Asset 14

Nausicaa Marbe betuttelt blokkeerfriezen

Nausicaa Marbe betuttelt blokkeerfriezen

Julius Koetsier bindt in Weerwoord de strijd aan met de dogma’s en de dooddoeners die hij tegenkomt in de gevestigde opiniesecties. Hij fluit praatjesmakers die uit de bocht vliegen terug en voorziet hun meningen van een ongevraagd weerwoord. Deze week: Nausicaa Marbe maakte zich kortgeleden druk over de gang van zaken in het proces tegen de ‘blokkeerfriezen’. Het bleef in haar column bij druktemakerij.

Sinds de veroordeling van de blokkeerfriezen horen we veel mensen die het ermee oneens zijn dat wetsovetredingen bestraft worden. Om deze zeker binnen conservatieve kringen relatief nieuwe houding te rechtvaardigen, moeten die mensen zich vaak in allerlei bochten wringen. Een van de meeste tekenende voorbeelden is een column van Nausicaa Marbe over het proces, die al voor de veroordeling in de Telegraaf verscheen. Zij schreef:

    “Het proces tegen de ‘blokkeerfriezen’ zou niet over de pietenkleur gaan, maar over de vrijheid van meningsuiting. Welnee. Hoe het Openbaar Ministerie de zaak ook presenteert en hoe bekende mediafiguren zich ook haasten om afstand te nemen van de noorderlingen: dit proces gáát over kleur.”

Het proces ging over het feit dat mensen op levensgevaarlijke wijze een snelweg hebben geblokkeerd, met als doel anderen te belemmeren in hun uitoefening van hun grondrechten. Er werd geen uitspraak gedaan over de kleur van de Pieten.

    “Over de vrijheid van demonstratie kunnen we kort zijn. Het OM verdedigt die vrijheid willekeurig. Ook snelwegblokkades worden selectief aangepakt.”

Om redelijkerwijs te kunnen stellen dat een fenomeen ‘selectief aangepakt’ wordt, moet het met enige regelmaat voorkomen. In de recente geschiedenis is er echter maar één zo’n snelwegblokkade geweest. Het OM heeft dus weinig te selecteren.

    “Koop een partij Turkse vlaggen en ga met duizend man de straat op. Dan laat het OM je met rust: OM noch politie durft hard op te treden tegen allochtoon machtsvertoon op straat.”

‘De straat op’, dat is iets heel anders dan een snelweg blokkeren. En als je toestemming hebt voor een demonstratie lijkt het me een goede zaak dat het OM je met rust laat. Tenzij de boel uit de hand loopt, en in dat geval is de politie absoluut niet bang hard op te treden, zoals mensen die in maart vorig jaar in Amsterdam met Turkse vlaggen de straat op gingen zullen beamen.

    “De blokkeerfriezen zijn risicoloze verdachten die makkelijk kunnen dienen als waarschuwing van de Staat aan de eigengereide burger.”

Gelooft Marbe werkelijk dat rechters zelf bepalen wie de verdachten zijn?

‘Eigengereid’ moet hier gelezen worden als ‘de wet overtredend’. Het klopt inderdaad dat de straffen die de Staat oplegt aan hen die de wet overtreden, onder meer een waarschuwende functie dienen. Marbe beschrijft hier verontwaardigd een goed functionerend rechtssysteem.

    “De acties van ‘witte’ burgers voor het traditionele Sinterklaasfeest liggen onder een vergrootglas. Bij de anti-Zwarte Pietactivisten is het precies andersom: zij hebben de goodwill van het grotendeels linkse establishment dat hen subsidieert.”

Kick Out Zwarte Piet ontvangt geen subsidie. De intocht van Sinterklaas wel.

    “Daarom verschijnen de opruiers van Kick Out Zwarte Piet (vermeld in het dreigingsrapport van de NCTV) nu als ‘slachtoffers’ voor de rechter, en Jenny Douwes (die haar oproepen op internet weghaalde) als verdachte van opruiing. De omgekeerde wereld.”

Eerst even over dat dreigingsrapport: Kick Out Zwarte Piet werd in 2017 genoemd in het rapport van de NCTV als voorbeeld van een actiegroep tegen Zwarte Piet. Het rapport merkte op dat bij protesten tegen Zwarte Piet een risico van geweld bestaat, ook vanwege de extreemrechtse tegenprotesten. Er stond dus niet dat KOZP op zichzelf een risico vormt. In het laatste rapport van NCTV, uit maart 2018, wordt KOZP helemaal niet genoemd – maar de blokkeerfriezen wel.

Marbe stelt dat de blokkeerfriezen als verdachten voor de rechter verschijnen, en de anti-Pietactivisten als slachtoffers, omdat het anti-Pietkamp de goodwill van het establishment heeft. Deze redenering getuigt van wantrouwen jegens de rechterlijke macht, maar meer nog van onbegrip. Gelooft Marbe werkelijk dat rechters zelf bepalen wie in elke zaak de verdachten zijn?

De reden dat de blokkeerfriezen als verdachten voor de rechter stonden, is dat ze de wet overtraden. De reden dat de anti-Pietactivisten niet als verdachten voor de rechter stonden, is dat ze de wet niet overtraden. Overtreders van de wet worden door de Staat behandeld als overtreders van de wet: deze situatie is volgens Marbe “de omgekeerde wereld”.

Haar enige bron is een relschopper, die het weer heeft gehoord van een openlijke neonazi.

Om die redenering te rechtvaardigen richt ze haar pijlen op burgemeester Marga Waanders van Dongeradeel, die toestemming gaf voor de demonstratie van KOZP, omdat ze zich als burgemeester aan de grondwet heeft te houden. Marbe ziet het anders: een burgemeester die een protest toelaat, is een burgemeester die dat protest wíl.

    “Per se wilde zij de intochttoeschouwers confronteren met protest. Volgens andere mediaberichten zou ze ook met de NVU hebben gebeld. Welja, nazi’s erbij. Als het maar knettert.”

Marbe wordt over haar bronnen niet specifieker dan ‘andere mediaberichten’. Het gaat hoogstwaarschijnlijk om een interview met Jenny Douwes uit The Post Offline. Omdat een paar rechtse blogs dat interview aanhalen, kan Marbe over berichten in meervoud spreken. In het interview beweert Douwes dat Constant Kusters, leider van de NVU, in een Facebook-chat met haar bevestigd heeft dat Waanders hem uitnodigde. Waanders zelf zei in Pauw inderdaad contact gemaakt te hebben met de NVU, maar alleen omdat die groepering vaker demonstraties organiseert rondom Zwarte Piet, en ze zich afvroeg of ze ook bij deze intocht aanwezig zouden zijn.

Marbe beweert dus dat een burgermeester antiracistische activisten én neonazi's heeft uitgenodigd bij een feestelijk evenement, in de hoop dat het uitloopt op rellen. Haar enige bron is een relschopper, die het weer heeft gehoord van een openlijke neonazi.

Met haar kleinerende beschrijving van de Friezen maakt Marbe zich schuldig aan het elitarisme dat ze anderen verwijt.

Na haar tegenstanders zwartgemaakt te hebben met selectief brongebruik en roddels, verdedigt Marbe de blokkeerders, door ze te romantiseren als nobele wilden:

    “(...) de gewone man uit het krimpgebied, die op de vrachtwagen rijdt of werkeloos thuis zit (...) Voor die ‘simpele’ Fries is zo’n Sinterklaasintocht een jaarlijks hoogtepunt waarvan hij wil genieten zonder oorlogskreten van haatactivisten. Hij wil vrede op die vrije dag.”

Weet Marbe wel wat een Sinterklaasintocht is? Dat de daarbij aanwezige volwassenen doorgaans niet meer in de Sint geloven? Dat de intocht altijd op zaterdag is, dus sowieso een vrije dag voor de meesten – en dat zij die op zaterdag werken er niet zomaar vrij voor krijgen?

Marbes aanhalingstekens om het woord ‘simpele’ kunnen overigens weggelaten worden: met haar kleinerende beschrijving van de Friezen maakt ze zich schuldig aan het elitarisme dat ze anderen verwijt. Dit is betuttelklassisme. We moeten die arme Friezen vooral niet confronteren met discussies, dat zou ze maar verwarren en kwetsen.

    “Waar zie je anders nog types als de blokkeerfriezen? (…) Folklore zijn ze, een anomalie in het multiculturele landschap. Maar op de snelweg naar Joure ontsnapten ze uit dit keurslijf en pleegden ze burgerlijke ongehoorzaamheid. Omdat ze anders niet worden gehoord.”

Marbe beledigt opnieuw de groep die ze wil verdedigen, door te stellen dat ze alleen iets anders kunnen zijn dan folklore wanneer ze levensgevaarlijke en antidemocratische overtredingen begaan.

Wat betreft de stelling dat mensen als de blokkeerfriezen niet gehoord worden: de stembussen staan open voor iedereen. En gezien de grootte van de PVV en FvD maakt de blokkeerfries daar gebruik van.



Beeld: Elm3r via Flickr

Mail

Julius Koetsier is columnist, filmcriticus, vertaler, video-editor en zo af en toe iets anders.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
Lees meer
test
het laatste
Tmettigh x tseghnas 8

Tmettigh x tseghnas

'Ontvreemd en onthéémd,' schrijft Imane Karroumi El Bouchtati over Riffijnse sieraden. Wat betekent dit zilver voor haar en haar identiteit? Lees meer

Hard//hoofd zoekt een nieuwe chef Kunst

Hard//hoofd zoekt een nieuwe chef Kunst

We zoeken een nieuwe chef Kunst! Reageren kan tot zondag 22 februari 2026. Lees meer

Auto Draft 12

Laat dat, zei ik

Op de binnenplaats van een muf hostel verlangt een man naar erkenning bij zijn vrouwelijke kamergenoot. In Laat dat, zei ik legt Robin van Ommen onze verwachtingen over wederkerigheid in sociale interacties bloot. Met een surreële twist. Lees meer

Mijn AI-persona staat alles beeldig, maar waarom vertelt ze me niet dat die trui kriebelt? 2

Mijn AI-persona staat alles beeldig, maar waarom vertelt ze me niet dat die trui kriebelt?

Het is de AI-era. Terwijl modemerken paraderen met virtuele modellen en digitale pasvormen, wordt het lichaam steeds minder relevant in hoe kleding wordt verkocht. Loïs Blank vraagt zich af wat er van mode overblijft als het lichaam niet langer nodig is. Lees meer

Vrijheid is geen taart

Vrijheid is geen taart

Wat te doen wanneer het je allemaal even te veel wordt in dit leven? Sharvin Ramjan bezocht in 2023 maar liefst tweemaal Isaac Juliens tentoonstelling What Freedom Is To Me. Ook Juliens oudere werk lijkt weinig aan relevantie te verliezen. ‘Hoe mooi zou het zijn als we de fantasierijke wereld en visie van Isaac Julien met beide handen uit het scherm trekken en met ons meedragen in de dagelijkse sleur van het leven?’ Lees meer

Neil Armstrong (they/them) 1

Daar ben je, hier zijn we

BredaPhoto, Pride Photo en Tilt organiseerden de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’ en vroegen vier queer auteurs een brief te schrijven aan een geportretteerde. Vandaag lees je de brief van Ayden Carlo: 'Dit hier lijkt helemaal niet over jou te gaan en dat is precies waarom ik je schrijf.' Lees meer

We herkennen vroege signalen van partnergeweld, maar als een bevriende staat geweld pleegt zijn we ineens stekeblind

We herkennen vroege signalen van partnergeweld, maar als een bevriende staat geweld pleegt zijn we ineens stekeblind

Wat als je ogen werken, maar je de patronen niet herkent? Marthe van Bronkhorst kijkt terug op een week van sneeuw en ICE. Lees meer

Dwalend door dromen en sluierende schaduwen

Dwalend door dromen en sluierende schaduwen

Soms vraagt een kunsttentoonstelling om een andere vorm dan een standaard recensie. Dit is ook het geval bij ‘Sculpting the senses’ van Iris van Herpen in Kunsthal Rotterdam. Merel Wolfkamp ging er heen en beschrijft haar ervaring op een gevoelige, poëtische manier. Lees meer

Neil Armstrong (they/them)

Neil Armstrong (they/them)

BredaPhoto, Pride Photo en Tilt organiseerden de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’ en vroegen vier queer auteurs een brief te schrijven aan een geportretteerde. Vandaag lees je de brief van Trijntje van de Wouw: ‘Ze zoeken zo hard naar buitenaardse wezens dat ze niet zien hoeveel er nog te ontdekken valt recht voor hun neus.’ Lees meer

 1

Beste Dimitri

In november 2025 organiseerden fotofestivals BredaPhoto en Pride Photo samen met Tilt de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’. Daarin onderstreepten en vierden we het belang om in alle vrijheid te kunnen zijn wie je wilt zijn. Vier queer auteurs schreven een brief aan een van de geportretteerden. Lees meer

Taal als brug tussen AI en de menselijke creatie

Taal als brug tussen AI en de menselijke creatie

In een wereld waarin talen verdwijnen en technologie oprukt, stelt Axel Van den Eynden de vraag: kan AI een dode taal weer tot leven wekken? In een reflectieve zoektocht onderzoekt hij de (on)macht van digitale vooruitgang, en de verbindende kracht van taal, verhalen en woorden. Lees meer

Zand erover

Zand erover

In dit verhaal van Anouk Harkmans ligt een verteller op het strand, alleen, met een steen op haar navel, en ze overdenkt een relatie die voorbij is. 'Wat als dit geen einde is? Wat als het einde al heeft plaatsgevonden – zonder zichtbare erosie – en dit niet meer is dan de onverhoopte poging om te doen alsof dat niet zo is?' Lees meer

Het is tijd om op een totaal andere manier naar de wereld te kijken

Het is tijd om op een totaal andere manier naar de wereld te kijken

Wat is magie? Een mysterieuze familiering gaf Marthe van Bronkhorst een ander perspectief. Lees meer

Het kerstmaal

Het kerstmaal

Het ouderlijk huis: een kern waar velen van ons naar terugkeren met de feestdagen. Dingen horen daar te zijn zoals je ze hebt achtergelaten. Maar wat als dat niet meer zo is? Wat als dat fundament niet meer zo stevig blijkt te zijn? Thomas D'heer schrijft zacht over toenadering, weemoed en familie. Lees meer

De dubbele bodems van Blommers & Schumm

De dubbele bodems van Blommers & Schumm

In fotografiemuseum Foam bezoekt Caecilia Rasch de tentoonstelling Mid-Air, en deze roept vragen op over contrasten: kunst en commercie, ironie en eerlijkheid. Lees meer

Een klein manifest voor tierelantijntjes

Een klein manifest voor tierelantijntjes

Pantone stelt dat de wereld gebaat is bij meer visuele zuiverheid, een esthetische keuze die midden in deze tijd allesbehalve apolitiek is. In reactie op de nieuwe kleur van het jaar laat Loïs Blank zien hoe kleur, macht en uitsluiting met elkaar verweven zijn. Haar column is een oproep voor meer kleur, meer geluid en meer weerstand. Lees meer

Schrijvers en beeldmakers gezocht voor ‘Sporen’, het negende Hard//hoofd Magazine!

Schrijvers en beeldmakers gezocht voor ‘Sporen’, het negende Hard//hoofd Magazine!

Maak jij een bijdrage die een nieuwe weg inslaat? Stuur vóór 1 februari je pitch in en draag met een (beeld)verhaal, essay, poëzie of kunstkritiek bij aan het magazine ‘Sporen’. Lees meer

Auto Draft 11

20240903 Fiat Punto

Met de handrem omlaag en handen aan het stuur rijdt Wim Landuyt je in dit gedicht langs zijn bloedlijn, van de pastasaus in zijn aderen tot in dit land van regels: een compilatie van zijn migratie. 'net als een geïmporteerde fiat punto / brandt mijn motor onder mijn huid' Lees meer

Lees dit boek vooral niet

Lees dit boek vooral niet

Wat doe je als je een boek leest dat totaal schuurt met je wereldbeeld, maar wel goed geschreven is? Dit overkwam boekenblogger Maartje van Tessel, toen ze een berichtje kreeg van een debutant met de vraag of ze zijn boek wilde lezen. Het zet haar aan het denken over wat literatuur kan en mag zijn. Lees meer

César Rogers 4

César Rogers maakt een print voor onze kunstverzamelaars: ‘De spanning tussen mechanisering en het lichaam vind ik belangrijk’

Word vóór 1 januari kunstverzamelaar bij Hard//hoofd en ontvang een unieke print van César Rogers! In gesprek met chef Kunst Jorne Vriens licht hij een tipje van de sluier op. Lees meer

Lees Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Schrijf je nu in voor slechts €3 per maand en ontvang in maart je eerste papieren tijdschrift. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer!