Asset 14

Nausicaa Marbe betuttelt blokkeerfriezen

Nausicaa Marbe betuttelt blokkeerfriezen

Julius Koetsier bindt in Weerwoord de strijd aan met de dogma’s en de dooddoeners die hij tegenkomt in de gevestigde opiniesecties. Hij fluit praatjesmakers die uit de bocht vliegen terug en voorziet hun meningen van een ongevraagd weerwoord. Deze week: Nausicaa Marbe maakte zich kortgeleden druk over de gang van zaken in het proces tegen de ‘blokkeerfriezen’. Het bleef in haar column bij druktemakerij.

Sinds de veroordeling van de blokkeerfriezen horen we veel mensen die het ermee oneens zijn dat wetsovetredingen bestraft worden. Om deze zeker binnen conservatieve kringen relatief nieuwe houding te rechtvaardigen, moeten die mensen zich vaak in allerlei bochten wringen. Een van de meeste tekenende voorbeelden is een column van Nausicaa Marbe over het proces, die al voor de veroordeling in de Telegraaf verscheen. Zij schreef:

    “Het proces tegen de ‘blokkeerfriezen’ zou niet over de pietenkleur gaan, maar over de vrijheid van meningsuiting. Welnee. Hoe het Openbaar Ministerie de zaak ook presenteert en hoe bekende mediafiguren zich ook haasten om afstand te nemen van de noorderlingen: dit proces gáát over kleur.”

Het proces ging over het feit dat mensen op levensgevaarlijke wijze een snelweg hebben geblokkeerd, met als doel anderen te belemmeren in hun uitoefening van hun grondrechten. Er werd geen uitspraak gedaan over de kleur van de Pieten.

    “Over de vrijheid van demonstratie kunnen we kort zijn. Het OM verdedigt die vrijheid willekeurig. Ook snelwegblokkades worden selectief aangepakt.”

Om redelijkerwijs te kunnen stellen dat een fenomeen ‘selectief aangepakt’ wordt, moet het met enige regelmaat voorkomen. In de recente geschiedenis is er echter maar één zo’n snelwegblokkade geweest. Het OM heeft dus weinig te selecteren.

    “Koop een partij Turkse vlaggen en ga met duizend man de straat op. Dan laat het OM je met rust: OM noch politie durft hard op te treden tegen allochtoon machtsvertoon op straat.”

‘De straat op’, dat is iets heel anders dan een snelweg blokkeren. En als je toestemming hebt voor een demonstratie lijkt het me een goede zaak dat het OM je met rust laat. Tenzij de boel uit de hand loopt, en in dat geval is de politie absoluut niet bang hard op te treden, zoals mensen die in maart vorig jaar in Amsterdam met Turkse vlaggen de straat op gingen zullen beamen.

    “De blokkeerfriezen zijn risicoloze verdachten die makkelijk kunnen dienen als waarschuwing van de Staat aan de eigengereide burger.”

Gelooft Marbe werkelijk dat rechters zelf bepalen wie de verdachten zijn?

‘Eigengereid’ moet hier gelezen worden als ‘de wet overtredend’. Het klopt inderdaad dat de straffen die de Staat oplegt aan hen die de wet overtreden, onder meer een waarschuwende functie dienen. Marbe beschrijft hier verontwaardigd een goed functionerend rechtssysteem.

    “De acties van ‘witte’ burgers voor het traditionele Sinterklaasfeest liggen onder een vergrootglas. Bij de anti-Zwarte Pietactivisten is het precies andersom: zij hebben de goodwill van het grotendeels linkse establishment dat hen subsidieert.”

Kick Out Zwarte Piet ontvangt geen subsidie. De intocht van Sinterklaas wel.

    “Daarom verschijnen de opruiers van Kick Out Zwarte Piet (vermeld in het dreigingsrapport van de NCTV) nu als ‘slachtoffers’ voor de rechter, en Jenny Douwes (die haar oproepen op internet weghaalde) als verdachte van opruiing. De omgekeerde wereld.”

Eerst even over dat dreigingsrapport: Kick Out Zwarte Piet werd in 2017 genoemd in het rapport van de NCTV als voorbeeld van een actiegroep tegen Zwarte Piet. Het rapport merkte op dat bij protesten tegen Zwarte Piet een risico van geweld bestaat, ook vanwege de extreemrechtse tegenprotesten. Er stond dus niet dat KOZP op zichzelf een risico vormt. In het laatste rapport van NCTV, uit maart 2018, wordt KOZP helemaal niet genoemd – maar de blokkeerfriezen wel.

Marbe stelt dat de blokkeerfriezen als verdachten voor de rechter verschijnen, en de anti-Pietactivisten als slachtoffers, omdat het anti-Pietkamp de goodwill van het establishment heeft. Deze redenering getuigt van wantrouwen jegens de rechterlijke macht, maar meer nog van onbegrip. Gelooft Marbe werkelijk dat rechters zelf bepalen wie in elke zaak de verdachten zijn?

De reden dat de blokkeerfriezen als verdachten voor de rechter stonden, is dat ze de wet overtraden. De reden dat de anti-Pietactivisten niet als verdachten voor de rechter stonden, is dat ze de wet niet overtraden. Overtreders van de wet worden door de Staat behandeld als overtreders van de wet: deze situatie is volgens Marbe “de omgekeerde wereld”.

Haar enige bron is een relschopper, die het weer heeft gehoord van een openlijke neonazi.

Om die redenering te rechtvaardigen richt ze haar pijlen op burgemeester Marga Waanders van Dongeradeel, die toestemming gaf voor de demonstratie van KOZP, omdat ze zich als burgemeester aan de grondwet heeft te houden. Marbe ziet het anders: een burgemeester die een protest toelaat, is een burgemeester die dat protest wíl.

    “Per se wilde zij de intochttoeschouwers confronteren met protest. Volgens andere mediaberichten zou ze ook met de NVU hebben gebeld. Welja, nazi’s erbij. Als het maar knettert.”

Marbe wordt over haar bronnen niet specifieker dan ‘andere mediaberichten’. Het gaat hoogstwaarschijnlijk om een interview met Jenny Douwes uit The Post Offline. Omdat een paar rechtse blogs dat interview aanhalen, kan Marbe over berichten in meervoud spreken. In het interview beweert Douwes dat Constant Kusters, leider van de NVU, in een Facebook-chat met haar bevestigd heeft dat Waanders hem uitnodigde. Waanders zelf zei in Pauw inderdaad contact gemaakt te hebben met de NVU, maar alleen omdat die groepering vaker demonstraties organiseert rondom Zwarte Piet, en ze zich afvroeg of ze ook bij deze intocht aanwezig zouden zijn.

Marbe beweert dus dat een burgermeester antiracistische activisten én neonazi's heeft uitgenodigd bij een feestelijk evenement, in de hoop dat het uitloopt op rellen. Haar enige bron is een relschopper, die het weer heeft gehoord van een openlijke neonazi.

Met haar kleinerende beschrijving van de Friezen maakt Marbe zich schuldig aan het elitarisme dat ze anderen verwijt.

Na haar tegenstanders zwartgemaakt te hebben met selectief brongebruik en roddels, verdedigt Marbe de blokkeerders, door ze te romantiseren als nobele wilden:

    “(...) de gewone man uit het krimpgebied, die op de vrachtwagen rijdt of werkeloos thuis zit (...) Voor die ‘simpele’ Fries is zo’n Sinterklaasintocht een jaarlijks hoogtepunt waarvan hij wil genieten zonder oorlogskreten van haatactivisten. Hij wil vrede op die vrije dag.”

Weet Marbe wel wat een Sinterklaasintocht is? Dat de daarbij aanwezige volwassenen doorgaans niet meer in de Sint geloven? Dat de intocht altijd op zaterdag is, dus sowieso een vrije dag voor de meesten – en dat zij die op zaterdag werken er niet zomaar vrij voor krijgen?

Marbes aanhalingstekens om het woord ‘simpele’ kunnen overigens weggelaten worden: met haar kleinerende beschrijving van de Friezen maakt ze zich schuldig aan het elitarisme dat ze anderen verwijt. Dit is betuttelklassisme. We moeten die arme Friezen vooral niet confronteren met discussies, dat zou ze maar verwarren en kwetsen.

    “Waar zie je anders nog types als de blokkeerfriezen? (…) Folklore zijn ze, een anomalie in het multiculturele landschap. Maar op de snelweg naar Joure ontsnapten ze uit dit keurslijf en pleegden ze burgerlijke ongehoorzaamheid. Omdat ze anders niet worden gehoord.”

Marbe beledigt opnieuw de groep die ze wil verdedigen, door te stellen dat ze alleen iets anders kunnen zijn dan folklore wanneer ze levensgevaarlijke en antidemocratische overtredingen begaan.

Wat betreft de stelling dat mensen als de blokkeerfriezen niet gehoord worden: de stembussen staan open voor iedereen. En gezien de grootte van de PVV en FvD maakt de blokkeerfries daar gebruik van.



Beeld: Elm3r via Flickr

Mail

Julius Koetsier is columnist, filmcriticus, vertaler, video-editor en zo af en toe iets anders.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
Lees meer
test
het laatste
:Een lesje kapitalisme: door Shein betalen we straks dubbel bij Zara

Een lesje kapitalisme: door Shein betalen we straks dubbel bij Zara

Wanneer goedkoop steeds goedkoper wordt en luxe verder naar de sterren rijkt, rekt het middensegment zich onverstoorbaar op. In haar column toont Loïs Blank hoe ooit betaalbare merken via een facelift hun high-end ambities najagen. Wanneer zijn we uitgespeeld in dit kapitalistische spel? Lees meer

:Terugblik op de lancering van 'Harnas' in Museum Arnhem 13

Terugblik op de lancering van ‘Harnas’ magazine in Museum Arnhem

Afgelopen maand werd ons nieuwste nummer feestelijk gelanceerd in Museum Arnhem, want Hard//hoofd en Museum Arnhem bundelden de krachten! De tentoonstelling Naakt dat raakt vindt literaire en poëtische verdieping in een speciaal katern in Hard//hoofd magazine Harnas. We blikken terug op het evenement. Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

over samen niet weten

Anne Louïse van den Dool won met het essay 'Een middenwereld: over samen niet weten' de derde plaats van Hooray for the Essay 2026. Lees meer

Het sanatorium

Het sanatorium

Elin ligt roerloos op de ligstoel van een sanatorium, hoog in de bergen. Stil en uitgespreid op het terras wordt ze geconfronteerd met een doordringende geur, die ze niet kan identificeren. In dit surreële, filosofische verhaal zoekt Stefanie Gordin naar de betekenis en de verstikkende werking van rust. Lees meer

Introverte mensen zijn awesome

Introverte mensen zijn awesome

In een wereld van schreeuwende extraversie, eert Marthe van Bronkhorst de introverten. 'Doe mij maar ‘raven’-energy. ' Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Tweede plaats Hooray for the Essay 2026 - Dat is dan jouw waarheid

Saar Lermytte won de tweede plek van Hooray for the Essay 2026 met het essay Dat is dan jouw waarheid Lees meer

Dogs that cannot touch each other

Dogs that cannot touch each other

Een theatrale vertelling van Louky van Eijkelenburg over warmte, wrangheid en het controversiële kunstwerk 'Dogs That Cannot Touch Each Other'. Lees meer

:De strijd om vorm: looksmaxxen met volume of bevrijding uit de vorige eeuw?

De strijd om vorm

Dior en Chanel grijpen terug op historische silhouetten, en dat wordt breed gevierd. In haar column onderzoekt Loïs Blank of we ons voldoende bewust zijn van de oude idealen die daarin meekomen, en wat het over onze tijd zegt dat we daar zo enthousiast applaus voor geven. Lees meer

Steen 1

Steen

Stel je eens voor hoe een relatie met een steen kan beginnen, hoe die eruitziet en waarin jullie elkaar zullen vinden. Sjoukje Kamphorst neemt je mee op een literaire reis langs verloren zwerfkeien, gebarsten geliefdes en zinloos geploeter. ‘Wat een steen te zeggen heeft, kan alleen maar van groot gewicht zijn.’ Lees meer

Oproep: De Stoute Stift

De Stoute Stift

Doe mee aan De Stoute Stift, een zoektocht naar vier Nederlandse en vier Vlaamse illustratoren die een beeld willen maken bij de beste verhalen van de erotische schrijfwedstrijd Het Rode Oor. Deadline: 1 mei 2026. Lees meer

Kwetsuur

KWETSUUR

Het prinsessenbed en de koffiepauze in een hospice vormen het decor van dit gedicht van Kim Liesa Wolgast. Koffie, lametta en aquarelpapier zijn de rekwisieten van het sterftheater, waar de tijd stilstaat en zich tegelijkertijd steeds herhaalt. Lees meer

:Podcast: Maandagavond – De uitnodiging

Podcast: Maandagavond – Het cadeau

Voor de één is het 't allerbelangrijkste onderdeel van een feest, voor de ander een leeg ritueel vol onnodige spulletjes. In de derde aflevering van dit Maandagavond-seizoen draait alles om ‘Het Cadeau’. Met Rebekka de Wit, die het publiek uithoort over pijnlijke ‘kutcadeaus’, Suzanne Grotenhuis, die getuige was van de perfecte aankoop, en Freek Vielen die trakteert op een tekst uit hun gloednieuwe jubileumboek. Lees meer

Materiaal van een lichaam 1

Materiaal van een lichaam

In dit verhaal van Merel Nijhuis en beeld van Jasmijn Vermeeren exposeert een disabled kunstenaar haar werk tussen de zoemende TL-verlichting, kunstkijkers en hun opmerkingen. Ze probeert een balans te zoeken tussen genoeg informatie geven over haar werk en het ontwijken van de daaropvolgende validistische vragen. Lees meer

We willen het ook voor jou veilig houden

We willen het ook voor jou veilig houden

Claire heeft het voor elkaar: luxe kleding, een indrukwekkend cv en een leidinggevende functie. Tot ze op het matje wordt geroepen vanwege grensoverschrijdend gedrag. Claire snapt het niet. Wat is er gebeurd? Wanneer zijn de regels veranderd? Wie heeft de nieuwe normen bedacht? Emma Stomp duikt in dit verhaal in Claires hoofd en laat het... Lees meer

Hard//hoofd zoekt een nieuwe uitgever/zakelijk leider

Hard//hoofd zoekt een nieuwe uitgever (zakelijk leider) [deadline verstreken]

Maak jij een vrije ruimte voor experiment voor nieuwe schrijvers, makers en denkers mogelijk? Word de nieuwe uitgever van Hard//hoofd! Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Melissa Dhondt won de eerste prijs van Hooray for the Essay 2026, met haar essay ‘Wat zo is’ waarin ze haar moeders relatie tot alcohol op een invoelende manier beschrijft. De wedstrijd is een samenwerking tussen DeBuren, Rekto:Verso en Hard//hoofd. Lees meer

Demystificeren en normaliseren: 'Naakt dat raakt' in Museum Arnhem

Demystificeren en normaliseren: 'Naakt dat raakt' in Museum Arnhem

Kijk, voel, denk opnieuw. In Naakt dat raakt tonen kunstenaars dat naakt meer is dan bloot: het is een middel voor autonomie, identiteit en verzet. Sanne de Rooij gidst je met een kunsthistorische blik door de tentoonstelling van Museum Arnhem en gaat in gesprek met conservator Manon Braat: ‘Ik wil blijven geloven dat kunst een verandering teweeg kan brengen.’ Lees meer

De onderste sport

De onderste sport

Walde groeit op onder de kassa in de supermarkt. Daar hoort hij de verhalen van alle klanten die bij zijn moeder afrekenen. In dit verhaal van Jelt Roos wordt onze drang ambitieuze levens te leiden bekeken door de lens van klassenongelijkheid. Is het beter om te streven of in je eigen vak te blijven? Lees meer

Als Jetten I je rechten afpakt, antwoord je dan met nóg een petitie?

Als Jetten I je rechten afpakt, antwoord je dan met nóg een petitie?

Na de zoveelste genegeerde petitie constateren Marthe van Bronkhorst en Savriël Dillingh dat het anders moet: een nieuwe vorm van verzet. 'Wat zijn we in de afgelopen dertig jaar in die klassestrijd nou eigenlijk opgeschoten? Moeten we niet eens escaleren?' Lees meer

Hard//hoofd lanceert 'Harnas' in Museum Arnhem!

Kom naar de lancering van ‘Harnas’ magazine in Museum Arnhem!

Kom naar de feestelijke lancering van Hard//Hoofd magazine Museum Arnhem! We gaan in gesprek met Museum Arnhem over naakt in tekst en beeld, en schrijvers uit ‘Harnas’ magazine geven literaire rondleidingen door de tentoonstelling Naakt dat raakt. Vier de lancering van dit magazine en deze bijzondere samenwerking met ons tijdens een speciale Hard//hoofd-rondleiding door de... Lees meer

Lees Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Schrijf je nu in voor slechts €3 per maand en ontvang in september je eerste papieren tijdschrift. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer!