‘Ik betrap mezelf erop dat het moeilijk is hoopvol te zijn in deze tijden, soms voelt het zelfs verkeerd.’ Toch vindt Loïs in haar column ruimte voor hoop. Niet door ons terug te trekken, maar door ons uit te spreken én elkaar te vinden. Minder polarisatie, meer synchronisatie.
Zolang ik me kan herinneren, heb ik een lichte obsessie met synchroniserende bewegingen van grote groepen mensen. Het laat me staren en in dat staren ervaar ik een kalmte: de groepscoördinatie hypnotiseert me. En heeft het er ook mee te maken dat ik een groot deel van mijn jeugd in een balletschool heb doorgebracht. Afgelopen week werd ik herinnerd aan dat magische gevoel. Een gevoel dat ik weinig ervaar in deze verrotte wereld waar de grootste nieuwsitems van de afgelopen weken bestaan uit de Cornell 7, de dalende homo-acceptatie onder jongeren en onderzoek dat aantoont dat meer Nederlanders begrip hebben voor een man die zijn vrouw slaat. En dan heb ik het vandaag - 7 oktober - nog niet eens gehad over hoe het met Gaza gaat.
Ik betrap mezelf erop dat het moeilijk is hoopvol te zijn in deze tijden, soms voelt het zelfs verkeerd. Maar een mooie eigenschap van hoop is dat het de kracht en mogelijkheid heeft je te overvallen.
Afgelopen week op de MTV VMAs was één van de optredens van GENER8ION en Yung Lean: een live versie van het tweedelige nummer 'STORM'. De zeven minuten durende videoclip ging viraal toen het in april uitkwam. De clip toont de 'Storm Class of 2034' van een jongensschool in Leeds. In STORM I zien we jongens in schooluniforms, en hoe kattenkwaad en pestgedrag leiden tot wanorde en chaos. We zien gemillimeterd haar. Geweld. In de status quo van de wereld merk ik dat dit soort verhaallijnen me weinig raken; het is STORM II die me pakt. Daar zien we het werk van de Belgisch-Franse choreograaf Damien Jalet. Diezelfde grote groep jongens, maar dan in synchronische bewegingen. Niet doordat ze allemaal precies hetzelfde doen op hetzelfde moment, maar wel bewegen op zo'n manier dat ze één werkend orgaan lijken. Ze vullen elkaar perfect aan terwijl de individuele dansers nog de vrijheid hebben om de beweging op hun eigen manier uit te voeren. We zien een fysieke zoektocht naar eenheid en samenhang.
Toch is STORM II niet de stilte na STORM I. Ook STORM II heeft iets van geweld in zich: de bewegingen zijn explosief en de dansers bewegen wild en vol overgave. Ze zijn geen eenheid in terughoudendheid, maar in overgave en strijdbaarheid. Een eenheid in grenzeloze expressie.
Eenheid en samenhang worden overschaduwd door polarisatie en zondebokpolitiek
Dat raakt me. Niet omdat ik wil dat iedereen in de wereld hetzelfde beweegt, maar wel omdat het inbeelden van neuzen die net iets meer dezelfde kant op staan, voelt als een utopie. Dat meer mensen zich grenzeloos uitspreken én daardoor eenheid en samenhang creëren. Aan dat eerste hebben we meer dan genoeg, kijk maar naar alle demonstraties waarbij grenzeloze expressie regelmatig uitmondt in grenzeloos geweld - deze zomer nog overleden twee mensen door een file van een trekkerdemonstratie. Het is het tweede deel waar we een gebrek aan hebben: eenheid en samenhang worden overschaduwd door polarisatie en zondebokpolitiek. De maatschappelijke uitingen die we zien doen veel te vaak denken aan STORM I en zelden aan STORM II.
Rondom alle berichtgeving over de eerdergenoemde Cornell 7 benoemen veel mensen een gebrek aan expressie waar we hier samen iets tegen moeten en kunnen doen. Degene die dat gevoel goed wist te vatten is Florence Pugh in een statement waarin ze schrijft: 'This is really the moment when our men need to be as horrified and as sickened as us. [...] How can you expect us to trust that it's 'not all men' when in moments like this, many of you stay quiet?' Het zijn woorden waarbij ik de hoop in mijn schoenen voel zakken.
Gelukkig kan hoop je verrassen, en soms is dat Macklemore. Als hij drie jaar geleden was verwijderd uit Ed Sheerans tour, zouden niet alle andere artiesten van de set zijn weggelopen totdat alleen Ed nog over was. Zie hier ook een voorbeeld van een synchrone beweging, misschien geen choreografie, maar wel een gedeelde beweging en uiting van een gezamenlijke gedachte. Zie hier een windstoot van hoop die een podium leegblaast.
Het zijn dit soort vlagen van STORM II waar ik me in wil laten vallen zoals ik als kind deed in de polders van West-Friesland met windkracht 6. Midden in de weilanden tegen de wind in hangen en zwevend blijven staan terwijl de luchtstoten om je heen razen. Toch deed ik dat nooit alleen. In de wind hangen deed je samen met je vrienden. Synchroon.
Wie synchroon beweegt, vindt samenhang met anderen. Kan een statement maken, zonder precies te moeten bewegen als alle anderen. De STORM-dansers bewegen ieder op hun eigen manier en zelfs in verschillende ritmes, maar vinden in die fysieke zoektocht wel een eenheid. Misschien zijn de schoenen waar mijn hoop af en toe inzakt prima dansschoenen, en is hoop wel opgeslagen in mijn spiergeheugen. We hoeven het enkel aan te wakkeren door wat vaker synchroon te dansen.
Loïs Blank Loïs Blank (zij/haar, 1998) studeerde af in filosofie van de mode en is mateloos geïnteresseerd in cultuur en esthetiek. Ze werkt als online redacteur bij Mediahuis, is adjunct-uitgever van Hard//hoofd en schrijft maandelijks een column over mode.
Amber Pieren (2001) is een illustrator uit Amersfoort. Haar interesse in de huidige tijdgeest en ‘pop culture’ zorgen voor kleurrijke digitale beeldverhalen met een vleugje humor. De illustraties zijn opgebouwd door middel van een mix van lijnwerk, kleurvlakken en tekst. Het liefst een beetje bizar en het liefst met het gebruik van neon roze.
