Asset 14

Open einde

De dag dat ik besluit te stoppen met schrijven word ik met een anoniem nummer gebeld door ene Freek. 'We kennen mekaar wel,' zegt hij. 'We hebben colleges samen gevolgd.' Hij spreekt 'colleges' uit alsof het geheime bijeenkomsten waren, waar vooral geen verdere woorden aan mogen worden vuilgemaakt. 'Natuurlijk ken ik je,' lieg ik, 'hoe is het ermee?' 'Uitstekend,' zegt hij, 'maar laten we meteen ter zake komen: kunnen wij elkaar vanavond ontmoeten?' Er gaat een rilling door me heen. Dit is een gesprek zoals je die normaal alleen in films ziet. Ergens heb ik het gevoel dat ik mijn hele leven op dit telefoontje heb zitten wachten, dat alles wat hieraan vooraf ging een oefening was voor dit moment. 'Waar?' vraag ik zakelijk. 'Café 't Pimpeltje, hoek Brandnetelgracht – Enge Kaassteeg, tien over acht,' zegt hij en verbreekt de verbinding.

In het café is het doodstil. Er hangen groen gehaakte kleedjes over de tafels, waarop antieke lampen staan die de ruimte in een zachte gloed doen hullen. Bewegingloos sta ik in de deuropening tot mijn ogen eraan gewend zijn. Dan zie ik een lange gestalte in een hoek naar mij wenken. Terwijl ik naar hem toe loop probeer ik hem te herkennen, maar hij komt me op geen enkele manier bekend voor. Hij zit achterover gezakt met zijn handen achter zijn hoofd, alsof hij daar al uren zit. En dat terwijl ik toch maar vier minuten te laat ben.
'Hallo Freek,' zeg ik en ik steek een hand naar hem uit. Als het tot mij doordringt dat hij geen plannen heeft zijn handen van achter zijn hoofd vandaan te halen, laat ik mijn hand behoedzaam in een broekzak verdwijnen.
'Ga zitten,' zegt hij.
Achterover gezakt blijkt de enig mogelijke houding te zijn in de stoelen van dit café. Naast ons zitten twee grijze mannen zwijgend te kaarten. Ik wil een sigaret opsteken, maar bedenk dan dat dat sinds een paar maanden niet meer mag in de horeca. Freek haalt een zak winterpenen van zijn schoot en houdt deze voor me.
'Neem een wortel', zegt hij. Ik wil zeggen dat ik meer trek in een biertje heb, maar doe wat mij gevraagd wordt. Er lijkt toch geen personeel in dit café te zijn, achter de bar staat enkel een manshoge clownspop met lichtgevende neus.
'We hebben weinig tijd,' fluistert Freek. 'Olaf heeft me gestuurd.'
'En wie is Olaf?' vraag ik.
'Ach, hou je toch niet van de domme!' buldert hij. Van schrik valt de wortel uit mijn mond. In een soepele boog van bijna honderdtachtig graden buigt Freek zich helemaal voorover en grijpt me bij m'n kraag. 'Iedereen kent Olaf,' knarsetandt hij. En hij zegt het nog drie keer, elke keer iets rustiger, de laatste keer – terwijl hij me loslaat en zich weer achterover laat zakken - als een simpele constatering waar niemand omheen kan. En dat is het moment dat ik het ook begin te geloven. Natuurlijk ken ik Olaf. Er is geen mogelijkheid om Olaf niet te kennen.

'Ik heb gezegd dat het niet verstandig was, ik heb gezegd dat we er geen mensen van buitenaf bij moeten betrekken, ik heb gezegd dat het problemen zou kunnen brengen. Maar als Olaf iets in zijn hoofd haalt, is dat er met geen mogelijkheid uit te krijgen. Hij heeft alle vertrouwen in jou. Waag het niet dat vertrouwen te beschadigen.'
'Maar wat moet ik doen dan?' vraag ik met overslaande stem.
Freek kijkt me vol ongeloof aan. Dan begint hij onbedaarlijk te lachen en steekt nog een wortel in z'n mond.
'Je bent me d'r wel eentje,' zegt hij, 'dat moet ik je nageven.'
Enkele seconden lang vult enkel traag geknaag de ruimte.
Dan zegt hij ongeduldig: 'Kijk, je moet stukjes schrijven natuurlijk, columns of weet ik veel, je krijgt de volledige vrijheid om dat in te vullen zoals je wilt, zo belachelijk ver strekt Olafs vertrouwen. Maar goed, we houden je al een tijd in de gaten en hij is overtuigd van jouw potentie. Hier krijg je de kans je verder te ontwikkelen. Zolang je maar om de week iets inlevert. Deadlines zijn heilig. Je wil niet te maken krijgen met onze mannetjes als je je deadline niet haalt.'
'Stukjes? Stukjes waarvoor?' vraag ik verbaasd.
Freek haalt een kroontjespen uit zijn borstzak en pakt een bierviltje van tafel. Als hij is uitgeschreven schuift hij het viltje naar me toe.
'Verbrand dit zo gauw je thuis bent,' bijt hij me toe.
Nooit in mijn leven heb ik zulke kleine letters gezien, maar als ik mijn ogen dichtknijp is het te lezen.
'Online magazine voor kunst en journalistiek,' staat er. ‘Arti Journo of Harder Hoofd, we twijfelen nog over de naam.'open eind hhEven denk ik dat de clown tot leven gekomen is, maar dan blijkt het een man in een gestreken gilet te zijn die naast ons tafeltje staat. Zo’n kelner zou je eerder in een ouderwets chique hotel verwachten, niet op een plek als deze.
‘Het bekende recept Rupert, voor hem ook,’ zegt Freek.
‘Komt eraan meneer,’ zegt Rupert.
‘We hebben immers iets te vieren,’ knipoogt Freek naar mij.
Dan sta ik op. Ik heb genoeg van deze vertoning. Ik heb er genoeg van om mij te laten intimideren. Ik heb vandaag een belangrijk besluit genomen en daar laat ik me niet zomaar vanaf brengen.
‘Ik heb nog niks toegezegd,’ zeg ik zelfverzekerd. ‘En dat ga ik ook zeker niet doen. Het is prachtig, werkelijk prachtig, dat vertrouwen van Olaf. Maar ik ben uitgeschreven. Nooit meer zet ik een letter op papier.’
Met een ongeduldige zucht staat Freek op. Hij pakt me weer vast, maar ditmaal beheerst, alsof hij hier in gedachten op heeft zitten oefenen.
‘Meekomen,’ commandeert hij en hij trekt me mee. We passeren de bar waar Rupert een olijf staat te schillen.

In vergelijking met de rest van het café is het licht in de wc ongenadig fel.
‘Waar was jij in de nacht van 9 op 10 februari?’ snauwt Freek.
Een enorme duizeling trekt door mijn hoofd.
‘Wat weet jij daarvan?’ hap ik naar adem.
‘Ik zei toch al dat we je al een tijd in de gaten houden?’ grijnst zijn pokdalige gelaat. ‘En dan heb ik het dus niet alleen over die documentjes op je computer.’
De ironie van mijn noodlot snijdt als een mes door me heen. Juist de nacht die ervoor zorgde dat ik nooit meer zou gaan schrijven, zorgt ervoor dat ik hier nu aan vastzit.
‘Hoe lang moet ik dat dan voor jullie blijven doen?’ piep ik.
‘Voor altijd natuurlijk,’ zegt Freek nonchalant.
Dan wordt het mij te veel. Ik trek me los en ren het café uit.

Als ik de volgende dag wakker word, duurt het even voor ik me alles herinner. Dan bedenk ik dat ik mijn jas in het café heb laten liggen. Op internet blijken er geen contactgegevens van ’t Pimpeltje te vinden. Als ik er langsfiets zijn de ramen afgeplakt met oude kranten, een deurbel is er niet. Een maand gaat voorbij waarin ik niets hoor en het mij steeds beter lukt er niet aan te denken. Eenmaal tref ik een wortelstompje onder mijn bureaustoel aan. Een paar dagen later word ik weer gebeld door een anoniem nummer.

‘Honderdachtennegentig’, klinkt de bekende stem aan de andere kant van de lijn.
‘Wat?’ zeg ik beduusd.
‘Olaf is te goed voor deze wereld, veel te goed.’ Het klinkt alsof Freek deze goedheid op de eerste plaats betreurt, maar er toch niets aan kan doen er ook bewondering voor te hebben.
‘Honderdachtennegentig bijdrages aan ons online magazine en dan laat hij je gaan,’ vervolgt hij. ‘En dat niet alleen. Hij heeft ook nog eens vakantiedagen voor je ingepland, Olaf meent dat een pauze zo nu en dan de kwaliteit van je werk goed zal doen. Je laatste stuk verschijnt dan op…’
Even denk ik dat de verbinding verbroken is, ik hoor zelfs geen ademhaling.
’13 juli 2016’.
Als ik mijn mond opendoe hoor ik dat er een hysterisch lachje uitkomt. 13 juli 2016, het klinkt zo bizar ver weg. Bijna zeven jaar van mijn leven zal ik vastzitten aan deze malloten.
‘Wie weet,’ zegt Freek, ‘dat Olaf en ik tegen die tijd weg zijn. Olaf kan nooit lang op dezelfde plek blijven zitten. Hij is een rusteloze visionair. Wie weet staat er tegen die tijd wel een vrouw aan het roer.’
Nu is het Freek die in lachen uitbarst.
‘Maar ook dan blijven we je natuurlijk wel gewoon in de gaten houden. Dat spreekt voor zich.’
‘En na die 13 juli 2016,’ het kost me moeite om de datum uit te spreken, ‘dan ben ik dus… vrij?’
‘Nou,’ zegt Freek, ‘daarna hebben we je ieder geval niet meer nodig, interpreteer dat maar zoals je wilt. Zie het als een open einde.’
Na een stilte die nog langer lijkt te duren dan de vorige hoor ik hem zeggen: ‘O ja, je eerste deadline is over zeventig minuten en vierentwintig seconden’. Dan wordt de verbinding werkelijk verbroken.

Met trillende vingers zet ik mijn computer aan en begin aan het eerste stuk.

PS: Men zal vast van Stockholmsyndroom spreken, maar toch ben ik Freek en Olaf dankbaar, evenals hun minstens zo illustere opvolgers. Mijn in de loop der jaren versleten eindredacteuren - en dan met name Annette van Tits, die het het langst met mij wist uit te houden - ben ik erkentelijk voor hoe ze met ijzeren geduld mijn stukken hielpen te perfectioneren. En uiteraard draag ik een zeer warm hart toe aan alle vaste illustratoren - Irene Wiersma, Tejo Verstappen, Gino Budo Hoiting, Leila Merkofer, Merlijn van Bijsterveld, Erik Wallert en Jesse Strikwerda - die onder de immer bezielende leiding van coördinator Jean-Maxim van Dijk in hun uiterst uiteenlopende stijlen altijd de kern van mijn woorden visueel wisten te vangen. Maar in het zwarte gat dat mij te wachten staat zal u, trouwe lezer, uiteraard het meest worden gemist! Toch hoeven we elkaar niet kwijt te raken. Al ben ik nu eindelijk vrij om te gaan en te staan waar ik wil, evengoed zal ik blijven schrijven. Tragisch genoeg lijk ik inmiddels niet meer anders te kunnen, ik heb verdomme zelfs uit vrije wil een boek uitgebracht. Al trek ik mij voorlopig terug in vermeende eenzaamheid, we weten elkaar wel weer ergens te vinden.

Mail

Kasper van Royen is Hard//hoofd-redactielid, is naast vader ook filosoof, ex-docent, ex-dichter, ex-echtgenoot, popfetisjist en postbode.

Jesse Strikwerda is illustrator en één van de drie winnnaars van de Fiep Westendorp stimuleringsprijs 2015.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Complete overgave

Complete overgave

Marthe van Bronkhorst liet zich meevoeren door de Waddenzee - om zichzelf te herontdekken. De rustgevende bezigheid maakt haar al snel doodsbenauwd. Lees meer

Slentermijmeringen uit Brussel

Slentermijmeringen uit Brussel

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneke Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Brussel. Lees meer

Onder de vraagprijs

Onder de vraagprijs

Vragen als ‘Wat doe jij nu?’ en ‘Waar woon je tegenwoordig?’ bezorgen Eva van den Boogaards vriend M. een rood hoofd en het gevoel te willen verdwijnen. Zij snapt hem maar al te goed. Lees meer

Slentermijmeringen uit Rotterdam

Slentermijmeringen uit Rotterdam

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneke Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Rotterdam. Lees meer

Column: Vervuilde idylle

Vervuilde idylle

Iduna Paalman belt vanuit de camping in Frankrijk met haar oma. Net daarvoor las ze nog in de dichtbundel van de Duitse Monika Rinck. Lees meer

Slentermijmeringen uit Londen

Slentermijmeringen uit Londen

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneke Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Londen. Lees meer

Tip: zoek je partner in zelfontplooiingscrime

Zoek je partner in zelfontplooiingscrime

Wat te doen als je gelooft dat ieder mens bestaansrecht heeft, behalve jij? Op grijze dagen verliest ook Annelies van Wijk zichzelf weleens uit het oog. Een tip om je ondermijnende gedachtes 180 graden te draaien. Lees meer

Column: Het is tijd

Strijdlied voor een nieuwe tijd

In haar eerste column op Hard//hoofd toont Marthe van Bronkhorst zich meteen onverschrokken: ze heft een strijdlied aan voor de nieuwe wereld. Lees meer

 I Am OK

I Am OK

Gevoelens van somberheid, eenzaamheid, rusteloosheid en verdriet voelt en herkent iedereen, maar sommigen van ons voelen ze dagelijks. Hoe ga je daar als maker mee om? Hoe visualiseer je iets wat vaak niet zichtbaar is aan de buitenkant? Lees meer

Tip: Beleef een walgelijke extase 1

Beleef een walgelijke extase

Na het lezen van Clarice Lispectors meesterwerk, moet Rijk Kistemaker zich inhouden om niet allerlei wilde flora en fauna te gaan lastigvallen. Een tip over de verzoening met sidderende geleedpotigen en ander niet-menselijk gespuis.  Lees meer

Column: De jaren '20: brullen tot we gehoord zijn

De jaren '20: brullen tot we gehoord zijn

Nu Eva van den Boogaard lange, dunne sigaretten rookt en in een monument uit 1922 woont, vraagt ze zich af of ze misschien een soort heimwee heeft naar die jaren 20 van de vorige eeuw. Lees meer

Tip: Boodschappendagen als bietenakkers

Boodschappendagen als bietenakkers

Loren Snel werkte als vrijwilliger op een Duitse eco-boerderij, en sindsdien koestert ze de weldaad van routinematige klusjes. Een deugdzame tip voor ook de minder deugdzame dodo’s onder ons, want door vrijwillig een ander te helpen, help je net zo goed jezelf. Lees meer

Tip: Blijf even kijken

Welkom in mijn raamkozijn

Terwijl de anderhalvemetersamenleving op gang komt, kruipt Iris Blaak nog even achter haar spreekwoordelijke geraniums. Ze ontdekt: het lijntje tussen voyeurisme en nieuwsgierige interesse is flinterdun. Een tip om in het voorbijgaan niet te snel weg te kijken. Lees meer

TIP: Verander je perspectief

Verander je perspectief

De geschiedenis maar ook het heden lijken vaak een ver-van-ons-bed-show. Else Boer onderzoekt hoe je belangrijke gebeurtenissen pijnlijk dicht naar je toe haalt. Een tip om op zoek te gaan naar verhalen die je wereld- en zelfbeeld doen kantelen. Lees meer

 1

Met een liefdevolle blik

Deze week worden we blij van een documentaire over een Japanse oudtante, een datingshow op Netflix en een podcast over misdaad en alcohol. Lees meer

Wen niet aan het leven in de quarantaineshuttle

Wen niet aan het leven in de quarantaineshuttle

Alex Philippa moet niks hebben van zij die het quarantaine-leven willen optimaliseren. Zelfisolatie is niet optimaal, maar onnatuurlijk en eenzaam. Lees Alex' tip over zelfbehoud in lockdown. Lees meer

Alles vijf sterren: 27

Het mag eindelijk (weer)

Deze week worden we blij van een serie uit de zeroes, een boek dat ons meeneemt naar Istanbul en, eindelijk, weer een bezoekje aan het theater. Lees meer

 Het verhaal achter het verhaal

Het verhaal achter het verhaal

"Ieder beeld dat ik laat zien is een wereld, een verhaal op zich. Ik filter de details uit het grotere geheel en hoop dat ik mijn kijker aan het denken zet, even stil laat staan." Lees meer

Tip: Fantaseer over een andere werkelijkheid

Fantaseer over een andere werkelijkheid

Emma Stomp leerde van haar oma de wereld spannender te maken door haar fantasie in te zetten. Dat wegdromen is vaak geen onderdeel meer van onze dagelijkse routine. Een tip om het fantaseren weer nieuw leven in te blazen. Lees meer

Automatische concepten 39

Vraag geen cadeaus (en krijg iets beters)

Jarig zijn én wereldproblematiek willen aanpakken, Jozien Wijkhuis leed eronder. Haar tip aan de (virtuele) verjaardagsbezoeker: geef cadeaus die geen geld kosten, of stort een bedrag dat de jarige zelf cadeau kan doen aan een medemens in nood. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan