De eigenzinnige kunstenaar Yves Klein wilde in het niets springen." /> De eigenzinnige kunstenaar Yves Klein wilde in het niets springen." />
Asset 14
https://hardhoofd.com/10-jarig-bestaan-hard-hoofd/

Languit

Elke dag verschijnt op Hardhoofd het fameuze woord van de dag. Bij één van deze woorden zoekt Mila elke maand een passend beeld uit de kunstgeschiedenis.
Deze keer de eigenzinnige kunstenaar Yves Klein, die immateriële zaken zichtbaar trachtte te maken.


Yves Klein, Saut dans le Vide (De mens in de ruimte. De schilder van de ruimte stort zich in de leegte), 1960. Foto: Harry Shunk

In de fotomontage “Sprong in de Leegte” onderzoekt Yves Klein (1928-1962) het niets. Le vide noemde hij dat niets; voor hem was deze leegte een andere realiteit, vrij van vorm en materie en onzichtbaar, maar met daarbinnen een constante beweging van energie. Klein wilde in die wereld stappen, of in dit geval vallen. Hij wilde in alle vrijheid vliegen, opgaan in le vide, verlost van ieder gewicht. Ook in veel van zijn andere werk wil Klein het immateriële zichtbaar maken.

Hoe kwam deze fotomontage tot stand? Er werden van twee situaties foto’s gemaakt; eerst van de lege straat, op de fietser na, en vervolgens van Klein die zich van een muur af liet vallen en op een stapel matrassen landde. Vervolgens werden deze twee beelden samengesmolten en werd deze illusie geschept.

Behalve dat hij veelzijdig kunstenaar was, was Klein ook judoka. Hij had zelfs de zwarte band! Hij woonde meer dan een jaar in Japan om judo te beoefenen en zich in Zen-filosofie te verdiepen. Ook schreef hij na zijn terugkeer in Frankrijk een judohandleiding en gaf hij judoles. Zijn judoschool bevindt zich aan de overkant van de straat op de foto. De leegte waar het Klein om te doen is verbonden met judo (als de sport van het vliegen), met de oosterse Zen-filosofie die hij beoefende en met meditatie. Over judo zei Klein: “Judo is in fact the discovery of the body of a spiritual space.” En door deze spirituele ruimte was hij zo gefascineerd.

Klein is vooral bekend om zijn ultramarijnblauwe schilderijen en beelden. In 1957 kreeg hij patent op ‘zijn’ kleur, het zogenaamde IKB (International Klein Blue). Hij maakte monochromen, schilderijen bestaande uit één kleur. Naast blauw gebruikte hij ook veel goud en roze. Toen hij voor het eerst zijn monochromen tentoonstelde, kreeg Klein een hoop kritiek. Er zou toch minstens een andere kleur of een lijn toegevoegd moeten worden, werd er gezegd, want dit is wel heel makkelijk. Maar Klein hield vast aan zijn idee dat kleur op zichzelf energie is en een enorm effect kan hebben op de toeschouwer. Met name zijn specifieke blauw, dat de kleur is van de hemel en de zee, de verre verte. Overigens kon de Russische astronaut Joeri Gagarin in 1961 bevestigen dat de aarde er vanuit de ruimte gezien als een diepblauwe bal uitzag. Klein liet tijdens een tentoonstelling in Milaan in 1957 elf blauwe monochromen zien die hij elk een andere prijs gaf. En de kopers betaalden die verschillende prijzen, omdat ze allemaal individueel verschillende ervaringen hadden.

Klein deed verder performances met naakte vrouwen door ze met INK-verf in te smeren en ze vervolgens op zijn aanwijzingen tegen het linnen te laten drukken, met als resultaat abstracte afdrukken van hun lichaam. Dit onder begeleiding van een orkest dat zijn monotone symfonie speelde, een stuk dat bestond uit één noot die 20 minuten werd aangehouden gevolgd door 20 minuten stilte. De figuren op het linnen lijken vaak te zweven (als ‘luchtmensen’), het verlangen naar gewichtsloosheid, bevrijding van ballast en daarmee psychische en spirituele vrijheid komt hier dus weer terug.

Ook nu nog, in dit digitale tijdperk, blijft Kleins fotomontage indrukwekkend. Op zijn 34-jarige leeftijd overleed Yves Klein aan een hartaanval, nadat hij er al eerder twee overleefde.

Mail

Mila

Sluit je aan en verzamel kunst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Zonder advertenties en helemaal gratis.

En dat heeft resultaat. Hard//hoofd’ers Iduna Paalman en Joost Oomen werden dit jaar door de Volkskrant verkozen tot literair talent van het jaar.

Een plek als Hard//hoofd kan alleen bestaan met jouw steun. Sluit je daarom bij ons aan en ontvang kunstwerken van veelbelovende makers, een Hard//hoofd-tasje en voorrang voor ons jubileum.

Sluit je aan
het laatste
 Kikker-K'NEX

Kikker-K'NEX

Amerikaanse wetenschappers zijn erin geslaagd kleine robotjes te maken met levende cellen uit kikkerembryo's. Aida de Jong bracht het nieuws in beeld. Lees meer

 1

Lieflijkheid, comfort, en verbeelding

Deze week worden we blij van een boek van Jenny Slate, een fleecepyjama en de horoscopen van Rob Breszny. Lees meer

 1

Collectief protest is nodig voor individueel geluk

Wolter de Boer luisterde naar de kersttoespraak van de koning en was verheugd dat hij over onze geluksobsessie sprak. Wel liet de koning een paar belangrijke maatschappelijke factoren voor de ellende van individuen achterwege in zijn rede. Lees meer

Seoul 2

Seoul

Thijs Joores schreef deze ritmische gedichtencyclus tijdens de jaarwisseling in Seoul. Het begint kalm, maar eindigt in een wervelwind aan gedachten en reflecties. Lees meer

Petrov zit

Petrov zit

Maria draaide zich om en liep de kamer uit. Petrov staarde naar het bruine plastic, de hoorn, de zwart met witte cijfers. Zijn starre billen raakten het leer en zijn ogen werden naar het tafeltje naast het raam getrokken. Het tafeltje met de telefoon, ver buiten zijn bereik. Zijn gedachtes vormden woorden die hij niet... Lees meer

Ga zweven

Ga zweven

Ooit had ze er weinig mee, maar tegenwoordig staat Jihane Chaara open voor het zweverige. Ze maakt plezier met tarotkaarten en voelt de vibes van mensen op een feestje. Een tip om ‘de’ waarheid wat minder te serieus te nemen. Lees meer

Column: En zo is het goed?

En zo is het goed?

‘De toekomst ligt niet vast, ze ligt open,’ concludeert Iduna Paalman tijdens een intergalactische reis op 1 januari. 'Meer verantwoordelijkheid in 2020, en meer sterren zien.' Lees meer

 2020, tijd om te spelen met eten!

2020, tijd om te spelen met eten!

In Beeldspraak richt Hard//hoofd de lens op de wereld en biedt een andere kijk op het dagelijks leven. Deze keer met Marc Elisabeth, die tegen de 30 loopt, maar het spelen met eten nooit verleerd is! Lees meer

RE: Kiezen voor rechts. De verslaglegging van Nederlandse media over de Britse verkiezingen

Kiezen voor rechts: hoe de Nederlandse media verslag deden van de Britse verkiezingen

Keuzes die Nederlandse media maken in hun verslaggeving pakken vaak uit in het voordeel van rechts. Dat belooft weinig goeds voor de verkiezingen van 2021 in het vooruitzicht. Lees meer

Luister naar je coupé

Luister naar je coupé

Nora van Arkel las het liefst een boek in de trein, maar stoorde zich aan pratende mensen in de stiltecoupé. Tot ze besloot de gesprekken in haar voordeel te gebruiken. Een tip om je niet te ergeren in het OV. Lees meer

 Heilige hobby's

Heilige hobby's

Onze zoektocht naar bijzondere ervaringen begint religieuze trekjes te vertonen. Het nieuws in beeld door Katja Grosskinsky. Lees meer

Alles vijf sterren: Om het een beetje dragelijk te houden

Om het een beetje dragelijk te houden

Deze week worden we blij van een timer, filmpjes van spelende kinderen en een Reddit-forum met alle antwoorden. Lees meer

Edward Hopper - Chop Suey

Verdrietvoyeur

Van een veilige afstand laat Babet ons meekijken naar een vrouw in een jas en laat ze ons gissen naar wie deze vrouw is of zou kunnen zijn. Lees meer

Filmtrialoog: Star Wars: The Rise of Skywalker

Star Wars: The Rise of Skywalker

Redacteuren Else Boer, Jihane Chaara en Kiki Bolwijn zagen in het meest recente deel van de Star Wars-saga: The Rise of Skywalker, weinig dappere keuzes van de makers. Lees meer

Tip: Zeg je reisverzekering op

Zeg je reisverzekering op

Redacteur Wieneke van Koppen is er klaar mee, ze sluit geen speciale reisverzekering meer af als ze op avontuur gaat. 'Brave burgers betalen in vrijwel alle gevallen meer aan reisverzekeringen dan ze in hun leven uitgekeerd krijgen.' Lees meer

Column: So nice

So nice

Iduna Paalman heeft een VIP-kaart voor het concert van Guy Sebastian in de Melkweg in Amsterdam. 'Naast een korte meet-en-greet mag ik op de foto en eventueel een handtekening.' Lees meer

Tip: Geef jezelf een winterbeurt

Geef jezelf een winterbeurt

Ruby Sanders voelt zich ouder dan ooit en vraagt zich af: waarom geven we onze auto en fiets een winterbeurt, maar niet ons lichaam? Om daad bij woord te voegen maakt ze een afspraak bij Dr. Wang. Een tip om je eens te laten doorlichten bij een acupuncturist. Lees meer

 Jules Deelder: zwart-wit, maar levend in elke denkbare kleur

Jules Deelder: zwart-wit, maar levend in elke denkbare kleur

Vandaag is in het stadhuis van Rotterdam een condoleanceregister geopend voor Jules Deelder. Rob Worst bracht hem nog eenmaal in beeld zoals hij was: zwart-wit, maar levend in elke denkbare kleur. Lees meer

Column: Een traan op de kerstbal

Een traan op de kerstbal

Voor Trudy zijn kerst en afscheid onlosmakelijk met elkaar verbonden, vertelt ze in haar laatste column op Hard//hoofd. Zoals tijdens de kerstvakantie 22 jaar geleden, toen er een postbode aanbelde met een onheilspellende expresbrief. Lees meer

Alles vijf sterren: 18

Waar we eigenlijk mee bezig zijn

In deze laatste dagen van december lezen we De Avonden en Winter, en kijken we binnen bij wat mensen met kerst eigenlijk allemaal doen. Lees meer

Sluit je aan en verzamel kunst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Het bestaan van zo’n platform is niet vanzelfsprekend. Sluit je daarom bij ons aan en ontvang kunst, een Hard//hoofd-tasje en voorrang voor ons jubileum.

Sluit je aan