Asset 14

De bestraffende overheid, nu ook in de bioscoop

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Volgens Yoren Lausberg raakt de fictiefilm I, Daniel Blake aan een pijnlijke realiteit: de overheid stelt zich steeds harder op tegenover kwetsbare mensen.

‘We have let it happen that our society is organized in a way that the most vulnerable are the ones who are being hurt the most’, aldus regisseur Ken Loach. Zijn nieuwste film I, Daniel Blake gaat precies hierover. De film volgt Daniel Blake, die verstrikt raakt in de bureaucratie van zijn gemeente: hij mag niet werken van zijn artsen vanwege een recente hartaanval, maar is volgens de sociale dienst niet ziek genoeg voor een arbeidsongeschiktheidsuitkering. Tegen deze beslissing gaat hij in beroep. Om in de tussentijd toch nog bijstand te krijgen wordt Blake verplicht te solliciteren – naar werk dat hij van zijn artsen niet mag aannemen.

daniel-blakeHij is niet de enige, Ken Loach laat verschillende mensen zien die vast komen te zitten. Mensen die het even tegen zit worden niet meer geholpen maar gekort op hun bijstand, met alle gevolgen van dien. Zo neemt de sociale dienst, en de overheid, de rol van bestraffer op zich. Denk trouwens niet dat dit enkel fictie is, alle gebeurtenissen in de film zijn gebaseerd op werkelijke ervaringen. Drukkende bureaucratie en demonisering van hulpbehoevendheid gebeurt niet alleen elders. Zoals Hayley Squires – hoofdrolspeelster in de film – het passend verwoordt: ‘the details of the welfare system may be different in each country, but the effects – the demonization of a certain kind of people – is the same’.

Ook in Nederland zijn socialezekerheidinstanties met name dwingend; zij die hulp nodig hebben worden argwanend benaderd en bijstand moet vooral als gunst worden gezien. Lokale ambtenaren kunnen hier niets meer aan doen. Ook zij zijn gebonden aan dezelfde drukkende regels, zie bijvoorbeeld de documentaire De Tegenprestatie, die het absurde van de gesprekken tussen medewerkers van de UWV en bijstandsgerechtigden laat zien. Individuen worden allemaal volgens dezelfde standaardprocedure behandeld door administratief medewerkers die enkel de regels mogen hanteren. Aan de andere kant van het bureau kunnen ze smeken wat ze willen, regels zijn regels. Het UWV is hard, dat zeker, maar is het ook eerlijk?

Zo laat de fictiefilm I, Daniel Blake de mensenlevens zien, die in De Tegenprestatie nog onzichtbaar blijven. Die persoonlijke verhalen laten zien wat er mis kan gaan: je loopt zomaar vast, en hulp kan je niet meer verwachten als de regels centraal staan. Maar wat ontbreekt er dan? Ook dat komt naar voren in de film: sociaal werkers. Mensen die zich er volledig voor kunnen inzetten om juist die kwetsbaren te helpen, die voor hun kunnen en willen vechten. Maar mede op hen werd er sinds 2013 bezuinigd, en wat er dan over blijft zijn zij die zelf ook maar hun baan willen behouden.

Premier Rutte koos er als Zomergast voor om de film Intouchables te laten zien, een feelgood movie die de pijnlijke realiteit van zijn beleid verhult. Misschien moet de VPRO nu deze film maar gaan uitzenden, liefst prime time, om te laten zien hoe het er echt aan toegaat.

Beeld: still uit I, Daniel Blake

Mail

Yoren Lausberg (1992) is researchmasterstudent Sociologie aan de UvA.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Verkrachting vindt niet plaats in een vacuüm

Verkrachting vindt niet plaats in een vacuüm

Linkse mensen hebben vaak het idee dat zij buiten en boven de 'verkrachtingscultuur' staan, meent Harriet Bergman. Maar iemands politieke overtuiging zegt weinig over hoe diegene daadwerkelijk met machtsverschillen omgaat. Lees meer

Constant in verbinding en toch eenzaam

Constant in verbinding en toch eenzaam

Een plek waar je echt alleen bent en niet steeds naar je telefoon kunt grijpen. Waar vinden we die nog? Stefanie Gordin denkt met heimwee terug aan haar tijd in de Russische datsja's. Lees meer

 Giftige goudkoorts

Giftige goudkoorts

Jaarlijks belandt meer dan 130.000 kilo kwik - gebruikt voor het vinden van goud - in de Surinaamse natuur. Lees meer

Het vervolg van een rouwwoordenboek

Het vervolg van een rouwwoordenboek

De persoonlijke worsteling van Babet te Winkel om woorden te vinden voor haar rouw, was helemaal niet zo persoonlijk. Ze ontving vele berichten van mensen die zich in haar rouwwoordenboek herkenden. Dit is het vervolg van haar rouwwoordenboek. Lees meer

Hard//talk: Wie Thierry volgt

Wie Thierry volgt

Thierry Baudet heeft er heel wat kiezers bij die simpelweg hun vrijheid terug willen. Julius Koetsier vreest dat zij verzeild zullen raken in een moeras van verzinselen over UFO's en dinosaurussen. Lees meer

Nooit meer hier

Nooit meer genocide (hier)

Nooit meer genocide, dat beloven we elkaar op 4 mei. Maar wat zijn de lessen van 4 mei waard als we ze niet kunnen toepassen om nú een groep in nood te redden? Lees meer

Nieuws in beeld: Volle terrassen, volle ic's

Volle terrassen, volle ic's

Het demissionaire kabinet gaf groen licht voor het openen van de terrassen - en dus ook voor volle ic's. Lees meer

Ali B gaat je niet redden

Ali B gaat je niet redden

‘Self made men’ prediken in online succescursussen dat succes voor iedereen binnen handbereik ligt. Lees meer

Nieuws in beeld: Vogelgriep grijpt om zich heen

Vogelgriep grijpt om zich heen

Langs de Groningse Waddenkust zijn honderden vogels aangespoeld, die waarschijnlijk zijn geveld door de vogelgriep. Illustrator Aida de Jong brengt het lugubere nieuws in beeld. Lees meer

Leven in een grijs gebied

Leven in een grijs gebied

Wat gebeurt er met je zelfbeeld als je chronisch ziek wordt? Accepteer je de ziekte als een deel van jezelf, of blijf je uitkijken naar de dag waarop je genezen bent? Lees meer

 Digikunst spuwt broeikasgassen in de cloud

Digikunst spuwt broeikasgassen in de cloud

Het maken van de digitale kunstwerken kost ‘kolossale hoeveelheden’ rekenkracht van computers, aldus the New York Times. Lees meer

Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

De nieuwste verkiezingen lieten ons weer eens zien hoe Nederland aan het afglijden is naar het rechtereinde van de politiek. Hoe kan dat? Is het niet tijd dat links even boos wordt als Wilders en Baudet? Lees meer

Gezien door een kunstwerk

Gezien door een kunstwerk

Doordat fysieke kunstexposities bijna nergens georganiseerd worden, zoeken kunstinstellingen andere wegen om hun werk ten toon te spreiden. Caecilia Rasch mist de ontmoeting met het kunstwerk, en vooral: erdoor gezien worden. Lees meer

Automatische concepten 54

Een miljoen huizen houden het te droog

Zeker een miljoen huizen in Nederland dreigen te verzakken, en dat aantal is de afgelopen jaren flink toegenomen. De boosdoener: droogte. Lees meer

Hard//talk: Onderdak is een mensenrecht

Onderdak is een mensenrecht

Over dakloosheid hoeven we geen uitvoerige politieke discussies te voeren, aldus Jihane Chaara. Onderdak is namelijk niets minder dan een mensenrecht (iets wat men in de Nederlandse politiek even vergeten lijkt te zijn). Lees meer

Filmtrialoog: Nocturne

Nocturne

Onze redacteurs zagen Nocturne, een film over het maken van een film. Hoofdpersonage Alex rent een nacht lang door zijn eigen hoofd, op zoek naar het sluitende idee, de juiste acteurs, een kloppend verhaal. Het sprak esthetisch heel erg aan, maar zaaide ook een hoop verwarring. Lees meer

Nieuws in beeld: 13

Onze corona-aanpak laat talloze aardbewoners stikken

Dat het materiaal waarmee we onszelf tegen corona beschermen voor een golf aan afval zou zorgen, zagen we al van verre aankomen. Illustrator Simcha van der Veen is dan ook verbijsterd: waarom doen we hier niets tegen? Lees meer

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Dat je niet op zoek hoeft naar de diepere betekenis en ook enkel de vorm van een film kan waarderen, bewijst de animatiefilm 'The Nose or Conspiracy of Mavericks'. Lees meer

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Anna Visser is van jongs af aan een fervent liefhebber van Jane Austen. Een onlangs verschenen hervertelling van Emma werpt nieuw licht op haar hartstocht voor het kostuumdrama, maar misschien nog meer op haar zelfbeeld. Lees meer

Schijn bedriegt 2

Schijn bedriegt

Ons stemgedrag wordt (te) vaak bepaald door onderbuikgevoelens en eerste indrukken. Om ons daartegen te wapenen hebben we gedegen onderwijs nodig. Laat dat nu precies hetgeen zijn waar de politieke winnaar op bezuinigt. Lees meer