Asset 14

Neil Armstrong (they/them)

Neil Armstrong (they/them)

In november 2025 organiseerden fotofestivals BredaPhoto en Pride Photo samen met literair productiehuis Tilt de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’. Daarin onderstreepten en vierden we het belang om in alle vrijheid te kunnen zijn wie je wilt zijn. Tilt vroeg vier queer auteurs een brief te schrijven aan een van de geportretteerden, met vandaag: Trijntje van de Wouw. ‘Ze zoeken zo hard naar buitenaardse wezens dat ze niet zien hoeveel er nog te ontdekken valt recht voor hun neus.’

Tot je een jaar of acht was, waren er geen rare blikken, geen wettelijke restricties of volwassenen die je uitlachten wanneer je je dromen met beide handen de lucht in stak. De een zou later uitvinder worden, de ander de nieuwe Steve Irwin en jij zou astronaut worden. De juf als ooggetuige en een Cars-rugzak vol ervaring.

Er is je de maan, Mars en de sterren beloofd. Er is je beloofd dat je zo dichtbij zou komen dat je de plooien in hun huid zou zien. Er zou een tijd komen waarin al je kinderdromen uitkwamen en jij de koning van het feest zou zijn. De voorwaarden werden later pas duidelijk: hard werken en normaal doen.

Dat besef begon toen de jongens en de meisjes elkaar gingen plagen en je jezelf niet terugvond in de boeken. Nou ja, je wilde best de ridder zijn, maar zo scheen dat niet te werken. Vanaf dat punt raakte je steeds verder van de aarde verwijderd zonder ooit dichter bij de ruimte te komen.

Je besefte dat jij niet de held zou zijn die de lucht in werd geschoten. De held is hetero, rationeel, dapper en een nationaal symbool. Het instrument voor vooruitgang. De held wordt gelanceerd en wie afwijkt blijft genageld aan de grond.

Wist je dat sterren vooral schitteren omdat ze anders zijn dan het donker?

De eerste man stond al op de maan terwijl homoseksualiteit nog als geestesziekte werd beschouwd. Ze konden zuurstof creëren in een vacuüm, maar niet hun eigen bevolking laten ademen. Ze stuurden honden, apen, schildpadden, muizen, fruitvliegjes, kikkers, bijen en vissen de ruimte in, maar tot een openlijk queer persoon is het nooit gekomen.

En toch ligt je astronautenpak over de stoel op je kamer. Het ademt vast net wat beter, vrijer dan die stroperige lucht die tussen de mensen hangt. Mensen hebben je er verdwaald in zien staan op een industrieterrein, in het bos, op kantoor en in de supermarkt. Altijd de ruimte aan het scannen.

Als het anders was gelopen dan zouden ze je eren om je buitenstaanderschap, om je manier van zweven in een ruimte die nooit voor jou gebouwd was, om je overlevingsdrang in een wereld zonder zuurstof en om je moed om gewichtloos te bestaan.

Maar wist je dat sterren vooral schitteren omdat ze anders zijn dan het donker?
Dat een komeet een spoor van licht achterlaat als ze van haar baan afwijkt?
Dat een supernova pas zichtbaar wordt wanneer ze verandert en ontploft?
En dat al die astronauten ook maar op zoek zijn naar een aarde die afwijkt van de onze, altijd maar op zoek naar waar we vandaan komen?

Elke cel in jouw lichaam bevat atomen die ooit in een ster zijn ontstaan.

Laat je pak een keer thuis — besef dat je je eigen heelal bent.
Ga dansen om je as, weiger net als hemellichamen stil te staan. Je hoeft jezelf alleen maar te laten zien aan die sukkels. Lach ze maar uit; ze zoeken zo hard naar buitenaardse wezens dat ze niet zien hoeveel er nog te ontdekken valt recht voor hun neus.

Foto: Gay Space Agency, Mackenzie Calle. Lees hier meer informatie over deze foto.

Vorige week las je hier de tekst van Ludwig Volbeda. Volgende week lees je de laatste tekst.

Mail

Trijntje van de Wouw (die/hun) is als dichter en socioloog gefascineerd door alles wat niet eenvoudig gezegd kan worden vanwege schaamte of taboes. Hen schrijft prozaïsche poëzie waarin zware thema's met humor toegankelijk worden gemaakt. Trijntje publiceerde onder andere in Op Ruwe Planken, Notulen van het Onzichtbare, de bundel van De Nederlandse Gedichtenwedstrijd en Wobby. Momenteel is hen onderdeel van het talentontwikkelingstraject WOLK Letteren.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Over hoe je echtheid kan dragen

Over hoe je echtheid kan dragen

Leren riempjes die uitdagend uitsteken, of juist veilig verstopt tussen sokken in een mandje. In dit essay reflecteert Imme van Zuilekom op de strapon: die zowel zachtheid, hardheid en samenzijn bevat. Lees meer

Auto Draft 16

Weer thuis voelen in een wegwerpwereld

Onderzoeksprogramma Reparatie Remise vroeg schrijvers, kunstenaars en denkers te reflecteren op reparatie als culturele, sociale en politieke praktijk. In dit essay onderzoekt Lieke Knijnenburg wat het betekent om zorg te dragen voor spullen in een wereld die draait op snelheid, vervanging en voortdurende vernieuwing. Lees meer

 1

Schrijfwedstrijd: door de ogen van Palomar

Stuur vóór 19 juli in voor de schrijfwedstrijd van Hard//hoofd en uitgeverij Cossee. Neem de lezers van jouw kortverhaal bij de hand en laat hen opnieuw kijken en luisteren naar (voelen en denken over) situaties, mensen, objecten, beelden die we allemaal kennen. Of toch niet? Lees meer

Verwachtingen

Verwachtingen

In dit openhartige en genuanceerde essay deelt Sharon van Oost haar twijfels bij het grootbrengen van een jongen in deze vrouwonvriendelijke wereld. Hoeveel ruimte zal ze hem geven? Heeft ze zijn gender niet al te veel bepaald? Hoe kan ze hem helpen om zelf uit te vinden wat mannelijkheid voor hem betekent? Lees meer

:Metamorfosen in het Rijksmuseum: verkrachtingscultuur tentoongesteld, maar niet gecontextualiseerd

Metamorfosen in het Rijksmuseum: verkrachtingscultuur tentoongesteld, maar niet gecontextualiseerd

Tussen marmeren goden en mythologische meesterwerken in de tentoonstelling 'Metamorfosen' ziet Nina Läuger vooral een pijnlijk gebrek aan context. Ze vraagt zich af waarom het Rijksmuseum geweld, misogynie en verkrachting in klassieke kunst toont zonder die beelden echt vanuit het heden te bevragen. Lees meer

Baka bana

Baka bana

‘Papa haatte ik omdat hij meer tijd met mama had gekregen dan ik. Mama haatte ik omdat ze me in de steek had gelaten én zwart had gemaakt.’ In dit verhaal van Sophia Blyden komt de hoofdpersoon na een lange tijd zonder contact voor het eerst haar vader weer tegen. Ze besluiten om op een vader-dochterweekend te gaan, op zoek naar verzoening, herinneringen, wie ze geworden zijn zonder elkaar, en de juiste bereidingswijze van baka bana. Lees meer

CAPTCHA

CAPTCHA: Can Anyone Prove They’re Clearly Human Anyway?

De relatie tussen mens, dier en internet staat centraal in dit verhaal van Leonie Moreels. De hoofdpersoon balanceert een zieke teckel en een afstandelijke partner die diens identiteit via het internet probeert te achterhalen. Dit alles leidt tot een reflectie over wat echt is en wat niet, en vooral over wat ‘leven’ in verhouding tot het internet betekent. Lees meer

:Athene: Ergens tussen Grindr, Griekse oudheid en cruisegebieden

Athene: Ergens tussen Grindr, Griekse oudheid en cruisegebieden

Datingapps: een vloek en een zegen. Enerzijds laten ze je toe zonder grenzen gelijkgestemden te ontmoeten, anderzijds monetariseren ze je seks- en relatiebehoeftes. Bestaat er een best of both worlds? Onder de Griekse zon overdenkt Sharvin Ramjan de liefde in al haar vormen. Lees meer

Reuzenalken

De laatste reuzenalk en wat hij ons leert over de klimaatcrisis

In een Brusselse opslagkast staat een vogel die we nooit meer levend zullen zien. We weten al eeuwen hoe soorten verdwijnen en toch lijken we opnieuw weer toe te kijken. Wanneer wordt weten eindelijk handelen? Lees meer

:Kraamtranen: hoe de postpartum depressie de roze wolk van het moederschap doorprikt

Kraamtranen: hoe de postpartum depressie de roze wolk van het moederschap doorprikt

In ons collectieve geheugen lijkt er weinig plaats voor moeders* die na de bevalling lijden aan depressieve gevoelens: deze verhalen ondermijnen het klassieke beeld van het moederschap als een roze wolk. Gelukkig brengen steeds meer vertellingen nuance aan, waarbij de vraag rijst in hoeverre we als maatschappij verantwoordelijkheid dragen voor de eenzaamheid die kersverse moeders kan overvallen. Een essay door Anne Louïse van den Dool. Lees meer

:Over taboedoorbrekende literatuur en langharige auteurs: I Hate Henry

Over taboedoorbrekende literatuur en langharige auteurs: I Hate Henry

Is literatuur links of rechts? Sarah Neutkens duikt in twee klassiekers en gaat na of ze wel zo links zijn als vaak wordt beweerd. Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

over samen niet weten

Anne Louïse van den Dool won met het essay 'Een middenwereld: over samen niet weten' de derde plaats van Hooray for the Essay 2026. Lees meer

Het sanatorium

Het sanatorium

Elin ligt roerloos op de ligstoel van een sanatorium, hoog in de bergen. Stil en uitgespreid op het terras wordt ze geconfronteerd met een doordringende geur, die ze niet kan identificeren. In dit surreële, filosofische verhaal zoekt Stefanie Gordin naar de betekenis en de verstikkende werking van rust. Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Tweede plaats Hooray for the Essay 2026 - Dat is dan jouw waarheid

Saar Lermytte won de tweede plek van Hooray for the Essay 2026 met het essay Dat is dan jouw waarheid Lees meer

Dogs that cannot touch each other

Dogs that cannot touch each other

Een theatrale vertelling van Louky van Eijkelenburg over warmte, wrangheid en het controversiële kunstwerk 'Dogs That Cannot Touch Each Other'. Lees meer

Steen 1

Steen

Stel je eens voor hoe een relatie met een steen kan beginnen, hoe die eruitziet en waarin jullie elkaar zullen vinden. Sjoukje Kamphorst neemt je mee op een literaire reis langs verloren zwerfkeien, gebarsten geliefdes en zinloos geploeter. ‘Wat een steen te zeggen heeft, kan alleen maar van groot gewicht zijn.’ Lees meer

Kwetsuur

KWETSUUR

Het prinsessenbed en de koffiepauze in een hospice vormen het decor van dit gedicht van Kim Liesa Wolgast. Koffie, lametta en aquarelpapier zijn de rekwisieten van het sterftheater, waar de tijd stilstaat en zich tegelijkertijd steeds herhaalt. Lees meer

Materiaal van een lichaam 1

Materiaal van een lichaam

In dit verhaal van Merel Nijhuis en beeld van Jasmijn Vermeeren exposeert een disabled kunstenaar haar werk tussen de zoemende TL-verlichting, kunstkijkers en hun opmerkingen. Ze probeert een balans te zoeken tussen genoeg informatie geven over haar werk en het ontwijken van de daaropvolgende validistische vragen. Lees meer

We willen het ook voor jou veilig houden

We willen het ook voor jou veilig houden

Claire heeft het voor elkaar: luxe kleding, een indrukwekkend cv en een leidinggevende functie. Tot ze op het matje wordt geroepen vanwege grensoverschrijdend gedrag. Claire snapt het niet. Wat is er gebeurd? Wanneer zijn de regels veranderd? Wie heeft de nieuwe normen bedacht? Emma Stomp duikt in dit verhaal in Claires hoofd en laat het... Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Melissa Dhondt won de eerste prijs van Hooray for the Essay 2026, met haar essay ‘Wat zo is’ waarin ze haar moeders relatie tot alcohol op een invoelende manier beschrijft. De wedstrijd is een samenwerking tussen DeBuren, Rekto:Verso en Hard//hoofd. Lees meer

Word vóór 1 juli kunstverzamelaar en steun jong talent!

Al meer dan 1700 kunstverzamelaars maken een vrije culturele ruimte mogelijk en steunen jong talent. Als dank ontvang je eens of tweemaal per jaar kunstwerken van veelbelovende kunstenaars. Word vóór 1 juli kunstverzamelaar en ontvang in juli al je eerste kunstwerk. Veel verzamelplezier!

Steun Hard//hoofd en verzamel kunst!