Asset 14

De enge grimassen van Inside Out

Anna werd in de nieuwste Pixar-creatie Inside out overtuigd door het verdriet van de personages, maar niet door hun blije momenten. Ze zoekt uit hoe dit komt.

95 minuten verdrietig met een 3D-bril op. Zo kan ik mijn bioscoopbezoek aan Inside out samenvatten. Geen onverdeeld succes. Ik had niet eens iets te snacken erbij. Hoe kan het dat een film over emoties eigenlijk maar één emotie succesvol bij mij weet over te brengen?

Laat ik eerlijkheidshalve beginnen bij mezelf binnenstebuiten. Natuurlijk nam ik mezelf mee naar de bioscoop, mijn eigen emoties. In mijn hoofd zit angst vaak aan de knoppen, waardoor mijn gevoelsleven zich meestal afspeelt binnen het spectrum dat ligt tussen 'lichte neurotische onrust' en 'totale paniek'. En er waren omstandigheden. Onze dochter is een jaar en negen maanden oud, ze logeerde tijdens ons bioscoopbezoek bij opa en oma, zodat papa en mama gezellig een avondje uit konden.
Daar zagen we vanuit het zachte pluche hoe alle blije herinneringen die we tot nu toe zorgvuldig met onze dochter hebben opgebouwd in haar hoofd (zoals in het hoofd van Riley, de hoofdpersoon uit de film) in een soort gigantisch zwart gat vallen. Dat gat lijkt eerst bodemloos, vervolgens stuiteren de herinneringen als knikkers op een vuilnisbelt op elkaar (aaah, toch een bodem, wat een opluchting!) om vervolgens grijs te worden en te vergaan, in niets op te gaan (aaah, géén opluchting). Je reinste horror vond ik dit. Terreur is misschien zelfs een beter woord.

Het gapende gat in het hoofd van Riley

Kan ik het een kinderfilm kwalijk nemen dat ik die ervaar als een vreselijk melodramatisch epos?
Ja, ik miste bij Inside out namelijk wat ze in het Engels zo mooi comic relief noemen. Een vrolijke noot om het gemoed te verlichten, adem te kunnen halen, te kunnen ontspannen (aaah). Er was een imaginair vriendje dat misschien grappig had moeten lijken (en in Groot-Brittannië 'everyone's hero' blijkt te zijn), maar dat ik eruit vond zien als een afgrijselijk roze monster met lippenstift, snorharen en tja, een slappe piemel als slurf (deed me ook denken aan deze dubieuze held uit Purno de Purno). Nachtmerrie-materiaal, brrr.
En dan waren er nog de scènes waarin werd gegiecheld en gekieteld, gegoofballd, noemden ze dat. Die momenten vond ik onbetrouwbaar verontrustend. Ik herinner me vooral een scène waarin Riley de deur uitgaat en haar ouders met brede grijnzen aapjes-imitaties doen. Freaky.

Achteraf zijn het vooral die brede grijnzen die me plagen als ik terugdenk aan de film. De verdrietige emoties, de angstige emoties, die spetterde van het doek af (het was in 3D, mind you), maar de lol was niet te voelen.
Op zoek naar een clip van de aapjes-scène vond ik dit:

Zie je die vreemde grimas? Weet je waarom die zo nep is?

Dat komt doordat Pixar en Disney de ouders van Riley geen rimpels hebben gegeven. Doe de test zelf maar eens:

Zonder houvast van rimpels kunnen we niet zien of iemands lach écht is! Als je weinig empathisch bent, dan heb je hier minder last van. Het is niet moeilijk te raden waarom rimpels ontbreken, die vinden we gewoon niet zo mooi. Om dezelfde reden zien de gezichten van alle Pixar-dames er overigens precies hetzelfde uit.

Toch is het best onhandig als je in een film geen waarachtige lach kunt overbrengen. Pixars animatiefilms gaan vaak over emoties, over het animeren van ‘dingen’ om precies te zijn. Parool-schrijver Jan Pieter Ekker maakte op zijn blog een mooi lijstje van alle dingen die dankzij Pixar emoties hebben gekregen: van speelgoed tot ratten en robots.

Misschien zou het goed zijn als de animatiestudio zich dus gewoon weer op ‘dingen’ stort? Dan kunnen ze zelf bedenken welke simplistische gezichtsuitdrukking bij een grijnzende koelkast hoort en zijn wij verlost van de vreemde grimassen van Inside out. En dan kunnen we weer naar acteurs kijken voor échte emoties.
Alhoewel, als acteurs aan hun hoofden blijven sleutelen, hebben we alsnog een probleem, want welke lach hieronder is nou echt en welke is nep?

 Renée Zelweger

Voor mijn empathische medemens en mijzelf voorzie ik kortom grote cinematografische problemen. Totdat de rimpel zijn glorieuze comeback maakt, want die dingen zijn echt hartstikke belangrijk.

Lees ook de TIP van Ron Vaessen over Inside out.

Mail

Anna van Leeuwen is Hard//hoofd-redactielid, freelance kunstjournalist en schrijft korte verhalen. Ze zou graag een alpaca hebben voor op haar balkon. Alvast bedankt.

Verzamel kunst en steun ons
of word magazine abonnee

Sluit je aan

Wil je meer Hard//hoofd?
Meld je aan voor een nieuwsbrief!

Schrijf je in
test
het laatste
Eat the rich! Or get eaten?

Eat the rich! Or get eaten?

‘Munch Musk’, ‘bite Bezos’ of ‘suck Zuck’? Stijn Voogt onderzoekt hoe ook aan kapitaalkritiek flink geld verdiend kan worden. ‘Eat-the-rich-films wakkeren geen honger naar verandering aan, maar lijken deze vooral te stillen.’ Lees meer

Bubbel

Bubbel

‘Ik probeer te begrijpen waarom ik de hele tijd overal onderdoor glip, ook onder de term lesbie, het is een woord waarvan ik de ingang niet vind.’ Tijdens een schrijfresidentie in Parijs verkent Leonore Spee de spanning tussen identiteit, verlangen en lichamelijkheid. Het wordt een zoektocht naar het overbruggen van afstand – tussen mensen en steden, liefdes en labels, gedachten en ervaringen, en hoofd en lijf. Lees meer

Vlindereffect

Vlindereffect

Een wapenfabriek is van nature een harde, troosteloze plek, maar zo kleurrijk als in dit verhaal, heb je het nog nooit gezien. Drie dystopische levens komen samen rondom een fabriek, waardoor de donkerte van de oorlogsindustrie feilloos bloot komt te liggen. Fester Vogels geeft ons drie perspectieven op een vlijmscherpe ontwikkeling, kritisch en tegelijkertijd zó beeldend dat het aan je scherm wil ontsnappen. Lees meer

De stilte (is niet het antwoord)

De stilte (is niet het antwoord)

Stilte. Sinds Marthe van Bronkhorst die zelf niet meer kan horen, luistert ze er heel anders naar. Echte stilte is zeldzaam in ons leven, of lijkt dat maar zo? In delen van mijn oor is het stil. Na een ongelukje deze zomer zijn de trilhaartjes beschadigd. Dat hoor ik niet, want het lichaam overcompenseert daarvoor... Lees meer

Meehuilen met ijskruid

Meehuilen met ijskruid

‘We zijn zo ver verwijderd van ons eigen eten dat we kunst nodig hebben om die verbinding zichtbaar te maken.’ Lisanne Brouwer laaft zich aan (theater)kunst met voedsel in de hoofdrol en neemt je mee in de manieren waarop kunstenaars ecologisch bewustzijn aan de eettafel creëren. Het blijkt een ontdekking van zowel verlangen als walging. Lees meer

De gisting

De gisting

Mara van Herpen vertelt het poëtische en surrealistische verhaal van Toni. Hen werkt in een broodfabriek en begint daardoor te gisten en te schimmelen en verandert in… Ja, in wat eigenlijk? Lees meer

We moeten vaker synchroon dansen

We moeten vaker synchroon dansen

‘Ik betrap mezelf erop dat het moeilijk is hoopvol te zijn in deze tijden, soms voelt het zelfs verkeerd.’ Toch vindt Loïs in haar column ruimte voor hoop. Niet door ons terug te trekken, maar door ons uit te spreken én elkaar te vinden. Minder polarisatie, meer synchronisatie. Lees meer

Soms mis ik mijn handen

Soms mis ik mijn handen

‘Soms mis ik de magnetron / soep uit blik / ingevroren aardappels in partjes.’ Middels essay en poëzie illustreert Martijn van Bruggen met stekende precisie het verband tussen voedsel en klasse en wat het betekent je aan te moeten passen naar hiërarchisch geladen verwachtingen. Lees meer

Moeder van een mislukt idee

Moeder van een mislukt idee

‘Breek ik een idee echt af zoals een zwangerschap beëindigd wordt?’ Roosje van der Kamp voelt een grote noodzaak om iets blijvends te creëren, maar komt niet verder dan vluchtig neergepende fragmenten in haar notities. In dit essay onderzoekt ze – naast de vraag of ouderschap eventueel een valide, tweede optie is – haar worsteling met het professionele schrijverschap. Lees meer

Auto Draft 23

we verbleven in ledikanten / in het huis met zeventig kinderen

'Dat ik gil in een vreemde taal / elke moedertaal breekt zonder bekenden.' Wat voor sporen laat het na als je je moedertaal verliest? Waar blijft de taal en hoe verhoudt je je tot je eigen identiteit na gedwongen migratie? In dit gedicht vangt Bożena Kacica de rouw en de vervreemding die volgden. Lees meer

Als taal de werkelijkheid schept, wat doet oorlogstaal dan?

Als taal de werkelijkheid schept, wat doet oorlogstaal dan?

In de media wemelt het van oorlogstaal. Marthe van Bronkhorst laat zien hoe je de frames kan herkennen: 'Sterf je liever terwijl je je verdedigt of passief?' Lees meer

Denkbeeldige ruimte

Denkbeeldige ruimte

In dit essay onderzoekt Sytske Frederika van Koeveringe hoe schrijven een ruimte opent waarin kwetsbaarheid, verbinding en saamhorigheid zichtbaar worden. ‘Sinds ik ziek ben, voel ik bij vlagen een afgesneden gevoel van de medemens die geen kanker van binnenuit kent.’ Lees meer

Meneer Ouka en de streep

Meneer Ouka en de streep

'‘Het gaat over uw kabouter,’ zegt meneer Ouka.' En dat doet het: in dit verhaal verheft Makki Aimar een niet-lachende tuinkabouter tot het glinsterende middelpunt van zijn verhaal. Waar ieder ander een tuinkabouter niet eens zou zien staan, lijkt het voor de hoofdpersoon in dit verhaal een metafoor voor zingeving te worden. Met dit verhaal won Makki Aimar de schrijfwedstrijd 'Door de ogen van Palomar', georganiseerd door uitgeverij Cossee en Hard//hoofd. Lees meer

No Spend September, maar zou het leven niet meer moeten zijn dan vaste lasten?

No Spend September, maar zou het leven niet meer moeten zijn dan vaste lasten?

Brengt tijdelijke onthouding van kleding, koffie en verjaardagscadeaus ons dichter bij een koopwoning? Of is het enkel in onze dromen dat een financiële detox grote, blijvende veranderingen weet te bewerkstelligen? Loïs Blank vraagt zich af wat er buiten beeld raakt wanneer we ons verliezen in de survival van No Spend September. Lees meer

:Verdreven naar de zee: Een zoektocht naar de onvertelde verhalen van Vietnamese bootvluchtelingen 2

Verdreven naar de zee: Een zoektocht naar de onvertelde verhalen van Vietnamese bootvluchtelingen

Lam Ngo was vierentwintig toen hij vluchtte uit een ideologisch verscheurd Vietnam. In dit essay vertelt hij hoe hij weer leerde luisteren naar de pijnlijke en lang verzwegen herinneringen, hoe het was om in Nederland opnieuw te moeten beginnen en over de blijvende band met zijn geboortestad Saigon. ‘Want pas als we zien wat er verzwegen is, kunnen we echt luisteren.’ Lees meer

 1

pantser / piertotum locomotor

In deze twee gedichten van Roan Kasanmonadi kijken we naar een aflevering van Kamp Van Koningsbrugge, leren we onszelf op te rollen als pissebedden, en vliegen de zwaarden, harnassen en kikkers je om de oren. Lees meer

Het weefsel van geheugen

Het weefsel van geheugen

Vanaf de jaren zestig strijdden avant-garde kunstenaars Ana Lupas en Magdalena Abakanowicz tegen het vooroordeel dat textiel alleen decoratief kan zijn. Sander Bortier laat zien dat hun verwantschap verder gaat dan het innovatieve gebruik van het materiaal dat mede door hen van betekenis verschoof, van traditioneel naar subversief. Vezels werden drager van een stille taal: een vertaling van menselijke kwetsbaarheid binnen een collectieve orde. Lees meer

Westerse schoonheidsidealen onder een hoofddoek

Westerse schoonheidsidealen onder een hoofddoek

Tessy Ouwens kreeg op jonge leeftijd te maken met onrealistische schoonheidsidealen en dit leidde tot een strijd met haar eigen lichaam en zelfbeeld. Onverwachts was het de islam en het bedekken van haar lichaam, dat haar uit deze strijd hielp. ‘Met mijn hoofddoek op, voelde mijn lichaam voor het eerst weer als de mijne.’ Lees meer

 1

Zinkstukken

Dealen met fysieke ongemakken, de dood, en afgelegen, kale landschappen spelen vaak een centrale rol in de boeken van Jilt Jorritsma - zelfs zijn proefschrift ging over zinkende steden. Het is daarom niet verrassend dat Jilt Jorritsma gegrepen werd door de Biesbosch en haar spookachtige arbeidshistorie toen literair productiehuis Tilt en Cultuurfonds Noord-Brabant hem vroegen het achtste Brabants Boek Present te schrijven. De verhalen die hij ontdekte en opschreef zijn des te grilliger - vandaag lichten we alvast een tipje van de sluier. Lees meer

:De DSM is science fiction, iedereen is gek: psychiater Jim van Os in de laatste Zomergasten

De DSM is science fiction, iedereen is gek: psychiater Jim van Os in de laatste Zomergasten

Hij wil de DSM weggooien, spreekt controversieel over euthanasie, drank, de ggz... wat niet? Wie ís de allerlaatste Zomergast? Psychiater Jim van Os, dus. ‘Wat je uiteindelijk nodig hebt, is een ander mens.’ Lees meer