelijks de gevolgen van kunnen zien en voelen. Het is niet genoeg om je stil en afzijdig te houden van onrecht: verandering vereist actie. Lees meer

Echte schrijvers stellen uit

Echte schrijvers stellen uit

Elke schrijver is bekend met uitstelgedrag. Professioneel uitsteller Nicolas Voet legt in zijn essay uit waar het gelummel vandaan komt, en waarom het broodnodig is. Lees meer

Terra Infirma (deel 1)

Terra Infirma (deel 1)

Terwijl het coronavirus zich in de eerste maanden van 2020 over de wereld verspreidde en verschillende overheden verschillende maatregelen troffen, observeerde Nicky Runge de gang van zaken in haar woonplaats Hongkong. Lees meer

 Anderhalvemetergymnastiek

Anderhalvemetergymnastiek

Voor illustrator Jente Hoogeveen kan 1 juli niet snel genoeg komen: dan mogen de eerste mensen weer mondjesmaats naar de sportschool. Hoe dat eruitziet? Lees meer

 O, Big Brother, Where Art Thou?

O, Big Brother, Where Art Thou?

Camera's op kruispunten en in gebouwen die je niet alleen volgen, maar zelfs herkennen en gegevens van je verzamelen. Hoe dichtbij is die dystopische toekomst? Lees meer

 Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Hemel en aarde worden bewogen om levens te redden, en je slaat aan het protesteren tegen het dragen van mondkapjes en de kortstondige inperking van je vrijheid. Illustrator Rueben Millenaar keek van boven op de aarde neer en zag een mensheid die elk gevoel van perspectief kwijt is. Lees meer

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Wie leest er tegenwoordig nog een horoscoop om te weten wat de dag, de maand het jaar je brengt? Nou, best veel mensen dus. Het is zelfs een wereldwijde trend. Ook Else Boer geeft toe regelmatig de astrologie in te duiken. Op zoek naar een verklaring gaat ze na wat astrologie de moderne mens kan bieden. Lees meer

 De ene bij is de andere niet

De ene bij is de andere niet

Wat als de ene bijensoort (onze geliefde honingbij) 299 andere bijensoorten verdrukt? Lees meer

 Damien Hirst is verknipt

Damien Hirst is verknipt

Ruim 30.000 dollar betaalde het New Yorkse kunstcollectief MSCHF voor een werk van Damien Hirst: een zeefdruk met 88 gekleurde stippen in elf rijen van acht. Geen weggegooid geld, als je het werk vervolgens in stukjes doorverkoopt. Lees meer

Reflecties van een proefkonijn

Reflecties van een proefkonijn (deel 3)

'Er is veel dat de wetenschap tot nu toe voor mekaar heeft weten te boksen, maar nog geen remedie tegen sociaal ongemak. Hoeft ook niet. Gaat vanzelf weer over.' Lees meer

Filmtrialoog: Solaris

Solaris

'Solaris' uit 1972 blijkt de perfecte film om in thuisquarantaine te bekijken. Lees meer

Hard//talk: Uit de coronacrisis een nieuwe economie in

Vanuit de coronacrisis naar een nieuwe economie

Als we nu echt rechtvaardig en solidair te werk willen gaan, moeten we de behoeftes van zwaar getroffen groepen zoals daklozen en vluchtelingen centraal stellen. Lees meer

Beste Susan

Beste Susan

Susan Sontag uitte zich nooit publiekelijk over haar lesbische geaardheid. Is dat wel eerlijk, vraagt Fien Veldman zich af. Ben je de maatschappij iets verplicht? Is er opheldering nodig als je seksuele identiteit niet uit je uiterlijk op te maken valt? En hoe zou je je dan moeten presenteren?  Lees meer

 Schrödingers Dictator

Schrödingers Dictator

Kim Jong-Uns onzichtbaarheid is voer voor speculaties: hij zou zijn overleden tijdens een operatie, zoek zijn of gewond geraakt bij een raketlancering. Dood of levend, zolang Kim zich niet in het openbaar heeft vertoond, is het enige logische antwoord: hij is het allebei. Pirmin Rengers illustreerde de dictator in superpositie. Lees meer

 De anderhalvemetersamenleving botst

De anderhalvemetersamenleving botst

In Apeldoorn proberen dertig kermisexploitanten de 'Kermis nieuw stijl' uit. Gaat prima. Lees meer

Dagboek van een proefkonijn

Dagboek van een proefkonijn (deel 2)

Hoelang houden mensen het vol in een kliniek en bloeit er weleens liefde op tussen proefpersonen? Oscar Spaans deed eind vorig jaar mee aan medicijnonderzoek en verwerkte zijn notities tot een driedelige serie. Lees meer

 Groetjes uit mijn woonkamer

Groetjes uit mijn woonkamer

Jente Hoogeveen was er snel uit: als zij niet naar de tropen kan, haalt ze de tropen net zo makkelijk haar woonkamer. Lees meer

Het begin van een rouwwoordenboek

Het begin van een rouwwoordenboek

Na de dood van haar moeder besefte Babet te Winkel dat ze haar gevoelens niet met bestaande woorden kon omschrijven. Dus sloeg ze zelf aan het schrijven van een nieuw 'rouwwoordenboek'. Lees meer

Overwegingen van een proefkonijn (deel 1)

Overwegingen van een proefkonijn (deel 1)

Wie zijn de mensen die zich als proefpersoon aanmelden en wat drijft hen? Oscar Spaans deed eind vorig jaar mee aan medicijnonderzoek en verwerkte zijn notities tot een driedelige serie. Lees meer

Sluit jezelf op in je huis, niet in je hoofd

Sluit jezelf op in je huis, niet in je hoofd

Heeft de huidige coronapandemie zin? Of hoeven we die vraag überhaupt niet te stellen? Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan