Asset 14

De bestraffende overheid, nu ook in de bioscoop

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Volgens Yoren Lausberg raakt de fictiefilm I, Daniel Blake aan een pijnlijke realiteit: de overheid stelt zich steeds harder op tegenover kwetsbare mensen.

‘We have let it happen that our society is organized in a way that the most vulnerable are the ones who are being hurt the most’, aldus regisseur Ken Loach. Zijn nieuwste film I, Daniel Blake gaat precies hierover. De film volgt Daniel Blake, die verstrikt raakt in de bureaucratie van zijn gemeente: hij mag niet werken van zijn artsen vanwege een recente hartaanval, maar is volgens de sociale dienst niet ziek genoeg voor een arbeidsongeschiktheidsuitkering. Tegen deze beslissing gaat hij in beroep. Om in de tussentijd toch nog bijstand te krijgen wordt Blake verplicht te solliciteren – naar werk dat hij van zijn artsen niet mag aannemen.

daniel-blakeHij is niet de enige, Ken Loach laat verschillende mensen zien die vast komen te zitten. Mensen die het even tegen zit worden niet meer geholpen maar gekort op hun bijstand, met alle gevolgen van dien. Zo neemt de sociale dienst, en de overheid, de rol van bestraffer op zich. Denk trouwens niet dat dit enkel fictie is, alle gebeurtenissen in de film zijn gebaseerd op werkelijke ervaringen. Drukkende bureaucratie en demonisering van hulpbehoevendheid gebeurt niet alleen elders. Zoals Hayley Squires – hoofdrolspeelster in de film – het passend verwoordt: ‘the details of the welfare system may be different in each country, but the effects – the demonization of a certain kind of people – is the same’.

Ook in Nederland zijn socialezekerheidinstanties met name dwingend; zij die hulp nodig hebben worden argwanend benaderd en bijstand moet vooral als gunst worden gezien. Lokale ambtenaren kunnen hier niets meer aan doen. Ook zij zijn gebonden aan dezelfde drukkende regels, zie bijvoorbeeld de documentaire De Tegenprestatie, die het absurde van de gesprekken tussen medewerkers van de UWV en bijstandsgerechtigden laat zien. Individuen worden allemaal volgens dezelfde standaardprocedure behandeld door administratief medewerkers die enkel de regels mogen hanteren. Aan de andere kant van het bureau kunnen ze smeken wat ze willen, regels zijn regels. Het UWV is hard, dat zeker, maar is het ook eerlijk?

Zo laat de fictiefilm I, Daniel Blake de mensenlevens zien, die in De Tegenprestatie nog onzichtbaar blijven. Die persoonlijke verhalen laten zien wat er mis kan gaan: je loopt zomaar vast, en hulp kan je niet meer verwachten als de regels centraal staan. Maar wat ontbreekt er dan? Ook dat komt naar voren in de film: sociaal werkers. Mensen die zich er volledig voor kunnen inzetten om juist die kwetsbaren te helpen, die voor hun kunnen en willen vechten. Maar mede op hen werd er sinds 2013 bezuinigd, en wat er dan over blijft zijn zij die zelf ook maar hun baan willen behouden.

Premier Rutte koos er als Zomergast voor om de film Intouchables te laten zien, een feelgood movie die de pijnlijke realiteit van zijn beleid verhult. Misschien moet de VPRO nu deze film maar gaan uitzenden, liefst prime time, om te laten zien hoe het er echt aan toegaat.

Beeld: still uit I, Daniel Blake

Mail

Yoren Lausberg (1992) is researchmasterstudent Sociologie aan de UvA.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Nieuws in beeld: In Memoriam Daft Punk (1993-2021)

In Memoriam Daft Punk (1993-2021)

Illustrator Sebastian Eisenberg is aangedaan door het uit elkaar gaan van Daft Punk. Lees meer

Geef de hoop niet op. Elke graad is er een.

Geef de hoop niet op. Elke graad is er een.

Mannen die leven in luxe en vrede vertellen ons dat we de klimaatapocalyps moeten accepteren in plaats van ertegen te vechten. Onzin, vindt Harriët Bergman. Elke graad is er een, en elke graad is onze vrijheid waard. Lees meer

Blauwe maandagen

Blauwe maandagen

Max Beijneveld neemt de gevolgen van de coronamaatregelen onder de loep en observeert het gevoel van uitzichtloosheid dat hij zelf ervaart. Lees meer

Automatische concepten 50

Eigen haard is fijnstof waard?

Bijna een kwart van de fijnstofuitstoot in Nederland wordt veroorzaakt door houtkachels. Daarmee zijn ze de voornaamste bron van uitstoot. Lees meer

Voltooid Herstelde Tijd 1

Voltooid Herstelde Tijd. Voorbij de schaamte rondom slachtofferschap

Beelden die we doorgaans te zien krijgen van intiem geweld zijn vaak oppervlakkig en sensationeel. Tessel ten Zweege deed mee aan het kunstproject van Lara van Gaalen, dat laat zien dat het ook anders kan. Lees meer

Nieuws in beeld: Jongeren zijn moe en moedeloos

Jongeren zijn moe en moedeloos

Illustrator Simcha van der Veen zag het al in haar eigen vriendengroep, en haar vermoeden wordt nu steeds vaker in de media bevestigd: jongeren staan massaal op omvallen. Lees meer

Hard//talk: Er schuilt een superkracht in autisme

Er schuilt een superkracht in autisme

Autisme wordt vaak gezien als een ingewikkelde afwijking. Sofie Hees vraagt zich af wie bepaalt wat normaal is. Het is tijd voor meer neurodiversiteit. Lees meer

Nieuws in beeld: Zij speelt met kanker (en wint)

Zij speelt met kanker (en wint)

Na de dood van een goede vriend en mentor, besloot een Tsjechische speltheoreticus haar kennis in te zetten in de strijd tegen kanker. Lees meer

Maken worsten echt de man?

Maken worsten echt de man?

De mannelijkste manier om direct bij te dragen aan een duurzame planeet is het vermijden van dierlijke producten. Maar voornamelijk mannen vinden de overstap naar een veganistisch dieet lastig. 'Echte' mannen eten immers vlees, toch? Tijd om met die genderverwachtingen te spelen, vindt Esther Lamberigts. Lees meer

Informatie, desinformatie en onbegrijpelijke naaipatronen

Informatie, desinformatie en onbegrijpelijke naaipatronen

Telt iets als informatie als het voor de meeste mensen onleesbaar is? Alma Apt las de dichtbundel ‘Garments against Women’ van Anne Boyer. In die bundel legt zij een relatie tussen naaien en boekhouding: goede informatie hoeft net als een naaipatroon niet altijd transparant te zijn. Lees meer

Hard//talk: THIS IS MY PARK

THIS IS MY PARK

Kun je als vrouw wel stellen dat een park voor jou is? Marthe van Bronkhorst ziet in de billboards van Beyoncé meer verkooptruc dan feminisme. En stelt: het feminisme is er nog lang niet. Lees meer

Filmtrialoog: I am Greta

I am Greta

Documentairemaker Nathan Grossman portretteert Greta Thunberg tijdens haar missie om de ernst van klimaatverandering te laten doordringen bij politieke leiders. Lees meer

Filmvrouwen die hun onderdrukker met een hakbijl of naaldhak te lijf gaan

Filmvrouwen die hun onderdrukker met een hakbijl of naaldhak te lijf gaan

Vrouwen in films reageren soms onverschrokken of ronduit agressief op het seksisme dan hun ten deel valt. Dat is spannend en zelfs bewonderenswaardig, al blijft geweld in het echte leven ongewenst. Toch kunnen we van deze films iets leren, aldus Lotje Steins Bisschop en Roselien Herderschee. Lees meer

Nieuws in beeld: Laten we niet vergeten voor wie de avondklok is

Laten we niet vergeten voor wie de avondklok is

Illustrator Rueben Millenaar is blij dat de avondklok vanavond ingaat, al zou hij wel graag zien dat we meer aandacht hebben voor de mensen die onder de maatregel lijden. Lees meer

Nieuws in beeld: In de klauwen van de blauwe leeuw

In de klauwen van de blauwe leeuw

Gedupeerden in de toeslagenaffaire moeten de 30.000 euro, die zij ter compensatie krijgen, grotendeels weer terugbetalen. Lees meer

Koop online bij je favoriete boekhandel 1

Koop online bij je favoriete boekhandel

Max Beijneveld ziet met lede ogen aan hoe de boekhandels uit het straatbeeld verdwijnen door de coronacrisis, ondanks het feit dat we het afgelopen jaar gezamenlijk meer boeken hebben gekocht. Steun juist nu je favoriete boekhandels door direct op hun site onze aankopen te doen. Lees meer

Succes is geen keuze

Succes is geen keuze

Krijgen we in onze samenleving altijd wat ons toekomt? Bas van Weegberg ziet meritocratie als een optimistisch rookgordijn waarachter sociale ongelijkheid makkelijker in stand wordt gehouden. Lees meer

Het populisme van de VVD, gekraakt

Het populisme van de VVD, gekraakt

De #DanielKoerhuisChallenge begon als een ludieke hashtag, maar bleek gaandeweg om veel meer te gaan, schrijft Sander van der Kraan. Lees meer

Hard//talk: De goede kant van de geschiedenis is solidair, ook als het even niet uitkomt

Het beste van 2020

Tien hoogtepunten van een jaar discussies, ruzies en gepassioneerde betogen die de revue passeerden. Lees meer

Alain Bachellier

Te vaccineren of niet te vaccineren, dat is de kwestie

De keuze om je wel te vaccineren is vaak net zo irrationeel als de keuze om je niet te vaccineren. Uiteindelijk is niet kennis, maar vertrouwen de doorslaggevende factor. Jihane Chaara heeft vertrouwen. Lees meer

De geruchten zijn waar. Lees Hard//hoofd nu ook op papier!

Bestel op tijd je eigen exemplaar van de eerste editie, met als thema: ‘Ik’. We hebben drie covers ontworpen. Kies je favoriet.

Bekijk de covers