Illustratie: Anouk de l'Ecluse Ze mag dan wel een spook zijn, dat geeft haar niet het recht om door mij gesloten deuren te openen. " /> Illustratie: Anouk de l'Ecluse Ze mag dan wel een spook zijn, dat geeft haar niet het recht om door mij gesloten deuren te openen. " />
Asset 14

White ladies

-Niels reist verkleed als backpacker over de wereld. Voor Hardhoofd houdt hij een wat wazig dagboek bij. Op dit moment is hij verdwaald op het betoverde eilandje Siquijor in de Filippijnen. Dit is deel 3 van zijn verslag, het vervolg op Deeltijd-monster.-

Ik slaap in een kamertje met vijf hoeken en een televisie waarop alleen een kanaal met vreemde Australische thrillers over gouvernantes, stalknechten en dochters die tussen rotsen verdwalen om niet meer terug te keren. Mijn tweepersoonsbed hangt aan stalen spijlen, maar er zijn wat schokdempers aan het bed gehangen om de overmoed van de ontwerper te compenseren. Mijn huisje staat op een klif, het strand ligt een kleine tien meter lager. Er zijn twee ronde ramen, aan weerszijden van de deur. ‘s Nachts kijkt mijn huisje met de twee ronde ramen als uilenogen uit op het eiland Mindanao, waar moslimterroristen Amerikanen onthoofden alsof het marsepeinen varkentjes tijdens Sinterklaas zijn. Elke nacht trekt het onweer er gulzig aan de bergen. Het houdt de toeristen aan hun barkrukken genageld, elke donderslag is weer een excuus voor nog één San Miguel Light. Ik ben ziek van San Miguel Light, mijn zweet stinkt ervan, naar azijn en rottende hond. Daarom heb ik vanavond uitsluitend groene thee gescoord, bakken kinilaw naar binnen geschoven en mijn eerste Lariam genomen. Ik denk aan hoe ze bij het tropencentrum AMC vroegen: ‘Ben je wel geestelijk gezond?’ (voor Lariam moeten ze dat vragen), maar ik vergat te antwoorden, want er hing een mooie wereldkaart aan de muur die me weg deed dromen, waardoor het verkrijgen van de pillen nog enig doordrammen vergde.

Het linkerraam is boven mijn bed. Er loopt iets langs, tikt tegen het raam. Misschien zijn het de blackbirds met hun rode ogen die als bezetenen tegen alles aan flappen waar maar tegenaan geflapt kan worden. Dan gaat mijn deurkruk langzaam omlaag. Het licht van mijn kamer lijkt even te knipperen, maar het kunnen ook mijn oogleden zijn, die spastisch worden van angst en alles in stop-motion zetten. Iemand opent mijn deur. Het is een vrouw met een spierwit, gebalsemd gezicht in de onderjurk van een non. Er hangen zwarte hangertjes onderaan het kant van de jurk, als de metalen druifjes die tafellakens tegen windvlagen beschermen. Ze tikken als een kralengordijn tegen de open deur. Haar zwarte doppen kijken me aan als een apathisch, verdrietig hertje. Ze lijkt heilig. Ze heeft ervoor gezorgd dat ik me niet kan bewegen, alsof het de hysterische ex is waar ik nooit een weerwoord op had omdat ze Rechten studeerde en me, zoals dat gaat, alles kwalijk nam wat haar vader ooit fout had gedaan. Ik kan niets doen, ze staart me aan, vol van hol verwijt en onherstelbaar verdriet. De deur was op slot, dat weet ik zeker. Dat neemt mijn angst wat weg, want ze mag dan wel een spook zijn, dat geeft haar niet het recht om door mij gesloten deuren te openen.


Illustratie: Anouk de l'Ecluse

Ze heeft ook mijn lichaam verlamd, of verstijfd, ik lig als een mummie in mijn witte zijden lakenzak. Ze houdt haar hoofd even scheef, dan weer recht. Ze weet dat ik weet wie ze is, tenminste, zo lijkt het, want ze neemt niet de moeite om zich even voor te stellen. Weer zoiets. Onbeleefd spook. Ze weet niet wie ik ben, want ze kijkt alleen maar, vragend, apathisch vragend. Ik realiseer me dat het maar beter is dat ze niet weet wie ik ben, want ik ben niet helemaal overtuigd van de kwaliteit van mijn karma. De motor die ik heb gehuurd is weliswaar naar de traditie gezegend met varkensbloed maar ik heb, ik beken, kiezeltjes naar een vrij heilige grot gegooid, terwijl ik dapper zei dat een potje knikkeren me geen onheil zou kunnen brengen. De enige lichaamsdelen die ik ooit plaatselijk heb laten verdoven zijn de enige lichaamsdelen die het nu nog doen: mijn tenen. Dus ik krom mijn tenen alsof ze zeggen: ‘kom hier! ga weg! nee, blijf!’. Ze trekt zich uiteindelijk terug, statig, langzaam achteruit, haar zwarte ogen onafgebroken vragend op mij, wat vrij knap is omdat je over de rotsen moet klauteren om bij de deur te komen. En zo vertrekt het spook, zonder de moeite te nemen de deur achter haar achterwerk te sluiten of ook maar een woord met me te wisselen.

De White Lady heeft me met een bezoek vereerd, op Siquijor verwarren sommigen haar met Centrita. In het dorpje Maria staat een standbeeld van haar, links achterin de kerk in een glazen doos met een schedel en een gebroken crucifix in haar handen. Centrita is de non van het onmogelijke in het Italiaanse katholicisme, heb ik mij laten vertellen. Het verhaal is dat ze non wilde worden, maar dat lukte niet zo goed, het zat haar tegen, bovendien was ze, naar het schijnt, wat veeleisend voor een non. Zo wilde ze op haar graf bloemen van een soort die nergens te verkrijgen waren, dat soort dingen. Maar ik ben niet helemaal op de hoogte van de ins en outs. Op Siquijor is het verhaal natuurlijk wat meer morbide: om een non te kunnen worden, vermoordde ze haar man en kinderen, want haar man was overspelig en haar kinderen konden wat haar betreft beter dood zijn, dan verbolgen over hun bloedige afkomst. Toch is ze hier hartstikke heilig. Er zijn veel meer verhalen over haar verschijning dan over haar geschiedenis. Sommigen zien haar lopen, anderen hebben haar weleens een lift gegeven. Ze stamt van het geloof af en sijpelt door de wortels van vele stambomen.

Centrita is ook de zus van de apothekersdochter van het eiland. Toen ze klein was, nam haar moeder haar naar de berg Bandilaan, waar een boom met een grot eronder staat. Ze bonden een oude autoband aan een tak en slingerden het kind, maar ze wisten niet van de grot eronder, want het was een wijze familie, anders hadden ze het nooit gedaan. De grot was vijandig. Twee dagen later begon het kind te vervormen. Haar hoofd groeide groot en haar lichaam klein, totdat haar nekje brak en ze stierf. Zelfs de expats hier zeggen: ‘You just don’t fuck with them caves, man.’

Ik ben niet de eerste die ze bezoekt. Ze heeft een maand lang elke nacht op Jeremiah, de man van de apothekersdochter, gelegen en dat is minder prettig dan het klinkt. Hij zegt dat sindsdien vuurvliegjes op hem branden en ongeneeslijke moedervlekken achterlaten. Bij zonsondergang hoort hij kinderen spelen bij de rotsen, maar er zijn geen kinderen. Jeremiah is wel een beetje paranoïde. Maar, hij heeft gelijk, hoewel dit eiland het laagste percentage criminaliteit van de Filippijnen heeft, het is hier niet voor de poes. Vrouwen nodigen je uit op hun dorpsfeest om Tanduay met cola te schenken maar vertellen je niet dat alleen rode mieren komen. De enige geleerde op Siquijor is een gevierde pedofiel (hij noemt zichzelf aandoenlijk ‘romanticus’) die zijn kop maar niet kan houden over de gebroeders Karamazov en het woord dialectiek. Morgen vieren we St. Patrick’s day bij de vrienden van Jøran en Jens. Het thema is priesters en prostitutie. Jøran gaat verkleed als broeder Tuck en is behangen met sigaren, worstjes en zelfgestookte droplikeur. Maar ik heb geen priesterpak, want ik ben maar een simpele en vooral gierige backpacker, dus Jens heeft beloofd om bij wijze van kostuum een jongetje in te huren. Voor op schoot.

Mail

Niels Gerson Lohman

Verzamel kunst en steun ons
of word magazine abonnee

Sluit je aan

Wil je meer Hard//hoofd?
Meld je aan voor een nieuwsbrief!

Schrijf je in
test
het laatste
Auto Draft 24

Een caleidoscoop van verlangen

‘De zoektocht naar een gemeenschap gaat door. Een gemeenschap die mijn caleidoscopische zijn kan accepteren, waarin ik niet hoef te kiezen tussen delen van mezelf, waarin ik niet exotisch, verdund of onverenigbaar ben.’ In dit essay beschrijft Rocher Koendjbiharie welke moeilijkheden hij ondervindt in zijn levenslange zoektocht naar een gemeenschap waarvan hij zich volwaardig onderdeel kan voelen. Lees meer

Eat the rich! Or get eaten?

Eat the rich! Or get eaten?

‘Munch Musk’, ‘bite Bezos’ of ‘suck Zuck’? Stijn Voogt onderzoekt hoe ook aan kapitaalkritiek flink geld verdiend kan worden. ‘Eat-the-rich-films wakkeren geen honger naar verandering aan, maar lijken deze vooral te stillen.’ Lees meer

Bubbel

Bubbel

‘Ik probeer te begrijpen waarom ik de hele tijd overal onderdoor glip, ook onder de term lesbie, het is een woord waarvan ik de ingang niet vind.’ Tijdens een schrijfresidentie in Parijs verkent Leonore Spee de spanning tussen identiteit, verlangen en lichamelijkheid. Het wordt een zoektocht naar het overbruggen van afstand – tussen mensen en steden, liefdes en labels, gedachten en ervaringen, en hoofd en lijf. Lees meer

Vlindereffect

Vlindereffect

Een wapenfabriek is van nature een harde, troosteloze plek, maar zo kleurrijk als in dit verhaal, heb je het nog nooit gezien. Drie dystopische levens komen samen rondom een fabriek, waardoor de donkerte van de oorlogsindustrie feilloos bloot komt te liggen. Fester Vogels geeft ons drie perspectieven op een vlijmscherpe ontwikkeling, kritisch en tegelijkertijd zó beeldend dat het aan je scherm wil ontsnappen. Lees meer

De stilte (is niet het antwoord)

De stilte (is niet het antwoord)

Stilte. Sinds Marthe van Bronkhorst die zelf niet meer kan horen, luistert ze er heel anders naar. Echte stilte is zeldzaam in ons leven, of lijkt dat maar zo? In delen van mijn oor is het stil. Na een ongelukje deze zomer zijn de trilhaartjes beschadigd. Dat hoor ik niet, want het lichaam overcompenseert daarvoor... Lees meer

Meehuilen met ijskruid

Meehuilen met ijskruid

‘We zijn zo ver verwijderd van ons eigen eten dat we kunst nodig hebben om die verbinding zichtbaar te maken.’ Lisanne Brouwer laaft zich aan (theater)kunst met voedsel in de hoofdrol en neemt je mee in de manieren waarop kunstenaars ecologisch bewustzijn aan de eettafel creëren. Het blijkt een ontdekking van zowel verlangen als walging. Lees meer

De gisting

De gisting

Mara van Herpen vertelt het poëtische en surrealistische verhaal van Toni. Hen werkt in een broodfabriek en begint daardoor te gisten en te schimmelen en verandert in… Ja, in wat eigenlijk? Lees meer

We moeten vaker synchroon dansen

We moeten vaker synchroon dansen

‘Ik betrap mezelf erop dat het moeilijk is hoopvol te zijn in deze tijden, soms voelt het zelfs verkeerd.’ Toch vindt Loïs in haar column ruimte voor hoop. Niet door ons terug te trekken, maar door ons uit te spreken én elkaar te vinden. Minder polarisatie, meer synchronisatie. Lees meer

Soms mis ik mijn handen

Soms mis ik mijn handen

‘Soms mis ik de magnetron / soep uit blik / ingevroren aardappels in partjes.’ Middels essay en poëzie illustreert Martijn van Bruggen met stekende precisie het verband tussen voedsel en klasse en wat het betekent je aan te moeten passen naar hiërarchisch geladen verwachtingen. Lees meer

Moeder van een mislukt idee

Moeder van een mislukt idee

‘Breek ik een idee echt af zoals een zwangerschap beëindigd wordt?’ Roosje van der Kamp voelt een grote noodzaak om iets blijvends te creëren, maar komt niet verder dan vluchtig neergepende fragmenten in haar notities. In dit essay onderzoekt ze – naast de vraag of ouderschap eventueel een valide, tweede optie is – haar worsteling met het professionele schrijverschap. Lees meer

Auto Draft 23

we verbleven in ledikanten / in het huis met zeventig kinderen

'Dat ik gil in een vreemde taal / elke moedertaal breekt zonder bekenden.' Wat voor sporen laat het na als je je moedertaal verliest? Waar blijft de taal en hoe verhoudt je je tot je eigen identiteit na gedwongen migratie? In dit gedicht vangt Bożena Kacica de rouw en de vervreemding die volgden. Lees meer

Als taal de werkelijkheid schept, wat doet oorlogstaal dan?

Als taal de werkelijkheid schept, wat doet oorlogstaal dan?

In de media wemelt het van oorlogstaal. Marthe van Bronkhorst laat zien hoe je de frames kan herkennen: 'Sterf je liever terwijl je je verdedigt of passief?' Lees meer

Denkbeeldige ruimte

Denkbeeldige ruimte

In dit essay onderzoekt Sytske Frederika van Koeveringe hoe schrijven een ruimte opent waarin kwetsbaarheid, verbinding en saamhorigheid zichtbaar worden. ‘Sinds ik ziek ben, voel ik bij vlagen een afgesneden gevoel van de medemens die geen kanker van binnenuit kent.’ Lees meer

Meneer Ouka en de streep

Meneer Ouka en de streep

'‘Het gaat over uw kabouter,’ zegt meneer Ouka.' En dat doet het: in dit verhaal verheft Makki Aimar een niet-lachende tuinkabouter tot het glinsterende middelpunt van zijn verhaal. Waar ieder ander een tuinkabouter niet eens zou zien staan, lijkt het voor de hoofdpersoon in dit verhaal een metafoor voor zingeving te worden. Met dit verhaal won Makki Aimar de schrijfwedstrijd 'Door de ogen van Palomar', georganiseerd door uitgeverij Cossee en Hard//hoofd. Lees meer

No Spend September, maar zou het leven niet meer moeten zijn dan vaste lasten?

No Spend September, maar zou het leven niet meer moeten zijn dan vaste lasten?

Brengt tijdelijke onthouding van kleding, koffie en verjaardagscadeaus ons dichter bij een koopwoning? Of is het enkel in onze dromen dat een financiële detox grote, blijvende veranderingen weet te bewerkstelligen? Loïs Blank vraagt zich af wat er buiten beeld raakt wanneer we ons verliezen in de survival van No Spend September. Lees meer

:Verdreven naar de zee: Een zoektocht naar de onvertelde verhalen van Vietnamese bootvluchtelingen 2

Verdreven naar de zee: Een zoektocht naar de onvertelde verhalen van Vietnamese bootvluchtelingen

Lam Ngo was vierentwintig toen hij vluchtte uit een ideologisch verscheurd Vietnam. In dit essay vertelt hij hoe hij weer leerde luisteren naar de pijnlijke en lang verzwegen herinneringen, hoe het was om in Nederland opnieuw te moeten beginnen en over de blijvende band met zijn geboortestad Saigon. ‘Want pas als we zien wat er verzwegen is, kunnen we echt luisteren.’ Lees meer

 1

pantser / piertotum locomotor

In deze twee gedichten van Roan Kasanmonadi kijken we naar een aflevering van Kamp Van Koningsbrugge, leren we onszelf op te rollen als pissebedden, en vliegen de zwaarden, harnassen en kikkers je om de oren. Lees meer

Het weefsel van geheugen

Het weefsel van geheugen

Vanaf de jaren zestig strijdden avant-garde kunstenaars Ana Lupas en Magdalena Abakanowicz tegen het vooroordeel dat textiel alleen decoratief kan zijn. Sander Bortier laat zien dat hun verwantschap verder gaat dan het innovatieve gebruik van het materiaal dat mede door hen van betekenis verschoof, van traditioneel naar subversief. Vezels werden drager van een stille taal: een vertaling van menselijke kwetsbaarheid binnen een collectieve orde. Lees meer

Westerse schoonheidsidealen onder een hoofddoek

Westerse schoonheidsidealen onder een hoofddoek

Tessy Ouwens kreeg op jonge leeftijd te maken met onrealistische schoonheidsidealen en dit leidde tot een strijd met haar eigen lichaam en zelfbeeld. Onverwachts was het de islam en het bedekken van haar lichaam, dat haar uit deze strijd hielp. ‘Met mijn hoofddoek op, voelde mijn lichaam voor het eerst weer als de mijne.’ Lees meer

 1

Zinkstukken

Dealen met fysieke ongemakken, de dood, en afgelegen, kale landschappen spelen vaak een centrale rol in de boeken van Jilt Jorritsma - zelfs zijn proefschrift ging over zinkende steden. Het is daarom niet verrassend dat Jilt Jorritsma gegrepen werd door de Biesbosch en haar spookachtige arbeidshistorie toen literair productiehuis Tilt en Cultuurfonds Noord-Brabant hem vroegen het achtste Brabants Boek Present te schrijven. De verhalen die hij ontdekte en opschreef zijn des te grilliger - vandaag lichten we alvast een tipje van de sluier. Lees meer