Al meer dan 1.700 kunstverzamelaars steunen Hard//hoofd. Mede dankzij hen kunnen wij talentvolle schrijvers en illustratoren van de toekomst een ruimte bieden om te experimenteren en zich te ontwikkelen. De steun van donateurs gaat voor ons samen met de verantwoordelijkheid om transparant te zijn over hoe we die donaties besteden. We leggen daarom graag uit wat we in 2025 met dit geld hebben gedaan.
| Sluit je ook aan en verzamel kunst! |
1. Trouw aan onze missie
Hard//hoofd is nog altijd een plek waar schrijvers en illustratoren de ruimte vinden om zich te ontwikkelen en een maatschappelijk geëngageerd publiek te bereiken. We bieden ruimte aan nieuwe stemmen om de vraag te stellen: Wat is mijn eigen positie in het debat en hoe kunnen maatschappelijke problemen vanuit die positie op een vernieuwende manier geïnterpreteerd worden en misschien zelfs opgelost?
Hard//hoofd geeft schrijvers en kunstenaars een vrije ruimte om die problemen als uitdagingen te zien en er vrij over te fantaseren, of ze kritisch te bevragen. In essays, proza, poëzie, kunstkritiek en beeld nodigen wij hen uit nieuwe mogelijkheden te verkennen en daarbij zowel klein als groot te denken. Sinds 2025 doen we dat door niet alleen een platform te zijn waar bijna tweehonderd publicaties per jaar verschijnen, maar ook inhoudelijke projecten aan te gaan met andere culturele of literaire organisaties.
2. Hard//hoofd magazine nog steeds groeiend succes
Voor de maart editie van ons magazine doken we in de (zelf)opgelegde stilte voor het thema Ssst en in september kwam ons Honger-magazine uit. Mede dankzij de steun van onze kunstverzamelaars kunnen we deze magazines uitbrengen en investeren in onze campagnes om nieuwe abonnees te werven. Zo kunnen we een nog groter podium bieden aan de talentvolle nieuwe schrijvers en illustratoren die in het magazine staan.
Het thema Ssst nodigde ons uit om audiovisueel te denken: we openden tijdens de campagne een biechtlijn waar mensen een biecht op konden insturen. De biechten zijn gebundeld tot een collectieve biecht en opgenomen in het ‘Ssst’ magazine. Inhoudelijk onderzochten we meerdere richtingen van wat stilte is: hoe kan silencing doorbroken worden? Of is een andere versie van stilte gebruiken even activistisch? Gerlov van Engelenhoven schreef een prachtige beschouwing voor Pas Uit over de veelzijdigheid van het nummer.
Net als bij ‘Ssst’ kozen we voor het tweede nummer van het jaar een ietwat onbeleefd en dwingend thema: Honger. Dit past bij een literair tijdschrift dat de grenzen tussen opinie en literatuur opzoekt. We wilden de lezer prikkelen met ideeën over hunkeringen die we simpelweg niet kunnen weerstaan of waar we ongewild aan onderhevig zijn. Hoe stuurt onze afkomst ons smaakprofiel? Welke rol speelt eten in de kunst? En hoe gaan we om met maatschappelijke verlangens?
Ten opzichte van 2024 groeide het aantal magazineabonnees in 2025 met tien procent: ‘Honger’ viel uiteindelijk op de mat bij ruim 2.400 abonnees. Daarnaast groeide het aantal boekhandels waar Hard//hoofd magazine ligt in 2025 naar elf boekhandels, verspreid over Nederland en België. Bij Athenaeum Boekhandel in Amsterdam lagen we in maart 2025 in de etalage (zie foto).
3. Bundel over consent: ‘Ik wil, wil jij ook?’
Hoofdredacteur Jochum Veenstra trad in december 2023 aan met het idee om verdiepende projecten op te zetten door samenwerkingen aan te gaan. Twee jaar later worden daarvan de resultaten zichtbaar. Bij Honger kwam een extra bundel: ‘Ik wil, wil jij ook?’ – een bundel over seksueel consent die we maakten in samenwerking met Vlaams-Nederlands Cultuurhuis deBuren en kunstenaarscollectief HALFNAAKT. De ambitie is om in de komende jaren meerdere keren per jaar met verschillende organisaties een artistieke uitwisseling te doen.
Het project ‘Ik wil, wil jij ook?’ begon met het publiceren van een briefwisseling van Yousra Benfquih en Alara Adilow op Hard//hoofd. Yousra en Alara onderzochten samen hoe macht en structurele ongelijkheid onze ideeën over intimiteit en seksualiteit beïnvloeden. Kun je echt vrij verlangen in een samenleving die doordrongen is van het onvrije? Hoe spelen koloniaal gedachtegoed, (hetero)normativiteit en lichamelijkheid mee bij het geven of vragen om consent?
Vier schrijvers uit de achterban van deBuren en Hard//hoofd reageerden op de brieven, die samen met de reacties werden gebundeld in de fysieke uitgave. Kunstenaarscollectief HALFNAAKT verzorgde de illustraties door tien beeldmakers op elkaars werk te laten reageren in een visuele briefwisseling.
Voor de illustraties was extra aandacht op het live programma ‘Consent in illustratie’ dat we organiseerden in Utrecht (fotocollage hierboven): Beeldend makers Guus Møystad, Jessica Lever en Sophie Meyer Borst gingen onder moderatie van Kevin -Ahn Kwang Soo- Groen met elkaar in gesprek over het uitbeelden van wederzijds gewenste seksualiteit (zie fotocollage boven). Daarnaast vond er een podiumgesprek plaats tussen Jochum Veenstra en de twee illustratoren van collectief HALFNAAKT: Saïda Ragas en Kato Kagenaar. Behalve het programma in Utrecht, was er ook een programma rond het thema consent in Gent, georganiseerd samen met deBuren en Curieus.
4. Intieme schrijfworkshop: ‘Hoe schrijf je over mannelijkheid?’
In 2025 zochten we ons publiek ook meermaals live op, zo ook in mei met een workshop ‘Hoe schrijf je over mannelijkheid?’ Als schrijfplatform dat opereert vanuit de liefdevolle blik van het intersectioneel feminisme, voelden wij de urgentie om met deze vraag aan de slag te gaan.
Je zou die benadering voorzichtig kunnen noemen, maar eigenlijk was het vooral moedig
Vanwege het grote aantal aanmeldingen stelden we een diverse groep samen. Aan de hand van hun work in progress gingen de schrijvers het gesprek aan – met ons én met elkaar. Via hun teksten reflecteerden de deelnemers op hun genderidentiteit en hoe die wordt gevormd door maatschappelijke invloeden. Door autobiografische elementen te koppelen aan de tekst, werd het gesprek concreet en speels. Zo overstegen we de individuele ervaring en ontstond er een breder perspectief op hoe we naar mannelijkheid kijken. De begeleiders stuurden bewust niet te veel aan. Hierdoor ontstond een sfeer die onderzoekend en vragend was, en waarin volop werd geluisterd naar elkaar en elkaars werk. Je zou die benadering voorzichtig kunnen noemen, maar eigenlijk was het vooral moedig.
5. Hard//hoofd op Lowlands Festival
In augustus 2025 stond Hard//hoofd met een literair programma op Lowlands festival. In de Adonis stage bracht Hard//hoofd het programma ‘Seks, Drugs en Poëzie’ met voordrachten van Alma Mathijsen, Marte Hoogenboom en Marthe van Bronkhorst, een muziekoptreden van Marije Bruinsma en de illustratoren Saïda Ragas, Nanna de Jong en Paulien Verheyen, die live illustreerden tijdens het gehele programma. De Adonis was met ruim 250 mensen zo vol dat er mensen moesten staan, en we hebben achteraf erg leuke reacties gekregen. Hard//hoofd streeft ernaar om in de toekomst vaker een literair programma te organiseren op dit soort festivals.
6. Distributie en bereik
In 2025 publiceerden we in totaal 131 artikelen op de website en 56 publicties in print, daarnaast stuurden we 62 nieuwsbrieven uit naar in totaal ruim 6.000 nieuwsbrieflezers. Het bereik via sociale media groeide naar in totaal ruim 32.000 volgers, verspreid over vier verschillende platforms. Naast de groei op sociale media, groeide het aantal nieuwsbrieflezers ook: in november 2025 lanceerde Hard//hoofd een nieuw soort nieuwsbrief: Verdiepend Hard//hoofd. Een maandelijkse nieuwsbrief geschreven door de redactiechefs die een kijkje geven achter de schermen van het redactieproces. Van verdiepende nieuwsbrief zijn er drie soorten: essay & opinie, fictie & poëzie en kunst & beeld.
Het doel van de uitbreiding van het aantal nieuwsbrieven is om onze lezers de kans te geven de redactie en het redactieproces beter te leren kennen, maar ook om een directere relatie met de lezers te ontwikkelen, zodat we daarvoor minder afhankelijk worden van sociale media. De redactie is zich bewust van de huidige afhankelijkheid van Amerikaanse big tech en sociale media en streeft ernaar die afhankelijkheid in 2026 verder te verkleinen.
Ons 2025 in vier verhalen
Baka bana Verhaal door Sophia Blyden, beeld door Yoko Heiligers (onder)
Hoe ga je met de stilte om na het verlies van een ouder? Sophia Blyden beschrijft in dit verhaal hoe een vader-dochterweekend in stilte kan leiden naar verzoening. Een verhaal over herinneringen, wie ze geworden zijn zonder elkaar, en de juiste bereidingswijze van baka bana.
Binnen de context van twee Poëzie door Sytske van Koeveringe, beeld door Esther Depret
Zijn humor en essay-kwaliteiten mogelijk in poëzie? In Binnen de context van twee onderzoekt Sytske van Koeveringe de betekenis en fascinatie van het getal twee. Via paren, tegenpolen en verbindingen ondervinden twee vrouwen de mogelijkheden van samenzijn. Is er balans in vereniging?
Begraaf me, alsjeblieft! Essay door Juul Kruse, beeld door Nina Läuger
In dit mini-essay lees je waarom we meer aandacht moeten hebben voor beestjes, of het nu gaat om de 0,3 millimeter grote huidmijten in je wenkbrauwen of de darmbacteriën die je na je dood langzaam opeten. Wat gebeurd er als we inzoomen? Het stuk fungeerde als de aftrap van onze Beestjesweken.
Mijn naam roept Essay door Hodo Abdullah, beeld door Khaddouj Barghout (boven)
In dit essay onderzoekt Hodo Abdullah haar roots in Somaliland en hoe het komt dat de vrouwen in het land van haar ouders zo’n krachtige blik hebben. Mijn naam roept laadt zien dat de impact van Hard//hoofd landsgrensoverschrijdend kan zijn. Als redactie krijgen we vaak berichten van gemarginaliseerde groepen over hoe een tekst voor hun gehele gemeenschap staat. Na het publiceren van dit essay gebeurde er iets extra’s bijzonders: Abdullah werd gevraagd om over de Nederlandse diaspora te vertellen in Hargeisa, de hoofdstad van Somaliland.
Bedankt!
Ben je al kunstverzamelaar? Duizendmaal dank dat je onze ruimte voor experiment mogelijk maakt. Dankzij jou kunnen wij een plek zijn voor nieuwe schrijvers en illustratoren om zich te ontwikkelen. We hopen met jouw steun nog jaren nieuwe talenten een podium te bieden! Ons volledige jaarverslag is hier te lezen.
| Sluit je ook aan en verzamel kunst! |
Nog geen kunstverzamelaar? Hoe meer kunstverzamelaars ons steunen met een donatie, hoe meer talenten wij een platform voor experiment en kwetsbaarheid kunnen bieden. Sluit je nu aan voor 6 of 12 euro per maand en steun de schrijvers en kunstenaars van de toekomst! Als dank sturen we je één of twee keer per jaar een prachtig kunstwerk van een veelbelovende kunstenaar toe. Als je je vóór 1 juli aansluit, valt het eerste kunstwerk al in juli bij je op de mat. Alvast heel erg bedankt, en veel verzamelplezier!
