Asset 14

Dierentuin

Toen ik een halfjaar geleden voor het eerst met mijn dochter in Artis was, verwachtte ik dat ze haar ogen uit zou kijken. Maar erg onder de indruk van de olifanten, giraffen en leeuwen was Annika niet. De aapjes vond ze wel aardig, maar minder opmerkelijk dan de poepvlieg die op het hek lag te maffen. Zelfs mijn lievelingsdierentuinbewoner – de prairiehond, een immer verbaasd kijkend knaagdier dat als je geluk hebt naar je blaft – bekeek ze met gelaten blik. De getekende portretten van de dieren op de informatieborden trokken haar aandacht vaak meer dan de dieren zelf. De bomen vond ze ook leuk, daar kon ze tenminste rondjes omheen lopen. Ik concludeerde dat zij nog te jong was om de wonderen van het dierenrijk op waarde te kunnen schatten. Ik pakte haar hand en wilde de tocht naar de uitgang inzetten, toen een schor gekraai haar blik en daarmee mijn hand de andere kant op trok.

Daar waren de wezens waar ik normaal in een grote boog omheen liep, omdat hun groteske vormen en felle kleuren mij angst inboezemden: de tropische vogels. Maniakaal vlogen ze door hun kooien en Annika bekeek ze met het grootste plezier. Eén exemplaar in het bijzonder wist een enorm geluk op haar gezicht te toveren: de Zuidelijke Hoornraaf. Deze opgeblazen papegaai met moordenaarssnavel liep met getergde blik heen en weer door zijn kooi, alsof hij een tekst aan het instuderen was. Annika keek schaterlachend naar dit ondier, druk naar hem wijzend. Het leek haast alsof ze hem ergens van kende. Ik moest haar vasthouden, anders zou ze haar vingertjes door het gaas steken. Op het informatiebord las ik dat de Zuidelijke Hoornraaf in Afrika tientallen kilometers per voet aflegt op zoek naar voedsel, maar wegvliegt zo gauw er gevaar dreigt. Wat een inefficiënt rotbeest, dacht ik. En waarom moest mijn dochter zo om hem lachen? Zo hard lachte ze nou nooit om mij. Ik drukte haar dicht tegen me aan en liep met stevige pas weg. Over mijn schouder maakte zij voor een laatste keer oogcontact met de Zuidelijke Hoornraaf, stak haar hand omhoog en zei: “dag Coco”.

Illustratie: Gino Bud Hoiting

Enigszins bekomen van mijn interbestiale jaloezie, besloot ik dat het uitje toch wel een succes genoemd kon worden en kocht ik een jaarabonnement voor ons tweeën. Nu konden we net zo vaak naar Coco kijken als Annika maar wilde. Het was toch juist mooi dat haar voorkeuren voor mij zo’n mysterie waren? Ze was amper anderhalf, maar ik moest nu al leren haar los te laten.

Toen wij twee weken later voor de kooi stonden, ontnam een dikke man met een rood petje ons het zicht op de vogel. Hij had een verrekijker om zijn nek hangen en gaf door de tralie kusjes op de snavel van Coco. Tussendoor fluisterde hij met een Duits accent: “Jij bent een echte kameraad. Zullen wij hier morgen weer afspreken?”. Toen hij ervandoor ging begon Coco met zijn snavel tegen de tralies te rammen en kwam er een klagelijk geluid diep uit zijn keel. Ik zou bang geworden zijn, als ik niet overmand werd door een enorm verdriet. Ik wilde nog heel lang naar de vogel kijken, maar Annika trok aan mijn hand en zei: “dag Coco”. Ditmaal klonk het alsof zij geen zin had in aanstellerij.

Tegenwoordig verdeelt Annika alle inwoners van Artis in twee soorten: poezen en aapies. Een zeeleeuw is bijvoorbeeld een aapie en een reuzenschildpad een poes. Ze loopt tien kanten tegelijk op en brabbelt bij elke kooi onnavolgbaar commentaar voor onze medebezoekers, alsof zij een bioloog is uit een ander universum. Als we bij de uitgang zijn, steekt ze haar hand op en zegt: “dag dieren”.

De man met het petje heb ik nooit meer gezien en Coco lijkt tot rust gekomen. Bij elk bezoek aan Artis wil ik hem toch even begroeten. Met priemende ogen kijkt hij ons aan, alsof wij weer eens laat zijn op een afspraak. Annika houdt mijn hand stevig vast en staat er wat afwezig bij. Soms kijkt ze de andere kant op. Coco is geen aap en ook geen poes, hij is een vriend uit vervlogen tijden die haar heeft bedrogen met een fluisterende Duitser.

Mail

Kasper van Royen is Hard//hoofd-redactielid, is naast vader ook filosoof, ex-docent, ex-dichter, ex-echtgenoot, popfetisjist en postbode.

Verzamel kunst en steun ons
of word magazine abonnee

Sluit je aan

Wil je meer Hard//hoofd?
Meld je aan voor een nieuwsbrief!

Schrijf je in
test
het laatste
Auto Draft 23

we verbleven in ledikanten / in het huis met zeventig kinderen

'Dat ik gil in een vreemde taal / elke moedertaal breekt zonder bekenden.' Wat voor sporen laat het na als je je moedertaal verliest? Waar blijft de taal en hoe verhoudt je je tot je eigen identiteit na gedwongen migratie? In dit gedicht vangt Bożena Kacica de rouw en de vervreemding die volgden. Lees meer

Als taal de werkelijkheid schept, wat doet oorlogstaal dan?

Als taal de werkelijkheid schept, wat doet oorlogstaal dan?

In de media wemelt het van oorlogstaal. Marthe van Bronkhorst laat zien hoe je de frames kan herkennen: 'Sterf je liever terwijl je je verdedigt of passief?' Lees meer

Denkbeeldige ruimte

Denkbeeldige ruimte

In dit essay onderzoekt Sytske Frederika van Koeveringe hoe schrijven een ruimte opent waarin kwetsbaarheid, verbinding en saamhorigheid zichtbaar worden. ‘Sinds ik ziek ben, voel ik bij vlagen een afgesneden gevoel van de medemens die geen kanker van binnenuit kent.’ Lees meer

Meneer Ouka en de streep

Meneer Ouka en de streep

'‘Het gaat over uw kabouter,’ zegt meneer Ouka.' En dat doet het: in dit verhaal verheft Makki Aimar een niet-lachende tuinkabouter tot het glinsterende middelpunt van zijn verhaal. Waar ieder ander een tuinkabouter niet eens zou zien staan, lijkt het voor de hoofdpersoon in dit verhaal een metafoor voor zingeving te worden. Met dit verhaal won Makki Aimar de schrijfwedstrijd 'Door de ogen van Palomar', georganiseerd door uitgeverij Cossee en Hard//hoofd. Lees meer

No Spend September, maar zou het leven niet meer moeten zijn dan vaste lasten?

No Spend September, maar zou het leven niet meer moeten zijn dan vaste lasten?

Brengt tijdelijke onthouding van kleding, koffie en verjaardagscadeaus ons dichter bij een koopwoning? Of is het enkel in onze dromen dat een financiële detox grote, blijvende veranderingen weet te bewerkstelligen? Loïs Blank vraagt zich af wat er buiten beeld raakt wanneer we ons verliezen in de survival van No Spend September. Lees meer

:Verdreven naar de zee: Een zoektocht naar de onvertelde verhalen van Vietnamese bootvluchtelingen 2

Verdreven naar de zee: Een zoektocht naar de onvertelde verhalen van Vietnamese bootvluchtelingen

Lam Ngo was vierentwintig toen hij vluchtte uit een ideologisch verscheurd Vietnam. In dit essay vertelt hij hoe hij weer leerde luisteren naar de pijnlijke en lang verzwegen herinneringen, hoe het was om in Nederland opnieuw te moeten beginnen en over de blijvende band met zijn geboortestad Saigon. ‘Want pas als we zien wat er verzwegen is, kunnen we echt luisteren.’ Lees meer

 1

pantser / piertotum locomotor

In deze twee gedichten van Roan Kasanmonadi kijken we naar een aflevering van Kamp Van Koningsbrugge, leren we onszelf op te rollen als pissebedden, en vliegen de zwaarden, harnassen en kikkers je om de oren. Lees meer

Het weefsel van geheugen

Het weefsel van geheugen

Vanaf de jaren zestig strijdden avant-garde kunstenaars Ana Lupas en Magdalena Abakanowicz tegen het vooroordeel dat textiel alleen decoratief kan zijn. Sander Bortier laat zien dat hun verwantschap verder gaat dan het innovatieve gebruik van het materiaal dat mede door hen van betekenis verschoof, van traditioneel naar subversief. Vezels werden drager van een stille taal: een vertaling van menselijke kwetsbaarheid binnen een collectieve orde. Lees meer

Westerse schoonheidsidealen onder een hoofddoek

Westerse schoonheidsidealen onder een hoofddoek

Tessy Ouwens kreeg op jonge leeftijd te maken met onrealistische schoonheidsidealen en dit leidde tot een strijd met haar eigen lichaam en zelfbeeld. Onverwachts was het de islam en het bedekken van haar lichaam, dat haar uit deze strijd hielp. ‘Met mijn hoofddoek op, voelde mijn lichaam voor het eerst weer als de mijne.’ Lees meer

 1

Zinkstukken

Dealen met fysieke ongemakken, de dood, en afgelegen, kale landschappen spelen vaak een centrale rol in de boeken van Jilt Jorritsma - zelfs zijn proefschrift ging over zinkende steden. Het is daarom niet verrassend dat Jilt Jorritsma gegrepen werd door de Biesbosch en haar spookachtige arbeidshistorie toen literair productiehuis Tilt en Cultuurfonds Noord-Brabant hem vroegen het achtste Brabants Boek Present te schrijven. De verhalen die hij ontdekte en opschreef zijn des te grilliger - vandaag lichten we alvast een tipje van de sluier. Lees meer

:De DSM is science fiction, iedereen is gek: psychiater Jim van Os in de laatste Zomergasten

De DSM is science fiction, iedereen is gek: psychiater Jim van Os in de laatste Zomergasten

Hij wil de DSM weggooien, spreekt controversieel over euthanasie, drank, de ggz... wat niet? Wie ís de allerlaatste Zomergast? Psychiater Jim van Os, dus. ‘Wat je uiteindelijk nodig hebt, is een ander mens.’ Lees meer

Oh Sultan, pахмат, maar ik voel niet hetzelfde

Oh Sultan, pахмат, maar ik voel niet hetzelfde

Na een paardentocht in Kirgizië wordt voor Jip van Steenis duidelijk dat haar connectie met gids Sultan een andere wending nam dan ze had verwacht. Wat gaat er allemaal verloren in de interculturele vertaling wanneer je als toerist een band opbouwt met iemand in het buitenland? En hoe begeef je je in deze heteronormatieve dynamiek als biseksueel, in een land waar je niet queer mag of durft te zijn? Lees meer

Sigrid Kaag blijft diplomatisch bij Zomergasten, heel even komt ze los

Sigrid Kaag blijft diplomatisch bij Zomergasten, heel even komt ze los

Janine Abbring begint het gesprek met de woorden: “Je bent de afgelopen paar jaren veelvuldig bekeken door andermans ogen, maar vanavond kies jij de beelden.” Dat zet meteen de toon, maar roept ook de vraag op: zal doorgewinterde diplomaat Sigrid Kaag, met haar altijd politiek correcte antwoorden, het achterste van haar tong laten zien, of... Lees meer

Dingen die ik nooit gedaan heb

Dingen die ik nooit gedaan heb

Op een warme avond in een koele loods loopt een jonge vrouw een bekende professor tegen het lijf. Met de geur van opgedroogd zweet en de aanblik van een duur kapsel neemt Faye Schumacher ons mee in een ontmoeting tussen Vanessa en Meneer de Professor. Lees meer

:Zomergast Tommy Wieringa ziet ruimte: 'Er is nog heel veel te redden'

Zomergast Tommy Wieringa ziet ruimte: 'Er is nog heel veel te redden'

Tommy Wieringa verleidt je op fantastische wijze om samen met hem een doodlopende steeg in te lopen. Met een lach en een handig gebaar wijst hij de kijker op de fonkelende scherven onder ieders voeten. 'Er is nog heel veel te redden.' Lees meer

Zolang je me maar niet in pumps begraaft

Zolang je me maar niet in pumps begraaft

'Een uitvaart is toch meer voor de nabestaanden.' Steef probeert zichzelf een houding te geven wanneer ze hoort dat haar vervreemde zus is overleden. Nadine Ronde neemt je mee in de eerste stadia van het rouwproces dat begint met een ongemakkelijk potje airhockey, een Super Mario PEZ-dispenser en gesprekken over de prijsstijging van komijnekaas. Lees meer

Auto Draft 22

Merel Pauw/Elmer zoekt naar vorm in Zomergasten: ‘Mag ik hier eeuwig over twijfelen?’

Astrid Goossens ziet hoe Zomergast Merel Pauw (/Elmer) zich comfortabel voelt als buitenstaander, terwijl ze praat over haar idolen, ingewikkelde mannen, blinde vlekken, het loslaten van controle, nationalisme en de schoonheid van harige kostuums. Maar krijgen we ook de mens ‘Merel’ te zien, of genieten we vooral van een performance? Lees meer

Meisjes

Meisjes

Op een dag krijgt een jonge vrouw de vraag om voor een standbeeld te zorgen. Samen met haar botte schaar vertrekt ze naar het bos. In dit verhaal onderzoekt Mei-yun Boswinkel de spanning tussen het strakke keurslijf van de middelbare school en het verlangen naar een ongedwongen ruimte. Lees meer

Auto Draft 21

Zomergast Nasrah Habiballah houdt koppig de handrem erop: 'Het gaat niet om mij'

Lies Defever ziet hoe Nasrah Habiballah in het laatste seizoen van Zomergasten drie uur lang strategisch de handrem aangetrokken houdt. Via fragmenten van anderen zien we haar liefde voor de wereld om haar heen, maar zelf blijft ze vooral ongrijpbaar. Koppig lijkt ze vast te houden aan dat wat goede journalistiek in principe zo belangrijk maakt: jezelf telkens opnieuw proberen aan de kant te zetten. Lees meer

De uitgevers geven het stokje door

De uitgevers geven het stokje door

Lisanne Brouwer vertrekt naar theatergezelschap PS Vertelt en geeft na jaren toewijding het stokje als uitgever door aan Josje Kerkhoven: lees hier het gesprek waarin ze terugblikken op Lisannes tijd en vooruitkijken naar Josjes plannen. Lees meer