Asset 14

Dierentuin

Toen ik een halfjaar geleden voor het eerst met mijn dochter in Artis was, verwachtte ik dat ze haar ogen uit zou kijken. Maar erg onder de indruk van de olifanten, giraffen en leeuwen was Annika niet. De aapjes vond ze wel aardig, maar minder opmerkelijk dan de poepvlieg die op het hek lag te maffen. Zelfs mijn lievelingsdierentuinbewoner – de prairiehond, een immer verbaasd kijkend knaagdier dat als je geluk hebt naar je blaft – bekeek ze met gelaten blik. De getekende portretten van de dieren op de informatieborden trokken haar aandacht vaak meer dan de dieren zelf. De bomen vond ze ook leuk, daar kon ze tenminste rondjes omheen lopen. Ik concludeerde dat zij nog te jong was om de wonderen van het dierenrijk op waarde te kunnen schatten. Ik pakte haar hand en wilde de tocht naar de uitgang inzetten, toen een schor gekraai haar blik en daarmee mijn hand de andere kant op trok.

Daar waren de wezens waar ik normaal in een grote boog omheen liep, omdat hun groteske vormen en felle kleuren mij angst inboezemden: de tropische vogels. Maniakaal vlogen ze door hun kooien en Annika bekeek ze met het grootste plezier. Eén exemplaar in het bijzonder wist een enorm geluk op haar gezicht te toveren: de Zuidelijke Hoornraaf. Deze opgeblazen papegaai met moordenaarssnavel liep met getergde blik heen en weer door zijn kooi, alsof hij een tekst aan het instuderen was. Annika keek schaterlachend naar dit ondier, druk naar hem wijzend. Het leek haast alsof ze hem ergens van kende. Ik moest haar vasthouden, anders zou ze haar vingertjes door het gaas steken. Op het informatiebord las ik dat de Zuidelijke Hoornraaf in Afrika tientallen kilometers per voet aflegt op zoek naar voedsel, maar wegvliegt zo gauw er gevaar dreigt. Wat een inefficiënt rotbeest, dacht ik. En waarom moest mijn dochter zo om hem lachen? Zo hard lachte ze nou nooit om mij. Ik drukte haar dicht tegen me aan en liep met stevige pas weg. Over mijn schouder maakte zij voor een laatste keer oogcontact met de Zuidelijke Hoornraaf, stak haar hand omhoog en zei: “dag Coco”.

Illustratie: Gino Bud Hoiting

Enigszins bekomen van mijn interbestiale jaloezie, besloot ik dat het uitje toch wel een succes genoemd kon worden en kocht ik een jaarabonnement voor ons tweeën. Nu konden we net zo vaak naar Coco kijken als Annika maar wilde. Het was toch juist mooi dat haar voorkeuren voor mij zo’n mysterie waren? Ze was amper anderhalf, maar ik moest nu al leren haar los te laten.

Toen wij twee weken later voor de kooi stonden, ontnam een dikke man met een rood petje ons het zicht op de vogel. Hij had een verrekijker om zijn nek hangen en gaf door de tralie kusjes op de snavel van Coco. Tussendoor fluisterde hij met een Duits accent: “Jij bent een echte kameraad. Zullen wij hier morgen weer afspreken?”. Toen hij ervandoor ging begon Coco met zijn snavel tegen de tralies te rammen en kwam er een klagelijk geluid diep uit zijn keel. Ik zou bang geworden zijn, als ik niet overmand werd door een enorm verdriet. Ik wilde nog heel lang naar de vogel kijken, maar Annika trok aan mijn hand en zei: “dag Coco”. Ditmaal klonk het alsof zij geen zin had in aanstellerij.

Tegenwoordig verdeelt Annika alle inwoners van Artis in twee soorten: poezen en aapies. Een zeeleeuw is bijvoorbeeld een aapie en een reuzenschildpad een poes. Ze loopt tien kanten tegelijk op en brabbelt bij elke kooi onnavolgbaar commentaar voor onze medebezoekers, alsof zij een bioloog is uit een ander universum. Als we bij de uitgang zijn, steekt ze haar hand op en zegt: “dag dieren”.

De man met het petje heb ik nooit meer gezien en Coco lijkt tot rust gekomen. Bij elk bezoek aan Artis wil ik hem toch even begroeten. Met priemende ogen kijkt hij ons aan, alsof wij weer eens laat zijn op een afspraak. Annika houdt mijn hand stevig vast en staat er wat afwezig bij. Soms kijkt ze de andere kant op. Coco is geen aap en ook geen poes, hij is een vriend uit vervlogen tijden die haar heeft bedrogen met een fluisterende Duitser.

Mail

Kasper van Royen is Hard//hoofd-redactielid, is naast vader ook filosoof, ex-docent, ex-dichter, ex-echtgenoot, popfetisjist en postbode.

Verzamel kunst en steun ons
of word magazine abonnee

Sluit je aan

Wil je meer Hard//hoofd?
Meld je aan voor een nieuwsbrief!

Schrijf je in
test
het laatste
Eat the rich! Or get eaten?

Eat the rich! Or get eaten?

‘Munch Musk’, ‘bite Bezos’ of ‘suck Zuck’? Stijn Voogt onderzoekt hoe ook aan kapitaalkritiek flink geld verdiend kan worden. ‘Eat-the-rich-films wakkeren geen honger naar verandering aan, maar lijken deze vooral te stillen.’ Lees meer

Bubbel

Bubbel

‘Ik probeer te begrijpen waarom ik de hele tijd overal onderdoor glip, ook onder de term lesbie, het is een woord waarvan ik de ingang niet vind.’ Tijdens een schrijfresidentie in Parijs verkent Leonore Spee de spanning tussen identiteit, verlangen en lichamelijkheid. Het wordt een zoektocht naar het overbruggen van afstand – tussen mensen en steden, liefdes en labels, gedachten en ervaringen, en hoofd en lijf. Lees meer

Vlindereffect

Vlindereffect

Een wapenfabriek is van nature een harde, troosteloze plek, maar zo kleurrijk als in dit verhaal, heb je het nog nooit gezien. Drie dystopische levens komen samen rondom een fabriek, waardoor de donkerte van de oorlogsindustrie feilloos bloot komt te liggen. Fester Vogels geeft ons drie perspectieven op een vlijmscherpe ontwikkeling, kritisch en tegelijkertijd zó beeldend dat het aan je scherm wil ontsnappen. Lees meer

De stilte (is niet het antwoord)

De stilte (is niet het antwoord)

Stilte. Sinds Marthe van Bronkhorst die zelf niet meer kan horen, luistert ze er heel anders naar. Echte stilte is zeldzaam in ons leven, of lijkt dat maar zo? In delen van mijn oor is het stil. Na een ongelukje deze zomer zijn de trilhaartjes beschadigd. Dat hoor ik niet, want het lichaam overcompenseert daarvoor... Lees meer

Meehuilen met ijskruid

Meehuilen met ijskruid

‘We zijn zo ver verwijderd van ons eigen eten dat we kunst nodig hebben om die verbinding zichtbaar te maken.’ Lisanne Brouwer laaft zich aan (theater)kunst met voedsel in de hoofdrol en neemt je mee in de manieren waarop kunstenaars ecologisch bewustzijn aan de eettafel creëren. Het blijkt een ontdekking van zowel verlangen als walging. Lees meer

De gisting

De gisting

Mara van Herpen vertelt het poëtische en surrealistische verhaal van Toni. Hen werkt in een broodfabriek en begint daardoor te gisten en te schimmelen en verandert in… Ja, in wat eigenlijk? Lees meer

We moeten vaker synchroon dansen

We moeten vaker synchroon dansen

‘Ik betrap mezelf erop dat het moeilijk is hoopvol te zijn in deze tijden, soms voelt het zelfs verkeerd.’ Toch vindt Loïs in haar column ruimte voor hoop. Niet door ons terug te trekken, maar door ons uit te spreken én elkaar te vinden. Minder polarisatie, meer synchronisatie. Lees meer

Soms mis ik mijn handen

Soms mis ik mijn handen

‘Soms mis ik de magnetron / soep uit blik / ingevroren aardappels in partjes.’ Middels essay en poëzie illustreert Martijn van Bruggen met stekende precisie het verband tussen voedsel en klasse en wat het betekent je aan te moeten passen naar hiërarchisch geladen verwachtingen. Lees meer

Moeder van een mislukt idee

Moeder van een mislukt idee

‘Breek ik een idee echt af zoals een zwangerschap beëindigd wordt?’ Roosje van der Kamp voelt een grote noodzaak om iets blijvends te creëren, maar komt niet verder dan vluchtig neergepende fragmenten in haar notities. In dit essay onderzoekt ze – naast de vraag of ouderschap eventueel een valide, tweede optie is – haar worsteling met het professionele schrijverschap. Lees meer

Auto Draft 23

we verbleven in ledikanten / in het huis met zeventig kinderen

'Dat ik gil in een vreemde taal / elke moedertaal breekt zonder bekenden.' Wat voor sporen laat het na als je je moedertaal verliest? Waar blijft de taal en hoe verhoudt je je tot je eigen identiteit na gedwongen migratie? In dit gedicht vangt Bożena Kacica de rouw en de vervreemding die volgden. Lees meer

Als taal de werkelijkheid schept, wat doet oorlogstaal dan?

Als taal de werkelijkheid schept, wat doet oorlogstaal dan?

In de media wemelt het van oorlogstaal. Marthe van Bronkhorst laat zien hoe je de frames kan herkennen: 'Sterf je liever terwijl je je verdedigt of passief?' Lees meer

Denkbeeldige ruimte

Denkbeeldige ruimte

In dit essay onderzoekt Sytske Frederika van Koeveringe hoe schrijven een ruimte opent waarin kwetsbaarheid, verbinding en saamhorigheid zichtbaar worden. ‘Sinds ik ziek ben, voel ik bij vlagen een afgesneden gevoel van de medemens die geen kanker van binnenuit kent.’ Lees meer

Meneer Ouka en de streep

Meneer Ouka en de streep

'‘Het gaat over uw kabouter,’ zegt meneer Ouka.' En dat doet het: in dit verhaal verheft Makki Aimar een niet-lachende tuinkabouter tot het glinsterende middelpunt van zijn verhaal. Waar ieder ander een tuinkabouter niet eens zou zien staan, lijkt het voor de hoofdpersoon in dit verhaal een metafoor voor zingeving te worden. Met dit verhaal won Makki Aimar de schrijfwedstrijd 'Door de ogen van Palomar', georganiseerd door uitgeverij Cossee en Hard//hoofd. Lees meer

No Spend September, maar zou het leven niet meer moeten zijn dan vaste lasten?

No Spend September, maar zou het leven niet meer moeten zijn dan vaste lasten?

Brengt tijdelijke onthouding van kleding, koffie en verjaardagscadeaus ons dichter bij een koopwoning? Of is het enkel in onze dromen dat een financiële detox grote, blijvende veranderingen weet te bewerkstelligen? Loïs Blank vraagt zich af wat er buiten beeld raakt wanneer we ons verliezen in de survival van No Spend September. Lees meer

:Verdreven naar de zee: Een zoektocht naar de onvertelde verhalen van Vietnamese bootvluchtelingen 2

Verdreven naar de zee: Een zoektocht naar de onvertelde verhalen van Vietnamese bootvluchtelingen

Lam Ngo was vierentwintig toen hij vluchtte uit een ideologisch verscheurd Vietnam. In dit essay vertelt hij hoe hij weer leerde luisteren naar de pijnlijke en lang verzwegen herinneringen, hoe het was om in Nederland opnieuw te moeten beginnen en over de blijvende band met zijn geboortestad Saigon. ‘Want pas als we zien wat er verzwegen is, kunnen we echt luisteren.’ Lees meer

 1

pantser / piertotum locomotor

In deze twee gedichten van Roan Kasanmonadi kijken we naar een aflevering van Kamp Van Koningsbrugge, leren we onszelf op te rollen als pissebedden, en vliegen de zwaarden, harnassen en kikkers je om de oren. Lees meer

Het weefsel van geheugen

Het weefsel van geheugen

Vanaf de jaren zestig strijdden avant-garde kunstenaars Ana Lupas en Magdalena Abakanowicz tegen het vooroordeel dat textiel alleen decoratief kan zijn. Sander Bortier laat zien dat hun verwantschap verder gaat dan het innovatieve gebruik van het materiaal dat mede door hen van betekenis verschoof, van traditioneel naar subversief. Vezels werden drager van een stille taal: een vertaling van menselijke kwetsbaarheid binnen een collectieve orde. Lees meer

Westerse schoonheidsidealen onder een hoofddoek

Westerse schoonheidsidealen onder een hoofddoek

Tessy Ouwens kreeg op jonge leeftijd te maken met onrealistische schoonheidsidealen en dit leidde tot een strijd met haar eigen lichaam en zelfbeeld. Onverwachts was het de islam en het bedekken van haar lichaam, dat haar uit deze strijd hielp. ‘Met mijn hoofddoek op, voelde mijn lichaam voor het eerst weer als de mijne.’ Lees meer

 1

Zinkstukken

Dealen met fysieke ongemakken, de dood, en afgelegen, kale landschappen spelen vaak een centrale rol in de boeken van Jilt Jorritsma - zelfs zijn proefschrift ging over zinkende steden. Het is daarom niet verrassend dat Jilt Jorritsma gegrepen werd door de Biesbosch en haar spookachtige arbeidshistorie toen literair productiehuis Tilt en Cultuurfonds Noord-Brabant hem vroegen het achtste Brabants Boek Present te schrijven. De verhalen die hij ontdekte en opschreef zijn des te grilliger - vandaag lichten we alvast een tipje van de sluier. Lees meer

:De DSM is science fiction, iedereen is gek: psychiater Jim van Os in de laatste Zomergasten

De DSM is science fiction, iedereen is gek: psychiater Jim van Os in de laatste Zomergasten

Hij wil de DSM weggooien, spreekt controversieel over euthanasie, drank, de ggz... wat niet? Wie ís de allerlaatste Zomergast? Psychiater Jim van Os, dus. ‘Wat je uiteindelijk nodig hebt, is een ander mens.’ Lees meer