Verdwijningen, mysterieuze katten, onverwachte telefoontjes: geen verhaal van Haruki Murakami kan zonder. Eindredacteuren Lotte Akkerman en Olga Leonhard en redacteur Wiard van der Kooij zagen Burning, de Koreaanse verfilming van een kort verhaal van Murakami, waarin aspirant-schrijver Jong-soo verliefd wordt op Hae-mi, totdat patserige concurrent Ben de droom verstoort. Het bioscoopbezoek liet onze redacteuren verward achter.
Lotte: Ik heb deze Murakami-bingokaart er nog eens bij gepakt, en die is behoorlijk accuraat!
Olga: Vanishing cats, weird sex, unexpected phone call... check, check, check.
Lotte: Wat zijn jullie trouwens van Murakami?
Wiard: Ik ben zijn neef.
Olga: Ik zijn ex.
Lotte: Wauw! Ik ben dus helemaal niets van hem.
Olga: Vroeger las ik hem wel, maar zijn boeken liggen al een tijdje stof te verzamelen. Dit was mijn eerste ontmoeting met Murakami sinds tijden. Jullie nooit iets van hem gelezen?
Lotte: Nee. Niet met een reden hoor. Meer zoals mensen Multatuli niet hebben gelezen, of het verzameld werk van Jonathan Franzen.
Wiard: Ik heb ook nooit iets van de beste man gelezen. Daar heb ik verder geen gevoelens bij. Net zomin als bij de film helaas; die ik vrij afstandelijk vond. Terwijl ik normaliter emotioneel raak bij van alles en nog wat.
Lotte: In de bioscoop deed het mij ook niet zo veel, maar nu merk ik dat er toch dingen zijn blijven hangen.
Olga: Terugkijkend is er bij mij ook het een en ander rond blijven spoken.
'Hebben we hier te maken met een sterk staaltje shape shiften?'
Wiard: Besprekingen van de film zijn heel lovend. Ik las bijvoorbeeld dat de film heel mysterieus zou zijn. Dat de kijker zich telkens zou afvragen: wat gebeurt hier? Maar voor mijn gevoel had ik het wel in de smiezen. Het was toch direct duidelijk dat Ben, de playboy in zijn Porsche, foute boel was?
Olga: Ja, dat kon je van een afstand ruiken.
Lotte: Hij was meteen al vervelend, toen hij ineens achter Hae-mi vandaan kwam op het vliegveld.
Olga: Wat deden die twee in godsnaam in Afrika? Dat was wel een groot mysterie.
Wiard: Zij ging daar soul searchen. Ik vond het vooral mysterieus hoe ze dat kon bekostigen, want ze kwam uit een eenvoudig milieu.
Olga: Je zou haast denken dat ze al eerder een 'Ben' aan de haak had geslagen...
Lotte: Goed punt. Ze zei ook dat ze een gezichtscorrectie had ondergaan.
Olga: Ook mysterieus: waarom ging Hae-mi in eerste instantie zo'n sul als Jong-soo achterna?
Wiard: Ik denk dat ze pissig was omdat hij in het verleden geen aandacht voor haar had. Ze wilde zichzelf bewijzen door hem alsnog aan de haak te slaan. Daarom vraagt ze: ‘Vind je mij (nu, na mijn gezichtscorrectie) niet knap?’
Lotte: Mijn top drie mysteries: 1. Was er echt een kat en zo ja, was de kat op het einde dezelfde? 2. Wat bedoelde Ben met 'kassen verbranden'? en 3. Waarom duurde de film zo lang?
Olga: Over de kat: waarom verschijnt die pas als Hae-mi verdwijnt? Hebben we hier te maken met een sterk staaltje shape shiften? Zomaar een theorie.
Lotte: Je bedoelt dat zij verandert in die kat?
Wiard: Shit… Misschien is Ben a.k.a. Playboy Porsche wel een tovenaar.. Maar toch: ik heb meer respect voor schrijvers of regisseurs die een helder verhaal vertellen, dan dit soort films, waarin veel niet uitgewerkt is. Dat kun je mysterieus vinden, en wij kunnen er uren over lullen, maar het zit simpelweg niet in de film. Een half verhaal vertellen om mysterie te bereiken vind ik makkelijk. Want de clues waren helemaal niet zo mysterieus.
Olga: De karakters en hun beweegredenen bleven wel mysterieus. Het was vaak onduidelijk, 'leeg'.
Lotte: Of onuitgewerkt. Ik vond vooral de 'arme' hoofdpersonages nietszeggend, maar op zó'n manier dat het leek alsof ze het zelf ook niet wisten.
Wiard: Jong-soo kon alleen maar sloom en onbegrijpend om zich heen kijken. Hij wil schrijver worden, maar kan niet aan zijn debuutroman beginnen want hij snapt niets van de wereld.
Lotte: Die schrijfambitie van hem vond ik een van de oppervlakkigste elementen in de film.
Wiard: En Hae-mi is volledig door zichzelf geobsedeerd. Ze is slechts het personage waarop de mannelijke lusten worden gebotvierd.
Lotte: Zij maakt me nu ik erover praat eigenlijk steeds gefrustreerder!
Olga: Toch was ze het interessantste karakter, omdat er het meeste leven in zat. Die mandarijnpel-scène was een hoogtepuntje.
'Daar gaat het toch om: elkaar lief vinden en hindernissen overwinnen.'
Lotte: Dat was veelbelovend ja! Toen werd ik er echt even in gezogen. Maar daarna ging dat helaas verloren.
Wiard: Toen dacht ik nog: dit wordt een lief stel, ze gaan fijn op vakantie en misschien gaat er dan wel iets mis, maar dat komt heus weer goed.
Lotte: Fijn verwachtingsmanagement.
Wiard: Daar gaat het toch om: elkaar lief vinden en hindernissen overwinnen. Maar in deze film ging het om afgunst. En shit in de brand steken.
Lotte: Niemand deed iets omdat hij of zij het echt graag wilde. Misschien alleen de rijke Ben, die deed wat hij wilde.
Wiard: Alles was wel heel mooi in beeld gebracht. Meer kan ik daar niet over zeggen, want dit was de eerste keer in vijf jaar dat ik naar de film ben geweest.
Olga: Eens. Vooral de brand-scènes waren erg mooi.
Lotte: In een interview met regisseur Chang-dong Lee zegt hij dit: 'Hoe dichtbij de waarheid zit wat ik zie en wat ik geloof? Hoe waarachtig is het narratief van deze film? Wat is film überhaupt? Al deze vragen zouden het publiek een nieuwe ervaring moeten geven.’
Olga: Ik kan me voorstellen dat iemand, met wat moeite, die vragen in Burning kan zien, maar vóel je ze ook?
Wiard: Mij lijkt dat zelfoverschatting. Ik voelde niks, ja mijn blaas, want ik moest na anderhalf uur heel nodig.
Lotte: Je voelt ze niet, omdat je met niemand meeleeft. Jong-soo had voor mij de meeste meeleef-potentie, maar hij was echt te passief. Hae-mi was een karikatuur en Ben een creep.
'Ik identificeerde me vooral met die kat.'
Wiard: Maar wel een lekker dingetje of niet? Met zijn Porsche en gruwelijk kapseltje.
Olga: Ik zou best een jointje met hem kunnen roken. Maar niet topless. Het moet wel een beetje beschaafd blijven.
Lotte: Ik vond hem eng. Maar oké, één jointje, met kleren aan. Maar Wiard, stel dat je nu weer vijf jaar niet naar de film gaat. Zou je dan spijt hebben, dat je hier vijf jaar mee moet? Als bioscoopervaring?
Wiard: Nee, want ik vond het reuze leuk. De stoel zat lekker en de eerste anderhalf uur had ik best schik. Lekker gluren naar een stel gekken en een aardig landschap.
Olga: Heb je wel popcorn gegeten?
Wiard: Nee; ik had ontbeten met bami. Ik vond het jammer dat ik me in geen van de personages kon herkennen, want er zaten geen zwarte mannen in. Zelfs geen witte. Er waren alleen maar Koreanen. Wat op zich divers is, maar ook weer niet.
Lotte: Oh, Wiard.
Wiard: Dit is een geintje hè: er wordt soms gedaan alsof je je niet kunt identificeren met iemand die niet van jouw geslacht of kleur is. Maar geef mij een film vol Koreanen en ik kan me prima met ze identificeren - mits ze genoeg emotie tonen, wat in deze film wel problematisch is.
Olga: Ik was al blij dat er een vrouw in zat met meer dan drie zinnen tekst! Dat is heel wat voor een 'thriller', althans volgens de trailer. Niet dat ik nou met zweethandjes op het puntje van mijn stoel zat.
Lotte: Op Wikipedia lees ik dat Barn Burning ook een kort verhaal van William Faulkner was! Daarbij staat: The story deals with class conflicts, the influence of fathers, and vengeance as viewed through the third-person perspective of a child.
Wiard: Die vader en moeder! Moeder verscheen ineens en wilde geld. Zegt Jong-soo: ik ga het voor je regelen, ma.
Lotte: Dat was echt een losse flodder.
Wiard: Terwijl die film ermee begon. Ik hoopte daar op gevoelens: het is niet niks, moeder en zoon herenigd. Maar hij had dat gesprek net zo goed met zijn achterbuurvrouw kunnen voeren.
Olga: Of met Hae-mi. Eigenlijk waren het allebei vrouwen die hem gebruikten. Als cat-sitter of als geldschieter.
Lotte: Of chauffeur.
Wiard: Zo gaat het altijd. Gelukkig heb ik geen rijbewijs.
Olga: Ik dacht dat je je niet herkende in de personages, Wiard? Of kwam het verhaal van Jong-soo toch erg dichtbij?
Wiard: Ik ben wel passief en een kluns, zeker met vrouwen, maar zo suffig als hij, nee dat niet.
Olga: Ik identificeerde me vooral met de kat. Ik zou me ook verstoppen als ik op vijftien vierkante meter zat met een vreemde masturberende man. Hij werd gewoon hitsig van die lichtweerkaatsing.
Lotte: Een samenvatting van hun levens: die weerkaatsing kwam het dichtst bij iets opwindends of leuks. De reflectie van de zon in een fallussymbool.
Olga: Treurig maar waar.
Lotte: Ik vind het bij nader inzien goed dat de film zo'n troosteloos beeld kan overbrengen. Echt lief was die interactie tussen Jong-soo en het kalf.
Wiard: Oh ja, daar was wél emotie! Nu weet ik het weer. Toen voelde ik het door mijn lijf bouncen.
Lotte: Dan nog iets grimmigs: wat dachten jullie van dat huis, zo dicht bij Noord-Korea, dat je er kon meeluisteren met de propaganda?
Olga: Heel vet eigenlijk. Propaganda in je achtertuin.
Lotte: Een typisch geval wrong side of the tracks. Ik denk dat Jong-soo op sommige momenten liever in een echte dictatuur had willen leven dan in de klasse-dictatuur waar hij zich nu in bevond.
Olga: Ja, in een wereld zonder Porsches, rijke seriemoordenaars en plastische chirurgie.
Lotte: Waarin iedereen gewoon normaal doet.
Olga: Dan ga ik nu even mijn niet zo onzichtbare kat eten geven.
Burning is nu te zien met:
