Ik stem GroenLinks, maar – hoe graag ik ook had gewild dat het niet zo was – over gezonde jonge mensen met een uitkering dacht ik toch vaag: je bent te trots om postbode te worden. Tot ik afstudeerde.
Het standaard verhaal van afgestudeerden in de crisis was me wel bekend; niet direct een baan, aan de slag als drogistmedewerker, te hoge huur, dat soort termen. Toch bleef ik er hardnekkig van overtuigd dat ik de enige was in Nederland die op het idee was gekomen om succesvolle ZZP’er te worden. Als geld verdienen met schrijven niet direct zou lukken, dan kon ik toch 100 euro per uur vragen voor een zelfgemaakte workshop?
Dat laatste viel tegen. Op mijn workshop “Verkoop Jezelf met Lichaamstaal”, waarbij ik mezelf bombardeerde tot expert op het gebied van overtuigingskracht (gezien mijn eigen penibele situatie vrij ironisch), kwamen vooral mensen af die zelf ook geen werk noch kapitaal hadden.
Voor ik het wist – de inkt van mijn diploma nog niet droog – solliciteerde ik voor vakkenvuller. Tot mijn verbijstering bleef reactie uit.
En mijn geld raakte op. Écht op. Er was geen andere uitweg meer.
Beeld: Jurek D.
In het gebouw van Burgerzaken Utrecht zaten, met mij, vooral jongeren, heel normale jongeren. Geen figuren die walmend van de alcohol met tv-ogen in hun stoel hingen. Het was daardoor extra pijnlijk hoe de vrouw die het uurtje aan elkaar praatte de stemming met misplaatste opmerkingen probeerde op te fleuren. ‘Jullie wilden een baan met denkwerk, maar een beetje de handen uit je mouwen steken voor een periode in je leven is toch ook niet verkeerd?’
Waar de mevrouw overheen had gekeken, was dat zelfs de minst geliefde baantjes vaak niet meer mogelijk zijn voor pas afgestudeerden. De reactie van de Kwantum op mijn sollicitatie als vakkenvuller was bijna identiek aan de reacties van de Albert Heijn, McDonalds, Pathé, Ikea, PostNL en vele anderen:
‘Bedankt voor uw sollicitatie. Helaas moeten wij u berichten dat na zorgvuldige afweging is besloten u niet uit te nodigen voor een gesprek.’
Vooral dat “zorgvuldige afweging” in het kader van de functie vakkenvuller vond ik op een droevige manier hilarisch.
Desondanks, hoe goed ik ook mijn best deed het te negeren, kostte het me steeds meer moeite mezelf geen nietsnut te vinden. Uit wanhoop, om toch iets om handen te hebben, solliciteerde ik voor vrijwilligerswerk: als voice-over voor slechtzienden. Negentig procent werd voor dat werk aangenomen zei de vriendin die me getipt had, je hoefde alleen even een artikel voor te lezen en die als stemtest in te sturen. Slechts imbecielen zouden geweigerd kunnen worden, ze zaten werkelijk verlegen om nieuwe mensen. Twee weken later kreeg ik antwoord: ze zochten liever even verder.
Uiteindelijk heb ik geluk gehad. Een week na mijn uitkeringsaanvraag kreeg ik plots toch opdrachten binnen. Maar ik besefte voor eens en voor altijd hoe ontzettend vernederend het kan zijn om een uitkering aan te vragen, hoe je het idee kan hebben dat mensen op je neerkijken. Geen mens, met uitzondering van een aartsluie Machiavellist, zal ooit een uitkering aanvragen om bewust op kosten van anderen te leven. Het vergt meer mentale energie van je dan dat het geld oplevert.
--
Luuk Hijne is 22 jaar en pas afgestudeerd in de sociale psychologie in Utrecht. Luuk wil stadsgids en schrijver worden.
