Asset 14

Cold War

Filmtrialoog: Cold War

Redacteurs Eva van den Boogaard, Stefanie Gordin en Oscar Spaans bekeken en bespraken Cold War, een nostalgische film over muzikant Wiktor en de jonge en vrijgevochten Zula, die een onmogelijke liefde beleven in een onmogelijke tijd. De film bevalt esthetisch zeker, maar het narratieve deel had volgens de redacteuren beter gekund.

Eva: Ik vond de film esthetisch erg aantrekkelijk.

Stefanie: Helemaal mee eens. Op cinematografisch vlak is deze film een pareltje.

Oscar: De zwart-witbeelden zijn oogstrelend mooi gedraaid.

Eva: Ik had het gevoel dat ik naar een lange reeks goed gelukte zwart-witfoto's zat te kijken.

Stefanie: Inderdaad, door het zwart-wit leefde elke scene op zichzelf, vond ik.

Oscar: Het tweede aspect dat me direct opviel, was het beeldformaat. Want vonden jullie van het wat vierkante beeld, de 4:3 ratio in plaats van het tegenwoordig gangbare 16:9?

'De zwart-witbeelden zijn oogstrelend mooi gedraaid.'

Stefanie: Ik vond het heel goed werken! De eerste en tweede keer dat ik deze film zag, was in de cinema, en toen had ik echt het gevoel dat ik in een andere wereld zat. Dit keer keek ik op mijn laptop, en natuurlijk mis je dan het witte doek, waar je dat gevoel veel meer ervaart.

Oscar: Je ziet dat 4:3 formaat de laatste tijd wel weer vaker, The Lighthouse schiet me te binnen bijvoorbeeld.

Eva: Nou dat formaat is me dus niet eens opgevallen, maar ik miste inderdaad ook erg het grote bioscoopscherm. Zou dat vierkante beeld misschien nog meer de indruk wekken dat het in het verleden speelt?

Stefanie: Dat zou goed kunnen. Wat mij vooral het gevoel gaf dat het zich in het verleden afspeelde was dat alles er zo puur uitzag in deze film. En natuurlijk dat het in zwart-wit was! Ook zie je tegenwoordig in veel films de beeldschermen van telefoons, tv’s en computers, maar ik vond het zo fijn aan deze film dat die er niet in voor kwamen.

Oscar: Ik moet wel zeggen dat ik mijn twijfels heb over dat vierkante formaat. Ik snap de overweging - als onze verklaring inderdaad de beweegreden van de regisseur is - maar misschien had ik de film toch liever als breedbeeld gezien. Van zwart-wit ben ik over het algemeen wel een groot liefhebber.

Eva: Waarom had je liever breedbeeld gekeken?

Oscar: Goeie vraag. Puur een kwestie van gevoel, denk ik. Ik vind het natuurlijker kijken, omdat het menselijk gezichtsveld ook breder is. Breedbeeld benadert meer het menselijk gezichtsveld dan 4:3, zoiets zal het zijn.

Stefanie: Ik stoorde mij er niet aan. Ik ga meestal mee met de keuzes van de regisseur. Maar ik snap dat het natuurlijker kan overkomen op een ander beeldformaat. Jammer dat er geen twee versies zijn, haha.

Oscar: Wat jij net zei over de beeldschermen van telefoons etc. die tegenwoordig vaak in beeld verschijnen in films, vind ik een interessante observatie. Inderdaad fijn dat je dat hier niet zag. De film trekt je wat dat betreft echt een andere tijd, een andere wereld in. Wat heel fijn is.

Eva: Ik bedenk nu net dat de keuze van de regisseur voor dit beeldformaat wel aansluit bij mijn gevoel dat ik de nostalgie wat over the top vond. Misschien kwam het ook doordat ik het verhaal weinig diepgang vond hebben. Veel meer dan nostalgisch en mooi geschoten werd het voor mij niet.

'Ergens vond ik ook dat de film een beetje te snel ging en hierdoor weinig diepgang had.'

Oscar: Ik ben blij dat je dat zegt. Ik dacht dat ik de enige was, omdat deze film zo bejubeld is. Maar op verhaalniveau was ik niet bijzonder onder de indruk.

Stefanie: Ik ben het deels met jullie eens. Ergens vond ik ook dat de film een beetje te snel ging en hierdoor weinig diepgang had. Maar aan de andere kant genoot ik van het verhaal. Ik zag vooral een verhaal over twee mensen die niet zonder elkaar kunnen, maar ook niet met elkaar. Ik vond het ergens wel een interessant gegeven.

Eva: Dat verhaal is wel al best vaak verteld.

Oscar: Ik denk dat ik je begrijp, Stefanie. Als je de plot op die manier samenvat, en dan ook nog tegen de achtergrond van de koude oorlog - de grens overvluchten naar het westen, elkaar jaren niet zien maar wel gevoelens houden - dan zou ik denken: dit verhaal wil ik zien. Al is het inderdaad best vaak verteld. Maar dat geeft niks.

Eva: Ja, de context van de koude oorlog was interessant ten opzichte van het gegeven van de onmogelijke liefde.

Oscar: Misschien dit wel gewoon het probleem: ik voelde de liefde tussen Wiktor en Zula eigenlijk helemaal niet echt. Ik begreep wel wat er gebeurde maar kreeg nooit last van een plaatsvervangend gebroken hart, om het even dramatisch uit te drukken. En dat is toch wat je van zo'n verhaal wilt.

Stefanie: Daar zeg je iets interessants, Oscar. Het leek ook niet heel oprecht.

Eva: In een interview las ik dat de regisseur zei dat hij het juist zo goed vond dat hij geen achtergrond gaf bij de liefde, wat ik ook wel snap, dat het iets onverklaarbaars kan hebben. Maar ik heb misschien wel daardoor inderdaad geen traan gelaten, terwijl ik echt een jankerd ben.

Stefanie: Haha, ik ben normaal gezien ook een jankerd, Eva, en dat had ik bij deze film ook niet.

Eva: Was het dan slecht acteerwerk?

Stefanie: Dat denk ik niet. Ik had vooral het gevoel dat het heel snel ging.

Oscar: Het kwam ook zeker door het scenario. De snelheid waarmee er door de jaren heen werd gesneden, en naar verschillende locaties.

Stefanie: De film duurt ook niet zo lang, dus het heeft zeker met het scenario te maken. Wat wel jammer is, want los daarvan heeft het veel potentieel.

Oscar: Vaak had ik het pas veel te laat door dat er jaren waren verstreken. Waardoor ik nooit kon deelnemen aan het gevoel dat de personages op dat moment ervoeren.

Stefanie: Ja, dat had ik ook toen ik deze film voor de eerste keer zag. Ik kreeg wel soms kippenvel tijdens hun gezang, maar dit komt misschien omdat mijn grootouders en ouders uit Rusland komen en ze vaak ook Russische nummers zongen uit dezelfde periode als in de film. Ik weet niet hoe dat voor jullie overkwam?

Eva: Oh, wat bijzonder!

Stefanie: Of ja, uit de Sovjetperiode bedoel ik.

Eva: Ik had zelf ook zoiets: mijn opa was Pools en kwam tijdens WO2 in Nederland terecht, maar mocht daarna niet terug naar Polen. Want hij mocht de grens dus niet meer over. Was allemaal erg tragisch toentertijd.

Oscar: Die volksmuziek kon ik overigens juist erg waarderen, hoewel ik er geen kippenvel bij kreeg zoals jij, Stefanie. Maar ik heb dan ook niet jouw achtergrond.

Eva: Ik vond het muzikale deel van de film ook erg mooi, zeker in het begin, bij die audities.

Oscar: Ja, en gewoon het allereerste shot van dat instrument (weet niet hoe dat heet?). Ik zat er meteen helemaal in daardoor. Maar gaandeweg verslapte mijn aandacht enigszins, helaas.

'Zonder muziek zou dit een heel vreemde film zijn.'

Stefanie: Jammer, Oscar! Maar dat is te begrijpen. Ik denk dat deze film voor sommige mensen meer raakvlakken heeft dan voor anderen. Ik denk dat de muziek het verhaal goed ondersteunde. Zonder muziek zou het een heel vreemde film zijn.

Oscar: In hoeverre ging deze film ook echt over de koude oorlog uit de titel?

Eva: Tja, was het meer dan decor? Ik denk het wel.

Stefanie: Misschien zegt dit gegeven iets over de personages? Telkens als je verwachtte dat er iets tussen hen ging gebeuren, gebeurde er eigenlijk niet veel. Zoals het dus was tussen Rusland en Amerika. Spanning genoeg, maar geen vuurwerk.

Oscar: Het was de setting waartegen het verhaal zich afspeelde, natuurlijk. Maar ik had inderdaad ook het gevoel dat het liefdesverhaal een metafoor was voor iets anders, iets groots.

Eva: Ja, zeker. Terwijl het wel overkwam als een erg gepassioneerde liefde.

Oscar: Ik had wel het idee dat ze uiteindelijk altijd voor de muziek kozen in hun leven in plaats van voor elkaar.

Stefanie: In ieder geval droeg de regisseur deze film op aan zijn ouders. Blijkbaar zijn de personages ook vernoemd naar zijn ouders.

Oscar: Het verhaal is zelfs losjes gebaseerd op het verhaal van zijn ouders, als ik me niet vergis.

Stefanie: Waar ik ook aan moet denken is dat ze misschien een andere kijk op het leven hadden. Mijn grootvader wilde na de val van het communisme ook verhuizen naar het westen, maar mijn grootmoeder had te veel liefde voor alles wat ze kende. In ieder geval, de personages wisten het misschien gewoon niet. En het kan zijn dat de ouders van de regisseur dit ook hadden?

Eva: Ja, dat zie je wel duidelijk bij Zula, die in eerste instantie niet meegaat.

Stefanie: Haha even in de war.

Stefanie: Ik denk dat het wel iets kan zeggen over hun relatie. Zelf maak ik dit soms ook mee in mijn eigen relatie nu (maar dan zonder de koude oorlog). Dat je een passie hebt voor iets, de ander ook, maar soms wil je gewoon niet naar dezelfde plek gaan. Ik vind dat echt lastig. Als je op momenten samen keuzes moet maken, maar het eigenlijk niet vanuit je hart wilt.

Oscar: Dat vind ik goed bedacht, misschien was dat het wel: hoeveel liefde ze ook voor elkaar voelden, er was ook nog hun ambitie en hun eigen dromen over wat ze verder uit het leven wilden halen. En die verschillen waren zo groot in die tijd tussen oost en west.

Stefanie: Ja, inderdaad. De verschillen waren heel groot. En natuurlijk zagen veel mensen uit het Oostblok veel vrijheid aan de andere kant. Mijn ouders hadden dat ook, dus verhuisden ze naar Nederland na het communisme.

Eva: Eén ander dingetje dat ik wilde aanstippen: mijn feministische zelf kon toch niet laten Zula een beetje als een stereotype sassy girl verbeeld te zien in de film. Ik vond haar af en toe een dramatisch ongeleid projectiel, terwijl die man zo beheerst is.

Oscar: Wat is een sassy girl? Een ... (dare I say this) slet?

Eva: Nou, niet echt. Meer een onnavolgbare vrouw die zo aantrekkelijk is omdat ze op een destructief waanzinnig randje balanceert.

'Ik ben wel iets anders over deze film gaan denken nu we de relatie als metafoor voor de koude oorlog zien.'

Oscar: Ik had juist het idee dat zij als persoon iemand was die helemaal niemand echt nodig had. Mensen hadden haar nodig, waren door haar geobsedeerd. Maar in die tijd en op die plek had een vrouw wellicht een man nodig.

Eva: We kunnen het onder historische correctheid scharen, maar ze was financieel niet afhankelijk van hem, en redt hem uiteindelijk ook uit de gevangenis. Wat toch wel erg doortastend is.

Stefanie: Hier zeg je wel iets!

Oscar: Ja, dat was bijzonder, die onafhankelijkheid van haar.

Stefanie: Maar ook weer niet. Want ze was wel getrouwd met iemand, en daarna had ze een relatie met een ander.

Eva: Dat klopt. Enfin, ik had toch ergens een beetje een bijsmaak.

Oscar: Hoe kijken we terug op de film? Esthetisch ontzettend geslaagd, narratief iets minder?

Eva: Ik ben wel iets anders erover gaan denken nu we de relatie als metafoor voor de koude oorlog zien.

Stefanie: Op esthetisch vlak slaagt de film enorm, maar om te weten waar het werkelijk om gaat, blijft nogal een mysterie.

Oscar: Ik zou de film wel graag nog eens op het witte doek zien. Als die fucking zalen ooit nog eens opengaan.

Mail

Redactie

XF&M zijn een illustratie duo uit Groningen. Vanuit hun studio/huis werken zij samen aan hun illustraties, laag voor laag, met pen en papier, wat potlood, verf, krijt, inkt, stiften…en misschien nog wat spuitbus…

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Nieuws in beeld: En hoe zit het met de achterstand in welzijn?

En hoe zit het met de achterstand in welzijn?

Na twee jaar af en aan wel en geen onderwijs op school te hebben gehad, ervaren leerlingen dat er 'hiaten in hun kennis' zijn ontstaan. Lees meer

Automatische concepten 73

Engeland is gesloten

Maar liefst 28.000 vluchtelingen staken in 2021 het Engelse Kanaal over, met gevaar voor eigen leven. Lees meer

Op elk potje past een probleempje

Op elk potje past een probleempje

Waarom moeten lesbische relaties in films altijd zo tragisch afgelopen? Esther Lamberigts pleit voor een positiever beeld van queer levens in hedendaagse media. Lees meer

Nieuws in beeld: Wat 'huist' er op de achterkant van de maan?

Wat 'huist' er op de achterkant van de maan?

Vond de Chinese maanlander een hutje, een kleine triomfboog, of toch maar gewoon een grote rots? Lees meer

Nieuws in beeld: Weg met het kerstpakket!

Weg met het kerstpakket!

Er zit zelden iets in waar je op zit te wachten, laat staan iets van kwaliteit. Lees meer

Over geluk is het moeilijk praten 2

Over geluk is het moeilijk praten

Filmmaker Agnès Varda was een uitgesproken feminist. Julia de Dreu zag in haar een geestdriftige, politiek geëngageerde vrouw. Maar Varda's film 'Le bonheur' lijkt een ode aan het traditionele huwelijksgeluk. Wat wilde ze ons vertellen met dit onuitgesproken drama? Lees meer

Stemmen op je zestiende voor een sterkere democratie

Het is goed voor Nederland als zestienjarigen mochten stemmen, zegt Jazz Komproe. Lees meer

Ik sla een praatje op het Godenpad

Shimanto Reza gaat tegen zijn achterhoofdstem in en ontdekt de waarde van taboes. Lees meer

Een nieuw feminisme zet sociale media naar zijn hand

Een nieuw feminisme zet sociale media naar zijn hand

Sociale media moedigen ‘seksuele objectificatie’ aan zodat we langer van hun diensten gebruik maken. Des te interessanter is daarom het recente tegengeluid vanuit de traditionele ‘tempels’ van seksuele objectificatie: de pop-, mode- en pornoindustrie. Lees meer

Als het spuug ons aan de lippen staat 1

Als het spuug ons aan de lippen staat

Kun je bang worden van het water bij de Lauwersdijk dat ieder jaar een páár milimeter stijgt? Filosoof Tjesse Riemersma schrijft over nonchalance, paniek en of het mogelijk is om goed bang te zijn in tijden van klimaatverandering. Lees meer

Nieuws in beeld: De schone schijn van shein

Je nieuw bloesje heeft een louche verleden

Achter het succes van retailapp Shein zou 'moderne slavernij' schuilgaan. Lees meer

Nieuws in beeld: Genoeg van het ongenoegen

Genoeg van het ongenoegen

Slopen, slopen, slopen - volgden de relzoekers van vorige maand niet gewoon het voorbeeld van de regering? Lees meer

Fenomenologie van de moshpit

Fenomenologie van de moshpit

Wat is de aantrekkingskracht van de moshpit? Volgens Wout Nordbeck, essayprijswinnaar van Wijsgerig Festival DRIFT, kan enkel de fenomenologie ons helpen deze vraag te beantwoorden. Lees meer

Het geweld van de sloopkogel en de leugens van de dialoog

Het geweld van de sloopkogel en de leugens van de dialoog

Geweld kent vele vormen: uit je huis gedreven worden, een politieknuppel op je kaak krijgen, en een beschaafd gesprek moeten houden met de mensen die je huizen slopen en je zojuist tegen de grond werkten. Al deze vormen passeerden de revue tijdens de Woonopstand. Lees meer

Daten en rouw

Daten als de dood nog naklinkt

Rouw laat geen enkel deel van het leven onberoerd, merkt Babet te Winkel na het overlijden van haar moeder. In dit persoonlijke essay onderzoekt ze de relatie tussen daten en de dood. Lees meer

Zo divers als het brein is, zo identiek is de medicatie

Zo divers als het brein is, zo identiek is de medicatie

Van de Nederlanders met autisme krijgt ongeveer de helft ooit medicijnen voorgeschreven, maar veel opties zijn daar niet in. Lees meer

Hoe ik een man van mezelf probeerde te maken

Hoe ik een man van mezelf probeerde te maken

Max Urai heeft in zijn jonge jaren veel voorbeelden gehad van mannelijkheden die niet draaien om auto's herkennen en gewichtheffen. Toch merkt hij nu dat een mens zich maar tot zoverre kan pushen om anders te worden dan hij/zij/hen is. Lees meer

Nieuws in beeld: 17

Gevaccineerde Big Bird vogelvrij voor conservatieve Amerikanen

Big Bird kreeg een vaccin en nu zijn conservatieve Amerikanen boos. Lees meer

Leer gewoon de regeltjes, luilakken

Leer gewoon de regeltjes, luilakken

Dyslexie is alleen een handicap omdat we het belang van foutloos Nederlands overschatten. In ons professionele en persoonlijke leven zou spelling niet bepalend moeten zijn, stelt Vivian Mac Gillavry, zelf dyslectisch. Lees meer

Een ode aan de zinloosheid van het bestaan

Een ode aan de zinloosheid van het bestaan

De millennial beweegt zich in een wereld vol problemen, waar niets zeker lijkt te zijn. Waarom blijven zoeken naar vaste betekenis, vraagt Aisha Mansaray zich af. Kunnen we niet beter een vrolijk soort nihilisme omarmen? Lees meer