Asset 14

Nausicaa Marbe betuttelt blokkeerfriezen

Nausicaa Marbe betuttelt blokkeerfriezen

Julius Koetsier bindt in Weerwoord de strijd aan met de dogma’s en de dooddoeners die hij tegenkomt in de gevestigde opiniesecties. Hij fluit praatjesmakers die uit de bocht vliegen terug en voorziet hun meningen van een ongevraagd weerwoord. Deze week: Nausicaa Marbe maakte zich kortgeleden druk over de gang van zaken in het proces tegen de ‘blokkeerfriezen’. Het bleef in haar column bij druktemakerij.

Sinds de veroordeling van de blokkeerfriezen horen we veel mensen die het ermee oneens zijn dat wetsovetredingen bestraft worden. Om deze zeker binnen conservatieve kringen relatief nieuwe houding te rechtvaardigen, moeten die mensen zich vaak in allerlei bochten wringen. Een van de meeste tekenende voorbeelden is een column van Nausicaa Marbe over het proces, die al voor de veroordeling in de Telegraaf verscheen. Zij schreef:

    “Het proces tegen de ‘blokkeerfriezen’ zou niet over de pietenkleur gaan, maar over de vrijheid van meningsuiting. Welnee. Hoe het Openbaar Ministerie de zaak ook presenteert en hoe bekende mediafiguren zich ook haasten om afstand te nemen van de noorderlingen: dit proces gáát over kleur.”

Het proces ging over het feit dat mensen op levensgevaarlijke wijze een snelweg hebben geblokkeerd, met als doel anderen te belemmeren in hun uitoefening van hun grondrechten. Er werd geen uitspraak gedaan over de kleur van de Pieten.

    “Over de vrijheid van demonstratie kunnen we kort zijn. Het OM verdedigt die vrijheid willekeurig. Ook snelwegblokkades worden selectief aangepakt.”

Om redelijkerwijs te kunnen stellen dat een fenomeen ‘selectief aangepakt’ wordt, moet het met enige regelmaat voorkomen. In de recente geschiedenis is er echter maar één zo’n snelwegblokkade geweest. Het OM heeft dus weinig te selecteren.

    “Koop een partij Turkse vlaggen en ga met duizend man de straat op. Dan laat het OM je met rust: OM noch politie durft hard op te treden tegen allochtoon machtsvertoon op straat.”

‘De straat op’, dat is iets heel anders dan een snelweg blokkeren. En als je toestemming hebt voor een demonstratie lijkt het me een goede zaak dat het OM je met rust laat. Tenzij de boel uit de hand loopt, en in dat geval is de politie absoluut niet bang hard op te treden, zoals mensen die in maart vorig jaar in Amsterdam met Turkse vlaggen de straat op gingen zullen beamen.

    “De blokkeerfriezen zijn risicoloze verdachten die makkelijk kunnen dienen als waarschuwing van de Staat aan de eigengereide burger.”

Gelooft Marbe werkelijk dat rechters zelf bepalen wie de verdachten zijn?

‘Eigengereid’ moet hier gelezen worden als ‘de wet overtredend’. Het klopt inderdaad dat de straffen die de Staat oplegt aan hen die de wet overtreden, onder meer een waarschuwende functie dienen. Marbe beschrijft hier verontwaardigd een goed functionerend rechtssysteem.

    “De acties van ‘witte’ burgers voor het traditionele Sinterklaasfeest liggen onder een vergrootglas. Bij de anti-Zwarte Pietactivisten is het precies andersom: zij hebben de goodwill van het grotendeels linkse establishment dat hen subsidieert.”

Kick Out Zwarte Piet ontvangt geen subsidie. De intocht van Sinterklaas wel.

    “Daarom verschijnen de opruiers van Kick Out Zwarte Piet (vermeld in het dreigingsrapport van de NCTV) nu als ‘slachtoffers’ voor de rechter, en Jenny Douwes (die haar oproepen op internet weghaalde) als verdachte van opruiing. De omgekeerde wereld.”

Eerst even over dat dreigingsrapport: Kick Out Zwarte Piet werd in 2017 genoemd in het rapport van de NCTV als voorbeeld van een actiegroep tegen Zwarte Piet. Het rapport merkte op dat bij protesten tegen Zwarte Piet een risico van geweld bestaat, ook vanwege de extreemrechtse tegenprotesten. Er stond dus niet dat KOZP op zichzelf een risico vormt. In het laatste rapport van NCTV, uit maart 2018, wordt KOZP helemaal niet genoemd – maar de blokkeerfriezen wel.

Marbe stelt dat de blokkeerfriezen als verdachten voor de rechter verschijnen, en de anti-Pietactivisten als slachtoffers, omdat het anti-Pietkamp de goodwill van het establishment heeft. Deze redenering getuigt van wantrouwen jegens de rechterlijke macht, maar meer nog van onbegrip. Gelooft Marbe werkelijk dat rechters zelf bepalen wie in elke zaak de verdachten zijn?

De reden dat de blokkeerfriezen als verdachten voor de rechter stonden, is dat ze de wet overtraden. De reden dat de anti-Pietactivisten niet als verdachten voor de rechter stonden, is dat ze de wet niet overtraden. Overtreders van de wet worden door de Staat behandeld als overtreders van de wet: deze situatie is volgens Marbe “de omgekeerde wereld”.

Haar enige bron is een relschopper, die het weer heeft gehoord van een openlijke neonazi.

Om die redenering te rechtvaardigen richt ze haar pijlen op burgemeester Marga Waanders van Dongeradeel, die toestemming gaf voor de demonstratie van KOZP, omdat ze zich als burgemeester aan de grondwet heeft te houden. Marbe ziet het anders: een burgemeester die een protest toelaat, is een burgemeester die dat protest wíl.

    “Per se wilde zij de intochttoeschouwers confronteren met protest. Volgens andere mediaberichten zou ze ook met de NVU hebben gebeld. Welja, nazi’s erbij. Als het maar knettert.”

Marbe wordt over haar bronnen niet specifieker dan ‘andere mediaberichten’. Het gaat hoogstwaarschijnlijk om een interview met Jenny Douwes uit The Post Offline. Omdat een paar rechtse blogs dat interview aanhalen, kan Marbe over berichten in meervoud spreken. In het interview beweert Douwes dat Constant Kusters, leider van de NVU, in een Facebook-chat met haar bevestigd heeft dat Waanders hem uitnodigde. Waanders zelf zei in Pauw inderdaad contact gemaakt te hebben met de NVU, maar alleen omdat die groepering vaker demonstraties organiseert rondom Zwarte Piet, en ze zich afvroeg of ze ook bij deze intocht aanwezig zouden zijn.

Marbe beweert dus dat een burgermeester antiracistische activisten én neonazi's heeft uitgenodigd bij een feestelijk evenement, in de hoop dat het uitloopt op rellen. Haar enige bron is een relschopper, die het weer heeft gehoord van een openlijke neonazi.

Met haar kleinerende beschrijving van de Friezen maakt Marbe zich schuldig aan het elitarisme dat ze anderen verwijt.

Na haar tegenstanders zwartgemaakt te hebben met selectief brongebruik en roddels, verdedigt Marbe de blokkeerders, door ze te romantiseren als nobele wilden:

    “(...) de gewone man uit het krimpgebied, die op de vrachtwagen rijdt of werkeloos thuis zit (...) Voor die ‘simpele’ Fries is zo’n Sinterklaasintocht een jaarlijks hoogtepunt waarvan hij wil genieten zonder oorlogskreten van haatactivisten. Hij wil vrede op die vrije dag.”

Weet Marbe wel wat een Sinterklaasintocht is? Dat de daarbij aanwezige volwassenen doorgaans niet meer in de Sint geloven? Dat de intocht altijd op zaterdag is, dus sowieso een vrije dag voor de meesten – en dat zij die op zaterdag werken er niet zomaar vrij voor krijgen?

Marbes aanhalingstekens om het woord ‘simpele’ kunnen overigens weggelaten worden: met haar kleinerende beschrijving van de Friezen maakt ze zich schuldig aan het elitarisme dat ze anderen verwijt. Dit is betuttelklassisme. We moeten die arme Friezen vooral niet confronteren met discussies, dat zou ze maar verwarren en kwetsen.

    “Waar zie je anders nog types als de blokkeerfriezen? (…) Folklore zijn ze, een anomalie in het multiculturele landschap. Maar op de snelweg naar Joure ontsnapten ze uit dit keurslijf en pleegden ze burgerlijke ongehoorzaamheid. Omdat ze anders niet worden gehoord.”

Marbe beledigt opnieuw de groep die ze wil verdedigen, door te stellen dat ze alleen iets anders kunnen zijn dan folklore wanneer ze levensgevaarlijke en antidemocratische overtredingen begaan.

Wat betreft de stelling dat mensen als de blokkeerfriezen niet gehoord worden: de stembussen staan open voor iedereen. En gezien de grootte van de PVV en FvD maakt de blokkeerfries daar gebruik van.



Beeld: Elm3r via Flickr

Mail

Julius Koetsier is columnist, filmcriticus, vertaler, video-editor en zo af en toe iets anders.

Verzamel kunst en steun ons
of word magazine abonnee

Sluit je aan

Wil je meer Hard//hoofd?
Meld je aan voor een nieuwsbrief!

Schrijf je in
Lees meer
test
het laatste
Wat je niet zult zien op tv

Wat je niet zult zien op tv

Hoe links is linkse televisie? Marthe van Bronkhorst kwam achter de schermen en kon haar ogen eigenlijk niet geloven. Lees meer

Hoeveel romcoms tot ik het voel? 1

Hoeveel romcoms tot ik het voel?

De liefde is een onuitputtelijke bron van inspiratie. In films, boeken en muziek blijven mensen proberen haar te vangen, en al die creatieve expressie wordt gretig geconsumeerd – ook door Nouhaila el Khannoussi, die ondanks haar fascinatie voor fictieve liefdes zelf nog nooit verliefd is geweest. In dit persoonlijke essay vraagt ze zich af wat verliefdheid eigenlijk is. Lees meer

Verwijzing naar de tijd dat heksen smolten in water uit meisjeshanden

Verwijzing naar de tijd dat heksen smolten in water uit meisjeshanden

Geïnspireerd door de blikken man uit The Wizard of Oz leidt Elise Vos je over het pad van gele klinkers. Ondanks de bescherming die ons harnas biedt, bevat het kieren die toelaten wat we niet zouden willen voelen. Bovendien: wie wil nu afgestompt raken? Lees meer

Rouw en haar contouren

Rouw en haar contouren

Wat gebeurt er als je grootste angst werkelijkheid wordt? Vorig jaar verloor Ivana Kalaš haar vader. In dit essay onderzoekt ze rouw en angst. Wat als juist het verlies je dichter bij het leven brengt? ‘Zoals je vroeger naar een eclips zou kijken via een cd, kom ik in contact met rouw: via haar contouren.’ Lees meer

Lucifers

Lucifers

‘Het begon met een gat, een gat in de zon.’ Terwijl de opa van Jung-hoo blind wordt, verdwijnt de zon langzaamaan uit de lucht. Met deze alternatieve geschiedenis duikt Siep Hendriks in de commercialisatie van het leven, de mens en diens karakter. Lees meer

Auto Draft 24

Een caleidoscoop van verlangen

‘De zoektocht naar een gemeenschap gaat door. Een gemeenschap die mijn caleidoscopische zijn kan accepteren, waarin ik niet hoef te kiezen tussen delen van mezelf, waarin ik niet exotisch, verdund of onverenigbaar ben.’ In dit essay beschrijft Rocher Koendjbiharie welke moeilijkheden hij ondervindt in zijn levenslange zoektocht naar een gemeenschap waarvan hij zich volwaardig onderdeel kan voelen. Lees meer

Eat the rich! Or get eaten?

Eat the rich! Or get eaten?

‘Munch Musk’, ‘bite Bezos’ of ‘suck Zuck’? Stijn Voogt onderzoekt hoe ook aan kapitaalkritiek flink geld verdiend kan worden. ‘Eat-the-rich-films wakkeren geen honger naar verandering aan, maar lijken deze vooral te stillen.’ Lees meer

Bubbel

Bubbel

‘Ik probeer te begrijpen waarom ik de hele tijd overal onderdoor glip, ook onder de term lesbie, het is een woord waarvan ik de ingang niet vind.’ Tijdens een schrijfresidentie in Parijs verkent Leonore Spee de spanning tussen identiteit, verlangen en lichamelijkheid. Het wordt een zoektocht naar het overbruggen van afstand – tussen mensen en steden, liefdes en labels, gedachten en ervaringen, en hoofd en lijf. Lees meer

Vlindereffect

Vlindereffect

Een wapenfabriek is van nature een harde, troosteloze plek, maar zo kleurrijk als in dit verhaal, heb je het nog nooit gezien. Drie dystopische levens komen samen rondom een fabriek, waardoor de donkerte van de oorlogsindustrie feilloos bloot komt te liggen. Fester Vogels geeft ons drie perspectieven op een vlijmscherpe ontwikkeling, kritisch en tegelijkertijd zó beeldend dat het aan je scherm wil ontsnappen. Lees meer

De stilte (is niet het antwoord)

De stilte (is niet het antwoord)

Stilte. Sinds Marthe van Bronkhorst die zelf niet meer kan horen, luistert ze er heel anders naar. Echte stilte is zeldzaam in ons leven, of lijkt dat maar zo? In delen van mijn oor is het stil. Na een ongelukje deze zomer zijn de trilhaartjes beschadigd. Dat hoor ik niet, want het lichaam overcompenseert daarvoor... Lees meer

Meehuilen met ijskruid

Meehuilen met ijskruid

‘We zijn zo ver verwijderd van ons eigen eten dat we kunst nodig hebben om die verbinding zichtbaar te maken.’ Lisanne Brouwer laaft zich aan (theater)kunst met voedsel in de hoofdrol en neemt je mee in de manieren waarop kunstenaars ecologisch bewustzijn aan de eettafel creëren. Het blijkt een ontdekking van zowel verlangen als walging. Lees meer

De gisting

De gisting

Mara van Herpen vertelt het poëtische en surrealistische verhaal van Toni. Hen werkt in een broodfabriek en begint daardoor te gisten en te schimmelen en verandert in… Ja, in wat eigenlijk? Lees meer

We moeten vaker synchroon dansen

We moeten vaker synchroon dansen

‘Ik betrap mezelf erop dat het moeilijk is hoopvol te zijn in deze tijden, soms voelt het zelfs verkeerd.’ Toch vindt Loïs in haar column ruimte voor hoop. Niet door ons terug te trekken, maar door ons uit te spreken én elkaar te vinden. Minder polarisatie, meer synchronisatie. Lees meer

Soms mis ik mijn handen

Soms mis ik mijn handen

‘Soms mis ik de magnetron / soep uit blik / ingevroren aardappels in partjes.’ Middels essay en poëzie illustreert Martijn van Bruggen met stekende precisie het verband tussen voedsel en klasse en wat het betekent je aan te moeten passen naar hiërarchisch geladen verwachtingen. Lees meer

Moeder van een mislukt idee

Moeder van een mislukt idee

‘Breek ik een idee echt af zoals een zwangerschap beëindigd wordt?’ Roosje van der Kamp voelt een grote noodzaak om iets blijvends te creëren, maar komt niet verder dan vluchtig neergepende fragmenten in haar notities. In dit essay onderzoekt ze – naast de vraag of ouderschap eventueel een valide, tweede optie is – haar worsteling met het professionele schrijverschap. Lees meer

Auto Draft 23

we verbleven in ledikanten / in het huis met zeventig kinderen

'Dat ik gil in een vreemde taal / elke moedertaal breekt zonder bekenden.' Wat voor sporen laat het na als je je moedertaal verliest? Waar blijft de taal en hoe verhoudt je je tot je eigen identiteit na gedwongen migratie? In dit gedicht vangt Bożena Kacica de rouw en de vervreemding die volgden. Lees meer

Als taal de werkelijkheid schept, wat doet oorlogstaal dan?

Als taal de werkelijkheid schept, wat doet oorlogstaal dan?

In de media wemelt het van oorlogstaal. Marthe van Bronkhorst laat zien hoe je de frames kan herkennen: 'Sterf je liever terwijl je je verdedigt of passief?' Lees meer

Denkbeeldige ruimte

Denkbeeldige ruimte

In dit essay onderzoekt Sytske Frederika van Koeveringe hoe schrijven een ruimte opent waarin kwetsbaarheid, verbinding en saamhorigheid zichtbaar worden. ‘Sinds ik ziek ben, voel ik bij vlagen een afgesneden gevoel van de medemens die geen kanker van binnenuit kent.’ Lees meer

Meneer Ouka en de streep

Meneer Ouka en de streep

'‘Het gaat over uw kabouter,’ zegt meneer Ouka.' En dat doet het: in dit verhaal verheft Makki Aimar een niet-lachende tuinkabouter tot het glinsterende middelpunt van zijn verhaal. Waar ieder ander een tuinkabouter niet eens zou zien staan, lijkt het voor de hoofdpersoon in dit verhaal een metafoor voor zingeving te worden. Met dit verhaal won Makki Aimar de schrijfwedstrijd 'Door de ogen van Palomar', georganiseerd door uitgeverij Cossee en Hard//hoofd. Lees meer

No Spend September, maar zou het leven niet meer moeten zijn dan vaste lasten?

No Spend September, maar zou het leven niet meer moeten zijn dan vaste lasten?

Brengt tijdelijke onthouding van kleding, koffie en verjaardagscadeaus ons dichter bij een koopwoning? Of is het enkel in onze dromen dat een financiële detox grote, blijvende veranderingen weet te bewerkstelligen? Loïs Blank vraagt zich af wat er buiten beeld raakt wanneer we ons verliezen in de survival van No Spend September. Lees meer